Khi Artemis II bắt đầu hành trình 10 ngày tính từ 1/4, Koch trở thành nữ phi hành gia đầu tiên đi vào không gian sâu. Ngày 6/4 (7/4 theo giờ Hà Nội) tiếp tục ghi nhận cô là người phụ nữ đầu tiên bay quanh Mặt Trăng.
Sau khi bay vòng ra phía xa thiên thể này và gián đoạn liên lạc khoảng 40 phút, Christina Koch chia sẻ: “Thật tuyệt khi được nghe tin từ Trái Đất một lần nữa. Gửi đến châu Á, châu Phi, châu Đại Dương, chúng tôi đang ngắm nhìn và lắng nghe các bạn. Mọi người có thể ngước lên và thấy Mặt Trăng lúc này, chúng tôi cũng nhìn thấy các bạn”.
Koch, sinh năm 1979, là chị cả trong gia đình có ba anh chị em. “Chị ấy muốn trở thành phi hành gia từ khi học mẫu giáo”, em gái Denise Clayton, cho biết trên News & Observer năm 2023.
Từ khi thành lập, NASA đã lựa chọn 370 phi hành gia, với 61 nữ, chiếm 16%. Tỷ lệ giới tính đã dần cân bằng hơn những năm gần đây, nhưng do các tiêu chí cũ kéo dài trong nhiều năm, nam giới vẫn chiếm đa số. Trong 7 khóa đào tạo phi hành gia đầu tiên từ 1959 đến 1969, họ chọn ra 73 phi hành gia, đều là nam giới, chủ yếu đến từ các nhóm phi công quân sự. Phải đến khóa thứ 8 năm 1978, giới nữ mới được tuyển.
Christina Koch tham gia khóa thứ 21 năm 2013. Trước đó, cô học vật lý và kỹ thuật điện tại Đại học bang North Carolina, rồi lấy bằng thạc sĩ kỹ thuật điện. Sau khi tốt nghiệp, Koch từng là kỹ sư điện cho dự án khoa học không gian tại NASA hai năm nhưng nghỉ công việc cô gọi là “hoàn hảo” để đi nghiên cứu tại Nam Cực.
“Rời bỏ là một quyết định khó khăn. Nhưng ý tưởng về khoa học và khám phá những vùng đất mới đã thu hút tôi đến Nam Cực và không gian”, Koch nói trong phỏng vấn với WUNC News.
Chính trải nghiệm đó, cùng với những chuyển dịch trong ngành hàng không vũ trụ, đưa Koch trở về “quỹ đạo” khám phá không gian. NASA xem kinh nghiệm ở các môi trường xa xôi là một năng lực quan trọng trong quá trình tuyển chọn cho chương trình đào tạo phi hành gia năm 2013.
Trước khi tham gia Artemis II, cô đã có chuyến thám hiểm không gian trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) vào tháng 3/2019. Khi NASA yêu cầu kéo dài thời gian nhằm thực hiện các nhiệm vụ khoa học, cô đồng ý và ở đây trong 328 ngày liên tục, lập kỷ lục về số ngày một nữ phi hành gia ở trong vũ trụ.
Khi đó, cô và các đồng đội đã đóng góp vào hàng trăm thí nghiệm trong các lĩnh vực sinh học, khoa học Trái Đất, nghiên cứu con người, khoa học vật lý và phát triển công nghệ. Một số thành tựu khoa học nổi bật từ nhiệm vụ bao gồm cải tiến máy quang phổ từ tính Alpha, dùng để nghiên cứu vật chất tối, nuôi cấy tinh thể protein cho nghiên cứu dược phẩm và thử nghiệm máy in sinh học 3D để in mô trong môi trường không trọng lực.
Koch cũng tham gia chuyến đi bộ ngoài không gian toàn nữ đầu tiên của NASA vào tháng 10/2019. Dấu mốc này, cùng với nhiệm vụ 328 ngày, đưa cô trở thành một trong những phi hành gia nổi tiếng nhất ở thế hệ hiện tại, trước khi bước vào Artemis II.
Theo NASA, sống và làm việc lâu ngày trên ISS đòi hỏi sức bền thể chất, kỷ luật và khả năng giữ bình tĩnh ở môi trường khép kín. Artemis II đòi hỏi những phẩm chất tương tự, và với khoảng cách xa Trái Đất hơn cũng như ít phương án ứng phó tức thời hơn, Koch trở thành ứng viên sáng giá.
Trong video của NASA năm 2020, Koch nói sự nghiệp của mình được thúc đẩy bởi “những điều khiến tôi cảm thấy mình nhỏ bé, khiến tôi suy ngẫm về kích thước của vũ trụ, vị trí của tôi trong đó và mọi thứ có thể khám phá ngoài kia”.
Với cô, Mặt Trăng không chỉ là thám hiểm không gian sâu. “Nó thực sự là ngọn hải đăng cho khoa học”, cô nói trong video giới thiệu các phi hành gia Artemis II năm 2023. “Nó là ngọn hải đăng giúp chúng ta hiểu được nguồn gốc của mình”.
“Tôi luôn nói với mọi người rằng, hãy làm những điều khiến bạn sợ hãi”, cô chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn trước nhiệm vụ Artemis. “Với tôi, làm điều sợ hãi nghĩa là lên máy bay đến Nam Cực, đăng ký trở thành phi hành gia, ngồi vào tên lửa, mở cửa khoang ISS và bước ra ngoài không gian”.
Nam Nguyễn tổng hợp
Tin Gốc: https://vnexpress.net/christina-koch-nguoi-phu-nu-dau-tien-bay-quanh-mat-trang-5058900.html
Apple phá lệ khi đưa ra hệ điều hành iOS 18.7.7 để vá lỗ hổng nghiêm trọng
Đáng chú ý, bản vá này được triển khai diện rộng bao gồm cả những thiết bị vốn đã đủ điều kiện nâng cấp lên các hệ điều hành mới hơn như iOS 26, nhằm ngăn chặn một mối đe dọa an ninh mạng đặc biệt nguy hiểm mang tên DarkSword.
Theo báo cáo từ Nhóm Phân tích Đe dọa của Google (TAG), DarkSword không chỉ là một lỗi đơn lẻ mà là một bộ công cụ khai thác tinh vi. Nó kết hợp chuỗi 6 lỗ hổng bảo mật zero-day khác nhau để xâm nhập hoàn toàn vào thiết bị chạy iOS từ phiên bản 18.4 đến 18.7 mà người dùng không hề hay biết.
Google cho biết các nhà cung cấp phần mềm giám sát thương mại và các nhóm tin tặc sử dụng DarkSword trong nhiều chiến dịch riêng biệt từ tháng 11/2025.
Đáng lo ngại hơn, các nhóm hacker đã sử dụng bộ công cụ này để thực hiện các cuộc tấn công nhắm mục tiêu, dẫn đến cảnh báo khẩn cấp từ Cơ quan An ninh mạng và Cơ sở hạ tầng Hoa Kỳ (CISA).
Thông thường, Apple sẽ ưu tiên thúc đẩy người dùng nâng cấp lên hệ điều hành mới nhất (iOS 26) để đảm bảo an toàn.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy một bộ phận lớn người dùng vẫn lựa chọn ở lại iOS 18 vì nhiều lý do cá nhân hoặc sự ổn định của thiết bị cũ.
Kể từ bản iOS 26.2 được phát hành vào tháng 12 năm ngoái, Apple từng giới hạn các bản vá lỗi của iOS 18 chỉ dành cho những thiết bị không thể lên được iOS 26.
Tuy nhiên, trước mức độ nghiêm trọng của DarkSword - vốn có khả năng nghe lén và theo dõi mọi hoạt động, kể cả trên các ứng dụng mã hóa như WhatsApp hay Signal - Apple đã có sự phá lệ, cung cấp phiên bản iOS 18.7.7 cho tất cả người dùng còn đang ở phiên bản này.
Chuyên gia Jake Moore, cố vấn an ninh mạng toàn cầu tại ESET nhận định, iOS 18.7.7 là một bản vá đặc biệt vì tính chất chưa từng có của lỗ hổng mà nó xử lý.
Ông nhấn mạnh ngay cả khi người dùng đã kích hoạt Chế độ khóa (Lockdown Mode), việc cập nhật phần mềm vẫn là hàng rào bảo vệ tiên quyết và triệt để nhất.
Dù các bản vá cho DarkSword đã xuất hiện rải rác trong các phiên bản từ iOS 26.3 đến iOS 26.4, nhưng đối với những người dùng iPhone vẫn đang duy trì iOS 18, bản cập nhật 18.7.7 là lựa chọn duy nhất và cấp thiết để bảo mật dữ liệu cá nhân.
Người dùng được khuyến nghị thực hiện cập nhật ngay lập tức bằng cách truy cập vào Cài đặt > Cài đặt chung > Cập nhật phần mềm để bảo vệ thiết bị trước các cuộc tấn công có chủ đích.
Hàng triệu điện thoại Android đã cài 50 ứng dụng chứa phần mềm độc hại
Theo TechRadar, các chuyên gia an ninh mạng tại McAfee đã phát hiện một biến thể phần mềm độc hại mới mang tên NoVoice xuất hiện trong hơn 50 ứng dụng trên cửa hàng Google Play, với tổng số lượt tải xuống lên tới 2,3 triệu lần. Mặc dù Google thường có khả năng ngăn chặn phần mềm độc hại, nhưng một số vẫn lọt qua được hệ thống kiểm soát.
Nhóm ứng dụng độc hại này hoạt động bình thường và không yêu cầu nhiều quyền truy cập, như quyền Trợ năng, vốn thường là dấu hiệu cảnh báo. Chúng thuộc nhiều danh mục khác nhau, bao gồm ứng dụng tiện ích, thư viện ảnh và trò chơi. Thay vì lừa người dùng cung cấp quyền truy cập rộng rãi, các ứng dụng này đã khai thác gần hai chục lỗ hổng bảo mật, bao gồm lỗi nhân và lỗi trình điều khiển GPU Mali, vốn đã được vá lỗi từ năm 2016 đến 2021. Điều đó có nghĩa, kẻ tấn công nhắm vào các thiết bị cũ mà người dùng không cập nhật.
Các chuyên gia an ninh cho biết, NoVoice bắt đầu hoạt động bằng cách thu thập thông tin từ các thiết bị Android bị nhiễm, như chi tiết phần cứng và phiên bản Android. Sau đó, nó nhận được chỉ dẫn để thực hiện các bước tiếp theo, bao gồm việc cài đặt các tập lệnh phục hồi thay thế trình xử lý sự cố hệ thống và lưu trữ các payload (tải trọng) dự phòng trên phân vùng hệ thống. Chính vì vậy, khi người dùng khôi phục cài đặt gốc, phần mềm độc hại vẫn có thể tồn tại.
Sau khi thiết lập khả năng tồn tại lâu dài, phần mềm độc hại sẽ tiêm mã độc vào mọi ứng dụng được khởi chạy trên thiết bị. McAfee đã chỉ ra rằng phần mềm độc hại này đặc biệt nhắm đến WhatsApp nhằm thu thập dữ liệu nhạy cảm để sao chép phiên hoạt động của nạn nhân, từ đó cho phép kẻ tấn công sao chép dữ liệu từ tài khoản WhatsApp của nạn nhân trên thiết bị của chúng.
Google cho biết đã gỡ bỏ tất cả các ứng dụng độc hại, tuy nhiên người dùng vẫn cần thực hiện các biện pháp bảo mật trên thiết bị của mình để tránh bị đe dọa.
