Sáng 6/4, phát biểu chỉ đạo tại phiên khai mạc kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa 16, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh đây là kỳ họp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mở đầu nhiệm kỳ mới của cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, đồng thời kiện toàn tổ chức bộ máy Nhà nước theo Hiến pháp và thể chế hóa Nghị quyết Đại hội 14, tạo nền tảng pháp lý và động lực chính sách cho giai đoạn phát triển mới.
Tổng Bí thư Tô Lâm ghi nhận nhiệm kỳ vừa qua, Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp đã đổi mới tổ chức, nâng cao chất lượng lập pháp, giám sát, quyết định nhiều vấn đề hệ trọng, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, phục hồi và phát triển kinh tế – xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh, nâng cao vị thế quốc tế của đất nước.
Trong bối cảnh thế giới biến đổi nhanh, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, các chuỗi cung ứng, dòng vốn và công nghệ toàn cầu tái cấu trúc, cùng sự phát triển đột phá của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và công nghệ số, Tổng Bí thư Tô Lâm nêu rõ quốc gia nào chủ động chiến lược, cải cách thể chế kịp thời, giải phóng được sức sáng tạo, huy động được nguồn lực toàn dân sẽ nắm bắt cơ hội và phát triển.
Ông cho rằng Việt Nam sau 40 năm đổi mới đã đạt được những thành tựu to lớn, song yêu cầu giai đoạn phát triển mới đặt ra đòi hỏi cao hơn, nhanh hơn và quyết liệt hơn về thể chế, mô hình tăng trưởng, chất lượng quản trị quốc gia, năng lực phản ứng chính sách, kỷ luật thực thi và nâng cao mức sống của nhân dân. Vì vậy, Quốc hội phải đổi mới mạnh mẽ hơn, thực chất hơn, hiệu quả hơn để thực hiện đầy đủ, xứng đáng trọng trách hiến định.
Người đứng đầu Đảng khẳng định Quốc hội là nơi kết tinh ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân; quyết định những vấn đề lớn của đất nước; chuyển hóa chủ trương của Đảng thành pháp luật, chính sách và sức mạnh tổ chức thực tiễn. Do đó mỗi đại biểu Quốc hội phải ý thức rõ trách nhiệm không chỉ với cử tri mà còn với vận mệnh quốc gia và tương lai các thế hệ.
Từ đó, ông đề nghị Quốc hội khóa 16 tập trung thực hiện 4 nhiệm vụ lớn. Trước hết là đổi mới mạnh mẽ công tác lập pháp, xây dựng hệ thống pháp luật hiện đại, thống nhất, ổn định, khả thi và kiến tạo phát triển. Pháp luật không chỉ để quản lý cái đã có mà còn phải mở đường cho cái mới; không chỉ điều chỉnh thực tiễn mà còn kiến tạo tương lai; không chỉ mở đường mà còn phải sửa đường. Quá trình xây dựng pháp luật phải khoa học, dân chủ, minh bạch, xuất phát từ lợi ích quốc gia – dân tộc và lợi ích chính đáng của nhân dân; kiên quyết phòng, chống lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ.
Tổng Bí thư chỉ ra hệ thống pháp luật vẫn còn tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn, thiếu liên thông; một số quy định chưa rõ, chưa ổn định, chưa theo kịp thực tiễn, làm tăng chi phí tuân thủ, làm chậm cơ hội phát triển và gây khó khăn cho người dân, doanh nghiệp. Quốc hội cần rà soát tổng thể hệ thống pháp luật, hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật quốc gia, khắc phục tình trạng chồng lấn, bảo đảm luật ban hành đi vào cuộc sống.
Tiếp đó, Quốc hội phải nâng tầm giám sát tối cao theo hướng thực chất, sắc bén, đi đến cùng trách nhiệm và kết quả. Giám sát không chỉ để phát hiện hạn chế mà phải trở thành công cụ nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia; không chỉ kiểm tra việc đã làm mà còn định hình việc cần làm, nhận diện sớm những bất cập và đi đến cùng việc giải quyết vấn đề. Hoạt động giám sát phải dựa trên dữ liệu, bằng chứng, chỉ số định lượng, gắn với trách nhiệm cụ thể, thời hạn cụ thể và kết quả cụ thể.
Về quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu nâng cao bản lĩnh và tầm nhìn, bảo đảm quyết định đúng, trúng, kịp thời, không để chậm trễ trở thành điểm nghẽn. Các vấn đề về kinh tế – xã hội, ngân sách nhà nước, đầu tư công, các chương trình mục tiêu quốc gia và các dự án quan trọng quốc gia đều là những quyết sách lớn, gắn với lợi ích lâu dài của quốc gia, dân tộc, phải được xem xét toàn diện, khoa học, thận trọng. “Quốc hội quyết định cho hiện tại, nhưng phải chịu trách nhiệm trước tương lai”, ông nhấn mạnh.
Cuối cùng, Quốc hội cần tiếp tục đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, gần dân, sát thực tiễn và phản ứng chính sách nhanh hơn. Quốc hội cần nghiên cứu tăng hợp lý số kỳ họp, đa dạng hóa và linh hoạt hóa các hình thức hoạt động, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, đồng thời nâng cao chất lượng đại biểu, phát huy vai trò các Đoàn đại biểu Quốc hội và tăng cường gắn bó với nhân dân.
Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh nhiệm kỳ Quốc hội khóa 16 bắt đầu với trọng trách lớn, mỗi đại biểu cần không ngừng rèn luyện bản lĩnh chính trị, nâng cao trình độ, năng lực, gắn bó với nhân dân, phản ánh trung thực ý chí, nguyện vọng của cử tri và đặt lợi ích quốc gia – dân tộc lên trên hết trong mọi quyết định.
Đại biểu cần tầm nhìn dài hạn và khả năng phân tích
Phát biểu khai mạc kỳ họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa 16 và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 đã thành công, với sự chuẩn bị kỹ lưỡng và đồng thuận cao của cử tri, nhân dân.
Ông cho biết các đại biểu Quốc hội khóa 15 đã để lại nhiều dấu ấn trong bối cảnh đất nước gặp khó khăn khi Quốc hội đổi mới tư duy lập pháp, khẳng định vai trò đi trước về thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, đồng thời nâng cao hiệu quả giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước.
Theo Chủ tịch Quốc hội, sau 40 năm đổi mới, Việt Nam đạt nhiều thành tựu với quy mô kinh tế khoảng 514 tỷ USD, tăng trưởng bình quân 5 năm gần đây đạt 6,2% mỗi năm, riêng năm 2025 đạt 8,02%, thu nhập bình quân đầu người khoảng 5.026 USD.
Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng hai con số, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các đại biểu khóa 16 tiếp tục phát huy kết quả các nhiệm kỳ trước, đồng thời nâng cao tinh thần trách nhiệm, bản lĩnh chính trị, tư duy quản trị hiện đại và năng lực phản biện khách quan, trên tinh thần xây dựng.
Ông yêu cầu đại biểu có tầm nhìn dài hạn, khả năng phân tích và tiếp cận các vấn đề mới, đáp ứng sự phát triển nhanh của khoa học, công nghệ, bảo đảm pháp luật không chỉ tốt trên văn bản mà còn hiệu quả trong thực tiễn.
Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị đại biểu chủ động đề xuất các giải pháp đột phá, khả thi trước bối cảnh tình hình thế giới diễn biến nhanh, phức tạp, nhằm hoàn thành mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội giai đoạn 2026-2030 ngay từ năm đầu nhiệm kỳ.
“Đất nước ta đang đứng trước thời điểm có ý nghĩa bước ngoặt, trách nhiệm đặt lên vai Quốc hội và từng đại biểu là rất lớn nhưng cũng rất vẻ vang”, Chủ tịch Quốc hội nói, kỳ vọng đại biểu tiếp tục là những đại diện tiêu biểu về trí tuệ, bản lĩnh, đạo đức, tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân.
Theo chương trình, trong 2,5 ngày đầu kỳ họp, Quốc hội tiến hành bầu Chủ tịch Quốc hội, các Phó chủ tịch Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội; đồng thời kiện toàn Chủ tịch Hội đồng Dân tộc, Chủ nhiệm các Ủy ban, Tổng Kiểm toán nhà nước, Tổng Thư ký Quốc hội – Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội.
Quốc hội tiếp tục bầu Chủ tịch nước, Thủ tướng, các Phó chủ tịch nước, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao. Sau khi được bầu, Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch nước, Thủ tướng, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao thực hiện tuyên thệ nhậm chức.
Cơ quan lập pháp cũng quyết định cơ cấu, số lượng thành viên Chính phủ; phê chuẩn đề nghị bổ nhiệm Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao; phê chuẩn bổ nhiệm các Phó thủ tướng, Bộ trưởng và thành viên khác của Chính phủ.
Sau đó, Quốc hội xem xét, thông qua 8 luật và một nghị quyết; cho ý kiến về báo cáo đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội năm 2025 và tình hình những tháng đầu năm 2026; thông qua Nghị quyết về Chương trình giám sát năm 2027. Đồng thời, Quốc hội xem xét, thông qua các nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm giai đoạn 2026-2030 và kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia.
Ngày 10.4, Sở An toàn thực phẩm TP.HCM cho biết ngay sau khi tiếp nhận thông tin về các trường hợp nghi ngộ độc thực phẩm xảy ra tại Trường tiểu học Bình Quới Tây, Sở đã khẩn trương thành lập đoàn công tác (theo Quyết định số 265/QĐ-SATTP ngày 9.4.2026), phối hợp UBND phường Bình Quới để điều tra, xử lý vụ việc.
Bước đầu, cơ sở cung cấp suất ăn bán trú cho học sinh Trường tiểu học Bình Quới Tây đã thực hiện theo chỉ đạo về việc tạm ngưng hoạt động để phục vụ công tác điều tra của cơ quan chức năng.
Kết quả điều tra ban đầu ghi nhận: Trường tiểu học Bình Quới Tây có thực hiện ký kết cung cấp suất ăn sẵn cho học sinh bán trú với chi nhánh Công ty TNHH thương mại dịch vụ sản xuất vận chuyển H.P theo hợp đồng số 08/HĐKT/2025.
Ngày 7.4, thức ăn được vận chuyển từ nơi chế biến của chi nhánh Công ty TNHH thương mại dịch vụ sản xuất vận chuyển H.P (đường Xô Viết Nghệ Tĩnh, phường Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM) đến Trường tiểu học Bình Quới Tây để chia suất ăn.
Bữa trưa ngày 7.4, học sinh Trường tiểu học Bình Quới Tây ăn những món, gồm: cơm, gà kho gừng, canh bắp cải nấu thịt, dưa leo xào và mận; bữa xế là bánh flan. Tổng cộng có 740 học sinh ăn trưa vào các khung giờ 10 giờ 30 phút và 11 giờ, sau đó ăn xế lúc 14 giờ 30 phút.
Trong 2 ngày (8.4 và 9.4), Phòng y tế nhà trường và Trạm Y tế phường Bình Quới tiếp nhận nhiều học sinh có triệu chứng sốt, đau bụng.
Đến 15 giờ ngày 9.4, theo báo cáo của Trạm Y tế phường Bình Quới, Sở An toàn thực phẩm TP.HCM ghi nhận có tổng số 107 học sinh có triệu chứng bất thường đến khám và điều trị tại các bệnh viện (27 trường hợp tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định, 74 trường hợp tại Bệnh viện đa khoa Bình Thạnh, 3 trường hợp tại Bệnh viện Nhi Đồng 2, 13 trường hợp tại Trạm Y tế phường Bình Quới).
Trước đó, ngày 8.4, các mẫu lưu thực phẩm tại trường đã được UBND phường Bình Quới gửi đến Viện Y tế công cộng TP.HCM để kiểm nghiệm. Đồng thời, Sở An toàn thực phẩm TP.HCM đã đề nghị Bệnh viện Nhân dân Gia Định thực hiện xét nghiệm mẫu bệnh phẩm để thu thập dữ liệu phục vụ công tác điều tra.
Hiện Sở An toàn thực phẩm TP.HCM phối hợp chặt chẽ Sở Y tế TP.HCM, UBND phường Bình Quới và các cơ quan chuyên môn để tiếp tục cập nhật tình hình sức khỏe bệnh nhân, thống kê số ca mắc và điều trị.
Đồng thời, cơ quan chức năng đang chờ kết quả kiểm nghiệm mẫu nguyên liệu thực phẩm và bệnh phẩm để xác định chính xác nguyên nhân vụ việc, thực hiện các bước tiếp theo của quy trình điều tra ngộ độc thực phẩm theo Quyết định số 39/2006/QĐ-BYT ngày 13.12.2006 về việc ban hành “Quy chế điều tra ngộ độc thực phẩm” của Bộ Y tế để đảm bảo tính khoa học và đúng quy định của pháp luật.
Số liệu mới nhất do Sở Y tế TP.HCM cập nhật đến sáng ngày 10.4, đã có 148 trường hợp nghi ngộ độc thực phẩm liên quan Trường tiểu học Bình Quới Tây. Trong đó, 102 trường hợp được theo dõi, điều trị ngoại trú và 46 trường hợp điều trị nội trú. Hiện tình trạng chung của các bệnh nhân ổn định, chưa ghi nhận ca diễn tiến nặng.
Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã ký ban hành kết luận 17 của Bộ Chính trị về định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.
Theo đó, xem xét tờ trình của Đảng ủy Quốc hội về đề án định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, Bộ Chính trị thống nhất chủ trương thông qua những nội dung cơ bản của đề án.
Bộ Chính trị nhấn mạnh mục tiêu của công tác lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI là tạo lập khung khổ pháp lý thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2031, gắn với định hướng phát triển đất nước.
Đến năm 2030, Việt Nam có hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng, đồng bộ, thống nhất, công khai, minh bạch, khả thi, mở đường cho kiến tạo phát triển, huy động mọi người dân và doanh nghiệp tham gia vào phát triển kinh tế - xã hội.
Tạo tiền đề đến năm 2045, Việt Nam có hệ thống pháp luật chất lượng cao, tiên tiến, hiện đại, phù hợp với thực tiễn đất nước và thông lệ quốc tế.
Công tác lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI tập trung vào các định hướng lớn, trong đó nghiên cứu tổng kết, sửa đổi tổng thể Hiến pháp năm 2013 phù hợp với thực tiễn, yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Công tác lập pháp cần tạo đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số làm động lực chính...
Bộ Chính trị yêu cầu các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị kịp thời thể chế hóa đầy đủ, đúng đắn chủ trương, đường lối của Đảng.
Trong đó tập trung hoàn thành thể chế hóa ngay trong năm 2026 những nội dung cốt lõi, quan trọng của nghị quyết Đại hội XVI và các nghị quyết chiến lược, trụ cột.
Bộ Chính trị cũng yêu cầu tập trung khẩn trương tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý để khơi thông, phát huy hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế "2 con số" trong giai đoạn phát triển mới.
Tạo lập hành lang pháp lý cho các vấn đề mới, như kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, năng lượng tái tạo...
Tiếp tục đổi mới căn bản tư duy xây dựng pháp luật, chuyển mạnh từ quản lý hành chính sang phục vụ, kiến tạo phát triển đất nước, xã hội, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, đưa pháp luật trở thành nguồn lực và lợi thế cạnh tranh quốc gia.
Kết luận cũng nêu rõ việc dứt khoát từ bỏ tư duy không quản được thì cấm. Xóa bỏ cơ chế xin - cho, triệt để cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh, tạo lập môi trường pháp lý thuận lợi, thông thoáng, minh bạch, an toàn để thu hút đầu tư.
Công tác quản lý nhà nước cần chuyển từ tư duy tiền kiểm, yêu cầu an toàn tuyệt đối sang chủ động chấp nhận rủi ro có kiểm soát, luật hóa cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, mở rộng không gian đổi mới sáng tạo.
Chính sách, pháp luật gắn với kiểm soát chặt chẽ quyền lực, nâng cao trách nhiệm giải trình, bảo đảm công bằng, minh bạch, kiên quyết phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, không để xảy ra lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ trong công tác xây dựng pháp luật.
Bộ Chính trị cũng yêu cầu tăng cường kỷ luật, kỷ cương, bảo đảm an ninh chính trị; đề cao vai trò, trách nhiệm của các chủ thể tham gia quy trình xây dựng pháp luật, nhất là của người đứng đầu.
Hoạt động của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, các ủy ban của Quốc hội trong công tác lập pháp cần tiếp tục đổi mới phương thức.
Tăng cường giám sát công tác xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật, kịp thời phát hiện, kiến nghị sửa đổi, bổ sung những nội dung bất cập, không còn phù hợp với thực tiễn.
Cơ quan, tổ chức được giao chủ trì soạn thảo tập trung làm tốt công tác tổng kết thực tiễn, xây dựng chính sách, tham vấn, đánh giá tác động chính sách trong quá trình soạn thảo.
Người đứng đầu chịu trách nhiệm toàn diện, trực tiếp chỉ đạo công tác xây dựng pháp luật, hoàn thiện thể chế của bộ, ngành mình.
Chính phủ quyết liệt chỉ đạo, đôn đốc, kiểm tra công tác xây dựng pháp luật của các bộ, ngành để bảo đảm chất lượng, tiến độ chuẩn bị dự án. Tiếp tục hoàn thiện các khâu trong quy trình xây dựng, ban hành các văn bản quy phạm pháp luật...
Chiều 6.4, vụ tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng xảy ra trên tuyến đường ĐT716, khu vực gần khu du lịch Bàu Trắng (xã Hòa Thắng, tỉnh Lâm Đồng; trước đây thuộc huyện Bắc Bình, tỉnh Bình Thuận), khi một xe khách lao xuống vực khiến 4 người tử vong và nhiều người bị thương.
Theo thông tin ban đầu, xe khách mang biển số 86H-045.xx lưu thông theo hướng từ Bàu Trắng về xã Liên Hương. Khi đến đoạn đường cong, cua nguy hiểm trên tuyến ĐT716, phương tiện bất ngờ mất kiểm soát, lao xuống vực sâu bên đường.
Hậu quả, 3 người tử vong tại chỗ, 7 người bị thương được đưa đi cấp cứu. Chiếc xe khách bị gãy nát sau cú lao xuống vực. Một số nạn nhân được cho là vẫn còn mắc kẹt trong xe.
Ngay sau khi nhận tin báo, các lực lượng chức năng đã nhanh chóng có mặt tại hiện trường, triển khai công tác cứu hộ, đưa người bị thương đi cấp cứu và tìm kiếm những người còn kẹt trong xe.
Đến 16 giờ 50 cùng ngày, trong số các nạn nhân được đưa đi cấp cứu đã có 1 người tử vong.
Hiện nguyên nhân vụ xe khách lao xuống vực nói trên đang được điều tra, làm rõ.
