Chiều 10-4, các đại biểu Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi).
Trong số các ý kiến, nhiều đại biểu quan tâm đến quy định về giám sát hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng (điều 8 dự luật).
Đại biểu Hoàng Thị Thanh Thúy (Tây Ninh) cho rằng sửa luật lần này không phải để thắt chặt hay hạn chế quyền tự do tín ngưỡng, mà để tạo ra một môi trường số lành mạnh cho cộng đồng, tôn giáo.
Theo bà, hiện nay không gian mạng đã trở thành cơ sở tín ngưỡng, cơ sở tôn giáo thứ hai của hàng triệu tín đồ. Báo cáo từ Ban Tôn giáo Chính phủ, các hoạt động truyền đạo trực tiếp, giảng pháp qua mạng xã hội, thực hành các nghi lễ trực tuyến đã trở nên phổ biến.
Việc bổ sung vào luật hiện hành quy định hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng là một bước bù đắp khoảng trống pháp lý giữa luật và đời sống số.
Cơ bản đồng tình với nội dung về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng quy định trong dự luật, đại biểu đoàn Tây Ninh đề nghị bổ sung quy định về định danh, xác thực tài khoản các tổ chức, cá nhân tôn giáo thực hiện hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng.
Cụ thể là cá nhân, tổ chức khi hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng phải định danh, xác thực tài khoản tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
“Đây không phải là hạn chế quyền tự do, mà để bảo vệ sự chính danh, không chỉ thuận lợi hơn cho công tác quản lý nhà nước, quan trọng hơn là giúp cho các tín đồ phân biệt được nguồn chính thống, chân tu, đặt niềm tin đúng chỗ, bảo vệ uy tín của các tổ chức tôn giáo chân chính, cũng chính là bảo vệ an ninh văn hóa của quốc gia”, bà Thúy nói.
Cũng theo đại biểu Thúy, hiện vấn đề tài chính hay cụ thể hơn về nguồn thu sử dụng tiền cúng dưỡng, công đức, ủng hộ quyên góp của tín đồ, bá tánh chưa thể hiện rõ trong dự luật.
Nữ đại biểu cho hay tại điều 52 vẫn giữ khung nguyên tắc rất chắc chắn, tài sản phải rõ nguồn gốc, đúng mục đích và thuộc sở hữu chung. Tuy nhiên khi đối chiếu với thực tế số hóa, quy định này bộc lộ một số hạn chế.
Ví dụ tại khoản 1 chỉ liệt kê các nguồn hình thành mang tính truyền thống. Trong thời đại số, tài sản không chỉ là tiền mặt hay đất đai, mà còn là tài sản ảo, tài sản số, chẳng hạn như nhiều cơ sở tôn giáo hiện nay đang sở hữu nhiều kênh truyền thông trên YouTube, Facebook hay TikTok có hàng triệu người theo dõi, có thể tạo ra thu nhập từ quảng cáo.
Từ đó bà Thúy kiến nghị bổ sung quy định tại điều 18 về nguyên tắc quản lý thu, chi của các tổ chức tôn giáo; quy định bổ sung các tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc khi thực hiện vận động quyên góp trên không gian mạng bắt buộc phải sử dụng tài khoản ngân hàng đã đăng ký với cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
“Việc thu, chi từ các nguồn này phải có hội đồng giám sát của tổ chức tôn giáo lập ra, đảm bảo tính minh bạch, tách bạch hoàn toàn với tài sản cá nhân của người đại diện”, nữ đại biểu nói.
Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) quan tâm là vấn đề hoạt động, sử dụng tài sản cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo. Đây là một điểm thời gian qua đã xảy ra những trường hợp rất bất cập.
Ông Hòa cho hay rất tôn trọng hoạt động tôn giáo, tuy nhiên trong cả nước hiện nay có những trường hợp kết hợp với tâm linh, kết hợp với du lịch để hoạt động tôn giáo.
Như vậy những tài sản, đặc biệt là tiền vé đi tham quan nơi hoạt động tâm linh của Nhà nước quản lý hay của cơ sở tôn giáo quản lý.
Thống nhất quan điểm Nhà nước không tham gia quản lý về tiền nong, tiền công đức của các tổ chức tôn giáo, nhưng đại biểu đoàn Đồng Tháp cho rằng với trường hợp này, bây giờ cần phân biệt rạch ròi, cụ thể để tránh những trường hợp đáng tiếc xảy ra như trong thời gian qua.
“Một hoạt động nữa về tiền, tài sản công đức, ví dụ như thầy Bảo Nghiêm sớm phát biểu là thùng công đức của cơ sở thờ tự sau khi khách hành hương đến, gửi tiền công đức để cúng bái. Như vậy thùng công đức này do ai quản lý? Đây là một điểm tôi nghĩ cũng cần phải rạch ròi, cụ thể, rõ ràng để tránh những trường hợp đáng tiếc xảy ra”, ông Hòa nêu.
Một vấn đề nữa đại biểu quan tâm là việc lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để trục lợi trong thời gian qua đã bắt đầu xảy ra, ví dụ trên mạng (như Facebook, Zalo và các mạng xã hội khác).
Theo ông, có các trường hợp vận động tiền ủng hộ cho đồng bào bị lũ lụt, đồng bào nghèo, khó khăn, neo đơn. Trường hợp nữa là các nghệ sĩ, những người nổi tiếng vừa qua vận động tiền cũng lùm xùm về vấn đề tiền bạc, thanh quyết toán không đúng, không rõ ràng.
Theo đại biểu, trong việc này cũng phải cần rạch ròi, cụ thể về việc vận động tài trợ trong hoạt động bảo trợ từ thiện xã hội nhân đạo cũng phải cho rõ ràng để tránh trường hợp đáng tiếc cá nhân, tổ chức vận động để mà thực hiện.
“Nhiệm vụ này phải có công khai, minh bạch, báo cáo để thanh quyết toán cho rõ. Mặc dù Nhà nước không quản lý nhưng cũng phải quản lý rõ về việc vận động tài trợ. Đây là tổ chức xã hội từ thiện và đây là vận động tài trợ của xã hội, cũng cần phải có công khai, minh bạch”, ông Hòa nêu.
Tuyến đường nhựa rộng khoảng 30 m dẫn vào khu dân cư Phúc Long (xã Mỹ Yên, tỉnh Tây Ninh) bất ngờ bị rào chắn bởi các hộ dân. Sự việc khiến hàng chục hộ dân "mắc kẹt" trong việc vận chuyển hàng hóa.
Nhiều người dân đã đổ tiền tỉ vào mua đất tại khu dân cư Phúc Long từ nhiều năm trước, nay rơi vào cảnh dở khóc dở cười, trong đó có ông T. và bà L. Nhớ lại thời điểm đó, ông T. chua chát: "Lúc môi giới dẫn đi xem đất, tôi thấy con đường nhựa thênh thang, rộng hơn 30 m, nối thẳng từ quốc lộ 1 vào dự án. Cứ ngỡ hạ tầng này của chủ đầu tư đã hoàn thiện pháp lý, ai ngờ đó lại là đất thuê của dân để làm đường tạm".
Bà L. cũng chung nỗi niềm khi việc kinh doanh tại nhà bị đình trệ hoàn toàn kể từ khi các hộ dân có đất trên tuyến đường này tiến hành rào chắn. "Giờ có muốn mua vật tư để xây nhà cũng không được vì tuyến đường xe tải có thể di chuyển đã bị rào lại. Thật sự, tôi không nghĩ con đường nhựa rộng đến 30 m mà được làm trên đất thuê của người dân địa phương", bà L, bức xúc.
Theo tìm hiểu, nguồn cơn của sự việc bắt đầu từ năm 2009, khi dự án mở rộng Khu công nghiệp Phúc Long được chấp thuận. Do gặp khó khăn trong công tác thu hồi đất, chủ đầu tư đã chọn giải pháp "đi tắt" là thỏa thuận thuê lại đất của 4 hộ dân từ năm 2010 để làm đường kết nối vào dự án khu dân cư Phúc Long.
Sự việc trở nên căng thẳng khi hợp đồng thuê đất hết hạn năm 2024. Khi đó, quyền lợi giữa chủ đất và doanh nghiệp không còn tìm được tiếng nói chung, người dân đã thực hiện quyền định đoạt trên phần đất có chủ quyền của mình bằng cách dựng rào chắn để gây áp lực cho nhà đầu tư Phúc Long.
Đáng nói, dù chính quyền địa phương đã nhiều lần hòa giải, nhưng vì đây là đất nông nghiệp (làm đường) thuộc quyền sử dụng hợp pháp của cá nhân.
Việc sử dụng một tuyến đường thuê mướn đất để làm "mặt tiền" cho dự án khu dân cư Phúc Long đã đẩy người mua đất đối mặt với rủi ro mất lối đi.
Việc rào đường ảnh hưởng hơn 30 hộ dân (bên trong khu dân cư Phúc Long hơn 20 hộ, bên ngoài khu dân cư khoảng 10 hộ).
Trao đổi với phóng viên Thanh Niên về vấn đề này, ông Nguyễn Quốc Hùng, Chủ tịch UBND xã Mỹ Yên, cho biết địa phương đã nắm bắt sát sao và đang phối hợp xử lý theo hướng hài hòa nhất. Tuy nhiên, ông Hùng cũng thẳng thắn chỉ ra những diễn biến mới khiến việc duy trì tuyến đường tạm này không còn khả thi.
Theo ông Hùng, thực tế một phần diện tích đất liên quan hiện đã nằm trong phạm vi quy hoạch của dự án đường tỉnh 830E - một công trình giao thông trọng điểm của tỉnh Tây Ninh khởi công từ năm 2023. Đến ngày 17.3.2026, UBND tỉnh đã ban hành quyết định cưỡng chế thu hồi một phần diện tích đất liên quan đoạn đường bị rào chắn, trong đó có khu vực đang được sử dụng làm đường hiện hữu để bàn giao mặt bằng cho dự án đường tỉnh 830E, chậm nhất là giữa tháng 4.2026. Hiện, việc người dân rào chắn đường trên đất của mình là điều không thể can thiệp được.
Tuy nhiên, quan điểm của lãnh đạo xã Mỹ Yên rất rõ ràng: Việc "đóng" tuyến đường cũ không chỉ đơn thuần do tranh chấp giữa người dân và doanh nghiệp, mà còn là bước chuyển tất yếu để phục vụ hạ tầng cấp tỉnh. UBND tỉnh Tây Ninh đã giao nhiệm vụ cho xã Mỹ Yên phải xử lý dứt điểm, vận động người dân bàn giao mặt bằng chậm nhất vào ngày 15.4 để phục vụ thi công.
Trước mắt, để giải quyết việc đi lại cho người dân khu dân cư Phúc Long, chính quyền địa phương đã chủ động xây dựng phương án phân luồng giao thông thay thế. Theo đó, người dân sẽ di chuyển qua hẻm 2, kết nối vào khu di tích lịch sử Võ Công Tồn để ra quốc lộ 1. Tuyến đường bê tông này có bề rộng 3,5 m, đủ để việc di chuyển thông thường của người dân.
Liên quan đến vụ việc phát hiện thịt lợn bệnh trong bếp ăn bán trú Trường mầm non Hòa Bình, trao đổi với Thanh Niên trưa 8.4, bà Nguyễn Thị Thu Thủy, Bí thư Đảng ủy xã Văn Lăng (tỉnh Thái Nguyên), xác nhận thông tin tạm đình chỉ công tác đối với bà Nguyễn Thị Minh Khoái, Hiệu trưởng Trường mầm non Hòa Bình.
Theo quyết định ngày 8.4 của UBND xã Văn Lăng, bà Nguyễn Thị Minh Khoái bị tạm đình chỉ công tác trong 15 ngày để phục công tác điều tra, xác minh liên quan đến nguồn gốc số thịt lợn dương tính với virus dịch tả lợn châu Phi được phát hiện trong bếp ăn bán trú của nhà trường.
Sáng nay 8.4, UBND xã Văn Lăng đã tổ chức họp công bố thông tin liên quan đến vụ việc tại Trường mầm non Hòa Bình đến phụ huynh, người dân và cơ quan truyền thông. Tại cuộc họp, bà Khoái có tham dự và báo cáo chi tiết.
Trước đó, ngày 25.3, anh Đinh Công Long, phụ huynh có con đang học tại Trường mầm non Hòa Bình được giáo viên nhờ mang thịt lợn đi xay. Khi cầm túi thịt, anh Long phát hiện thịt mỡ có màu vàng lạ đã giữ lại một miếng để đem đi xét nghiệm, đồng thời cảnh báo đến nhà trường không cho học sinh ăn số thịt này.
Ngày 26.3, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã có thông báo, mẫu thịt lợn do bà Trịnh Thị Cam (cũng là phụ huynh có con học tại Trường mầm non Hòa Bình) mang đến kiểm nghiệm có 2/6 chỉ tiêu dương tính với virus dịch tả lợn châu Phi và vi khuẩn E.coli.
Trước kiến nghị của phụ huynh, ngày 2.4, Trường mầm non Hòa Bình gửi mẫu thịt lợn lấy từ ngăn đá tủ lạnh tại trường đi xét nghiệm tại Trung tâm Chẩn đoán và xét nghiệm thú y T.Ư I.
Ngày 3.4, Trung tâm Chẩn đoán và xét nghiệm thú y Thư I có thông báo kết quả xét nghiệm mẫu thịt lợn lấy tại Trường mầm non Hòa Bình dương tính với virus dịch tả lợn châu Phi.
Chiều 7.4, Phó chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên Dương Văn Lượng đã chủ trì cuộc họp với các sở, ngành và lãnh đạo địa phương để chỉ đạo kịp thời chấn chỉnh và xử lý nghiêm minh các sai phạm về an toàn thực phẩm trong vụ việc xảy ra tại Trường mầm non Hòa Bình.
Lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên yêu cầu Công an tỉnh Thái Nguyên chủ trì, phối hợp với các cơ quan chức năng khẩn trương điều tra, xác định rõ nguyên nhân và nguồn gốc thịt lợn tại Trường mầm non Hòa Bình, làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan.
Từ kết quả xét nghiệm mẫu thịt lợn dương tính với virus dịch tả lợn châu Phi tại Trường mầm non Hòa Bình, Phó chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên Dương Văn Lượng đề nghị Đảng ủy xã Văn Lăng thực hiện quy trình kiểm tra dấu hiệu vi phạm của Chi bộ Trường mầm non Hòa Bình, bí thư chi bộ, hiệu trưởng nhà trường, trong đó tập trung xem xét, làm rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân có liên quan.
Trong vụ việc này, ông Dương Văn Lượng yêu cầu các cơ quan, đơn vị chủ động chỉ đạo kiểm tra, xác minh toàn diện vụ việc, không né tránh, đùn đẩy trách nhiệm; làm rõ nguyên nhân, nguồn gốc thực phẩm, quy trình cung ứng, chế biến và tổ chức bữa ăn tại các nhà trường, bếp ăn tập thể, không để xảy ra các vụ việc tương tự.
Đây là yêu cầu được Ủy viên T.Ư Đảng, Phó trưởng Ban Tuyên giáo - Dân vận Trung ương Trần Thanh Lâm nêu rõ tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng cho các cơ quan báo chí, xuất bản và đại biểu văn nghệ sĩ, trí thức, sáng 8.4.
Hội nghị diễn ra theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, kết nối hơn 40 điểm cầu trên toàn quốc với khoảng 7.000 đại biểu tham dự.
Phát biểu tại hội nghị, Phó trưởng ban Tuyên giáo - Dân vận Trung ương Trần Thanh Lâm nhấn mạnh, để triển khai hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng trong lĩnh vực báo chí, xuất bản, văn hóa, ông Lâm đề nghị cần tránh hình thức, coi việc học tập nghị quyết không chỉ là nhiệm vụ của riêng năm 2026 mà là xuyên suốt cả nhiệm kỳ.
"Không đơn thuần là ban hành hướng dẫn, kế hoạch, xây dựng chương trình hành động, mà mỗi cấp ủy viên, mỗi lãnh đạo cần thấm nhuần tư tưởng, tinh thần đổi mới, mục tiêu chiến lược, nhiệm vụ trọng tâm, giải pháp đột phá trong các nghị quyết để từ đó tổ chức triển khai quyết liệt, sáng tạo, hiệu quả vào đặc thù của từng lĩnh vực", ông Lâm nhấn mạnh.
Theo ông Trần Thanh Lâm, Nghị quyết Đại hội XIV đã xác định rõ các nhiệm vụ trọng tâm đối với báo chí, xuất bản, văn hóa văn nghệ và khoa học công nghệ. Trong đó, lực lượng báo chí, xuất bản cần quyết tâm xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại.
Với lĩnh vực văn hóa, Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị khẳng định văn hóa phải đặt ngang tầm với kinh tế và chính trị, con người là trung tâm. Đội ngũ văn nghệ sĩ được xác định là lực lượng xây dựng, bồi đắp tâm hồn dân tộc, thắp lửa khát vọng cho nhân dân, cần có cơ chế phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò này.
Đối với trí thức và nhà khoa học, Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị nhấn mạnh khoa học công nghệ là động lực chủ yếu của tăng trưởng, trong đó đội ngũ trí thức là nhân tố quan trọng nhất. Vì vậy, cần tháo gỡ các nút thắt về cơ chế, đầu tư, tự chủ để tạo môi trường sáng tạo và cống hiến.
Đặc biệt, yếu tố con người được xác định là khâu đột phá. Theo ông Lâm, mọi mục tiêu sẽ khó trở thành hiện thực nếu không có đội ngũ cán bộ báo chí, trí thức, nghệ sĩ đủ tâm và đủ tầm.
Ông cũng lưu ý, các nghị quyết chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi được cụ thể hóa bằng chương trình hành động, dự án, đề án với địa chỉ rõ ràng, có thời hạn và thước đo hiệu quả cụ thể. Kết quả thực hiện chính là thước đo năng lực lãnh đạo, điều hành và trách nhiệm của mỗi tổ chức, cá nhân.
Làm rõ hơn quan điểm về báo chí, xuất bản trong văn kiện Đại hội XIV, Phó trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, Tổng biên tập Báo Nhân Dân Lê Quốc Minh cho rằng trong kỷ nguyên mới, báo chí, truyền thông phải đóng vai trò tiên phong trong định hướng, phản ánh và thúc đẩy hành động xã hội.
Theo Tổng biên tập Báo Nhân Dân, báo chí không chỉ là "người thư ký trung thành của thời đại" mà còn phải là lực lượng định hướng tư tưởng, cổ vũ tinh thần yêu nước, khơi dậy khát vọng xây dựng xã hội Việt Nam phát triển, văn minh và an toàn.
"Trong kỷ nguyên mới, yêu cầu "chuyên nghiệp" với báo chí, xuất bản, truyền thông không chỉ ở vai trò là "người thư ký trung thành của thời đại" mà đề cao tính định hướng tư tưởng, là "ngọn đuốc soi đường" cổ vũ tinh thần yêu nước, khơi dậy khát vọng xây dựng xã hội Việt Nam lành mạnh, kỷ cương, văn minh, an toàn và phát triển", ông Minh lưu ý.
Cũng theo ông Minh, đội ngũ báo chí phải thực sự là những chiến sĩ tinh nhuệ trên mặt trận văn hóa, vững vàng bản lĩnh chính trị, tinh thông nghiệp vụ để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của công chúng.
Các cơ quan báo chí cần xây dựng thương hiệu mạnh, đủ sức cạnh tranh với các nền tảng xuyên biên giới, giữ vững chủ quyền thông tin quốc gia và định hướng dòng chảy thông tin tích cực trong xã hội.
Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ, báo chí cần liên tục đổi mới cách thức truyền tải thông tin, thu hút công chúng nhưng vẫn đảm bảo vai trò dẫn dắt dư luận, phản biện xã hội và không để các nền tảng không chính thống chiếm lĩnh vị trí này.
Nhấn mạnh báo chí Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt quan trọng, ông Minh cho rằng nếu tận dụng tốt cơ hội và đổi mới kịp thời, có thể xây dựng nền báo chí hiện đại, cạnh tranh cao, đóng góp tích cực cho sự phát triển đất nước. Ngược lại, nếu chậm đổi mới sẽ đối mặt nguy cơ tụt hậu và mất vai trò dẫn dắt.
"Việc quán triệt và triển khai hiệu quả các quan điểm của Đại hội XIV về báo chí, xuất bản là yêu cầu sống còn đối với mỗi cơ quan báo chí, xuất bản", Tổng biên tập Báo Nhân Dân nêu rõ.
