“Nếu mọi người muốn biết sự thật, toàn bộ mọi thứ bắt đầu từ Greenland. Chúng tôi muốn có Greenland, nhưng họ không muốn giao hòn đảo đó cho chúng tôi. Thế là tôi nói ‘tạm biệt'”, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết hôm 6/4.
Đảo Greenland là lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch, quốc gia thành viên NATO. Ông Trump từ lâu đã bày tỏ tham vọng sáp nhập Greenland vào lãnh thổ Mỹ, động thái vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ liên minh.
Lãnh đạo Mỹ tiếp tục công kích NATO “chỉ là con hổ giấy”, nhấn mạnh Tổng thống Nga Vladimir Putin “không e ngại” liên minh này. Ông cũng lặp lại chỉ trích các đồng minh NATO vì không hỗ trợ Mỹ trong xung đột đang diễn ra ở Trung Đông.
“Chúng tôi đã tìm đến NATO. Tôi không yêu cầu quá quyết liệt, chỉ nói rằng ‘nếu các ngài muốn giúp thì thật tốt’, nhưng họ nói ‘không, không, chúng tôi sẽ không hỗ trợ'”, Tổng thống Trump nói, song không nêu rõ đó là câu trả lời từ ai.
Tổng thống Mỹ cũng chỉ trích các đối tác truyền thống ngoài NATO như Hàn Quốc, Nhật Bản và Australia vì không giúp Mỹ trong cuộc chiến với Iran. Ông ca ngợi những quốc gia vùng Vịnh như Arab Saudi, Kuwait, Bahrain, Qatar và Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất vì đã ủng hộ Mỹ.
Tổng thư ký NATO Mark Rutte dự kiến tới Washington trong tuần này và sẽ hội đàm với Tổng thống Trump, Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth. Chuyến thăm diễn ra giữa thời điểm căng thẳng giữa Mỹ và NATO liên tục gia tăng trong thời gian qua, khi Tổng thống Mỹ liên tục chỉ trích bằng những lời lẽ nặng nề và dọa rút Mỹ khỏi liên minh.
Hôm 20/3, ông Trump cho rằng NATO “hèn nhát” khi không muốn giúp Mỹ mở lại eo biển Hormuz và tuyên bố Washington “sẽ ghi nhớ” việc này. Các đồng minh của Mỹ trong NATO trước đó tỏ ra miễn cưỡng trong việc hỗ trợ mở lại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch mà Iran đã gần như đã phong tỏa kể từ khi chiến sự bùng phát ngày 28/2.
Đến ngày 1/4, lãnh đạo Mỹ nói NATO “chỉ là hổ giấy”. Ngoài không tham gia hỗ trợ Washington để mở lại eo biển Hormuz, một số quốc gia thành viên NATO như Pháp, Italy và Tây Ban Nha còn cấm máy bay quân sự Mỹ sử dụng không phận và căn cứ của họ để tấn công Iran.
Giá nhiên liệu tăng cao, nguồn cung bị siết chặt đang khiến giá vé máy bay tăng cao và một số hãng hàng không phải hủy chuyến, theo Business Insider ngày 6.4.
Hãng giá rẻ Ryanair, hãng hàng không lớn nhất châu Âu, cho biết đang cân nhắc giảm số đường bay. Tổng giám đốc Ryanair Michael O'Leary dự báo rằng nguồn cung xăng dầu máy bay có thể bị ảnh hưởng nếu chiến sự tiếp diễn tại Trung Đông.
"Chúng tôi dự đoán sẽ chưa có gián đoạn cho đến đầu tháng 5 nhưng nếu chiến sự tiếp tục, chúng ta có nguy cơ bị gián đoạn nguồn cung tại châu Âu trong tháng 5 và tháng 6", ông O'Leary nói với Sky News.
Hãng Lufthansa cũng đang chuẩn bị các kịch bản ứng phó cho tình huống xấu nhất và có thể "trùm mền" đến 40 máy bay.
Một người phát ngôn của hãng Scandinavian Airlines hồi tháng 3 nói có thể cắt khoảng 1.000 chuyến bay do chi phí nhiên liệu tăng cao. Hầu hết các chuyến bị dừng khai thác là đường bay ngắn tại khu Bắc Âu. Hãng bay đã tạm thời tăng giá vé.
Hãng United Airlines tại Mỹ cũng đang cân nhắc cắt giảm số chuyến bay trong 2 quý tới. "Nếu giá xăng duy trì ở mức này, đồng nghĩa sẽ có thêm 11 tỉ USD trong chi phí thường niên chỉ cho xăng máy bay. Khách quan mà nói, trong năm làm ăn tốt nhất của United Airlines, chúng ta kiếm chưa được 5 tỉ USD", Tổng giám đốc Scott Kirby thông báo với nhân viên công ty.
Hãng Air New Zealand cho biết sẽ cắt khoảng 5% chuyến bay, tương đương khoảng 1.100 chuyến từ đầu tháng 5. Tổng giám đốc Nikhil Ravishankar nói rằng công ty sẽ gộp các chuyến bay vào giờ thấp điểm hoặc những chuyến mà có phương án thay thế để chuyển khách sang chuyến khác.
Xung đột tại Trung Đông đã làm đứt gãy nguồn cung xăng dầu, dầu mỏ bị kẹt lại các cơ sở lưu trữ trên khắp Trung Đông. Việc thiếu nguồn cung đã đẩy giá dầu vượt mốc 100 USD/thùng.
Giá xăng máy bay cũng lên mức 195 USD vào cuối tháng 3, tăng gần 100 USD từ khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bắt đầu vào cuối tháng 2, theo Business Insider ngày 6.4. Xung đột càng kéo dài, các nước không tự sản xuất xăng hoặc có nguồn cung hạn chế càng gặp khó khăn.
Giám đốc Cơ quan Năng lượng quốc tế Fatih Biro dự báo lượng dầu bị giảm trong tháng 4 sẽ nhiều gấp đối lượng bị giảm trong tháng 3, khiến tình trạng khan hiếm xăng máy bay và dầu diesel càng nghiêm trọng. "Chúng ta đang thấy điều đó tại châu Á nhưng tôi cho là sẽ sớm thôi, trong tháng 4 hoặc tháng 5, nó sẽ lan sang châu Âu", ông Biro nói.
Nhà phân tích thị trường dầu June Goh tại hãng Sparta Commodities cho biết do xăng máy bay cần thiết bị lưu trữ chuyên dụng để chứa, nên khối lượng được lưu trữ sẽ ít hơn so với các sản phẩm từ dầu khác. Theo bà, giá vé máy bay đã trở nên đắt đỏ hơn nhiều tại châu Á do nhiều hãng hàng không tăng phí nhiên liệu hoặc hủy chuyến bay. Nhà phân tích cảnh báo châu Âu có thể sớm đối mặt với tình trạng thiếu nhiên liệu máy bay.
Công ty phân tích dữ liệu ngành năng lượng Argus Media đánh giá rằng Anh là nước dễ bị ảnh hưởng nhất tại châu Âu do nguồn cung dầu diesel và xăng máy bay bị siết chặt.
Những công tác chuẩn bị bao gồm rà soát các đặc điểm bề mặt của mặt trăng mà họ cần phân tích và chụp ảnh trong thời gian bay quanh vệ tinh tự nhiên của trái đất, theo AFP hôm nay 5.4 dẫn thông tin từ đội ngũ phụ trách chương trình Artemis 2 trên mặt đất.
"Tinh thần của mọi người trên tàu vô cùng phấn chấn", chỉ huy sứ mệnh Reid Wiseman nói với trung tâm điều phối đặt ở Houston (bang Texas, Mỹ) vào thời điểm phi hành đoàn bắt đầu ngày làm việc hôm 4.4 trên tàu.
Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) cho biết vào thời điểm thức dậy khoảng 23 giờ 35 hôm 4.4 (giờ Việt Nam), các phi hành gia đang ở cách trái đất 271.979 km, và còn cách mặt trăng khoảng 178.154 km.
NASA cho biết đội ngũ trên tàu đã bắt đầu ngày mới (4.4) bằng bữa sáng với món trứng khuấy và cà phê, nghe nhạc.
Sau đó, phi hành gia người Mỹ Victor Glover tiến hành những thao tác lái tàu để cung cấp cho NASA thêm nhiều dữ liệu về hiệu suất của tàu vũ trụ trong quá trình di chuyển.
Chỉ huy Wiseman cùng với các phi hành gia người Mỹ Christina Koch và Glover và đồng nghiệp người Canada Jeremy Hansen đang thực hiện hành trình lịch sử bay quanh mặt trăng. Sau đó, họ tận dụng lực hấp dẫn của thiên thể này để quay lại trái đất, điều mà con người chưa làm được trong hơn nửa thế kỷ.
Sau đó, cả đội kiểm tra lại danh sách công việc để ghi lại trải nghiệm bay quanh mặt trăng, bao gồm chụp ảnh và mô tả các đặc điểm trên bề mặt vệ tinh tự nhiên của trái đất như các dòng dung nham cổ xưa và những hố va chạm.
Cột mốc quan trọng tiếp theo của hành trình kéo dài 10 ngày dự kiến diễn ra trong đêm 5.4 sang ngày hôm sau, khi tàu vũ trụ Orion tiến vào vùng ảnh hưởng của mặt trăng. Như tên gọi, đây là vùng trọng lực của mặt trăng đối với tàu sẽ lớn hơn lực kéo từ địa cầu.
Trong quá trình này, họ sẽ quan sát mặt trăng từ một góc nhìn khác so với các sứ mệnh Apollo trong thập niên 1960 và 1970.
Trong khi các tàu Apollo bay ở độ cao khoảng 113 km so với bề mặt mặt trăng, phi hành đoàn Artemis 2 sẽ tiếp cận ở khoảng cách hơn 6.440 km tại điểm gần nhất, cho phép họ quan sát toàn bộ bề mặt hình cầu của mặt trăng, bao gồm cả các khu vực gần hai cực.
Nếu mọi thứ diễn ra suôn sẻ, trong quá trình tàu Orion bay vòng qua mặt trăng, các phi hành gia sẽ lập kỷ lục bay xa trái đất hơn bất kỳ sứ mệnh nào trước đó.
Quân đội Nga cho biết các đơn vị phòng không nước này đã bắn hạ 148 máy bay không người lái (drone) của Ukraine chỉ trong vòng ba giờ đồng hồ tối 5-4, trong bối cảnh các cuộc tấn công trên không gây gián đoạn điện diện rộng, ảnh hưởng tới gần nửa triệu hộ dân tại nhiều khu vực.
Theo Bộ Quốc phòng Nga, số drone bị đánh chặn trong khoảng từ 20h - 23h (giờ địa phương) ngày 5-4, chủ yếu tại khu vực miền trung và miền nam nước này.
Hãng tin Reuters cho biết đây được xem là một trong những đợt tấn công bằng drone có quy mô lớn trong thời gian gần đây của Ukraine nhằm vào lãnh thổ Nga và các vùng do Nga kiểm soát.
Tại vùng biên giới Belgorod - khu vực thường xuyên hứng chịu các đợt tập kích - một drone đã khiến một tình nguyện viên phòng vệ dân sự thiệt mạng.
Trong khi đó, tại thành phố cảng Novorossiysk bên bờ Biển Đen, mảnh vỡ drone được cho là đã rơi trúng một tòa chung cư cao tầng. Thị trưởng Andrei Kravchenko xác nhận có tám người bị thương sau vụ việc, với sáu tòa chung cư và hai ngôi nhà riêng bị hư hại.
Ở bán đảo Crimea, thành phố Sevastopol ghi nhận bốn đợt tấn công bằng drone trong ngày. Giới chức địa phương cho biết ít nhất bảy drone đã bị bắn hạ trong đợt tấn công mới nhất, cho thấy cường độ hoạt động gia tăng tại khu vực chiến lược này.
Các cuộc tấn công cũng nhằm vào hạ tầng năng lượng, gây ra tình trạng mất điện diện rộng.
Tại vùng Donetsk ở miền đông Ukraine do Nga kiểm soát, lãnh đạo Andrei Chertkov cho biết gần nửa triệu hộ gia đình đã bị ảnh hưởng.
Tuy nhiên điện đã được khôi phục tại hai thành phố lớn là Donetsk và Makiivka, trong khi công tác sửa chữa vẫn đang tiếp diễn ở các khu vực khác. Tình trạng mất điện cũng được ghi nhận tại các khu vực ở tỉnh Zaporizhzhia, nơi các đội kỹ thuật đang nỗ lực khắc phục hậu quả.
Giới chức Nga cho biết các lực lượng khẩn cấp đang làm việc liên tục để khôi phục nguồn điện và đảm bảo hạ tầng thiết yếu sau các đợt tấn công.