Khi các bên trung gian đang nỗ lực thúc đẩy vòng đàm phán thứ hai giữa Mỹ và Iran để chấm dứt xung đột, một vấn đề trọng tâm đang nổi lên như điểm mấu chốt gây tranh cãi là khối tài sản của Tehran bị đóng băng ở nước ngoài.
Hôm 10/4, trước khi vòng đàm phán ngừng bắn đầu tiên diễn ra tại Pakistan, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đã viết trên X rằng những tài sản bị phong tỏa của nước này phải được giải phóng trước khi bất kỳ cuộc thương lượng nào diễn ra.
Đến ngày 11/4, tại cuộc đàm phán ngừng bắn ở thủ đô Islamabad, Pakistan, một số thông tin xuất hiện cho rằng Mỹ đã đồng ý giải tỏa ít nhất một phần tài sản của Iran ở nước ngoài. Tuy nhiên, chính phủ Mỹ đã nhanh chóng bác bỏ khẳng định những tài sản đó vẫn bị phong tỏa.
Khối tài sản 100 tỷ USD
Nền kinh tế Iran đã suy yếu nhiều năm qua do loạt lệnh trừng phạt từ Mỹ và các quốc gia khác. Những lệnh trừng phạt này bắt đầu từ năm 1979, đầu tiên là do vụ bắt con tin tại đại sứ quán Mỹ ở Tehran sau cuộc cách mạng Hồi giáo, sau đó gia tăng vì chương trình hạt nhân và tên lửa đạn đạo Iran.
Các lệnh trừng phạt này khiến Iran không thể tiếp cận nhiều tài sản của chính mình, như doanh thu bán dầu đang bị đóng băng tại các ngân hàng nước ngoài. Theo thông tin tổng hợp từ phía Iran và giới chuyên gia, ước tính tổng tài sản của nước này đang bị kẹt ở nước ngoài là hơn 100 tỷ USD.
Frederic Schneider, chuyên gia tại Hội đồng các Vấn đề Toàn cầu Trung Đông, cho hay khối tài sản này gấp khoảng 4 lần doanh thu từ dầu khí hàng năm của Iran.
“Đó là khoản tiền rất lớn, đặc biệt đối với một đất nước đã phải chịu các lệnh trừng phạt do Mỹ áp đặt trong nhiều thập kỷ”, ông nói.
Tuy nhiên, Schneider lưu ý thêm rằng ngay cả khi đồng ý giải phóng những tài sản này, vẫn chưa rõ liệu Mỹ có đặt ra điều kiện về cách Iran sử dụng chúng hay không.
Jacob Lew, bộ trưởng tài chính dưới thời tổng thống Mỹ Barack Obama, từng phát biểu vào năm 2016 rằng Iran sẽ không thể tiếp cận toàn bộ tài sản bị phong tỏa ở nước ngoài ngay cả khi mọi lệnh trừng phạt được dỡ bỏ. Tại thời điểm đó, Iran vừa đạt được thỏa thuận lịch sử với Mỹ và các cường quốc khác, chấp nhận hạn chế chương trình hạt nhân của mình để đổi lấy việc nới lỏng trừng phạt.
Lew đã phát biểu trước quốc hội Mỹ rằng trên thực tế, Iran cùng lắm cũng chỉ có thể tiếp cận khoảng một nửa số tài sản bị phong tỏa, bởi phần còn lại đã bị ràng buộc vào các cam kết đầu tư từ trước hoặc để thanh toán các khoản vay.
Hiện tại, yêu cầu then chốt của Tehran trong các cuộc đàm phán ngừng bắn là Mỹ phải giải phóng ít nhất 6 tỷ USD tài sản bị phong tỏa, coi đây như một cách xây dựng lòng tin.
Tài sản bị đóng băng là gì?
Khi tiền bạc, của cải hoặc số dư chứng khoán của các cá nhân, doanh nghiệp hoặc ngân hàng trung ương một quốc gia bị nhà chức trách nước khác hoặc tổ chức quốc tế tạm giữ, đó chính là phong tỏa tài sản.
Khả năng bán tài sản của chủ sở hữu sẽ bị hạn chế do các lệnh trừng phạt, phán quyết từ tòa án hoặc những lý do pháp lý khác.
Tài sản có thể bị đóng băng bởi tòa án, một quốc gia khác, tổ chức quốc tế hoặc một định chế ngân hàng. Các quốc gia thường tuyên bố phong tỏa tài sản của quốc gia hay công ty khác dựa trên những cáo buộc về hoạt động tội phạm, rửa tiền hoặc vi phạm luật pháp quốc tế.
Nhưng những người chỉ trích biện pháp phong tỏa tài sản cho rằng cách làm này đang được sử dụng để nhắm vào những đối thủ của phương Tây thay vì với mục đích răn đe. Phần lớn các nước đang chịu lệnh trừng phạt và bị phong tỏa tài sản là các quốc gia bị phương Tây coi là “không thân thiện”, như Iran, Nga, Triều Tiên, Libya hay Venezuela.
Vì sao Iran bị đóng băng tài sản?
Theo hồ sơ lưu trữ của chính phủ Mỹ, đợt phong tỏa tài sản đầu tiên diễn ra vào tháng 11/1979, khi tổng thống Jimmy Carter lúc bấy giờ tuyên bố Iran “đã tạo ra mối đe dọa bất thường và đặc biệt đối với an ninh quốc gia, chính sách đối ngoại cũng như nền kinh tế Mỹ”.
Vào thời điểm đó, các sinh viên Iran đang bắt 66 công dân Mỹ làm con tin tại đại sứ quán Mỹ ở Tehran.
Ông William Miller, bộ trưởng tài chính Mỹ khi ấy, cho biết tài sản dễ thanh khoản của Iran có giá trị chưa tới 6 tỷ USD, trong đó khoản lớn nhất là 1,3 tỷ USD trái phiếu kho bạc do Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York nắm giữ. Năm 1981, Hiệp định Algiers do Algeria làm trung gian giữa Mỹ và Iran đã dẫn đến việc Mỹ giải tỏa một phần đáng kể các tài sản này để đổi lấy việc Iran trả tự do cho 52 con tin Mỹ vẫn bị giam tại Tehran.
Tuy nhiên, trong những năm sau đó, quan hệ giữa Mỹ và Iran tiếp tục xấu đi do Washington lo ngại về chương trình hạt nhân của Tehran.
Iran luôn khẳng định chương trình làm giàu uranium của mình chỉ phục vụ mục đích năng lượng dân sự, mặc dù họ đã làm giàu uranium vượt xa ngưỡng cần thiết cho mục tiêu đó.
Israel và Mỹ đã liên tục cáo buộc Iran làm giàu uranium để phát triển vũ khí hạt nhân. Mỹ cùng các đồng minh, đặc biệt là châu Âu, đã áp đặt nhiều đợt trừng phạt lên quốc gia này.
Năm 2015, dưới thời tổng thống Obama, Mỹ đã dẫn dắt các cuộc đàm phán để Iran đạt được thỏa thuận với các cường quốc thế giới mang tên Kế hoạch Hành động Chung Toàn diện (JCPOA). Theo thỏa thuận, Tehran đồng ý thu hẹp chương trình hạt nhân và nhờ đó được tiếp cận lại phần lớn tài sản ở nước ngoài của mình.
Tuy nhiên, vào năm 2018, trong nhiệm kỳ đầu tiên, Tổng thống Donald Trump đã đơn phương rút Mỹ khỏi JCPOA, gọi đây là một thỏa thuận “phiến diện” và tái áp đặt các lệnh trừng phạt lên Iran, một lần nữa phong tỏa số tài sản ở nước ngoài của Tehran.
Năm 2023, Mỹ và Iran thống nhất một thỏa thuận trao đổi tù nhân, theo đó Iran trả tự do cho 5 công dân Mỹ gốc Iran để đổi lấy việc Mỹ thả một số người Iran, đồng thời cho phép Tehran tiếp cận hàng tỷ USD tiền bị phong tỏa. Khoản tiền này là 6 tỷ USD doanh thu từ dầu mỏ bị phong tỏa tại Hàn Quốc.
Theo kế hoạch trên, số tiền được chuyển đến Qatar để giám sát. Tuy nhiên, một năm sau, tổng thống Mỹ Joe Biden đã áp đặt các lệnh trừng phạt mới nhằm đáp trả cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) của Iran vào Israel, khiến họ một lần nữa mất quyền tiếp cận số tiền đang được đóng băng tại Doha.
Ngoài Mỹ, Liên minh châu Âu (EU) cũng phong tỏa một phần tài sản của ngân hàng trung ương Iran với lý do nước này bị cáo buộc vi phạm nhân quyền, không tuân thủ các quy định về hạt nhân…
Tài sản bị đóng băng của Iran hiện do nhiều quốc gia nắm giữ. Số tiền chính xác tại mỗi quốc gia chưa rõ ràng, nhưng truyền thông Iran trước đây đưa tin Nhật Bản, một khách hàng dầu mỏ quan trọng, đang nắm giữ khoảng 1,5 tỷ USD, Iraq giữ khoảng 6 tỷ USD, Ấn Độ giữ 7 tỷ USD.
Mỹ cũng nắm giữ khoảng 2 tỷ USD tài sản bị phong tỏa của Iran, trong khi các quốc gia EU như Luxembourg giữ khoảng 1,6 tỷ USD. Qatar hiện giữ khoảng 6 tỷ USD, số tiền đã được chuyển từ Hàn Quốc để thanh toán cho Iran, nhưng sau đó bị Mỹ chặn lại.
Hy vọng cho nền kinh tế Iran
Nền kinh tế Iran đang lâm vào khủng hoảng khi các lệnh trừng phạt kéo dài nhiều thập kỷ đã hạn chế xuất khẩu dầu mỏ, đồng thời làm tê liệt khả năng thu hút đầu tư và hiện đại hóa công nghiệp cũng như công nghệ của nước này.
Lạm phát tăng cao và đồng nội tệ mất giá đã dẫn đến các cuộc biểu tình quy mô lớn hồi đầu năm nay. Cuộc xung đột với Mỹ – Israel bùng phát từ ngày 28/2 đã khiến cơ sở hạ tầng của Iran bị tàn phá nặng nề.
Fatemeh Mohajerani, người phát ngôn chính phủ Iran, ngày 14/4 cho biết thiệt hại mà nước này hứng chịu trong 6 tuần chiến sự là khoảng 270 tỷ USD, yêu cầu Mỹ, Israel và các nước vùng Vịnh bồi thường.
Trong bối cảnh này, tài sản bị đóng băng nếu được giải phóng sẽ là nguồn tiền mà Iran có thể sử dụng ngay lập tức. 100 tỷ USD tương đương gần 1/4 GDP của Iran.
Roxane Farmanfarmaian, giảng viên chính trị quốc tế chuyên về Iran tại Đại học Cambridge, Anh, cho rằng việc tài sản được phá băng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với Iran.
“Điều này đồng nghĩa với việc Iran có thể đưa các khoản tiền thu được bằng ngoại tệ mạnh từ việc bán dầu mỏ trở lại nền kinh tế trong nước. Nó cũng giúp họ kiểm soát biến động tỷ giá, từ đó hạn chế những tổn thương trước tình trạng trồi sụt của đồng nội tệ”, Farmanfarmaian giải thích.
Bà lưu ý rằng những cơ sở công nghiệp chủ chốt, trong đó có các mỏ dầu, hay hệ thống nước, mạng lưới điện đang xuống cấp của Iran sẽ được nâng cấp nếu họ có quyền tiếp cận với tài sản bị đóng băng của mình. Với nguồn tiền đó, Iran có thể chi trả cho các công ty nước ngoài và cấp vốn cho những ngành công nghiệp trong nước để bắt đầu cải thiện tình hình kinh tế.
“Rõ ràng, Iran cũng sẽ phải tái thiết sau xung đột và các tài sản được giải phóng sẽ ngay lập tức giúp quá trình đó diễn ra nhanh chóng và hiệu quả hơn”, Farmanfarmaian nói thêm. “Ngoài ra, việc tiếp cận các khoản tiền bị phong tỏa còn tạo đà tăng trưởng kinh tế, cải thiện mối quan hệ giữa chính phủ với người dân”.
Quyết định của Mỹ về việc có giải tỏa tài sản của Iran hay không cũng sẽ là một thông điệp ngoại giao quan trọng, Chris Featherstone, chuyên gia chính trị tại Đại học York, bình luận.
“Về mặt quốc tế, việc giải tỏa các tài sản có thể là tín hiệu cho thấy Mỹ đang giảm bớt áp lực lên nền kinh tế Iran”, Featherstone cho biết, song lưu ý rằng với cách tiếp cận khó đoán của chính quyền Trump, ít ai có thể dự đoán được ông sẽ làm gì sau đó.
Hãng thông tấn Tasnim hôm nay dẫn lời chuẩn tướng Alireza Elhami, chỉ huy Bộ tư lệnh Liên hợp Phòng không Quốc gia Iran, cho biết binh sĩ nước này đang phục kích chiến đấu cơ và máy bay không người lái (UAV) của đối phương bằng "các phương pháp và khí tài nội địa hiện đại", vốn được thiết kế để săn lùng chiến đấu cơ thế hệ 5 và những hệ thống không người lái tiên tiến.
Tướng Iran khẳng định Tehran bắn hạ được các máy bay hiện đại của Mỹ nhờ triển khai chiến thuật hợp lý, kết hợp với "các thiết bị hiện đại và đổi mới hệ thống phòng thủ". "Điều này khiến đối phương bối rối và hoang mang", ông nói nhưng không nêu cụ thể những thay đổi được áp dụng.
Tướng Elhami khẳng định lực lượng Iran đã phá hủy một số tiêm kích hiện đại, hàng chục tên lửa hành trình và hơn 160 UAV, trong đó có dòng Hermes hiện đại nhất của Israel và phi cơ tự sát LUCAS do Mỹ sản xuất.
Truyền thông Mỹ hôm 3/4 dẫn lời các quan chức giấu tên xác nhận một tiêm kích đa năng F-15E của nước này đã bị bắn hạ và rơi xuống Iran. Tổ lái hai người phóng ghế thoát hiểm, trong đó một người đã được giải cứu, chưa rõ tung tích của phi công còn lại. Đây là máy bay có người lái đầu tiên của Mỹ bị bắn rơi trên bầu trời Iran kể từ khi xung đột bùng phát.
Iran sau đó bắn rơi một cường kích A-10 Mỹ đang yểm trợ chiến dịch tìm kiếm tổ bay F-15E. Phi công chiếc A-10 đã cố gắng điều khiển máy bay rời khỏi không phận Iran trước khi phóng ghế thoát hiểm và được cứu hộ thành công.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, đến nay chưa lên tiếng về các sự việc trên.
Quân đội Mỹ dường như đã mất hơn 20 máy bay các loại trong chiến sự, trong đó có máy bay cảnh báo sớm E-3 Sentry và tiêm kích tàng hình F-35A, phần lớn do trúng hỏa lực Iran khi đậu tại sân bay.
Tạp chí Air & Space Forces của Mỹ hôm 22/3 dẫn các nguồn thạo tin cho biết chiếc F-35A đã bị hỏng nặng sau khi trúng tên lửa trên bầu trời Iran và khó lòng trở lại hoạt động trong tương lai gần, phi công cũng bị thương do trúng mảnh văng.
Behnam Ben Taleblu, giám đốc cấp cao về chương trình Iran tại Quỹ Phòng vệ Dân chủ (FDD) có trụ sở tại Mỹ, cho rằng năng lực quân sự Iran đã suy yếu sau hơn một tháng bị Mỹ - Israel tập kích liên tục. Mỹ được đánh giá là đang chiếm ưu thế trên không tại Iran, song điều này không đồng nghĩa họ miễn nhiễm với mọi mối đe dọa.
"Hệ thống phòng không bị suy giảm không có nghĩa là đã bị phá hủy hoàn toàn. Chúng ta không nên ngạc nhiên khi họ vẫn tiếp tục chiến đấu", Taleblu cho hay.
Chuyên gia này cho biết máy bay Mỹ hiện bay thấp hơn bình thường nên dễ bị tổn thương trước tên lửa Iran. Ông cho rằng nhiều khả năng phi cơ F-15E đã bị hạ bởi tên lửa phòng không vác vai, vũ khí có tầm bắn ngắn song rất khó bị phát hiện và đối phó.
Sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần nhờ Pakistan làm trung gian vào ngày 7-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chia sẻ lên nền tảng Truth Social "Tuyên bố chính thức của Iran" do Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đưa ra.
Tuyên bố của ông Araghchi có nội dung như sau: "Thay mặt Cộng hòa Hồi giáo Iran, tôi bày tỏ biết ơn và cảm kích những người anh em thân thiết của chúng tôi, Ngài Thủ tướng Pakistan Sharif và Ngài Thống soái Munir, vì những nỗ lực không mệt mỏi nhằm chấm dứt chiến tranh trong khu vực.
Đáp lại đề nghị của Thủ tướng Sharif trong bài đăng của ông trên X, đồng thời xét đến đề xuất của Mỹ về việc đàm phán dựa trên đề xuất 15 điểm của họ cũng như tuyên bố của Tổng thống Mỹ về việc chấp nhận khuôn khổ chung của đề xuất 10 điểm từ Iran làm cơ sở cho đàm phán, tôi xin thay mặt Hội đồng An ninh Quốc gia tối cao Iran tuyên bố:
Nếu các cuộc tấn công nhằm vào Iran dừng lại, các lực lượng vũ trang hùng mạnh của chúng tôi sẽ ngừng các hoạt động phòng vệ.
Trong giai đoạn hai tuần, việc lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz sẽ được bảo đảm thông qua sự phối hợp với các lực lượng vũ trang Iran và có tính đến các hạn chế về kỹ thuật".
Ông Trump đăng lại bức ảnh chụp tuyên bố trên, song không bình luận gì thêm.
Trước đó, cả Mỹ và Iran đều tuyên bố mình mới là bên chiến thắng. Ông Trump nói Mỹ đã "chiến thắng hoàn toàn và trọn vẹn. 100%. Không có gì phải nghi ngờ!".
Trong khi đó, Hội đồng An ninh Quốc gia tối cao Iran nhấn mạnh: "Iran đã giành được chiến thắng to lớn và buộc Mỹ phải chấp nhận đề xuất 10 điểm".
Tổng thống Trump đồng ý ngừng bắn hai tuần với Iran vào ngày 7-4, chưa đầy hai giờ trước hạn chót mà ông đặt ra để Tehran mở lại eo biển Hormuz, nếu không Iran phải đối mặt với các cuộc tấn công tàn khốc nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự.
Thông báo của ông Trump đánh dấu sự đảo chiều đột ngột so với tuyên bố trước đó cùng ngày, khi ông đưa ra cảnh báo đặc biệt nghiêm trọng rằng "cả một nền văn minh sẽ biến mất trong đêm nay" nếu các yêu cầu của ông không được đáp ứng.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif - người giúp làm trung gian cho thỏa thuận ngừng bắn - cho biết ông đã mời phái đoàn Iran và Mỹ tới Islamabad để gặp mặt vào ngày 10-4.
Kết quả kiểm 98,15% tổng số phiếu trong cuộc bầu cử ngày 12/4 tại Hungary cho thấy đảng Tisza của ông Peter Magyar sẽ nắm 138 trong tổng số 199 ghế tại quốc hội, vượt mức đa số 2/3 cần thiết để tự thành lập chính phủ mà không cần xây dựng liên minh cầm quyền, cũng như có thể thông qua các thay đổi lớn về luật và hiến pháp. Đảng Fidesz của Thủ tướng Viktor Orban giành khoảng 55 ghế.
Thủ tướng Orban, 62 tuổi, cùng ngày thừa nhận thất bại, mô tả đây là "kết quả đau đớn", cho thấy đảng Fidesz "không còn được người dân tin tưởng giao phó trách nhiệm và cơ hội lãnh đạo". Kết quả này khép lại 16 năm cầm quyền của ông Orban, và ông Magyar, 45 tuổi, dự kiến là Thủ tướng tiếp theo của Hungary.
Magyar sinh năm 1981 trong một gia đình luật sư truyền thống bảo thủ. Ông quan tâm đến chính trường khi mới 9 tuổi, từng dán ảnh các chính trị gia Hungary kín tường trong nhà ở Budapest. Trong số này có ông Orban, một luật sư trẻ tuổi nổi bật trong phong trào dân chủ tại Hungary lúc đó.
"Ngay từ khi còn nhỏ, tôi đã bị cuốn theo bầu không khí náo nhiệt quanh sự thay đổi chính quyền", ông Magyar chia sẻ trên podcast Fokuszcsoport năm 2025.
Magyar học trung học tại một trường nam sinh Công giáo danh tiếng gần trung tâm Budapest, rồi học ngành luật tại Đại học Công giáo Pazmany Peter, tốt nghiệp năm 2004. Trong thời gian học đại học, Magyar gặp Judit Varga, một ngôi sao đang lên của Fidesz, đảng mà ông gia nhập năm 2002.
Magyar kết hôn với Varga năm 2006 và có ba con trai. Cả gia đình đến Brussels, Bỉ sinh sống khi bà Varga được chọn làm cố vấn chính sách cho các nghị sĩ Hungary tại Nghị viện châu Âu giai đoạn 2009-2018.
Ông Magyar mô tả bản thân là người có đức tin, thích nấu ăn và chơi bóng đá cùng bạn bè và các con. Những người quen biết Magyar cho rằng ông là người cầu toàn, dễ nóng nảy, nhưng cũng sẵn sàng xin lỗi khi nhận ra thiếu sót của mình.
Bà Varga trở về Hungary năm 2018 và được Thủ tướng Orban bổ nhiệm làm Bộ trưởng Tư pháp một năm sau đó, trong khi ông Magyar làm việc cho một ngân hàng quốc doanh, rồi lãnh đạo một cơ quan cho sinh viên vay vốn.
Ông Magyar ly hôn với bà Varga năm 2023. Cùng năm, bà Varga rời cương vị Bộ trưởng Tư pháp để đại diện Fidesz tham gia tranh cử vào Nghị viện châu Âu diễn ra vào tháng 6/2024. Tuy nhiên, kế hoạch này đã sụp đổ khi Fidesz vướng bê bối làm rung chuyển đảng cầm quyền ngay đầu năm 2024.
Tổng thống Hungary khi đó là bà Katalin Novak đã ân xá một cựu quan chức bị kết án vì giúp che đậy hành vi lạm dụng trẻ em tại một trại trẻ mồ côi. Diễn biến khiến hình ảnh mà ông Orban xây dựng rằng chính phủ là lực lượng bảo vệ các giá trị gia đình bị ảnh hưởng. Những người có liên quan đến lệnh ân xá, trong đó có bà Varga, từ chức.
"Đây chính là lúc Hungary có nhu cầu tìm kiếm một người có thể thách thức ông Orban", Peter Kreko, nhà khoa học chính trị tại viện chính sách Political Capital, trụ sở Budapest, nói với CNN. "Và ông Magyar đã tiến ra chính trường".
Tháng 2/2024, Magyar có cuộc phỏng vấn gây chú ý với hãng tin Partizan, trong đó ông cáo buộc Thủ tướng Orban cùng các đồng minh "trốn sau váy phụ nữ" trong bê bối ân xá. Magyar còn tiết lộ những thông tin mà ông nói là "có được nhờ thời gian làm việc thân cận với giới cầm quyền".
"Vài gia đình đang kiểm soát một nửa đất nước", ông Magyar nói. Video cuộc phỏng vấn thu hút gần 3 triệu lượt xem tại một quốc gia chưa đến 10 triệu người.
Tháng 3/2024, Magyar cho biết ông muốn tham gia cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu, nhưng không kịp lập đảng mới. Ông chọn gia nhập Tisza, đảng được thành lập từ năm 2020 nhưng không mấy nổi bật, và nhanh chóng thăng tiến, trở thành lãnh đạo đảng này. Tisza sau đó giành gần 30% số phiếu trong cuộc bầu cử, giúp đảng có 7 ghế tại Nghị viện châu Âu.
Magyar ngày càng nổi bật với cam kết chống tham nhũng và cải thiện dịch vụ công. Ông thu hút sự ủng hộ trong bối cảnh kinh tế trì trệ, tìm cách kết nối với cử tri khi liên tục đến thăm các thị trấn và thành phố, đồng thời thường ở lại hàng giờ sau bài phát biểu để gặp gỡ người dân địa phương.
Trong chiến dịch tranh cử, Magyar tập trung vào các vấn đề trong nước như kinh tế và tham nhũng, còn ông Orban lại chủ yếu tập trung vào chính sách đối ngoại và quan hệ với các lãnh đạo thế giới.
Theo chuyên gia Kreko, ông Orban đã không tìm được một chiến lược hiệu quả để đối phó với Magyar. Hiểu rõ cách hệ thống vận hành, Magyar có thể "đi trước một bước" và ngăn chặn các đòn công kích trước khi chúng phát huy tác dụng.
Hồi tháng 2, Magyar cáo buộc Fidesz muốn hạ bệ ông bằng cách dọa công bố một video quay lén ông trong "một khoảnh khắc riêng tư với bạn gái" năm 2024.
"Vâng, tôi là một người đàn ông 45 tuổi, tôi cũng có đời sống tình dục. Với một bạn gái đã trưởng thành. Những người hèn nhát ở Fidesz, hãy cứ việc tung hết ra", ông Magyar viết trên Facebook, giúp dập tắt bê bối.
Đồng thời, Magyar khiến Fidesz khó có thể gán cho ông hình ảnh một chính trị gia theo khuynh hướng tự do. Trong khi Thủ tướng Orban liên tục công kích Ukraine, Magyar cũng có cách tiếp cận tương tự, nhưng tránh thảo luận sâu về chính sách đối ngoại.
Sự im lặng này khiến một số người lo ngại Hungary dưới thời Magyar có thể sẽ cản trở các nỗ lực của Liên minh châu Âu trong việc hỗ trợ Ukraine. Tuy nhiên, ông Mujtaba Rahman, giám đốc phụ trách châu Âu của Eurasia Group, cho rằng nhiều người ở Brussels hiểu ông Magyar đơn giản đang tìm cách tránh tạo ra "điểm yếu" để Fidesz khai thác.
Chiến thắng của đảng Tisza có thể tác động đến quan hệ giữa Hungary và EU, trong đó có khả năng thúc đẩy những tiến trình hợp tác và giải quyết bất đồng tồn tại trước đây.
Tuy nhiên, nhiều người dân Hungary, thậm chí cả phe phản đối ông Orban, vẫn tỏ ra thận trọng với ông Magyar.
"Ông Magyar đã tập hợp được một liên minh rất rộng, từ cánh hữu bảo thủ cho đến những người theo chủ nghĩa tự do cấp tiến và cánh tả cứng rắn", ông Kreko nói. "Liệu Magyar có thể duy trì được liên minh này hay không vẫn còn là điều chưa thể biết trước".
