“Đây là chiến thắng của nước Mỹ, được tạo nên bởi Tổng thống Donald Trump và quân đội hùng mạnh của chúng ta”, Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt ngày 7/4 viết trong thông cáo về thỏa thuận ngừng bắn hai tuần Washington vừa đạt được với Tehran.
Bà Leavitt cho biết Tổng thống Trump đã dự tính chiến sự kéo dài 4-6 tuần ngay từ khi phát động chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng ngày 28/2. Sau 38 ngày chiến sự, bà cho rằng Mỹ đã “đạt được và vượt qua” các mục tiêu quân sự cốt lõi.
“Thành công của quân đội đã tạo ra đòn bẩy tối đa, cho phép Tổng thống và đội ngũ tiến hành các cuộc đàm phán khó khăn, mở ra cơ hội cho giải pháp ngoại giao và hòa bình lâu dài”, bà cho hay.
Nhà Trắng nhận định chiến dịch của Mỹ đã buộc Iran đồng ý mở lại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải quan trọng với khoảng 20% lượng dầu toàn cầu đi qua trong thời bình.
“Đừng bao giờ đánh giá thấp khả năng của Tổng thống Trump trong việc thúc đẩy thành công lợi ích của Mỹ cũng như đàm phán hòa bình”, bà Leavitt nói thêm.
Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran xác nhận đã chấp thuận lệnh ngừng bắn hai tuần, nhưng cho hay điều này không đồng nghĩa với việc chiến sự đã chấm dứt.
“Chúng tôi vẫn luôn trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu. Chỉ cần đối phương mắc sai lầm dù là nhỏ nhất, họ sẽ phải đối mặt với toàn bộ sức mạnh đáp trả của chúng tôi”, hội đồng cho hay.
Ngoại trưởng Abbas Araghchi thông báo Iran sẽ mở cửa eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn. Tuy nhiên, ông cho biết eo biển không mở lại hoàn toàn, mà tàu thuyền qua lại trong thời gian này “vẫn cần được điều phối bởi lực lượng vũ trang Iran và chịu một số hạn chế kỹ thuật”.
Hiện chưa rõ các “hạn chế kỹ thuật” mà Iran áp đặt với tàu thuyền ở eo biển Hormuz là gì.
Hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran cho hay Iran và Oman lên kế hoạch thu phí quá cảnh với tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz trong hai tuần ngừng bắn. Số tiền này sẽ được chi cho tái thiết, Tasnim cho hay.
Tổng thống Trump ngày 7/4 thông báo Mỹ đã nhận được đề xuất hòa bình 10 điểm từ Iran và coi đây là “cơ sở khả thi” để tiếp tục đàm phán. Ông cũng quyết định tạm dừng đòn không kích nhắm vào các cây cầu và nhà máy điện Iran trong hai tuần để tạo điều kiện hoàn tất thỏa thuận.
Nhà Trắng không nêu chi tiết nội dung những “cơ sở khả thi” này, nhưng các đề xuất từ phía Iran được cho là bao gồm nới lỏng trừng phạt và yêu cầu Mỹ rút lực lượng chiến đấu khỏi khu vực. Một số nội dung khác như “quyền tiếp tục làm giàu uranium” cũng được đề cập trong phiên bản tiếng Ba Tư của kế hoạch, song lại không xuất hiện trong phiên bản tiếng Anh. Hiện chưa rõ lý do có sự khác biệt trong hai phiên bản này.
Một số nguồn tin cho biết các cuộc đàm phán giữa hai bên có thể được tổ chức tại thủ đô Islamabad của Pakistan theo đề xuất của Thủ tướng Shehbaz Sharif vào ngày 10/4. Washington hoặc Tehran chưa đưa ra phản hồi chính thức về kế hoạch tổ chức vòng đàm phán trực tiếp sắp tới.
CNN dẫn lại tài liệu tiếng Ba Tư của Iran, cho rằng Tehran đã tuyên bố chiến thắng và buộc Mỹ chấp nhận toàn bộ kế hoạch hòa bình. Tuy nhiên, Tổng thống Trump bác bỏ, gọi thông tin của CNN là “giả mạo” và chỉ trích đài này lấy nguồn tin từ một trang tin giả ở Nigeria.
Thỏa thuận ngừng bắn được công bố chỉ vài giờ trước khi tối hậu thư mà ông Trump đưa ra với Iran hết hạn vào 20h giờ miền đông của Mỹ (7h giờ Hà Nội ngày 8/4). Theo đó, Tehran phải chấp nhận mở lại eo biển Hormuz nếu không muốn đối mặt với các cuộc tấn công hủy diệt cơ sở hạ tầng năng lượng và cầu đường của Iran.
Sáng 10-4, tại cuộc gặp cung cấp thông tin về tình hình Iran ở Hà Nội, phóng viên đặt câu hỏi cho Đại biện lâm thời Iran tại Việt Nam Mohammad Mirali Mohammadi: Việt Nam đã đề nghị tạo điều kiện cho tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, đề nghị này đã được giải quyết ra sao?
Ông Mohammadi cho biết: "Việc hạn chế tàu bè đi lại trên eo biển Hormuz không chỉ ảnh hưởng đến Iran mà còn ảnh hưởng các quốc gia trên thế giới. Để hỗ trợ tàu thuyền Việt Nam đi lại trên eo biển Hormuz, các cơ quan chức năng của Việt Nam và Iran đã liên hệ, trao đổi về vấn đề này".
Ông Mohammadi cho hay trước khi xung đột xảy ra, Hormuz luôn được mở và không có vấn đề gì xảy ra cho tàu thuyền di chuyển qua eo biển này.
"Tình hình hiện tại ở eo biển Hormuz khá phức tạp, đây là khu vực đang xảy ra chiến sự. Đã có nhiều liên lạc trong thời gian qua. Tôi hy vọng kết quả của các cuộc liên hệ này sớm được thể hiện rõ ràng, bao gồm cả việc tàu thuyền Việt Nam được phép đi lại qua eo biển Hormuz", ông nói.
Trước đó vào hôm 2-4, tại họp báo thường kỳ, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng cho biết kể từ khi xảy ra xung đột, Bộ Ngoại giao đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Xây dựng chỉ đạo các cơ quan đại diện Việt Nam ở khu vực Trung Đông theo dõi sát tình hình hiện tại, thường xuyên cập nhật thông tin, duy trì liên lạc với các tàu và thuyền viên có tuyến hàng hải tại khu vực này, sẵn sàng các biện pháp hỗ trợ trong trường hợp cần thiết.
"Ngay từ đầu của cuộc xung đột, khi tàu thuyền Việt Nam gặp khó khăn tại eo biển Hormuz, trên cơ sở phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng của Việt Nam, Bộ Ngoại giao đã và đang tích cực trao đổi, thúc đẩy các bên liên quan đảm bảo an ninh, an toàn và tạo điều kiện thuận lợi cho các tàu, thuyền viên Việt Nam đi qua eo biển Hormuz.
Bộ Ngoại giao đã phối hợp với Bộ Xây dựng làm việc với Đại sứ quán Iran tại Hà Nội và Bộ Ngoại giao Iran, đề nghị phía Iran tạo điều kiện, có các biện pháp hỗ trợ đảm bảo an toàn cho tàu và lao động Việt Nam được rời khỏi khu vực và hàng hải an toàn qua eo biển Hormuz trong thời gian sớm nhất", bà Hằng cho biết.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao cho biết thêm trên cơ sở đề nghị của Việt Nam, các cơ quan chức năng Iran đang triển khai các thủ tục liên quan đến việc di chuyển của tàu Việt Nam.
"Các cơ quan chức năng của Việt Nam đang cùng các doanh nghiệp, chủ tàu chuẩn bị các thủ tục cần thiết, tiếp tục làm việc với các cơ quan chức năng sở tại về các yêu cầu kỹ thuật liên quan để tàu hàng và thuyền viên Việt Nam được di chuyển trong thời gian sớm nhất, đồng thời đảm bảo an ninh, an toàn cho người và tàu trong quá trình di chuyển", bà Phạm Thu Hằng nói trong họp báo.
Báo cáo mới về Vải liệm Turin cho thấy sợi vải dùng để dệt nên thánh tích này nhiều khả năng xuất phát từ khu vực thung lũng Indus thuộc Ấn Độ cổ đại. Đây là tấm vải lanh được cho là từng được dùng để quấn thi hài Chúa Jesus sau khi ông bị đóng đinh trên thập tự giá.
Đến tận lúc này, hiện vật có kích thước khoảng 4,4 m x 1,1 m vẫn là một trong những thánh tích Kitô giáo gây tranh cãi nhất thế giới. Vải liệm lần đầu được ghi chép vào tài liệu tại Pháp năm 1354 và hiện được lưu giữ tại Nhà thờ chính tòa Turin của Ý.
Các nhà khoa học vẫn tiếp tục nghiên cứu tấm vải nhằm xác định nguồn gốc thực sự của nó.
Theo công trình nghiên cứu mới được công bố, kết quả phân tích ADN các mẫu vật thu thập từ năm 1978 cho thấy vật liệu vải nhiều khả năng xuất xứ từ Ấn Độ.
Đội ngũ nghiên cứu, trong đó có nhà khoa học Gianni Barcaccia của Đại học Padova (Ý), cũng phát hiện sự hiện diện của nhiều loại vật chất từ động vật, thực vật và con người bên trong vải liệm qua nhiều năm.
"Kết quả phân tích các dấu vết ADN trên Vải liệm Turin cho thấy cổ vật có khả năng đã tiếp xúc rộng rãi trong [môi trường] khu vực Địa Trung Hải, đồng thời không loại trừ khả năng sợi dệt được sản xuất tại Ấn Độ", theo báo cáo đăng trên cổng thông tin Bioarxiv.
Những vật liệu di truyền được tìm thấy trên tấm vải bao gồm ADN của nhiều loài động vật nuôi như chó, mèo, gà, bò, dê, cừu, lợn, ngựa, cũng như động vật hoang dã như hươu và thỏ.
Không dừng lại ở đó, ADN của cà rốt, ớt, cà chua, khoai tây và một số loài lúa mì cũng được tìm thấy trên các mẫu vải.
Do tấm vải liệm dường như đã tiếp xúc với nhiều người, các nhà nghiên cứu cho rằng việc xác định "ADN nguyên thủy" của nó gần như là điều bất khả thi.
Đáng chú ý, nghiên cứu mới phát hiện gần 40% ADN người trên tấm khăn thuộc các dòng gien Ấn Độ.
"Sự hiện diện của 38,7% trong tổng số dữ liệu hệ gien người lại có nguồn gốc từ các dòng gien Ấn Độ là điều bất ngờ, và có thể liên quan đến các tương tác lịch sử, như việc nhập khẩu vải lanh hoặc sợi dệt từ khu vực gần Thung lũng Indus", theo đội ngũ nghiên cứu.
Báo cáo cho rằng kết quả trên nhiều khả năng phản ánh các tiếp xúc lịch sử với thánh tích, hoặc việc người La Mã từng nhập khẩu vải lanh từ các khu vực gần Thung lũng Indus.
Việc Vải liệm Turin bị con người chạm vào thường xuyên trong suốt nhiều thế kỷ cũng được xác nhận qua sự hiện diện của vi khuẩn trên da người, bao gồm Cutibacterium và Staphylococcus, trong các mẫu phân tích.
"Về mặt tổng thể, các phát hiện trước đây và hiện tại của chúng tôi cung cấp những hiểu biết quan trọng về nguồn gốc địa lý của những cá nhân từng tiếp xúc với Vải liệm trong cuộc hành trình lịch sử xuyên suốt nhiều khu vực, cộng đồng và trong những thời kỳ khác nhau", báo cáo nêu rõ.
"Bằng chứng di truyền và vi sinh cho thấy lịch sử phức tạp của Vải liệm Turin, phản ánh sự tương tác với nhiều nhóm người khác nhau", các nhà khoa học nhấn mạnh.
Tuy nhiên, kết quả phân tích mới nhất vẫn chưa thể giúp xác định niên đại của thánh tích, vốn là câu hỏi luôn được tìm kiếm lâu nay.
Trưa nay (5.4), Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo thành viên phi hành đoàn Mỹ mất tích sau vụ tiêm kích F-15E bị bắn hạ tại một vùng hẻo lánh ở Iran đã được giải cứu thành công.
"Chúng tôi đã cứu được anh ấy!", Tổng thống Trump xác nhận trên Truth Social, đồng thời chia sẻ đây là kết quả đến từ một trong những chiến dịch tìm kiếm và giải cứu táo bạo nhất lịch sử nước Mỹ.
Vị sĩ quan Mỹ là một đại tá, đã bị thương nhưng sẽ sớm hồi phục hoàn toàn, chủ nhân Nhà Trắng cho biết.
Về chiến dịch giải cứu, Tổng thống Mỹ cho hay "theo chỉ đạo của tôi, quân đội Mỹ đã triển khai hàng chục máy bay, mang theo những dòng vũ khí uy lực nhất thế giới, để thực hiện nhiệm vụ giải cứu".
Trước đó, Đài CBS dẫn lời giới chức Mỹ cho biết chiếc tiêm kích F-15E chở theo phi hành đoàn gồm phi công và sĩ quan chuyên về hệ thống vũ khí.
Khi tiêm kích trúng đạn của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm 3.4 (giờ địa phương), phi công thoát ra an toàn và được 2 trực thăng quân sự cứu hộ. Tuy nhiên, sĩ quan chuyên về hệ thống vũ khí mất tích.
Trong nỗ lực tìm kiếm diễn ra cùng ngày, một trực thăng Mỹ chở theo phi công đã trúng đạn từ lực lượng Iran trên mặt đất, khiến một số thành viên trên máy bay bị thương. Sau đó, trực thăng vẫn hạ cánh an toàn.
Một chiếc cường kích A-10 Warthog thuộc sứ mệnh giải cứu hôm 3.4 cũng trúng hỏa lực của Iran và bị hư hại. Phi công nhảy dù xuống vịnh Ba Tư và được cứu thành công.
Đài CBS News dẫn lời 2 quan chức Mỹ tiết lộ lực lượng đặc nhiệm nước này đã giải cứu được sĩ quan mất tích trong một chiến dịch phức tạp với sự tham gia của hàng trăm đặc nhiệm cùng hàng chục máy bay và trực thăng.
Và trong quá trình tiếp cận khu vực gần vị trí của vị sĩ quan, lực lượng Mỹ đã đấu súng với phía binh sĩ Iran.
Theo 2 quan chức, không xảy ra thương vong trong số những người tham gia chiến dịch giải cứu, và vị sĩ quan đã được đưa đến Kuwait để điều trị.
The New York Times là tờ báo đầu tiên đưa tin về chi tiết chiến dịch, dẫn lời 2 quan chức trên.
Chiến dịch quân sự giải cứu được mô tả là đặc biệt nguy hiểm, khi quân đội Mỹ sử dụng bom và hỏa lực để ngăn cản lực lượng Iran tiếp cận khu vực ẩn náu của sĩ quan. Trong thời gian bị mắc kẹt, sĩ quan Mỹ chỉ có một khẩu súng ngắn để tự vệ.
Sau khi người này được giải cứu, hai máy bay vận tải Mỹ được dùng để đưa vị sĩ quan rời đi đã bị mắc kẹt tại một căn cứ hẻo lánh của Iran. Phía Mỹ phải điều động tiếp 3 máy bay khác chi viện, và 2 máy bay vận tải bị phá hủy tại chỗ để tránh rơi vào tay Iran.
Còn một quan chức cấp cao thuộc chính quyền Tổng thống Trump cho biết Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đóng vai trò quan trọng trong chiến dịch.
Trước khi xác định được vị trí của sĩ quan, cơ quan này đã triển khai chiến dịch đánh lạc hướng, lan truyền thông tin rằng người mất tích đã được tìm thấy và đang được đưa khỏi Iran, nhằm giảm áp lực tìm kiếm của đối phương.
Trong khi chiến dịch đánh lạc hướng diễn ra, CIA vận dụng năng lực tình báo để lần theo dấu vết và tìm ra vị trí chính xác của sĩ quan bên trong một khe núi. Sau khi Lầu Năm Góc và Nhà Trắng nhận được thông tin thời gian thực từ CIA, Tổng thống Trump đã lập tức ra lệnh mở chiến dịch giải cứu ngay lập tức.
Nhà phân tích an ninh quốc gia Aaron MacLean của Đài CBS News cung cấp thêm thông tin về chiến dịch tìm kiếm và giải cứu. Theo ông, quân đội Mỹ thường sử dụng lực lượng được huấn luyện đặc biệt có tên Pararescuemen, chuyên đảm nhiệm những sứ mệnh tìm kiếm và cứu nạn trong môi trường chiến đấu.
Sĩ quan mất tích nhiều khả năng được trang bị thiết bị sơ cứu, và được huấn luyện để tự xử lý trong trường hợp bị thương. Người này cũng mang theo thiết bị liên lạc để truyền tin về cho cấp chỉ huy biết rằng mình vẫn an toàn.
Chuyên gia MacLean lưu ý những thiết bị liên lạc bao gồm thiết bị định vị GPS, máy phát tín hiệu cấp cứu và thiết bị liên lạc mã hóa để tránh thoát phe đối địch trong lúc gửi tín hiệu về cấp chỉ huy.
