Những ngày cuối tháng 3, PV Thanh Niên có mặt tại khu vực ven sông Thu Bồn đoạn qua thôn Trung An (xã Nông Sơn, TP.Đà Nẵng), dễ dàng nhận thấy dấu vết của hoạt động khai thác cát trái phép.
Người dân cho hay ban ngày bãi sông yên ắng, nhưng khi màn đêm buông xuống, nơi đây lại trở nên nhộn nhịp với tiếng máy nổ, ghe thuyền hoạt động liên tục.
Khu vực khai thác cát trái phép chỉ nằm cách tuyến đường bê tông vài trăm mét. Hiện trường cho thấy lòng sông bị đào xới để lấy cát với diện tích rộng lớn. Những hố cát sâu, rộng kéo dài hàng chục mét. Trên các lối dẫn từ bãi sông lên khu dân cư thấy dày đặc vết bánh xe tải hằn sâu…
Theo phản ánh của Người dân địa phương, hoạt động khai thác cát thường bắt đầu từ khoảng 22 giờ hôm trước đến rạng sáng hôm sau. Các đối tượng trộm cát sử dụng nhiều phương thức khai thác khác nhau, từ ghe máy hút cát giữa lòng sông kết hợp với việc xúc cát thủ công sát bờ.
“Gần như đêm nào tôi cũng nghe tiếng máy nổ từ các ghe hút cát. Tầm tối là ghe bắt đầu chạy ra giữa sông. Đến khuya thì có thêm nhóm khác xuống bãi xúc cát thủ công nhưng với quy mô lớn. Họ làm liên tục đến gần sáng mới nghỉ”, ông H., một người dân sống gần bờ sông, nói.
Theo một người dân khác, hoạt động khai thác cát diễn ra khá bài bản. Ghe hút cát thường neo ở khu vực giáp ranh địa bàn để tránh kiểm tra, trong khi nhóm khai thác thủ công dùng xe lôi xuống tận lòng sông, xúc cát rồi vận chuyển lên xe tải. Mỗi nhóm từ 6 – 7 người, có thể thu gom nhiều khối cát chỉ trong vài giờ; nếu hoạt động xuyên đêm mà không bị ngăn cản, lượng cát đưa đi tiêu thụ sẽ rất lớn.
Không chỉ gây mất trật tự, tình trạng khai thác cát trái phép còn khiến người dân thôn Trung An luôn sống trong tâm trạng lo lắng. Nhiều người cho rằng việc khai thác cát kéo dài đang tiềm ẩn nguy cơ sạt lở bờ sông, ảnh hưởng trực tiếp đến nhà cửa, tài sản và an toàn của người dân sống ven sông.
“Mỗi đêm, nghe tiếng máy nổ ầm ầm, tôi không ngủ được. Lo nhất là họ hút, trộm cát nhiều quá sẽ làm thay đổi dòng chảy, khoét sâu chân bờ, từ đó dẫn đến nguy cơ sạt lở bất cứ lúc nào”, bà T. (một người dân địa phương) bức xúc.
Thực trạng này đã được người dân nhiều lần phản ánh, từ các cuộc họp dân đến tiếp xúc cử tri, nhưng đến nay vẫn chưa có chuyển biến rõ rệt. Giải pháp từng được người dân đề xuất, như lắp đặt camera giám sát, vẫn chưa được triển khai. “Phản ánh nhiều rồi mà vẫn vậy, nên nhiều người dân tỏ ra nghi ngờ. Nếu làm quyết liệt thì khó có chuyện kéo dài nhiều năm như thế”, một người dân địa phương nói.
Tại khu vực phía sau dinh Bà Thu Bồn xuất hiện các bãi tập kết cát tạm thời. Cát được đổ thành từng đống lớn, chờ vận chuyển đi tiêu thụ. Người dân địa phương nghi ngờ bãi cát này được khai thác từ sông Thu Bồn, mang lên đây tập kết, chỉ tồn tại trong thời gian ngắn…
PV Thanh Niên nhiều lần thâm nhập vào ban đêm để điều tra về tình trạng khai thác trộm cát trên sông Thu Bồn đoạn qua thôn Trung An, nhưng vấp phải sự “cảnh giới” nên gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận.
Trao đổi với PV Thanh Niên, ông Lý Xuân Phong, Chủ tịch UBND xã Nông Sơn, cho biết tình trạng các đối tượng lợi dụng ban đêm để khai thác cát tại sông Thu Bồn đã tồn tại từ nhiều năm trước, kéo dài từ thời điểm địa phương còn thuộc đơn vị hành chính huyện cũ.
Các đối tượng trộm cát thường cho ghe neo ở khu vực giáp ranh với xã Thu Bồn hoặc cho xe chuyên dụng xuống sông xúc rồi chở lên. Khi lực lượng địa phương phát hiện và tiếp cận, ghe đã nhanh chóng rời khỏi địa phận quản lý, gây khó khăn trong công tác xử lý.
Chủ tịch UBND xã Nông Sơn cho hay một trong những trở ngại lớn là thẩm quyền của lực lượng công an cấp xã còn hạn chế. Trên đường thủy nội địa, công an xã không có quyền kiểm tra, xử lý mà phải phối hợp với lực lượng CSGT đường thủy. Trên đường bộ, việc dừng xe cũng thuộc thẩm quyền của lực lượng CSGT. “Việc quản lý gặp khó khăn do địa bàn giáp ranh, các đối tượng dễ dàng di chuyển qua lại giữa các khu vực để né tránh lực lượng chức năng”, ông Phong nói.
Ông Phong cũng cho biết chính quyền địa phương thường xuyên tiếp nhận phản ánh của người dân về tình trạng này, cả qua điện thoại lẫn tại các buổi tiếp xúc cử tri. Trước những ý kiến nghi vấn về việc “bật đèn xanh” cho các đối tượng khai thác cát lậu, ông khẳng định không có chuyện bao che hay tiếp tay.
“Hiện nay, do thẩm quyền của cấp xã còn hạn chế nên chủ yếu chỉ có thể tổ chức xua đuổi, ngăn chặn ban đầu. Tôi thường xuyên nhận được phản ánh của người dân và cũng rất trăn trở. Nhưng để xử lý triệt để cần sự phối hợp của nhiều lực lượng, đặc biệt là lực lượng CSGT đường thủy”, ông nói.
Liên quan đến thông tin về bãi tập kết cát phía sau khu vực dinh Bà Thu Bồn, ông Phong cho biết hiện chưa có đủ cơ sở xác định nguồn gốc cát. Có khả năng đây là vật liệu phục vụ một công trình giao thông kết nối giữa xã Nông Sơn và xã Thu Bồn, song UBND xã sẽ kiểm tra làm rõ. Đối với việc lắp đặt hệ thống camera giám sát, địa phương cũng đang nghiên cứu phương án lắp đặt tại các tuyến đường từ bãi sông lên khu dân cư nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn hoạt động vận chuyển cát trái phép.
Về giải pháp lâu dài, UBND xã đã đề xuất quy hoạch 3 khu vực có thể khai thác cát hợp pháp, gồm khu vực cầu Nông Sơn, bãi Bình và khu vực gần cầu Khe Le (gần dinh Bà Thu Bồn). Nếu được cấp phép và tổ chức đấu giá khai thác theo quy định, hoạt động khai thác cát sẽ đi vào nề nếp, vừa đảm bảo nguồn cung cho xây dựng, vừa giúp quản lý tài nguyên hiệu quả hơn.
Tuy nhiên, theo lãnh đạo địa phương, việc triển khai cũng gặp nhiều khó khăn do đặc thù khu vực thượng nguồn, nơi dòng chảy biến động mạnh theo mùa. Đặc biệt sau các đợt mưa lũ, địa hình đáy sông có thể thay đổi hoàn toàn, khiến trữ lượng cát có thể biến động lớn dẫn đến việc đánh giá trữ lượng cát không chính xác, gây khó khăn cho công việc đấu giá quyền khai thác. “Quan điểm của địa phương là nếu được cấp phép khai thác hợp pháp thì vừa quản lý được tài nguyên, vừa tạo nguồn thu ngân sách”, ông Phong nói.
Như Thanh Niên đã đưa tin, TAND TP.Hà Nội vừa tuyên án 23 bị cáo trong vụ án xảy ra tại Bộ NN-PTNT (cũ) và Công ty TNHH MTV Đầu tư và Xây dựng Hoàng Dân (Công ty Hoàng Dân).
5 bị cáo là các cựu quan chức Bộ NN-PTNT cùng bị truy tố tội nhận hối lộ với khung hình phạt 20 năm tù hoặc chung thân.
Tuy nhiên, theo bản án đã tuyên, cả 5 người đều được hưởng mức án dưới khung truy tố: cựu thứ trưởng Hoàng Văn Thắng 4 năm tù, cựu Giám đốc Ban 2 Trần Văn Lăng 13 năm tù, cựu quyền Cục trưởng Trần Tố Nghị 6 năm tù, cựu Cục trưởng Nguyễn Hải Thanh 5 năm tù, cựu Giám đốc Ban 8 Lê Văn Hiến 3 năm 6 tháng tù.
Theo cáo buộc, ông Thắng cùng nhóm cựu quan chức Bộ NN-PTNT đã nhận hối lộ tổng cộng hơn 40 tỉ đồng từ Giám đốc Công ty Hoàng Dân Nguyễn Văn Dân. Đổi lại, họ giới thiệu, tác động hoặc chỉ đạo cung cấp file dự toán gói thầu cho phía Công ty Hoàng Dân.
Cộng thêm việc "làm đẹp" hồ sơ năng lực, Công ty Hoàng Dân cùng các nhà thầu liên danh đã trúng hàng loạt gói thầu tại 4 dự án thủy lợi lớn trên địa bàn khắp cả nước, gây thiệt hại hơn 251 tỉ đồng.
Tòa nhận định, hành vi của ông Thắng cùng các cựu cấp dưới xâm phạm đến hoạt động đúng đắn, bình thường và tính chuẩn mực, uy tín của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp; xâm phạm sự liêm chính của người có chức vụ, quyền hạn; làm suy yếu bộ máy quản lý và làm giảm niềm tin của nhân dân vào Đảng, Nhà nước.
Đồng thời, gây thiệt hại đặc biệt lớn về tài sản của Nhà nước; gây dư luận, tâm lý hoang mang trong quần chúng nhân dân, vì thế cần xử lý nghiêm.
Song, tòa cũng ghi nhận cho nhóm bị cáo này nhiều tình tiết giảm nhẹ như: thành khẩn khai báo, chủ động khắc phục hậu quả, tích cực hợp tác với cơ quan điều tra, nhân thân tốt, gia đình có công với cách mạng…
Riêng bị cáo Nguyễn Hải Thanh, trước khi khởi tố vụ án đã xuất cảnh sang Canada, đến nay chưa quay về, nên không được hưởng các tình tiết thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải và tích cực hợp tác với cơ quan điều tra.
Do có nhiều tình tiết giảm nhẹ như đã nêu, cả 5 bị cáo nhóm tội nhận hối lộ đều được tuyên mức án dưới khung truy tố.
Trong số bị cáo còn lại, nhiều người được cho hưởng án treo. Tòa cho hay, khi quyết định hình phạt đã xem xét toàn diện nhân thân, vai trò của từng bị cáo, mức độ gây thiệt hại và các tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng trách nhiệm hình sự để lượng hình cho phù hợp.
Đối với một số bị cáo có vai trò thấp, chỉ là người giúp sức mờ nhạt, làm theo sự chỉ đạo của cấp trên, tích cực khắc phục hậu quả chung của vụ án, tòa quyết định hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt song vẫn đảm bảo tính răn đe, phòng ngừa chung.
Chẳng hạn bị cáo Tạ Văn Thuyết, cựu Giám đốc Ban 1. Tại dự án hồ chứa nước Cánh Tạng (tỉnh Hòa Bình cũ), bị cáo đã 2 lần từ chối "nhận hối lộ" của Công ty Hoàng Dân và các nhà thầu liên danh.
Khi được liên danh này đặt vấn đề tạo điều kiện cho trúng thầu, bị cáo đã cương quyết không đồng ý, không hứa hẹn gì.
Chỉ đến lần thứ ba, trước sự chỉ đạo của quyết liệt của bị cáo Nguyễn Hải Thanh, bị cáo Thuyết mới chỉ đạo cấp dưới cung cấp file dự toán gói thầu.
Sau khi trúng thầu, Giám đốc Công ty Hoàng Dân chỉ đạo nhân viên chi tiền cảm ơn Ban 1, trong đó bị cáo Thuyết được 70 triệu đồng.
Từ khi bị khởi tố, bị cáo Thuyết thành khẩn khai báo, tỏ rõ sự ăn năn hối cải; đã nộp 70 triệu hưởng lợi bất chính và nộp thêm 200 triệu để khắc phục thiệt hại chung của vụ án.
Do đó, tòa tuyên phạt bị cáo 36 tháng tù nhưng cho hưởng án treo, trả tự do ngay tại tòa (nếu không bị tạm giữ, tạm giam về một tội phạm khác).
Câu chuyện về việc bấm còi xe và dùng đèn pha "mất trật tự" làm giật mình, chói mắt những người đi đường và gây tai nạn trong bài viết "Có tiếng còi xe nghe nhẹ nhàng thân thiện, ngược lại có tiếng gắt gỏng, hồ đồ" trên Tuổi Trẻ Online đã chạm đến bức xúc của nhiều bạn đọc.
Đèn xe và còi xe vốn là những trang bị bắt buộc để giúp tài xế lái xe an toàn hơn nhưng nó lại biến thành nỗi ám ảnh của những người đi đường. "Giờ nhiều người bấm còi để 'ra lệnh' chứ không phải để cảnh báo. Đi đúng luật cũng bị hối inh ỏi", bạn đọc tên Hồng Anh bày tỏ.
Bạn đọc tên Ngân kể chuyện từng gặp: "Nhiều xe ô tô muốn xe máy nhường đường bằng cách bấm còi liên tục, đi mà gặp mấy xe như thế là khổ không nói nổi luôn".
"Có tài xế nghĩ là xe của mình nên vô tư bấm còi khi chạy ra ngoài đường, chỗ tôi có xe tải gắn loa kèn nên âm thanh rất 'khủng' đã làm người đi đường giật mình ngã té xe", bạn đọc Trần Văn Tám phản ánh.
Bạn đọc tên Huỳnh Anh kể: "Cứ chạy quốc lộ 13, đoạn từ ngã tư Bình Phước đến vòng xoay Bình Triệu khoảng 21h trở đi sẽ gặp phải âm thanh khủng khiếp từ còi xe của các tài 16 chỗ đón khách".
"Sợ nhất tiếng còi xe của các xe dịch vụ và xe khách vào ban ngày. Ban đêm thì xe tải bấm vô tội vạ", bạn đọc có tên Bạch Ngọc Duy Đức cho biết. Theo bạn đọc này: "Tiếng còi gắt gỏng làm người già, trẻ nhỏ hay những tay lái yếu giật mình, loạng choạng tay lái. Còn đèn pha chiếu thẳng vào mặt thì gây lóa tạm thời, dễ dẫn đến những va chạm không đáng có".
Bạn đọc tên Quốc phản ánh: "Nhiều xe bật pha trong nội thành làm người đi ngược chiều lóa mắt, cực kỳ nguy hiểm". Tương tự, bạn đọc Bình viết: "Đi xe máy mà suýt mất lái vì tiếng kèn quá lớn".
"Việc sử dụng kèn xe có âm thanh quá lớn, sử dụng kèn tùy thích... đã gây ra bao nhiêu tai nạn giao thông. Những vụ mâu thuẫn, đánh nhau vì tiếng kèn đã trở nên phổ biến", độc giả Chánh Tín Nghĩa nêu thực trạng.
Còn bạn đọc có nickname tqd đề xuất nên kiểm tra luôn còi xe và đèn, nếu sai quy chuẩn thì phạt và bắt tháo bỏ tại chỗ.
Nhiều bạn đọc đồng tình với đánh giá của tác giả: tiếng còi và đèn xe phản ánh tính tình của tài xế. "Bấm còi, luật có quy định rất rõ khi nào được dùng chứ không phải cứ thích là bấm", bạn đọc Quốc Đạt cho biết. Còn theo bạn đọc tên Phú, "tiếng còi xe là một dạng giao tiếp giữa người với người trên đường".
Bạn đọc tên Trí nhận định: "Tiếng còi xe hay ánh đèn thể hiện cái tôi cá nhân cùng sự tử tế của người cầm lái rõ mồn một".
"Tiếng còi nhẹ nhàng, một cái nhấp còi ngắn (tít tít) chỉ để báo hiệu sự hiện diện của mình là tín hiệu cá nhân để giữ an toàn cho cả hai. Đó là tiếng còi của sự tôn trọng", một bạn đọc góp thêm.
Bạn đọc có nickname Sao Xẹt cho rằng còi xe và đèn xe trên đường như giọng nói và ánh mắt con người khi giao tiếp. Có giọng nói nhẹ nhàng ôn tồn, dễ nghe; có ánh mắt hiền từ, thân thiện tạo sự gần gũi, thuyết phục người đối diện.
Quy luật là khi lái xe trên đường mà gặp xe, người đi ngược chiều bao giờ cũng "dập đèn cốt" để chiếu gần. Nếu xe đang dùng đèn cốt (chiếu gần) thì lái xe bật pha rồi dập về cốt ngay như một lời chào xin lỗi và báo cho phương tiện ngược chiều biết tôi đã dùng đèn cốt.
"Tiếng còi dồn dập, gắt gỏng, liên hồi, dùng đèn chiếu xa (pha) chói rọi vào xe, người đi ngược chiều biểu hiện tính cách tài xế thô bạo, thiếu tôn trọng người khác và phạm luật", bạn đọc Sao Xẹt tỏ thái độ.
Bạn đọc Nguyễn cho rằng người lái xe hở chút là nhấn còi liên hồi, hay bật pha vô tội vạ trong phố, thực chất là đang bộc lộ sự thiếu kiềm chế.
Còn bạn đọc tên Son thì cho rằng: "Còi 1-2 cái ngắn nhắc nhở, 1 ngắn thường xin phép cho qua hoặc báo hiệu góc khuất, loại dài to liên tục là họ xua đuổi người khác. Bấm còi thường xuyên là thể hiện sự yếu kém không tự tin tay lái của mình".
Giữa những câu chuyện va chạm giao thông thường kết thúc bằng cãi vã, thậm chí xô xát, đoạn clip về cú ôm hôn bất ngờ trong bài "Cãi vã sau va chạm, tài xế bất ngờ ôm hôn đối phương, dân mạng bối rối theo: 'Chiêu này khó phòng'" trên Tuổi Trẻ Online thu hút nhiều bạn đọc phản hồi.
Không ít bạn đọc vừa bày tỏ sự ngỡ ngàng vừa bật cười.
Đằng sau sự hài hước ấy không ít bạn đọc lại nhìn thấy một điều nghiêm túc hơn. Đó là trong những tình huống căng thẳng nhất, sự thiện chí đôi khi chính là “chìa khóa vàng” để hóa giải mọi xung đột.
Bạn đọc tên Hùng ý kiến về một điều tưởng đơn giản nhưng rất khó làm: “Thay vì bước xuống xe với khuôn mặt hầm hố, hãy thử bước xuống với sự cầu thị”.
Bởi theo bạn đọc này, phần lớn những cuộc cãi vã sau va chạm không bắt đầu từ thiệt hại, mà bắt đầu từ thái độ. Một cái nhíu mày, một câu nói nặng lời có thể khiến sự việc leo thang nhanh hơn cả tốc độ chiếc xe vừa thắng gấp.
Bạn đọc tên Hoa hình dung rất rõ khoảnh khắc ấy: “Đang hừng hực sát khí mà đối phương bất ngờ tình thương mến thương thế này thì bao nhiêu bực dọc tan biến hết”.
Bạn đọc tên An nhìn nhận hành động này như một dạng xin lỗi đặc biệt:
“Thay vì đôi co đúng sai hay dùng nắm đấm, một cái ôm có thể xoa dịu cái đầu đang nóng của cả hai bên hiệu quả hơn ngàn lời nói”.
Bạn đọc Khánh An cũng đồng tình và nhận xét: “Giữa hàng loạt tin tức va chạm dẫn đến ẩu đả, đoạn clip này lại rẽ sang hướng hoàn toàn khác”.
Bạn đọc tên Anh gọi đây là một cách giải quyết xung đột thông minh và đầy tính giải trí. Thông minh ở chỗ nó làm gián đoạn chuỗi leo thang của xung đột và giải trí ở chỗ là không ai ngờ tới.
“Đánh nhau thì còn biết đường mà đỡ, chứ chiêu này chịu chết”, bạn đọc Quý Hòa để lại bình luận một cách hài hước.
Câu chuyện ôm hôn giải quyết xung đột nghe thì vui, xem thì buồn cười, nhưng đặt vào đời thực, không phải lúc nào cũng có thể bê nguyên xi áp dụng.
Như bạn đọc Sông Sài Gòn nhắc nhẹ: “Chơi chiêu này lỡ 1 trong 2 ông vừa ăn bún đậu mắm tôm chắc xỉu quá”.
Bạn đọc Thúy Uyên nhìn nhận đầy thiện cảm: “Đáng yêu quá, phải chi ai ra đường cũng thế này thì đỡ lắm. Ai mà chẳng muốn những va chạm ngoài đường bớt đi tiếng chửi, bớt đi nắm đấm”.
Bạn đọc Minh Đức lại đặt vấn đề liệu hành vi hôn của người trong đoạn clip có thể bị khép vào tội quấy rối tình dục nơi công cộng hay không?
Trong khi đó, nhiều người lại nhìn vào phản ứng của “nạn nhân bất đắc dĩ” với sự thích thú pha lẫn tò mò. Bạn đọc tên Châu viết: “Nể nhất là bác tài đối phương, chắc lúc đó đang hoang mang tột độ, không biết nên giận tiếp hay nên bật cười”.
Một số ý kiến thậm chí xem đây như chiêu "tâm lý chiến". “Hôn một cái xong người ta ngại quá, hông dám mắng nữa luôn”, bạn đọc Mẫn hài hước bình luận.
Thực tế hơn, bạn đọc Xuân Lan quay về phương án cổ điển: “Tốt nhất là cứ bình tĩnh gọi bảo hiểm hoặc công an. Đừng dùng chiêu cuối này trừ khi bạn muốn đối phương bỏ xe chạy lấy người giống trong clip!”.
Thậm chí, yếu tố giới tính cũng khiến câu chuyện trở nên nhạy cảm hơn. Bạn đọc Như Ý chia sẻ: “Nam - nam, nữ - nữ thì còn vui, chứ nam - nữ một phát xem, hết vui liền”.
Dù vậy, giữa tất cả những tranh luận, vẫn có một điểm đồng thuận nhẹ nhàng. Như bạn đọc tên Nam kết lại: “Dù hành động có phần hơi quá đà và gây bối rối, nhưng ít nhất nó vẫn tốt hơn nhiều so với việc sử dụng bạo lực”.
