Theo kết luận của Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an mới được ban hành, chủ của Công ty CP Asia Life là Nguyễn Phong và vợ đã sản xuất 4 mặt hàng thực phẩm bổ sung là hàng giả bán ra thị trường với tổng giá trị 6,6 tỉ, thu lời bất chính 3,3 tỉ đồng.
Trong đó, Công ty Asia đã sản xuất 168.000 hộp kẹo Kera là thành phẩm giả và đã bán 160.000 hộp cho Công ty Chị Em Rọt của Hằng “du mục”, hoa hậu Thùy Tiên, Quang Linh Vlog, thu về hơn 5 tỉ. Với thương vụ bán hàng giả này, Nguyễn Phong cùng đồng phạm bị cáo buộc thu lợi bất chính gần 3 tỉ đồng.
Hành vi của nhóm hoa hậu Thùy Tiên được xác định không đồng phạm tội sản xuất hàng giả với Nguyễn Phong, nhưng đủ yếu tố cấu thành tội lừa dối khách hàng và đã bị đưa ra xét xử trong một vụ án khác.
Từ kết quả điều tra vụ án liên quan sản phẩm kẹo Kera, Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an đã chỉ ra nhiều sơ hở trong quy định pháp luật và công tác quản lý đối với lĩnh vực thực phẩm.
Theo Cơ quan điều tra, các quy định pháp luật liên quan cho phép doanh nghiệp tự công bố sản phẩm và tự chịu trách nhiệm về chất lượng, thành phần, công dụng.
Quy định này nhằm cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, tuy nhiên thiếu cơ chế sàng lọc tiền kiểm. Cơ quan quản lý khi tiếp nhận hồ sơ chủ yếu kiểm tra thủ tục, không thẩm định chất lượng thực tế mà chỉ thực hiện hậu kiểm ngẫu nhiên dẫn đến tình trạng nhiều sản phẩm chỉ “đăng ký cho có”, chưa đảm bảo chất lượng đã được bán ra thị trường.
Thực tế điều tra cho thấy một số tổ chức, cá nhân đã lợi dụng cơ chế này để thay đổi thành phần, sử dụng nguyên liệu giá rẻ, không rõ nguồn gốc, thậm chí gây hại nhằm thu lợi, kết luận nêu.
Cơ quan điều tra cho biết việc thực thi và hậu kiểm đối với thực phẩm chức năng, thực phẩm bổ sung dinh dưỡng chưa hiệu quả.
Các sản phẩm này chủ yếu vẫn được quản lý như thực phẩm thông thường, chưa được xếp vào nhóm có nguy cơ cao đối với sức khỏe. Một số sản phẩm được quảng bá với công dụng như thuốc nhưng đăng ký dưới dạng thực phẩm bổ sung để né tránh các yêu cầu về thử nghiệm và cấp phép như dược phẩm.
Theo kết luận, Luật Quảng cáo năm 2012 và các văn bản liên quan đã nghiêm cấm hành vi quảng cáo gian dối, gây hiểu nhầm về sản phẩm. Nội dung quảng cáo không được khẳng định thực phẩm có tác dụng chữa bệnh như thuốc hoặc sử dụng người nổi tiếng để xác nhận công dụng khi chưa được kiểm chứng khoa học.
Tuy nhiên, theo cơ quan điều tra, thực tế quảng cáo trên môi trường mạng, đặc biệt từ người nổi tiếng, thường “biến tướng” dưới nhiều hình thức. Phổ biến là việc giới thiệu sản phẩm dưới dạng chia sẻ trải nghiệm cá nhân, không gắn nhãn quảng cáo, không công khai việc được trả tiền.
Cách thức này khiến người xem khó phân biệt giữa nội dung quảng cáo và chia sẻ cá nhân, từ đó có thể hiểu nhầm đây là khuyến nghị thực tế, kết luận nêu.
Cơ quan điều tra cũng cho biết hiện chưa có quy định cụ thể về cơ chế kiểm duyệt nội dung quảng cáo trên không gian mạng, trong khi mọi cá nhân đều có thể quảng cáo sản phẩm trên mạng xã hội, gây khó khăn cho công tác phát hiện, kiểm tra, giám sát.
Ngoài ra, nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quảng cáo đã có chế tài xử phạt tiền, nhưng theo đánh giá, mức xử phạt chưa tương xứng với số tiền thu lợi từ hành vi vi phạm.
Đối với thương mại điện tử, các quy định hiện hành đã nêu trách nhiệm của chủ sàn và người bán, nhưng việc xác thực thông tin người bán và kiểm soát chất lượng hàng hóa, đặc biệt là thực phẩm, còn hạn chế.
Cơ quan điều tra cho biết chưa có quy định đặc thù để kiểm soát các giao dịch bán thực phẩm qua mạng, qua livestream hoặc trên các nền tảng như TikTok, Shopee, Lazada. Việc xử lý các tài khoản, website vi phạm còn chậm và chưa triệt để, kết luận nêu.
Cơ quan điều tra cũng nhận định các chế tài xử lý hành chính và hình sự đối với hành vi vi phạm trong lĩnh vực thực phẩm, quảng cáo, công bố sản phẩm và thuế chưa đủ mạnh, chưa tạo được tính răn đe.
Theo kết luận, cơ chế tự công bố sản phẩm hiện không yêu cầu doanh nghiệp phải kiểm nghiệm đầy đủ trước khi lưu hành. Cơ quan quản lý không thực hiện tiền kiểm mà chủ yếu tiếp nhận hồ sơ và hậu kiểm.
Ngay cả với sản phẩm thuộc diện đăng ký bản công bố, việc thẩm định chủ yếu dựa trên hồ sơ giấy tờ, không có kiểm tra thực tế nếu hồ sơ đầy đủ.
Cơ quan điều tra cho biết cơ chế này thiếu “chốt chặn” kỹ thuật ban đầu để sàng lọc hồ sơ. Nhiều trường hợp chỉ kiểm nghiệm một số chỉ tiêu hoặc sử dụng kết quả kiểm nghiệm để hợp thức hóa hồ sơ, trong khi sản phẩm thực tế không đúng với nội dung công bố.
Việc công khai dữ liệu tự công bố chưa đầy đủ, thông tin phân tán. Công tác hậu kiểm còn hạn chế do lực lượng thanh tra mỏng, tần suất kiểm tra thấp.
Ngoài ra, việc phân công quản lý giữa các bộ, ngành còn chồng chéo, trong khi cơ chế phối hợp giữa các lực lượng chức năng chưa chặt chẽ, thiếu cơ sở dữ liệu dùng chung. Việc định danh người bán và quản lý hoạt động quảng cáo trên mạng xã hội cũng gặp khó khăn do tính ẩn danh và xuyên biên giới của Internet, kết luận nêu.
Từ các tồn tại nêu trên, Cơ quan cảnh sát điều tra kiến nghị các bộ, ngành liên quan rà soát toàn diện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và công tác quản lý trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh thực phẩm cũng như quảng cáo trên không gian mạng.
Đồng thời kiến nghị nghiên cứu, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về công bố sản phẩm thực phẩm nhằm quản lý thống nhất thông tin các sản phẩm đã công bố và đang lưu hành.
Cơ sở dữ liệu dự kiến bao gồm các thông tin về doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, hồ sơ công bố sản phẩm, kết quả kiểm nghiệm thành phần, chỉ tiêu chất lượng… cũng như kết quả thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm liên quan.
Chiều 6/4, tại hội nghị cung cấp thông tin quý 1, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an thành phố Hà Nội cho biết từ đầu năm 2026 đến nay, Đỗ Văn Thanh đã thu gom khoảng 3.600 con lợn (khoảng 300 tấn thịt) nghi bị nhiễm bệnh tại các tỉnh Phú Thọ, Tuyên Quang rồi chuyển cho Nguyễn Thị Hiền tại lò mổ Vạn Phúc.
Sau đó, Hiền giết mổ, bán cho người dân và Công ty TNHH thực phẩm Cường Phát. Công ty này bán lại cho một số doanh nghiệp khác để cung cấp vào trường mầm non, tiểu học, bếp ăn tập thể trên địa bàn thành phố Hà Nội và các tỉnh lân cận.
Công an xác định, sau khi mua lợn nhiễm bệnh, Cường Phát đã sơ chế, đóng gói và dán tem có ghi chữ "lợn sạch". Các bên mua hàng của Cường Phát sau đó đã bán ra cho 26 trường học và một số trường mầm non công lập.
"Chúng tôi đang xác minh từng trường một. Tuy nhiên chưa chứng minh được sự câu kết của các bếp ăn trường học với Cường Phát", Trưởng phòng Cảnh sát kinh tế nói.
Kết luận hội nghị, trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc Công an Hà Nội, cho biết đã yêu cầu các đơn vị điều tra và chứng minh trách nhiệm của các đơn vị, các bếp ăn. Ông cho rằng, "lợn bệnh có những biểu hiện khác, bằng trực quan, giám định chứ không thể lấy mỗi hồ sơ pháp lý của chỗ đã làm giả để gắn vào thành lợn sạch".
Người đứng đầu Công an Hà Nội cũng yêu cầu các đơn vị chức năng làm rõ vụ án "có sự thông đồng hay không", bởi các sai phạm đã kéo dài trong thời gian dài.
"Số lượng hơn 300 tấn thịt lợn bệnh là rất lớn và biểu hiện của lợn bệnh cũng rất khác biệt so với lợn bình thường", ông Tùng nói và nhấn mạnh "các bé nhỏ tuổi vì tin tưởng trường lớp mà phải mang các mầm mống bệnh vào cơ thể là điều không thể chấp nhận được".
Theo điều tra ban đầu, để hợp thức hóa nguồn gốc của lợn, Thanh đã thông đồng với Vũ Kim Tuấn, cán bộ Trung tâm chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm dịch động vật, Chi cục Chăn nuôi thủy sản và thú y tỉnh Phú Thọ. Được Tuấn cấp giấy chứng nhận kiểm dịch, Thanh thoải mái chở lợn bệnh vào cơ sở Vạn Phúc bán cho các chủ lò mổ.
Tại khu giết mổ tập trung Vạn Phúc, cán bộ trạm chẩn đoán, xét nghiệm, kiểm soát giết mổ đã tự đặt ra quy định, lợn dưới 80 kg thì không cho vận chuyển vào bên trong. Sau đó, cán bộ thú y thu tiền trái quy định từ 250.000 đồng/chuyến xe đến 4-5 triệu đồng một chuyến.
Bên trong lò mổ Vạn Phúc, cán bộ thú y còn yêu cầu một số chủ lò mổ phải nộp 5-10 triệu đồng một tháng. Tổng số tiền các nghi phạm đã thu được khoảng 2,5 tỷ đồng.
Với những sai phạm trên, công an đã khởi tố hành vi Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản với 3 cán bộ Chi cục Chăn nuôi thủy sản và thú y Hà Nội là Lê Ngọc Anh (52 tuổi, Trạm trưởng Trung tâm chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm soát giết mổ) cùng 2 cán bộ dưới quyền Nguyễn Phong Nam, 43 tuổi và Nguyễn Thị Phương Lan, 42 tuổi.
Nguyễn Thị Hiền, 31 tuổi, chủ lò mổ ở Vạn Phúc, cùng Đỗ Văn Thanh, Nguyễn Thị Bình và Nguyễn Văn Thành (Giám đốc Công ty TNHH Thực phẩm Cường Phát) bị khởi tố về tội Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.
Sáng 21/3, điện thoại của Lin Yuhui, cảnh sát 68 tuổi, tại xưởng vẽ ở Tế Nam, Sơn Đông, đổ chuông liên tục. Ở đầu dây bên kia, Shen Junliang, người cha từng có con bị bắt cóc báo tin: "Đã bắt được Dì Mai rồi!". Lin Yuhui đáp: "Ngày mà tôi chờ đợi suốt 7 năm cuối cùng cũng đến".
"Dì Mai" là bí danh của kẻ môi giới trong đường dây bắt cóc 9 bé trai tại nhiều địa phương thuộc tỉnh Quảng Đông giai đoạn 2003-2005. Mới đây, cảnh sát xác định nghi phạm họ Xie chính là "Dì Mai" và tiến hành bắt giữ.
Trước đó, vỏ bọc của "Dì Mai" khiến lực lượng chức năng mất nhiều năm bế tắc.
Người tiên phong hỗ trợ cảnh sát phá án qua phác họa
Tháng 3/2019, Lin Yuhui nhận lời mời từ cảnh sát Tăng Thành, thành phố Quảng Châu, tỉnh Quảng Đông, phác họa chân dung "Dì Mai". Ông đến huyện Tử Kim (Quảng Đông) tìm gặp một ông lão từng chung sống với nghi phạm hai năm.
Ông lão mô tả đối tượng cao 1,5 mét, thể trạng đậm, mặt tròn, môi dày. Lin hỏi thêm về tỷ lệ mắt và sống mũi. Quá trình phác họa, đối chiếu và chỉnh sửa kéo dài 5 giờ.
Khi nhận bản vẽ cuối, nhân chứng và con gái xác nhận độ giống đạt 90%. Bức họa này đã thay thế bản vẽ đầu tiên của cảnh sát Quảng Châu năm 2017, trở thành công cụ truy nã chính.
Kỹ năng phác họa của Lin được rèn luyện từ nhỏ. Ông nội là một họa sĩ. Từ 5 tuổi, Lin bắt đầu học vẽ dưới sự hướng dẫn của ông. Tiếng gậy gõ của ông nội là tín hiệu để Lin trở lại bảng vẽ. Phương pháp đào tạo này giúp ông rèn luyện sự kiên nhẫn và kỹ thuật nền tảng.
Khi trưởng thành, ông chuyển sang ngành cảnh sát. Năm 2004, Lin bắt đầu nghiên cứu kỹ thuật phác họa chân dung tội phạm - lĩnh vực còn mới mẻ tại Trung Quốc và trở thành chuyên gia phác họa chân dung.
Giai đoạn đầu, không có người mẫu, ông tự mang sổ vẽ đến khu vực đông người, quan sát và vẽ liên tục hàng nghìn khuôn mặt để luyện tập. Trong 3 năm, ông hoàn thành hơn 20.000 bức chân dung.
Ông là người tiên phong hỗ trợ cảnh sát Trung Quốc phá án qua phác họa. Năm 2017, tên tuổi Lin Yuhui vượt ra khỏi biên giới khi hỗ trợ Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) phá án. Chỉ dựa vào một đoạn camera an ninh rất mờ, ông đã phác họa chính xác chân dung nghi phạm Brendt Allen Christensen trong vụ bắt cóc nữ sinh viên Trung Quốc Zhang Yingying tại Mỹ. Bức vẽ cung cấp manh mối mang tính bước ngoặt, giúp cơ quan điều tra quốc tế tìm ra thủ phạm.
Những cuộc đoàn tụ từ nét phác họa
Sau khi nghỉ hưu năm 2018, Lin khởi động "Kế hoạch Kép 100": vẽ chân dung miễn phí cho 100 liệt sĩ và 100 trẻ em mất tích. Trên bàn làm việc của Lin, các cuốn sổ phác thảo ghi chú rõ khu vực, tuổi, tên của các vụ mất tích. Trong mảng phục dựng chân dung liệt sĩ, nhiều gia đình cũng lần đầu được "gặp" lại người thân qua nét vẽ của ông.
Ông trực tiếp hỗ trợ Shen Junliang vẽ diện mạo con trai Shen Cong ở tuổi 15 (dựa trên ảnh lúc một tuổi), giúp người cha tìm lại con vào năm 2020. Năm 2018, ông hỗ trợ tài xế Wang Mingqing tìm thấy con gái sau 27 năm thất lạc nhờ bức phác họa mô phỏng tuổi trưởng thành.
Khi Xie bị bắt, nguồn tin nội bộ cho biết diện mạo thực tế của "Dì Mai" có độ tương đồng chưa tới 30% so với các bức phác họa công bố trước đó. Lý giải điều này, ông Lin phân tích cấu trúc cốt lõi khuôn mặt không đổi, nhưng quá trình lẩn trốn và áp lực tinh thần khiến cơ mặt nghi phạm chảy xệ, vóc dáng tiều tụy.
Ông giải thích thêm, phác họa chân dung tội phạm không phải là cỗ máy photocopy sao chép 100% bản gốc. Mục đích của bức vẽ là cung cấp hướng đi cho cảnh sát, thu hẹp phạm vi điều tra và cảnh tỉnh toàn xã hội về sự tồn tại của kẻ buôn người. Việc nhân chứng (ông lão từng sống chung với "Dì Mai") xác nhận độ giống 90% vào năm 2019 đã hoàn thành vai trò định hướng điều tra.
Vợ ông Lin tiết lộ, suốt 7 năm qua chồng tự đặt ra một quy tắc "3 không": không gỡ bức chân dung "Dì Mai" khỏi bức tường ở trung tâm xưởng vẽ; không thay chiếc áo khoác da ông từng mặc vào ngày vẽ bức chân dung đó; không công bố lá thư mời hỗ trợ điều tra của cảnh sát.
Tuy nhiên, vào ngày 26/3 vừa qua, ông đã gỡ bức tranh xuống và lần đầu tiên công khai bức thư mời do Đội Hình sự - Cảnh sát quận Tăng Thành, Quảng Châu, gửi cho ông vào ngày 1/3/2019. Hành động này đánh dấu sự kết thúc của chuyên án, đồng thời trút bỏ gánh nặng tâm lý cựu cảnh sát mang theo suốt 7 năm.
Tờ Nhân dân Nhật báo bình luận việc tóm gọn "Dì Mai" có thể mở ra bước đột phá giải quyết nhiều vụ án ẩn khuất, đồng thời nhấn mạnh: "Dù thời gian có trôi qua bao lâu, sự công bằng của pháp luật vẫn sẽ được thực thi".
Ngày 4-4, lãnh đạo UBND tỉnh Đắk Lắk cho biết đã yêu cầu xử lý, kiểm điểm các cá nhân, tổ chức liên quan đến sai phạm trong cấp phép, quản lý khai thác khoáng sản và thu thuế tài nguyên tại khu vực phía tây tỉnh giai đoạn 2019 đến giữa năm 2024 sau khi Thanh tra tỉnh này có kết luận.
Kết luận thanh tra cho thấy việc giám sát sản lượng khai thác sau cấp phép chủ yếu dựa vào báo cáo của doanh nghiệp, thiếu kiểm tra thực tế.
Tại nhiều mỏ đá của Công ty cổ phần Xây dựng và lắp máy Trung Nam, Công ty cổ phần Xây dựng Tân Nam, Công ty TNHH An Nguyên và Công ty TNHH Xây dựng Hoàng Vũ, trạm cân được bố trí không đúng vị trí và chưa kết nối dữ liệu camera, trạm cân về cơ quan quản lý, khiến việc kiểm soát sản lượng chủ yếu dựa trên số liệu doanh nghiệp tự kê khai, tiềm ẩn nguy cơ thất thoát tài nguyên.
Ngoài ra, Công ty TNHH Hà Bình và Công ty cổ phần Đoàn Chính Nghĩa không lắp thiết bị giám sát hành trình, không lưu trữ dữ liệu phương tiện theo quy định, gây khó khăn cho việc kiểm soát phạm vi và sản lượng khai thác.
Vi phạm về đất đai cũng diễn ra khá phổ biến. Công ty cổ phần Xây dựng Tân Nam và Công ty TNHH Hà Bình sử dụng đất của người dân làm bãi tập kết khoáng sản nhưng chưa chuyển mục đích sử dụng; nhiều doanh nghiệp khai thác cát cũng chưa hoàn tất thủ tục thuê đất mặt nước theo quy định.
Đáng chú ý, tổng thu từ hoạt động khoáng sản giai đoạn 2019 đến giữa năm 2024 đạt hơn 438 tỉ đồng nhưng vẫn còn nợ gần 4,7 tỉ đồng, trong đó Công ty TNHH MTV Khai khoáng Thiên Ý nợ khoảng 2,34 tỉ đồng, Công ty TNHH Khoáng sản Thiên An nợ khoảng 1,9 tỉ đồng.
Thanh tra cũng chỉ ra giai đoạn 2021 - 2022, giá vật liệu xây dựng biến động trên 20% nhưng việc tham mưu điều chỉnh bảng giá tính thuế tài nguyên chưa kịp thời, tiềm ẩn nguy cơ thất thu ngân sách.
Theo kết luận thanh tra, Sở Tài nguyên và Môi trường Đắk Lắk trước đây (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường) đã tham mưu cấp, gia hạn 17 giấy phép thăm dò và phối hợp cấp thêm 2 giấy phép.
Tuy nhiên, công tác hậu kiểm bị buông lỏng khi Công ty TNHH TV, Công ty TNHH Khoáng sản Khải Dương, Công ty TNHH Xây dựng thương mại và dịch vụ Tân Thành Đạt không nộp báo cáo, không bàn giao mẫu vật sau khi giấy phép hết hiệu lực mà không bị xử lý.
Kiểm tra 8/17 hồ sơ cho thấy toàn bộ đều có sai sót, từ không công khai thông tin doanh nghiệp, không lấy ý kiến chuyên gia đến thiếu biên bản kiểm tra thực địa.
Đáng chú ý, Công ty TNHH MTV Thương mại dịch vụ An Huy được gia hạn nhưng không hoàn trả tối thiểu 30% diện tích thăm dò; ngoài ra 5 doanh nghiệp khác còn được chấp thuận khảo sát, lấy mẫu dù không đủ điều kiện theo quy định.
Thanh tra xác định giai đoạn 2018 - 2020, có 6 giấy phép và gia hạn cấp cho Công ty TNHH Xây dựng công trình Hoàng Khánh, Hợp tác xã khai thác cát Đoàn Kết, Công ty TNHH Hà Bình, Công ty TNHH Đầu tư xây dựng và dịch vụ MJ, Công ty TNHH Xây dựng cầu đường Trí Đức, Công ty TNHH Hùng Anh tại các khu vực ngoài quy hoạch khoáng sản, trái quy định.
Đáng chú ý, giai đoạn 2019 - 2023, 9 giấy phép khai thác được cấp trước ngày 1-7-2011 vẫn tiếp tục được gia hạn, trái Luật Khoáng sản 2010; các giấy phép này thuộc khu vực không đấu giá nhưng không nêu rõ mục đích phục vụ công trình sử dụng ngân sách nhà nước.
Liên quan thực tế quản lý, một số doanh nghiệp có diện tích nằm trong khu vực cấm, tạm cấm. Trong đó, Công ty TNHH Phú Bình - chi nhánh Đắk Lắk có 4,84km dọc sông Krông Nô thuộc diện cấm, tạm cấm; Công ty TNHH Xuân Bình có 18,72ha trong khu vực tương tự.
Năm 2024, UBND tỉnh đã yêu cầu Công ty TNHH Xuân Bình dừng hoạt động tại khu vực này, tuy nhiên việc kiểm tra, xác minh chưa được thực hiện đầy đủ như báo cáo của doanh nghiệp.
