Trong ba năm qua, thị trường xe điện hóa tại Việt Nam phát triển liên tục cả về doanh số lẫn lượng sản phẩm được giới thiệu. Bên cạnh loại hybrid tự sạc (HEV), ngày càng nhiều mẫu xe thuần điện (EV), xe hybrid sạc ngoài (PHEV) ra mắt, tạo thêm lựa chọn cho người dùng.
Giữa làn sóng điện hóa của thị trường, trạm sạc vẫn là một trong những yếu tố khiến người dùng cân nhắc nhất trước khi lựa chọn một mẫu xe nào đó. Cuộc đua hạ tầng trạm sạc trở nên sôi động hơn khi ngoài VinFast, nhiều hãng khác cũng đang đẩy mạnh đầu tư trong 2026 để xe EV, PHEV trở nên dễ tiếp cận hơn với người dùng.
Các mô hình trạm sạc phổ biến
Mạng lưới trạm sạc cho ôtô điện hóa tại Việt Nam hiện chia làm ba nhóm chính: hãng tự đầu tư, đơn vị phân phối đầu tư và công ty cung cấp (bên thứ ba) đầu tư.
Hình thái do hãng triển khai hiện chỉ có VinFast thông qua V-Green, công ty được tách ra từ bộ phận phát triển trạm sạc và giờ đây hoạt động độc lập, đóng vai trò tạo dựng mạng lưới, cung ứng sạc cho người dùng cá nhân hãng xe Việt. Bên cạnh đó là đội xe dịch vụ của Xanh SM, một công ty do tỷ phú Phạm Nhật Vượng sáng lập.
Tính đến hết 2025, VinFast cho biết đã lắp đặt tổng cộng 150.000 cổng sạc (hãng không nói rõ số trạm) cho ôtô, xe máy trên toàn quốc. Đây là con số lớn nhất xét về hạ tầng sạc mà một hãng thiết lập Việt Nam. VinFast chưa có ý định mở cho xe các thương hiệu khác sạc chung.
Hình thái thứ hai là đại lý bán lẻ hoặc đơn vị phân phối tự đầu tư. Đây là mô hình khá phổ biến trên thị trường bởi trừ VinFast, các hãng xe bán ở Việt Nam đều không tự xây trạm sạc.
Đại lý các hãng bán xe điện như BYD, Ford, Geely, Omoda & Jaecoo, Audi, Porsche, Mercedes, BMW… đều tự đầu tư và vận hành trạm sạc với quy chuẩn từ hãng mẹ. Có hãng (thông qua đại lý) cho phép xe thương hiệu khác sạc chung, số khác chưa mở.
Ngoài đại lý, chủ xe có thể sạc ở trạm công cộng do các công ty cung ứng dịch vụ sạc (gọi tắt là bên thứ ba) cung cấp. Số ít hãng xe sang như Porsche, Mercedes phối hợp với các công ty này để xây dựng trạm sạc với yêu cầu về mặt bằng, chỗ đỗ, nơi dừng, nghỉ theo tiêu chuẩn cho khách cao cấp.
Số lượng trạm sạc công cộng tại Việt còn khá ít ỏi. Theo số liệu của Trạm EV, một ứng dụng về tìm kiếm trạm sạc cho xe điện tại Việt Nam, hiện có gần 620 trạm sạc công cộng cho người dùng ôtô cần sạc điện. Với VinFast, con số gấp gần 22 lần với khoảng 13.577 trạm sạc trên toàn quốc.
Số lượng trạm sạc, cổng sạc cho xe điện hóa dự kiến sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới khi các hãng tiếp tục mở rộng quy mô. Ví dụ như VinFast, thương hiệu bán nhiều xe điện nhất tại Việt Nam, cho biết kế hoạch đầu tư 99 “siêu trạm sạc” dọc các tuyến quốc lộ trong 2026. Mỗi trạm trang bị 100 súng sạc công suất 150 kW.
Omoda & Jaecoo Việt Nam, liên doanh giữa Chery (Trung Quốc) và tập đoàn Geleximco, nói sẽ lắp đặt 80 trạm sạc trên toàn quốc trong 2026, tăng hơn 5 lần so với hiện nay. Công ty này mới bán xe PHEV với số lượng nhỏ, chưa có EV, nhưng đang xây dựng trạm sạc để chuẩn bị cho các sản phẩm điện hóa mới sắp phân phối.
TMT, công ty hiện phân phối xe điện của các thương hiệu thuộc liên doanh SAIC – GM – Guangxi Auto (SGMW) cho biết kế hoạch triển khai 30.000 trạm sạc trên cả nước và chia thành hai giai đoạn, trong 5 năm, bắt đầu từ tháng 6/2025. Công ty E-Green (thuộc TMT) triển khai việc này và hiện một số đại lý bán xe Wuling đã có trụ sạc.
Không chỉ thực hiện riêng lẻ, các hãng còn liên kết với nhau để chia sẻ trạm sạc. Ví dụ như Ford Việt Nam và Tasco Auto, đơn vị đang phân phối các hãng thuộc tập đoàn Geely như Geely, Lynk & Co, Volvo và sắp tới là Zeekr, Lotus, vừa ký biên bản ghi nhớ (MOU) hôm 8/4 về chia sẻ hạ tầng trạm sạc, cho phép chủ xe có thể sạc ở các đại lý khác nhau dù không chung thương hiệu. Tasco Auto sở hữu Savico, một ông lớn phân phối ôtô tại Việt Nam, trong đó có nhiều đại lý Ford.
Tính đến tháng 4, các đại lý của Ford và Tasco có tổng cộng 32 trạm sạc nhanh DC đang vận hành. Đến hết năm 2026, Tasco Auto dự kiến hoàn tất hơn 55 trụ sạc DC. Cùng 34 trụ sạc từ phía Ford, mạng lưới chia sẻ, dùng chung cho người dùng các thương hiệu thuộc liên minh này tăng lên 89 điểm sạc.
Cầu tăng, cung tăng
Hạ tầng trạm sạc cho xe điện tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc. Không chỉ kẻ dẫn dắt cuộc chơi VinFast, trạm sạc còn thu hút nhiều hãng khác tham gia khi người dùng có xu hướng ngày càng dễ chấp nhận xe điện như một phương tiện thay thế xe xăng, dầu, đặc biệt ở các đô thị lớn.
“Tôi nghĩ giai đoạn làm quen với xe điện của khách hàng đã qua”, ông Nguyễn Quang Khải, tổng giám đốc Phú Mỹ Ford, đánh giá. “Bây giờ là thời điểm thích hợp để các công ty đầu tư vào trạm sạc. Mạng lưới vận hành tốt, độ phủ rộng và tiện dụng thì xe điện sẽ dễ bán hơn”.
Theo ông Khải, việc các hãng, đại lý bắt tay chia sẻ trạm sạc là một xu hướng tự nhiên nhằm tận dụng sức mạnh của nhau. Một chiếc xe của một thương hiệu có thể sạc ở bất cứ đại lý của thương hiệu nào khác luôn là điều khách hàng mong muốn. Cái họ cần là sự đa dạng về điểm sạc, giảm bớt thời gian tìm kiếm, chờ đợi.
Với mô hình trạm sạc được đầu tư bởi đại lý hoặc đơn vị phân phối hãng xe đó, việc tối ưu chi phí vận hành và tạo ra nguồn thu từ nhu cầu sạc của người dùng các hãng khác là nguyên nhân khiến nhiều nơi “mở cửa”. Như trạm sạc tại các đại lý Omoda, Jaecoo, Wuling hiện không chỉ xe của hãng, mà những thương hiệu khác cũng có thể sử dụng. Việc ký kết giữa FVN và Tasco Auto cũng mở ra mô hình tương tự trong thời gian tới.
Ông Phan Duy, giám đốc kỹ thuật của Trạm EV nói rằng, việc đầu tư một trạm sạc DC (thường từ 2 trụ trở lên) tốn chi phí hàng tỷ đồng. Để khai thác hiệu quả, trạm sạc cần có lượng khách lớn và ổn định. Nếu bản thân một hãng nào đó còn yếu về tệp khách, cách mở rộng là bắt tay với hãng khác.
“Nếu chỉ duy trì sạc cho một thương hiệu khi lượng người dùng thường xuyên còn thấp thì đầu tư cho trạm sạc là không hiệu quả”, ông Duy nói. “Nhưng với những thương hiệu có doanh số lớn, sở hữu một đội xe sử dụng thường xuyên trạm sạc như VinFast thì lại khác”.
So với các hãng có quy mô doanh số xe điện nhỏ, VinFast hiện dẫn đầu thị trường Việt với thị phần gần 30% (số liệu 2025), tương đương hơn 175.000 xe bán ra. Vị thế số một doanh số của VinFast không chỉ ở mảng xe điện, mà còn toàn ngành xe nói chung.
VinFast đang tận dụng trạm sạc như một yếu tố cộng hưởng cho hệ sinh thái vận hành bằng điện. Và hãng hiện chưa có ý định chia sẻ cho hãng khác sử dụng khi dung lượng người dùng đủ lớn và tiếp tục tăng.
Mạng lưới trạm sạc phủ khắp Việt Nam và đang đầu tư thêm giúp hãng Việt tạo ra một thế mạnh áp đảo so với phần còn lại, xét về khả năng đáp ứng nhu cầu sạc. Chưa kể hãng đang miễn phí sạc cho người dùng đến hết tháng 2/2029, tối đa 10 lần sạc một tháng.
Theo các chuyên gia trong ngành, quy hoạch mạng lưới, ban hành các tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn cho trạm sạc, tiến tới mô hình dùng chung là hình thái lý tưởng cho một thị trường xe điện. Đây gần như là vai trò dành cho nhà nước. Nhưng khi chưa có, các hãng, đơn vị phân phối phải tự xây hệ sinh thái cho mình để thuyết phục người dùng sử dụng xe điện. Trong đó, trạm sạc đóng vai trò quan trọng, bên cạnh chất lượng sản phẩm, giá, dịch vụ hậu mãi.
Khoảng 22h13 ngày 6/4, tại huyện Trường Đinh, tỉnh Phúc Kiến, chiếc SUV màu bạc bất ngờ ngoặt sang phải khi đang băng qua cầu, đâm xuyên lan can và lao xuống sông. Theo báo cáo từ chính quyền địa phương, vụ tai nạn đã khiến 5 người thiệt mạng, trong đó có ba trẻ em và hai người lớn.
Theo hình ảnh từ camera giám sát, chiếc xe từ từ rẽ sau khi vượt qua vạch kẻ đường dành cho người đi bộ, và mọi thứ dường như bình thường. Tuy nhiên, ngay sau khi hoàn thành cú rẽ, chiếc xe đột ngột đâm vào cột của hàng mái che và đâm thẳng vào lan can bên hông cầu.
Khi xảy ra sự cố, xe đi từ từ, nhưng khi đâm vào cột vẫn không có dấu hiệu phanh lại. Đèn hậu sáng của xe được cho là loại đèn tiêu chuẩn, không phải đèn báo hiệu phanh.
Chỉ trong vài giây, chiếc xe đã đâm xuyên qua các trụ cầu và lan can, lao thẳng xuống sông. Các nhân chứng kể lại rằng đêm đó trời mưa to và mực nước sông dâng nhanh, cao hơn bình thường.
Sau khi xe rơi xuống nước, người dân gần đó lập tức gọi các lực lượng cứu hộ. Tuy nhiên, quá trình cứu hộ gặp nhiều khó khăn. Đến khoảng 23h, họ mới xác định được vị trí nơi chiếc xe bị chìm và bắt đầu hoạt động trục vớt. Xe được đưa lên mặt đất vào khoảng 3h ngày 7/4.
Một số báo cáo truyền thông cho biết các nạn nhân bao gồm một gia đình ba người, và hai người còn lại là người thân. Theo vài nguồn tin, tối hôm đó chủ xe đi ăn thịt nướng cùng gia đình và uống rượu nên không tự lái xe. Người vợ lên cầm vô-lăng chở mọi người về nhà. Người vợ, 45 tuổi, có bằng lái, nhưng không thường xuyên lái xe.
Khi xảy ra tai nạn, tầm nhìn kém do có mưa, và người phụ nữ có thể đã vô tình nhấn ga thay vì phanh trong lúc bối rối. Theo cảnh sát, nguyên nhân ban đầu do nữ tài xế điều khiển ôtô không đúng cách.
Theo Sohu, trong những năm gần đây, việc nhầm lẫn chân ga với chân phanh là vấn đề thường xuyên xảy ra trong nhiều vụ tai nạn giao thông ở Trung Quốc, đặc biệt đối với những lái xe thiếu kinh nghiệm hoặc những người đã lâu không lái xe. Trong những tình huống bất ngờ, họ dễ mắc lỗi thao tác hơn, và một khoảnh khắc hoảng loạn hoặc sai lầm duy nhất có thể dẫn đến hậu quả không thể khắc phục.
Bên cạnh các chương trình giảm giá tiền mặt hay tặng quà phụ kiện, nhiều hãng ô tô tại Việt Nam vẫn duy trì hình thức hỗ trợ lệ phí trước bạ (LPTB) cho khách mua xe, như một công cụ kích cầu quen thuộc trong tháng 4.2026. Mức ưu đãi phổ biến 50 - 100%, áp dụng trên nhiều dòng xe. Trong số đó, Toyota, Honda hay Ford đang là những thương hiệu nổi bật khi triển khai chính sách ưu đãi lệ phí trước bạ mạnh tay, trải dài ở nhiều phân khúc.
Tháng 4.2026, để duy trì đà tăng trưởng, Toyota tiếp tục triển khai các chương trình kích cầu thông qua hình thức hỗ trợ lệ phí trước bạ, tập trung vào các mẫu xe chiến lược. Trong đó, bộ đôi Toyota Vios, Toyota Yaris Cross áp dụng mức hỗ trợ 50%. Với giá bán niêm yết dao động từ 458 - 545 triệu đồng, khách mua mẫu sedan hạng B - Toyota Vios được giảm tương đương từ 23 - 27 triệu đồng. Còn với mẫu SUV đô thị - Toyota Yaris Cross, mức giảm dao động từ 33 - 37 triệu đồng.
Trong khi đó, bộ đôi xe gia đình (MPV) cỡ nhỏ Toyota Veloz Cross và Avanza Premio, hãng xe Nhật Bản áp dụng chính sách ưu đãi lên đến 100% lệ phí trước bạ; thậm chí tặng kèm thêm gói bảo hiểm thân vỏ, lãi suất vay… Toyota Việt Nam cho biết, quy đổi ra tiền mặt, khách mua Toyota Veloz Cross trong tháng 4.2026 được giảm tới 111 - 114 triệu đồng, còn Avanza Premio giảm từ 98 - 106 triệu đồng. Nhờ đó, giá lăn bánh thực tế của hai mẫu xe này giảm đáng kể, xuống mức cạnh tranh hơn trong phân khúc MPV vốn đang có nhiều lựa chọn.
Việc đồng loạt ưu đãi các dòng xe chủ lực cho thấy Toyota đang nỗ lực giữ vững thị phần trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng.
Tương tự "đồng hương" Toyota, Honda cũng là thương hiệu ô tô áp dụng chính sách kích cầu thông qua hình thức hỗ trợ LPTB cho khách mua xe. Tuy nhiên, hãng xe Nhật này lựa chọn cách tiếp cận rộng hơn, khi triển khai mức ưu đãi 50% cho hàng loạt mẫu mã, từ sedan đến SUV và MPV.
Cụ thể, khách mua mẫu sedan hạng B - Honda City trong tháng 4.2026 được hỗ trợ từ 25 - 30 triệu đồng, tương ứng mức 50% lệ phí trước bạ áp dụng với giá bán niêm yết (dao động từ 499 - 569 triệu đồng).
Ở nhóm xe gầm cao, Honda CR-V (bản L) có giá 1,099 tỉ đồng, khách mua được hỗ trợ tương ứng khoảng 55 triệu đồng. Trong khi bộ đôi Honda HR-V và Honda BR-V cũng nhận ưu đãi tương tự, mức quy đổi ra tiền mặt dao động từ 35 - 50 triệu đồng, tùy mẫu và phiên bản. Sau khi quy đổi, mức giá thực tế của các mẫu xe này trở nên cạnh tranh hơn, đặc biệt trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng cân nhắc kỹ chi phí sở hữu.
So với hai đối thủ Nhật Bản, Ford áp dụng chính sách linh hoạt hơn khi kết hợp giữa hỗ trợ lệ phí trước bạ và các hình thức ưu đãi khác như tiền mặt hoặc quà tặng, tùy từng dòng xe.
Trong đó, mẫu bán tải chủ lực - Ford Ranger được áp dụng hỗ trợ LPTB từ 50 - 100%, tùy phiên bản. Với giá bán dao động khoảng 665 - 965 triệu đồng, mức ưu đãi quy đổi từ 40 - 90 triệu đồng. Điều này góp phần giảm đáng kể chi phí lăn bánh và duy trì sức cạnh tranh của Ranger, nhất là trong bối cảnh sức hút của nhóm xe bán tải đang giảm sút sau những thông tin điều chỉnh về chính sách hạn phân loại và quy định lưu thông.
Tương tự, mẫu xe thương mại Ford Transit cũng được áp dụng ưu đãi 50 - 100% LPTB, hướng đến nhóm khách hàng kinh doanh vận tải. Trong khi đó, Ford Everest dù không hỗ trợ trực tiếp lệ phí trước bạ, nhưng khách mua được đại lý tặng tiền mặt hoặc bảo hiểm vật chất, với giá trị từ 20 - 34 triệu đồng.
Bên cạnh Toyota, Honda hay Ford, một số thương hiệu khác cũng áp dụng hình thức ưu đãi thông qua hỗ trợ lệ phí trước bạ cho khách mua, tuy nhiên chỉ triển khai với 1 - 2 mẫu hoặc phiên bản xe chủ lực. Theo đó, Mitsubishi đang hỗ trợ 100% lệ phí trước bạ cho người mua mẫu Mitsubishi Xpander. Trong khi Suzuki áp dụng chính sách tương tự với Suzuki XL7 Hybrid.
Đáng chú ý, ngoài hình thức kích cầu thông qua ưu đãi lệ phí trước bạ, thị trường ô tô Việt Nam đầu tháng 4.2026 vẫn chứng kiến cuộc đua giá khá gay gắt. Khi nhiều hãng xe đồng loạt áp dụng các chương trình điều chỉnh giá niêm yết, giảm giá tiền mặt, tặng phụ kiện, hỗ trợ bảo hiểm hoặc phiếu nhiên liệu… nhằm gia tăng lợi thế cạnh tranh. Thậm chí, với một số mẫu xe, tổng mức ưu đãi cộng dồn có thể lên tới cả trăm triệu đồng, thậm chí tiệm cận 1 tỉ đồng.
Trong bối cảnh sức mua vẫn chưa thực sự phục hồi, các chuyên gai dự báo, cuộc đua kích cầu được dự báo sẽ tiếp tục kéo dài trong thời gian tới, khi các hãng xe nỗ lực thúc đẩy doanh số và duy trì vị thế trên thị trường.
Bộ Xây dựng đang chủ trì lấy ý kiến đóng góp cho dự thảo Thông tư mới, thay thế cho Thông tư 47/2024/TT-BGTVT. Theo kế hoạch, thời gian lấy ý kiến từ các cơ quan, đơn vị và bạn đọc diễn ra từ ngày 8.4.2026 đến hết 21.4.2026. Nếu được thông qua, đây là bước đi quan trọng nhằm đồng bộ hóa các quy định kiểm định cho xe cơ giới và xe máy chuyên dùng hiện nay.
"Điểm sáng" trong văn bản dự thảo lần này nằm ở khoản 5, điều 20, quy định về 13 trường hợp xe cơ giới cải tạo nhưng không phải lập hồ sơ thiết kế (cụ thể quy định từ điểm a đến điểm n). Theo đề xuất, các trường hợp này có thể phân thành 4 nhóm cải tạo, độ xe chính dựa trên nhu cầu thực tế của người dùng.
Nhóm 1 tập trung vào các thiết bị hỗ trợ lái và an toàn (điểm a, m). Theo đó, xe được phép lắp đặt, thay thế hoặc tháo bỏ bàn đạp phanh phụ trên xe tập lái thông qua liên kết cơ khí với bàn đạp chính. Tương tự, việc gắn thiết bị giám sát thời gian và quãng đường (DAT) hay hệ thống cảnh báo chống bỏ quên trẻ em trên xe cũng được miễn hồ sơ thiết kế, miễn là hệ thống điện được kết nối an toàn qua cầu chì bảo vệ.
Nhóm thứ 2 liên quan đến cải tạo ngoại thất và trang bị phụ trợ (điểm b, d, g, n). Đáng chú ý, dự thảo đề xuất cho phép xe bán tải (pickup) lắp đặt, thay thế hoặc tháo bỏ nắp thùng hàng, dù có thay đổi kích thước lòng thùng vượt quá sai số nhưng không làm thay đổi kích thước bao của xe. Các phụ kiện như giá nóc (lắp theo hướng dẫn nhà sản xuất), mui gió trên nóc ca-bin ô tô hay trang bị phục vụ vận chuyển vật liệu nổ công nghiệp trên xe tải thông dụng cũng được nới lỏng thủ tục, không đòi hỏi hồ sơ thiết kế phức tạp.
Nhóm 3 nói đến hệ thống đèn chiếu sáng và nhiên liệu (điểm k, c). Dự thảo đề xuất cho phép thay thế cụm đèn pha bằng loại khác đã được chứng nhận hoặc công bố hợp quy, có công suất tương đương và không cần gia công thay đổi kết cấu xe. Ngoài ra, các xe đã cải tạo hệ thống nhiên liệu khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) hoặc khí thiên nhiên nén (CNG) nay muốn tháo bỏ để trở về sử dụng hệ thống nhiên liệu nguyên bản của nhà sản xuất cũng sẽ được miễn lập hồ sơ thiết kế.
Nhóm 4 liên quan đến kết cấu thùng hàng và hệ thống thủy lực (điểm đ, e, l, h, i). Cụ thể, dự thảo đề xuất miễn hồ sơ cho việc lắp đặt, tháo bỏ thùng dầu và hệ thống ống thủy lực trên xe đầu kéo để phục vụ nâng hạ thùng hàng của sơ-mi rơ-moóc. Các trường hợp thay đổi vật liệu bọc lót thùng làm thay đổi khối lượng bản thân, thay đổi vị trí cửa xếp dỡ hàng hóa hoặc cắt giảm thể tích thùng hàng của xe tải tự đổ cho phù hợp quy chuẩn cũng được đơn giản hóa thủ tục.
Đặc biệt, xe có sai lệch thông số khối lượng so với đăng ký nhưng hình ảnh phù hợp với chứng nhận kiểm định gần nhất hoặc xe muốn hoàn nguyên về trạng thái trước cải tạo cũng được áp dụng quy định này.
Việc mở rộng các trường hợp được miễn lập hồ sơ thiết kế là một bước tiến mới trong tư duy quản lý. Quy định này không chỉ giúp Cục Đăng kiểm Việt Nam giảm bớt áp lực xử lý mà còn giúp chủ phương tiện tiết kiệm thời gian chờ đợi.