Không ít người có thói quen chỉnh nhiệt độ máy lạnh xuống rất thấp để “mát nhanh”. Tuy nhiên, Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ khuyến nghị mức nhiệt lý tưởng khi ngủ nên ở khoảng 25 – 27°C. Đây là ngưỡng giúp cơ thể duy trì thân nhiệt ổn định, tránh chênh lệch quá lớn với môi trường bên ngoài.
Bác sĩ Neha Pathania, chuyên gia da liễu ở Ấn Độ, cho biết việc ngủ trong môi trường quá lạnh có thể làm khô da, mất nước qua niêm mạc, dẫn đến tình trạng khô họng, nghẹt mũi hoặc thậm chí đau đầu sau khi thức dậy.
Ban đêm, thân nhiệt cơ thể tự nhiên giảm xuống để chuẩn bị cho giấc ngủ sâu. Nếu máy lạnh duy trì nhiệt độ thấp liên tục, cơ thể có thể bị “lạnh quá mức” về gần sáng.
Theo Bộ Năng lượng Mỹ, chế độ “sleep” giúp tăng nhiệt độ dần theo thời gian, vừa phù hợp sinh lý cơ thể vừa tiết kiệm điện đáng kể. Các chuyên gia cũng cho biết, chỉ cần tăng 1°C có thể giúp giảm khoảng 3 – 5% điện năng tiêu thụ so với việc duy trì nhiệt độ thấp liên tục.
Máy lạnh hoạt động bằng cách loại bỏ độ ẩm trong không khí, khiến môi trường trở nên khô hơn bình thường. Điều này có thể ảnh hưởng đến đường hô hấp và làn da.
Không khí khô có thể làm kích ứng niêm mạc mũi, họng, khiến bạn dễ bị ho khan hoặc viêm họng nhẹ, theo Cleveland Clinic.
Bác sĩ Rajeev Jayadevan, chuyên gia y tế công cộng Ấn Độ, cũng cảnh báo môi trường điều hòa kín, ít độ ẩm có thể làm tăng nguy cơ khó chịu đường hô hấp nếu sử dụng kéo dài mà không bổ sung độ ẩm, theo Business Standard (Ấn Độ.
Giải pháp đơn giản: Uống đủ nước trong ngày, có thể đặt một chậu nước nhỏ hoặc dùng máy tạo ẩm trong phòng ngủ.
Ngủ dưới luồng gió thổi trực tiếp từ máy lạnh có thể gây co cơ, đau cổ vai gáy hoặc cảm lạnh. Các chuyên gia khuyến nghị nên chỉnh hướng gió lên trần hoặc sang 2 bên để không khí phân tán đều.
Ngoài ra, nên đắp chăn mỏng để giữ ấm cơ thể, đặc biệt là vùng bụng và cổ.
Để tiết kiệm điện, việc đóng kín cửa phòng khi bật máy lạnh là cần thiết. Tuy nhiên, nếu phòng quá kín trong thời gian dài, không khí sẽ trở nên ngột ngạt.
Các chuyên gia khuyên nên mở cửa phòng vào ban ngày hoặc sau khi tắt máy để trao đổi không khí, giúp môi trường sống trong lành hơn.
Sử dụng thêm quạt khi bật máy lạnh giúp luồng khí lạnh lan tỏa nhanh và đều hơn. Nhờ đó, bạn có thể đặt nhiệt độ cao hơn mà vẫn cảm thấy mát, giảm đáng kể điện năng tiêu thụ.
Theo các chuyên gia, duy trì nhiệt độ máy lạnh hợp lý, dùng chế độ tiết kiệm điện, giữ độ ẩm và vệ sinh máy thường xuyên giúp bạn ngủ ngon, bảo vệ sức khỏe và tiết kiệm điện mùa nắng nóng, theo Cleveland Clinic.
Đau lưng dưới hay đau thắt lưng là tình trạng đau xuất hiện ở vùng từ dưới bờ xương sườn đến mông. Triệu chứng có thể từ nhẹ đến nặng, diễn ra trong thời gian ngắn (cấp tính), trung bình (bán cấp) hoặc kéo dài (mạn tính) và có thể ảnh hưởng đến bất kỳ ai. Dưới đây là một số nguyên nhân thường gặp gây đau lưng dưới.
Gãy xương thường xảy ra do té ngã, tai nạn, chấn thương hoặc vận động lặp đi lặp lại. Một số bệnh như tiêu xương hoặc nứt đốt sống (spondylolysis) làm tăng nguy cơ gãy xương.
Viêm khớp
Viêm khớp, đặc biệt do thoái hóa, thường gặp ở người trên 50 tuổi. Thoái hóa khớp là một nguyên nhân điển hình gây đau lưng dưới. Viêm khớp cột sống có thể gây hẹp ống sống, làm chèn ép tủy sống cũng là nguyên nhân gây ra cơn đau.
Vấn đề về đĩa đệm
Đĩa đệm đóng vai trò như lớp đệm giữa các đốt sống. Khi đĩa đệm bị rách (thoát vị) hoặc phồng lên, chúng có thể chèn ép dây thần kinh và gây đau lưng dưới dai dẳng.
Bệnh thận
Đôi khi đau lưng có thể là dấu hiệu của một vấn đề nghiêm trọng hơn, liên quan đến bệnh thận, chẳng hạn như sỏi thận. Đau lưng do bệnh thận, trái ngược với đau cơ hoặc khớp thông thường, thường nằm ở vùng đau sâu, âm ỉ, ở phần trên lưng ngay dưới khung xương sườn ở cả hai bên cột sống.
Một điểm khác biệt là loại đau lưng này thường không thay đổi theo tư thế, trong khi đau cơ xương khớp thường giảm hoặc trở nên khó chịu hơn khi thay đổi tư thế hoặc hoạt động thể chất.
Ung thư
Trong một số trường hợp ít gặp, đây có thể là dấu hiệu của ung thư. Các bệnh như ung thư bàng quang, ung thư cột sống hoặc ung thư phổi đều có thể gây đau lưng. Điều đáng lo ngại là khi cơn đau kéo dài, có xu hướng tăng dần hoặc đi kèm triệu chứng bất thường khác.
Đau lưng do ung thư thường xuất hiện muộn (như ung thư bàng quang) hoặc có thể là dấu hiệu sớm (như ung thư cột sống). Khi đau không rõ nguyên nhân hoặc ngày càng nặng, người bệnh cần đi khám để được chẩn đoán kịp thời.
Đau lưng có thể xảy ra ở mọi người, kể cả trẻ em, thanh thiếu niên và trở nên phổ biến hơn khi tuổi tác tăng lên. Các yếu tố nguy cơ bao gồm ít vận động, thừa cân, bệnh lý nền, nâng vật sai cách và các vấn đề tâm lý như trầm cảm, lo âu. Hút thuốc lá cũng có thể làm tình trạng đau lưng nặng hơn.
Để giảm đau lưng dưới, bạn có thể nghỉ ngơi hợp lý, tập các động tác yoga như tư thế em bé, kết hợp chườm nóng - lạnh. Ngoài ra, vật lý trị liệu, thuốc giảm đau, massage hoặc nắn chỉnh cột sống cũng có thể giúp cải thiện triệu chứng.
Bệnh có thể phòng ngừa và kiểm soát bằng cách tập thể dục thường xuyên, duy trì cân nặng hợp lý và giữ tư thế đúng. Nếu triệu chứng trở nên nghiêm trọng hoặc kéo dài, cần can thiệp y tế kịp thời vì trì hoãn điều trị có thể khiến tình trạng xấu đi.
Khoảnh khắc người bệnh chơi viola ngay trong khu cấp cứu
Trong video dài hơn 4 phút, người phụ nữ mặc trang phục bệnh nhân, tay cầm cây viola và trình diễn bản nhạc nhẹ nhàng. Âm nhạc vang lên khiến nhiều người có mặt dừng lại theo dõi. Một số bệnh nhân, người nhà và nhân viên y tế đã ghi lại khoảnh khắc này bằng điện thoại.
Nhân vật trong video là nghệ sĩ viola Nguyệt Thu, hiện đang điều trị tại bệnh viện. Chia sẻ với phóng viên Dân trí, bà cho biết quyết định chơi đàn xuất phát từ trải nghiệm cá nhân sau thời gian được chăm sóc tại đây.
"Sau khoảng thời gian được các y bác sĩ chăm sóc, tôi cảm nhận rõ sự tận tình trong công việc của họ. Tôi muốn gửi lời tri ân bằng chính ngôn ngữ mà mình theo đuổi là âm nhạc", bà nói.
Theo nghệ sĩ Nguyệt Thu, việc lựa chọn bản nhạc Song from the Secret garden không chỉ xuất phát từ cảm xúc cá nhân mà còn gắn với ý nghĩa của dịp đặc biệt khi diễn ra đúng vào ngày công tác xã hội.
"Tôi chọn bản nhạc này như một lời tri ân. Tôi nghĩ đến hình ảnh một khu vườn với nhiều loại hoa khác nhau, mỗi bông mang một màu sắc và hương thơm riêng. Ở bệnh viện cũng vậy, có những người tỏa sáng nhưng cũng có những người làm việc thầm lặng. Tất cả đều góp phần tạo nên một môi trường chung", bà chia sẻ.
Nữ nghệ sĩ cho rằng phòng công tác xã hội là một phần quan trọng trong "khu vườn" ấy.
"Phòng công tác xã hội làm rất nhiều việc nhưng thường âm thầm. Tôi muốn thông qua bản nhạc này để gửi lời cảm ơn đến họ. Mỗi người trong bệnh viện đều đang đóng góp một phần nhỏ của mình và chính những điều nhỏ đó tạo nên giá trị lớn cho xã hội", bà cười nói.
Bên cạnh đó, nghệ sĩ Nguyệt Thu cũng chia sẻ về trải nghiệm của mình trong không gian bệnh viện, nơi tồn tại nhiều trạng thái cảm xúc đan xen.
"Ở bệnh viện, nhiều khi âm thanh xung quanh khiến người ta căng thẳng. Khi tôi chơi đàn, tôi thấy lòng mình dễ chịu hơn và mọi người cũng có thể dừng một chút để thư giãn", bà chia sẻ.
Đưa âm nhạc vào bệnh viện như phương pháp hỗ trợ điều trị
Nghệ sĩ Nguyệt Thu cho biết, đây không phải là lần đầu tiên bà chơi đàn trong bệnh viện. Hoạt động lần này nằm trong chuỗi dự án âm nhạc chữa lành mà nữ nghệ sĩ đang theo đuổi, tiếp nối các chương trình đã triển khai từ năm 2024 với mục tiêu đưa âm nhạc đến gần hơn với môi trường y tế.
Khác với nhiều hoạt động hướng đến bệnh nhân, nghệ sĩ Nguyệt Thu lựa chọn tập trung vào đội ngũ y bác sĩ và nhân viên y tế, những người thường xuyên làm việc trong điều kiện áp lực cao.
"Chúng ta thường dành nhiều sự quan tâm cho bệnh nhân, nhưng những người làm việc trong bệnh viện cũng chịu áp lực rất lớn. Tôi mong âm nhạc có thể giúp họ có những khoảng thời gian thư giãn, dù chỉ trong chốc lát", bà chia sẻ.
Từ cách tiếp cận này, hoạt động của nữ nghệ sĩ không chỉ dừng lại ở một khoảnh khắc mang tính cá nhân mà còn đặt ra một góc nhìn khác về vai trò của âm nhạc trong môi trường chăm sóc sức khỏe.
Theo các chuyên gia, bên cạnh điều trị thể chất, việc hỗ trợ tinh thần cho nhân viên y tế là yếu tố ngày càng được quan tâm, đặc biệt trong bối cảnh áp lực công việc gia tăng. Những hoạt động như âm nhạc có thể góp phần tạo ra khoảng cân bằng cần thiết trong môi trường làm việc đặc thù.
Ghi nhận từ đoạn video lan truyền cho thấy, dù không có sân khấu hay sự chuẩn bị cầu kỳ, phần trình diễn vẫn thu hút sự chú ý của nhiều người có mặt tại bệnh viện. Âm nhạc vang lên trong không gian quen thuộc đã tạo nên một trải nghiệm khác biệt so với thường ngày.
"Tôi không nghĩ đó là một buổi biểu diễn. Tôi không cần sân khấu, chỉ muốn chơi đàn một cách tự nhiên để gửi đi thông điệp của mình", bà nhấn mạnh mong muốn kết nối qua âm nhạc.
Theo ThS.BS Ngô Văn Tân, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM - Cơ sở 3, những năm gần đây các đợt nắng nóng cực đoan với nhiệt độ trên 37-38 độ C xuất hiện thường xuyên hơn. Trong bối cảnh này, quan niệm "uống nhiều nước là đủ" chưa phản ánh hết tính phức tạp của việc bảo vệ sức khỏe, đặc biệt là chức năng thận.
Mối nguy sỏi thận từ thời tiết khắc nghiệt
Thận đóng vai trò lọc máu, đào thải chất cặn bã và cân bằng điện giải. Khi trời nóng, cơ thể mất nước chủ yếu qua mồ hôi.
Nếu không được bù nước đúng cách, nước tiểu sẽ bị cô đặc khiến các khoáng chất như canxi, oxalat hoặc acid uric dễ kết tinh thành sỏi. Đây là lý do vì sao tỷ lệ người mắc sỏi thận thường tăng cao trong mùa hè, kể cả với những người chưa từng có tiền sử bệnh lý về thận.
Những sai lầm khi bù nước: Lợi bất cập hại
Uống nước là cần thiết, nhưng uống "sai cách" lại tiềm ẩn nhiều rủi ro:
Uống dồn dập một lúc: Nhiều người có thói quen uống một lượng lớn nước ngay sau khi đi nắng hoặc vận động mạnh. Việc này làm loãng nhanh nồng độ muối trong máu, gây rối loạn điện giải với các triệu chứng mệt mỏi, đau đầu, thậm chí chóng mặt.
Lạm dụng nước ngọt và nước tăng lực: Đồ uống có gas, chứa nhiều đường hoặc muối khoáng quá mức không những không bảo vệ thận mà còn làm tăng gánh nặng chuyển hóa, thúc đẩy quá trình hình thành sỏi.
Lời khuyên: Chia nhỏ lượng nước, uống đều đặn nhiều lần trong ngày ngay cả khi chưa thấy khát. Nước lọc vẫn là lựa chọn tối ưu. Người lao động cường độ cao có thể bổ sung nước điện giải ở mức vừa phải.
Nguy cơ từ thói quen "giải nhiệt" tức thì
Tắm nước lạnh ngay sau khi đi nắng là thói quen của nhiều người nhưng lại tiềm ẩn rủi ro lớn. Khi cơ thể đang nóng, mạch máu giãn rộng, việc tiếp xúc đột ngột với nước lạnh gây co mạch nhanh, làm rối loạn tuần hoàn tạm thời.
Dù không trực tiếp gây bệnh thận, tình trạng này lặp lại thường xuyên có thể ảnh hưởng đến cung cấp máu cho các cơ quan, đặc biệt nguy hiểm với người lớn tuổi hoặc người có bệnh lý tim mạch.
Dấu hiệu cảnh báo thận đang "kêu cứu"
Những tín hiệu sớm từ cơ thể trong mùa nóng:
Nước tiểu sẫm màu, mùi nồng, lượng nước tiểu ít.
Cảm giác tiểu rát nhẹ.
Khát nước liên tục kèm mệt mỏi.
Đau âm ỉ vùng hông hoặc thắt lưng.
Phòng bệnh theo nguyên tắc "Thanh nhiệt - Sinh tân"
Dưới góc nhìn y học cổ truyền, mùa hè thuộc hành Hỏa, dễ làm hao tổn tân dịch. Để bảo vệ sức khỏe, bác sĩ Ngô Văn Tân khuyến nghị:
Chế độ uống: Uống nước đều đặn, ưu tiên nước lọc, hạn chế chất kích thích và đồ uống quá nhiều đường.
Chế độ ăn: Tăng cường rau xanh, trái cây thanh mát để hỗ trợ thanh nhiệt và sinh tân dịch.
Sinh hoạt: Tuyệt đối không tắm lạnh ngay sau khi vận động mạnh hoặc vừa ngoài nắng về.
Theo dõi: Chú ý quan sát những thay đổi bất thường của nước tiểu và các cơn đau vùng lưng.
Nắng nóng có thể chỉ là cảm giác khó chịu nhất thời, nhưng những tác động âm thầm lên thận và hệ chuyển hóa có thể để lại hậu quả dài hạn. Hiểu đúng và thực hành phòng ngừa đúng là cách đơn giản nhất để bảo vệ bản thân trước sự khắc nghiệt của thời tiết.