Ôtô lao xuống sông trong đêm, 5 người thiệt mạng

Doanh số bán ôtô điện toàn cầu vẫn lớn, nhưng xu hướng tăng trưởng không đồng đều ở nhiều thị trường. Dữ liệu mới nhất từ Benchmark Mineral Intelligence cho thấy 4 triệu ôtô điện đã bán trên toàn thế giới trong quý I năm 2026, giảm 3% so với cùng kỳ năm trước.

Trong quý I, tháng 3 có doanh số bứt phá với 1,75 triệu xe - tăng 66% so với tháng 2 và cao hơn 3% so với cùng kỳ năm 2025. Dưới đây là kết quả của quý I:

Lục địa già tuy không đạt số lượng lớn nhất, nhưng đang là động lực tăng trưởng của ôtô điện. Khu vực này đã có tháng bán hàng tăng mạnh nhất từ trước đến nay vào tháng 3, lần đầu tiên vượt mốc nửa triệu chiếc.

Doanh số tăng 72% so với tháng 2 và tăng 37% so với cùng kỳ năm 2025, nhờ trợ cấp và giá xăng tăng cao do xung đột ở Trung Đông. Cả xe thuần điện (BEV) và xe plug-in hybrid (PHEV) đều đạt doanh số kỷ lục.

Một số quốc gia đã ghi nhận những kết quả nổi bật. Vương quốc Anh chứng kiến sự tăng trưởng nhờ việc thay đổi biển số xe vào tháng 3 (Anh thay đổi số hiển thị trên biển vào tháng 3 và tháng 9, theo đó xe đăng ký từ tháng 3-8 sẽ có số 26), cùng với chi phí nhiên liệu tăng cao, dẫn đến doanh số một tháng đạt kỷ lục và mức tăng trưởng 31% so với cùng kỳ 2025. Áo, Bỉ, Phần Lan, Pháp, Italy, Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha cũng ghi nhận doanh số ôtô điện cao kỷ lục.

Giá xăng tăng cao rõ ràng đang định hình hành vi mua sắm. Tại Pháp, giá tăng, ngay cả khi có mức giá trần từ các nhà cung cấp nhiên liệu, đã gây ra tình trạng mua sắm hoảng loạn và gián đoạn nguồn cung tại các trạm xăng. Điều đó đã đẩy doanh số xe điện tăng 69% so với cùng kỳ 2025, vượt xa mức tăng trưởng mạnh mẽ 36% ghi nhận trong hai tháng đầu năm 2026.

Các nhà sản xuất ôtô Trung Quốc cũng đang chiếm lĩnh thị phần ở châu Âu. Tại Italy, Leapmotor chiếm khoảng 30% doanh số xe điện trong quý I, và nếu tính cả các thương hiệu Trung Quốc khác, tổng thị phần lên tới 40%.

Cũng trong tháng 3, Trung Quốc chứng kiến sự phục hồi mạnh mẽ, với doanh số xe điện gần như tăng gấp đôi so với tháng 2 sau thời gian suy giảm do kỳ nghỉ Tết nguyên đán.

Mặc dù vậy, thị trường xe điện lớn nhất thế giới vẫn giảm 21%. Những thay đổi về chính sách tiếp tục gây áp lực lên nhu cầu trong nước.

Các nhà sản xuất ôtô Trung Quốc đang dựa nhiều hơn vào xuất khẩu để bù đắp cho nhu cầu yếu hơn trong nước. Nhưng có một vấn đề: lượng hàng tồn kho ở nước ngoài đang tăng lên, cho thấy doanh số ở nước ngoài không theo kịp lượng hàng xuất khẩu.

Thị trường Bắc Mỹ đã có một khởi đầu khó khăn trong năm nay. Doanh số xe điện giảm 27% trong quý I so với cùng kỳ năm 2025, với cả Mỹ và Canada cùng chứng kiến sự sụt giảm mạnh.

Tuy nhiên, tháng 3 đã cho thấy một số dấu hiệu khởi sắc. Giá xăng cũng tăng ở Mỹ, quốc gia này ghi nhận hơn 100.000 xe điện bán ra - tổng số hàng tháng cao nhất kể từ khi các khoản tín dụng thuế liên bang kết thúc vào quý III/2025.

Các nhà sản xuất ôtô cũng đang thu hẹp quy mô. Honda gần đây đã hủy bỏ việc phát triển dòng xe điện Series 0 và các mẫu xe Afeela từ liên doanh với Sony cũng bị ngừng sản xuất.

Bên ngoài các thị trường chính, tốc độ tăng trưởng đang tăng nhanh. New Zealand nổi bật với số lượng đăng ký xe điện BEV tăng vọt 263% so với cùng kỳ năm ngoái trong tháng 3. Điều đó đẩy tốc độ tăng trưởng năm 2026 của nước này lên hơn 100% so với cùng kỳ năm 2025.

Australia cũng nghi nhận mức tăng trưởng mạnh mẽ với doanh số xe điện tăng 89% so với cùng kỳ năm ngoái trong tháng 3. Tốc độ tăng trưởng này thực tế chậm hơn so với đầu năm, khi đạt mức 111% nhưng vẫn đủ để thiết lập kỷ lục hàng tháng mới - cao hơn 2.000 chiếc so với mức đỉnh trước đó.

Giá xăng cũng đóng một vai trò nhất định. Kể từ khi chiến tranh Iran bắt đầu, giá xăng tăng hơn 20% ở một số khu vực ở châu Đại Dương, làm dấy lên lo ngại về nguồn cung nhiên liệu và thúc đẩy nhiều người mua chuyển sang sử dụng xe điện.

Tin Gốc: Vnexpress

Anh Trần Sỹ Hồng, chủ sở hữu một chiếc VinFast Lux A đời đầu, chia sẻ với chương trình Trên Ghế ngày 14-4 đang đứng trước lựa chọn lên đời VinFast VF 8 để bắt kịp xu hướng, hoặc tiếp tục gắn bó với mẫu sedan đã đồng hành nhiều năm cùng không ít kỷ niệm.

Điểm đáng chú ý không nằm ở quyết định đổi xe, mà ở cách anh nhìn nhận chiếc Lux A. Quyết định mua xe đến không hoàn toàn chỉ là sự tình cờ.

"Ngoài những yếu tố quen thuộc như xe đầm, chắc, đẹp, tôi chọn Lux A vì một lý do cá nhân hơn.

Trước đây, tôi từng làm việc trong ngành gia công cơ khí chính xác, thường xuyên tiếp xúc với chuỗi cung ứng công nghiệp phụ trợ tại Việt Nam. Tôi hiểu nền sản xuất công nghiệp nước nhà phức tạp thế nào.

Khi VinFast công bố dự án làm ô tô, dưới góc nhìn của một người trong nghề, tôi vừa ngưỡng mộ vừa hoài nghi vì quy mô quá lớn. Đến khi nhận xe, tôi thấy họ đã làm rất tốt từ định hướng, chính sách đến chất lượng sản phẩm.

Với người tiêu dùng, chiếc xe chỉ là phương tiện, nhưng với những người làm công nghiệp phụ trợ, nó mang ý nghĩa rất lớn. Nhiều ngành nghề và công ty được hưởng lợi từ việc này", anh chia sẻ.

Sau nhiều năm sử dụng, cảm giác ban đầu gần như vẫn được giữ nguyên. Mỗi lần bước vào khoang lái vẫn mang lại sự hứng thú quen thuộc. Thiết kế đầm chắc, cảm giác lái vững vàng cùng sự cân bằng tổng thể khiến anh thừa nhận khó tìm được lựa chọn tương đương trong tầm giá.

Dẫu vậy, bối cảnh hiện tại đã có nhiều thay đổi. Áp lực kinh tế khiến những yếu tố từng bị xem nhẹ như chi phí nhiên liệu bắt đầu được cân nhắc kỹ lưỡng hơn. Không phải do hạn chế về khả năng chi trả, mà xuất phát từ nhu cầu kiểm soát chi tiêu chặt chẽ hơn trong giai đoạn nhiều biến động.

Ở chiều ngược lại, VinFast VF 8 lại tạo ra sức hút rõ rệt. Công nghệ, hệ thống hỗ trợ lái cùng loạt tính năng thông minh mang đến trải nghiệm hoàn toàn khác biệt. Với những người ưa thích công nghệ, đây là bước tiến khó có thể bỏ qua.

Để chuyển sang xe điện, anh gần như phải từ bỏ những giá trị đã quen thuộc. Không chỉ là cảm giác lái, mà còn là thiết kế, hình ảnh và cả sự gắn bó tích lũy theo thời gian.

Bài toán tài chính cũng không đơn giản. Khoản chi phí bù thêm vẫn ở mức đáng kể, ngay cả khi đã áp dụng các ưu đãi. Điều này khiến quyết định không còn đơn thuần dựa trên cảm xúc hay công nghệ, mà trở thành sự cân nhắc mang tính thực tế.

Một bên là xu hướng và tương lai, một bên là giá trị đã được kiểm chứng. Anh Hồng thừa nhận: "Đó là sự giằng co giữa một bên là công nghệ mới mẻ và một bên là sự chắc chắn, cổ điển đầy hoài niệm".

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Trong ba năm qua, thị trường xe điện hóa tại Việt Nam phát triển liên tục cả về doanh số lẫn lượng sản phẩm được giới thiệu. Bên cạnh loại hybrid tự sạc (HEV), ngày càng nhiều mẫu xe thuần điện (EV), xe hybrid sạc ngoài (PHEV) ra mắt, tạo thêm lựa chọn cho người dùng.

Giữa làn sóng điện hóa của thị trường, trạm sạc vẫn là một trong những yếu tố khiến người dùng cân nhắc nhất trước khi lựa chọn một mẫu xe nào đó. Cuộc đua hạ tầng trạm sạc trở nên sôi động hơn khi ngoài VinFast, nhiều hãng khác cũng đang đẩy mạnh đầu tư trong 2026 để xe EV, PHEV trở nên dễ tiếp cận hơn với người dùng.

Các mô hình trạm sạc phổ biến

Mạng lưới trạm sạc cho ôtô điện hóa tại Việt Nam hiện chia làm ba nhóm chính: hãng tự đầu tư, đơn vị phân phối đầu tư và công ty cung cấp (bên thứ ba) đầu tư.

Hình thái do hãng triển khai hiện chỉ có VinFast thông qua V-Green, công ty được tách ra từ bộ phận phát triển trạm sạc và giờ đây hoạt động độc lập, đóng vai trò tạo dựng mạng lưới, cung ứng sạc cho người dùng cá nhân hãng xe Việt. Bên cạnh đó là đội xe dịch vụ của Xanh SM, một công ty do tỷ phú Phạm Nhật Vượng sáng lập.

Tính đến hết 2025, VinFast cho biết đã lắp đặt tổng cộng 150.000 cổng sạc (hãng không nói rõ số trạm) cho ôtô, xe máy trên toàn quốc. Đây là con số lớn nhất xét về hạ tầng sạc mà một hãng thiết lập Việt Nam. VinFast chưa có ý định mở cho xe các thương hiệu khác sạc chung.

Hình thái thứ hai là đại lý bán lẻ hoặc đơn vị phân phối tự đầu tư. Đây là mô hình khá phổ biến trên thị trường bởi trừ VinFast, các hãng xe bán ở Việt Nam đều không tự xây trạm sạc.

Đại lý các hãng bán xe điện như BYD, Ford, Geely, Omoda & Jaecoo, Audi, Porsche, Mercedes, BMW... đều tự đầu tư và vận hành trạm sạc với quy chuẩn từ hãng mẹ. Có hãng (thông qua đại lý) cho phép xe thương hiệu khác sạc chung, số khác chưa mở.

Ngoài đại lý, chủ xe có thể sạc ở trạm công cộng do các công ty cung ứng dịch vụ sạc (gọi tắt là bên thứ ba) cung cấp. Số ít hãng xe sang như Porsche, Mercedes phối hợp với các công ty này để xây dựng trạm sạc với yêu cầu về mặt bằng, chỗ đỗ, nơi dừng, nghỉ theo tiêu chuẩn cho khách cao cấp.

Số lượng trạm sạc công cộng tại Việt còn khá ít ỏi. Theo số liệu của Trạm EV, một ứng dụng về tìm kiếm trạm sạc cho xe điện tại Việt Nam, hiện có gần 620 trạm sạc công cộng cho người dùng ôtô cần sạc điện. Với VinFast, con số gấp gần 22 lần với khoảng 13.577 trạm sạc trên toàn quốc.

Số lượng trạm sạc, cổng sạc cho xe điện hóa dự kiến sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới khi các hãng tiếp tục mở rộng quy mô. Ví dụ như VinFast, thương hiệu bán nhiều xe điện nhất tại Việt Nam, cho biết kế hoạch đầu tư 99 "siêu trạm sạc" dọc các tuyến quốc lộ trong 2026. Mỗi trạm trang bị 100 súng sạc công suất 150 kW.

Omoda & Jaecoo Việt Nam, liên doanh giữa Chery (Trung Quốc) và tập đoàn Geleximco, nói sẽ lắp đặt 80 trạm sạc trên toàn quốc trong 2026, tăng hơn 5 lần so với hiện nay. Công ty này mới bán xe PHEV với số lượng nhỏ, chưa có EV, nhưng đang xây dựng trạm sạc để chuẩn bị cho các sản phẩm điện hóa mới sắp phân phối.

TMT, công ty hiện phân phối xe điện của các thương hiệu thuộc liên doanh SAIC - GM - Guangxi Auto (SGMW) cho biết kế hoạch triển khai 30.000 trạm sạc trên cả nước và chia thành hai giai đoạn, trong 5 năm, bắt đầu từ tháng 6/2025. Công ty E-Green (thuộc TMT) triển khai việc này và hiện một số đại lý bán xe Wuling đã có trụ sạc.

Không chỉ thực hiện riêng lẻ, các hãng còn liên kết với nhau để chia sẻ trạm sạc. Ví dụ như Ford Việt Nam và Tasco Auto, đơn vị đang phân phối các hãng thuộc tập đoàn Geely như Geely, Lynk & Co, Volvo và sắp tới là Zeekr, Lotus, vừa ký biên bản ghi nhớ (MOU) hôm 8/4 về chia sẻ hạ tầng trạm sạc, cho phép chủ xe có thể sạc ở các đại lý khác nhau dù không chung thương hiệu. Tasco Auto sở hữu Savico, một ông lớn phân phối ôtô tại Việt Nam, trong đó có nhiều đại lý Ford.

Tính đến tháng 4, các đại lý của Ford và Tasco có tổng cộng 32 trạm sạc nhanh DC đang vận hành. Đến hết năm 2026, Tasco Auto dự kiến hoàn tất hơn 55 trụ sạc DC. Cùng 34 trụ sạc từ phía Ford, mạng lưới chia sẻ, dùng chung cho người dùng các thương hiệu thuộc liên minh này tăng lên 89 điểm sạc.

Cầu tăng, cung tăng

Hạ tầng trạm sạc cho xe điện tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc. Không chỉ kẻ dẫn dắt cuộc chơi VinFast, trạm sạc còn thu hút nhiều hãng khác tham gia khi người dùng có xu hướng ngày càng dễ chấp nhận xe điện như một phương tiện thay thế xe xăng, dầu, đặc biệt ở các đô thị lớn.

"Tôi nghĩ giai đoạn làm quen với xe điện của khách hàng đã qua", ông Nguyễn Quang Khải, tổng giám đốc Phú Mỹ Ford, đánh giá. "Bây giờ là thời điểm thích hợp để các công ty đầu tư vào trạm sạc. Mạng lưới vận hành tốt, độ phủ rộng và tiện dụng thì xe điện sẽ dễ bán hơn".

Theo ông Khải, việc các hãng, đại lý bắt tay chia sẻ trạm sạc là một xu hướng tự nhiên nhằm tận dụng sức mạnh của nhau. Một chiếc xe của một thương hiệu có thể sạc ở bất cứ đại lý của thương hiệu nào khác luôn là điều khách hàng mong muốn. Cái họ cần là sự đa dạng về điểm sạc, giảm bớt thời gian tìm kiếm, chờ đợi.

Với mô hình trạm sạc được đầu tư bởi đại lý hoặc đơn vị phân phối hãng xe đó, việc tối ưu chi phí vận hành và tạo ra nguồn thu từ nhu cầu sạc của người dùng các hãng khác là nguyên nhân khiến nhiều nơi "mở cửa". Như trạm sạc tại các đại lý Omoda, Jaecoo, Wuling hiện không chỉ xe của hãng, mà những thương hiệu khác cũng có thể sử dụng. Việc ký kết giữa FVN và Tasco Auto cũng mở ra mô hình tương tự trong thời gian tới.

Ông Phan Duy, giám đốc kỹ thuật của Trạm EV nói rằng, việc đầu tư một trạm sạc DC (thường từ 2 trụ trở lên) tốn chi phí hàng tỷ đồng. Để khai thác hiệu quả, trạm sạc cần có lượng khách lớn và ổn định. Nếu bản thân một hãng nào đó còn yếu về tệp khách, cách mở rộng là bắt tay với hãng khác.

"Nếu chỉ duy trì sạc cho một thương hiệu khi lượng người dùng thường xuyên còn thấp thì đầu tư cho trạm sạc là không hiệu quả", ông Duy nói. "Nhưng với những thương hiệu có doanh số lớn, sở hữu một đội xe sử dụng thường xuyên trạm sạc như VinFast thì lại khác".

So với các hãng có quy mô doanh số xe điện nhỏ, VinFast hiện dẫn đầu thị trường Việt với thị phần gần 30% (số liệu 2025), tương đương hơn 175.000 xe bán ra. Vị thế số một doanh số của VinFast không chỉ ở mảng xe điện, mà còn toàn ngành xe nói chung.

VinFast đang tận dụng trạm sạc như một yếu tố cộng hưởng cho hệ sinh thái vận hành bằng điện. Và hãng hiện chưa có ý định chia sẻ cho hãng khác sử dụng khi dung lượng người dùng đủ lớn và tiếp tục tăng.

Mạng lưới trạm sạc phủ khắp Việt Nam và đang đầu tư thêm giúp hãng Việt tạo ra một thế mạnh áp đảo so với phần còn lại, xét về khả năng đáp ứng nhu cầu sạc. Chưa kể hãng đang miễn phí sạc cho người dùng đến hết tháng 2/2029, tối đa 10 lần sạc một tháng.

Theo các chuyên gia trong ngành, quy hoạch mạng lưới, ban hành các tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn cho trạm sạc, tiến tới mô hình dùng chung là hình thái lý tưởng cho một thị trường xe điện. Đây gần như là vai trò dành cho nhà nước. Nhưng khi chưa có, các hãng, đơn vị phân phối phải tự xây hệ sinh thái cho mình để thuyết phục người dùng sử dụng xe điện. Trong đó, trạm sạc đóng vai trò quan trọng, bên cạnh chất lượng sản phẩm, giá, dịch vụ hậu mãi.

Thành Nhạn

Tin Gốc: https://vnexpress.net/cuoc-dua-tram-sac-oto-dien-tai-viet-nam-5060692.html