Chiều 8/4, tại phiên thảo luận tổ về dự thảo Luật Thủ đô sửa đổi, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng Luật Thủ đô cần được thiết kế như một thiết chế pháp lý đặc thù, đủ năng lực dẫn dắt, tháo gỡ các điểm nghẽn phát triển, nhưng đồng thời phải bảo đảm kỷ cương, kỷ luật và tính thống nhất của hệ thống pháp luật. Nguyên tắc xuyên suốt là phân cấp, phân quyền triệt để hơn, song đi kèm trách nhiệm giải trình rõ ràng và cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ, tránh buông lỏng quản lý.
Ông chỉ ra những điểm nghẽn lớn của Hà Nội hiện nay nằm ở quy hoạch, hạ tầng, quản trị đô thị và cơ chế huy động nguồn lực. Trong đó, quy hoạch phải được tiếp cận với tầm nhìn dài hạn, ổn định, không điều chỉnh theo từng nhiệm kỳ. Người dân và doanh nghiệp cần nhìn thấy rõ định hướng phát triển để đồng thuận và chủ động tham gia.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị xây dựng các mô hình không gian phát triển dài hạn, xác định rõ khu đô thị, khu bảo tồn văn hóa di sản, khu công nghiệp, trường học, dịch vụ. Thực trạng hiện nay cho thấy quy hoạch còn phân tán theo từng dự án nhà ở, thiếu đồng bộ hạ tầng, đặc biệt là giao thông và hệ thống thoát nước, dẫn đến tình trạng “xây dựng đến đâu, tắc đường đến đó”.
Từ đó, ông nhấn mạnh yêu cầu phát triển các đô thị vệ tinh và các phường mới theo tiêu chuẩn hiện đại, đồng bộ về nhà ở xã hội, bệnh viện, trường học, công viên và hệ thống giao thông công cộng như đường sắt đô thị, tàu điện trên cao. Đây là điều kiện then chốt để giãn dân khu vực nội đô, giảm áp lực hạ tầng và tổ chức lại không gian đô thị một cách bền vững.
“Khi các thành phố vệ tinh có đầy đủ tiện ích và kết nối giao thông thuận tiện, người dân sẽ sẵn sàng rời bỏ những căn gác xép chật hẹp trong phố cổ để ra ngoài sinh sống”, ông nói.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo, quản trị để phục vụ phát triển. Luật cần tập trung vào các nguyên tắc khung, tạo không gian thể chế để Thủ đô chủ động thiết kế, thử nghiệm và triển khai chính sách phù hợp với đặc thù, trong khi các nội dung linh hoạt nên giao cho Chính phủ và chính quyền thành phố quy định.
Một nội dung then chốt khác là cơ chế phân cấp, phân quyền phải thực chất, rõ ràng, gắn với năng lực thực thi và nguồn lực tài chính. Việc giao quyền phải đi liền điều kiện thực hiện, tránh tình trạng giao quyền nhưng không đủ nguồn lực, tiềm ẩn rủi ro trong quản lý và thực thi.
Đối với các cơ chế thí điểm khác với quy định hiện hành, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu làm rõ phạm vi, chỉ áp dụng với lĩnh vực thực sự đặc thù, có đánh giá đầy đủ và kiểm soát chặt chẽ. Hà Nội có lợi thế về nguồn lực, nhân lực chất lượng cao và hệ thống nghiên cứu nên cần được trao không gian thử nghiệm đổi mới sáng tạo, nhưng không để việc thí điểm kéo dài thiếu kiểm soát hoặc trở thành cách hợp thức hóa bất cập. Đồng thời, luật cần có cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ dám làm đi kèm ràng buộc trách nhiệm.
Ông cũng đề nghị rà soát các chính sách về khoa học công nghệ, tài chính ngân sách, đầu tư hạ tầng và liên kết vùng để bảo đảm tính đột phá, tránh trùng lặp với cơ chế chung. Thủ đô không thể phát triển nếu tách rời vùng, trong khi nhiều dự án hạ tầng lớn như các tuyến vành đai hay sân bay nằm trên địa bàn các địa phương lân cận, đòi hỏi cơ chế phối hợp hiệu quả về quy hoạch và nguồn lực. Mọi chính sách phát triển cần bảo đảm công khai, minh bạch, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và người dân, không đánh đổi quyền lợi cơ bản của người dân để lấy tăng trưởng.
“Sửa đổi Luật Thủ đô không chỉ là hoàn thiện khung pháp lý mà còn là lựa chọn mô hình phát triển và quản trị. Thủ đô được trao quyền cao hơn thì phải chịu trách nhiệm cao hơn; có cơ chế đặc thù thì phải tạo ra kết quả vượt trội và khi thí điểm phải kiểm soát được rủi ro”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói và nhấn mạnh Hà Nội cần trở thành hình mẫu về quản trị hiện đại, kỷ luật nghiêm minh và trách nhiệm, từ đó lan tỏa kinh nghiệm cho cả nước.
Đại biểu Trịnh Xuân An, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, cho rằng việc sửa đổi Luật Thủ đô cần đặt trong tổng thể hệ thống pháp luật hiện hành, khi nhiều luật đã được Quốc hội khóa trước thông qua với các cơ chế, chính sách vượt trội. Cơ quan soạn thảo cần rà soát các quy định ưu đãi ở các luật liên quan để bảo đảm thống nhất, tránh tình trạng chồng chéo.
Ông cũng đề nghị đối chiếu dự thảo với các nghị quyết trụ cột của Bộ Chính trị như về kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước, khoa học công nghệ, y tế, văn hóa…, bảo đảm cùng một hướng phát triển và không tạo ra độ vênh chính sách. “Dự thảo chưa thể hiện đầy đủ nội dung về quốc phòng, an ninh, trong khi đây là yêu cầu đặc thù của Thủ đô”, ông nói, cho rằng cần bổ sung cơ chế bảo vệ, đầu tư ngân sách cho lực lượng vũ trang và gắn với không gian vùng để bảo đảm an ninh tổng thể.
Liên quan phát triển đô thị, ông cho rằng các cơ chế về nhà ở và cải tạo đô thị chưa phản ánh đầy đủ tinh thần các nghị quyết đã ban hành. Hai vấn đề lớn là giao thông và nhà ở cần có giải pháp cụ thể, đủ mạnh để tạo chuyển biến thực tế, trong đó có thể xem xét lại điều kiện đồng thuận của người dân khi triển khai các dự án cải tạo để tránh tình trạng kéo dài, không thực hiện được.
Ông Trịnh Xuân An đánh giá các khái niệm không gian tầm cao và không gian ngầm là hướng tiếp cận mới, nhưng hiện chưa có nền tảng pháp lý đầy đủ. Do đó, ông đề xuất nghiên cứu quy định cụ thể hơn, thậm chí xây dựng khung pháp lý riêng, để bảo đảm có thể triển khai đồng bộ, tránh vướng mắc khi thực hiện.
“Cần làm rõ mối quan hệ giữa Luật Thủ đô với các nghị quyết đặc thù đang áp dụng cho thành phố, cũng như cơ chế chuyển tiếp khi luật có hiệu lực, nhằm tránh xung đột pháp lý và bảo đảm tính thống nhất, khả thi”, đại biểu nhấn mạnh.
Ngày 7.4, TP.HCM ra quân "Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư" tại xã Hiệp Phước, xã Đất Đỏ và xã Bắc Tân Uyên. Đây là mô hình bác sĩ gia đình kiểu mới mà trước đó phường Xuân Hòa là nơi làm điểm đầu tiên.
Trong ngày ra quân, nhân viên y tế của các đội chăm sóc sức khỏe mang túi dụng cụ đến từng nhà dân, đo huyết áp cho người cao tuổi, tư vấn cho người bệnh mạn tính, rà soát nhóm nguy cơ, cập nhật hồ sơ sức khỏe…
Tại các đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư, đội trưởng chịu trách nhiệm quyết định kế hoạch chăm sóc và kết nối hội chẩn tuyến trên. Điều dưỡng chịu trách nhiệm điều phối lịch chăm sóc tại nhà và quản lý hồ sơ sức khỏe. Dược sĩ đảm bảo cung ứng thuốc thiết yếu và hướng dẫn sử dụng an toàn. Nhân viên y tế công cộng và các cộng tác viên sức khỏe cộng đồng là những "cánh tay nối dài" nắm rõ từng hộ gia đình để sàng lọc nguy cơ kịp thời.
Theo lãnh đạo Sở Y tế, đây chính là tinh thần của một mô hình bác sĩ gia đình kiểu mới. Chuyển từ "nơi khám bệnh" sang "nơi quản lý sức khỏe người dân", từ "thụ động" sang "chủ động", từ "dịch vụ đơn lẻ" sang "chăm sóc liên tục". Đây cũng là bước đi cụ thể để đưa y tế cơ sở trở thành nền tảng thực sự của hệ thống y tế.
Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư xã Hiệp Phước và xã Bắc Tân Uyên thăm khám cho người dân cao tuổi ngay tại nhà vào ngày 7.4
ẢNH: S.Y.T
"Thành công bước đầu của mô hình tại 3 địa phương này đến từ sự vận hành nhịp nhàng của 3 trụ cột chiến lược. Đó là sự vào cuộc của chính quyền; tinh thần dấn thân của y tế cơ sở và sự dẫn dắt chuyên nghiệp của ngành y tế", lãnh đạo Sở Y tế nhận định.
Mô hình bác sĩ gia đình kiểu mới này không chỉ dừng lại tại các xã điểm, mà sẽ nhanh chóng lan rộng ra tất cả các phường, xã trên địa bàn TP.HCM.
Thực hiện nghi lễ tuyên thệ sau đó, ông Trần Thanh Mẫn nói: Dưới cờ đỏ sao vàng thiêng liêng của Tổ quốc, trước Quốc hội, đồng bào và cử tri cả nước, tôi - Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa xã hội Chủ nghĩa Việt Nam xin tuyên thệ tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với nhân dân, với Hiến pháp nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; nỗ lực hoàn thành tốt nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó.
try{try{document.getElementById("vnexpress_streaming").removeAttribute("sandbox");document.getElementById("vnexpress_streaming").setAttribute("src",document.getElementById("vnexpress_streaming").getAttribute("data-src"));}catch(e){}}catch(e){console.log("error_replace_script",e);}
try{try{for(const iframe of document.querySelectorAll("iframe.vnelivestreaming_443066")){if(!iframe.getAttribute("src")&&iframe.getAttribute("data-src")){iframe.removeAttribute("sandbox");iframe.setAttribute("src",iframe.getAttribute("data-src"));}}}catch(e){}}catch(e){console.log("error_replace_script",e);}
Live tuyên thệ
Ông Trần Thanh Mẫn 64 tuổi, quê TP Cần Thơ, tiến sĩ Kinh tế, Ủy viên Trung ương Đảng khóa 10 (dự khuyết), 11, 12, 13, 14; Ủy viên Bộ Chính trị khóa 13, 14; đại biểu Quốc hội khóa 13, 14, 15, 16.
Ông từng giữ các chức vụ Phó chủ tịch UBND tỉnh Cần Thơ, Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, Bí thư Thành ủy TP Cần Thơ, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP Cần Thơ. Năm 2017, ông làm Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; sau đó giữ chức Phó chủ tịch Thường trực Quốc hội. Tháng 5/2024, ông được Quốc hội bầu làm Chủ tịch Quốc hội khóa 15.
Trước đó ngay sau phiên khai mạc, Quốc hội đã họp riêng để thực hiện các quy trình nhân sự lãnh đạo Quốc hội khóa 16. Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 15 đã trình Quốc hội xem xét số lượng thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 16. Sau khi thảo luận và thống nhất các nội dung giải trình, tiếp thu ý kiến đại biểu, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Nghị quyết về số lượng thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa mới bằng hệ thống điện tử.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 15 cũng trình danh sách đề cử để Quốc hội bầu Chủ tịch Quốc hội, các Phó chủ tịch Quốc hội và các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 16. Quốc hội đã thảo luận và biểu quyết thông qua danh sách này trước khi thành lập Ban kiểm phiếu.
Các đại biểu sau đó đã tiến hành bầu Chủ tịch Quốc hội bằng hình thức bỏ phiếu kín.
Sáng 7/4, nhóm thợ lặn bị thương trong vụ xe khách lật ở xã Hòa Thắng đang được điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Bình Thuận cách hiện trường 60 km. Là một trong số những nạn nhân được chuyển đến cấp cứu tại đây, anh Đỗ Tuấn Kiệt (22 tuổi) vẫn chưa hết bàng hoàng.
Kiệt cho biết 15 người đi trên chuyến xe này sống cùng xứ biển Duồng (xã Chí Công cũ, nay là xã Phan Rí Cửa). Họ cùng làm nghề lặn sò cho một chủ tàu địa phương. Chủ tàu thuê ôtô (dạng hợp đồng tư nhân) chở nhóm thợ lặn đi làm hàng ngày trên quảng đường từ nhà vào La Gi và ngược lại.
Mỗi ngày, vào rạng sáng xe đến đón nhóm lao động từ Duồng đi vào cảng La Gi, cách 150 km. Đến nơi, họ lên ghe ra biển lặn bắt sò. Đầu giờ chiều, ghe cập bờ, sò được chất lên xe cùng các thợ lặn trở về.
Khoảng 15h chiều qua, xe khách 29 chỗ do tài xế Trần Thanh Sơn (38 tuổi) đến đón nhóm thợ như mọi hôm. Sau vài câu chuyện, đa số những người trên xe đều ngủ do còn mệt sau chuyến lặn biển.
Khi di chuyển từ hướng Mũi Né về hướng Phan Rí, đến ngã ba Bàu Trắng thuộc địa phận xã Hòa Thắng, xe khách có dấu hiệu bất thường, chạy thẳng mà không rẻ về hướng Phan Rí. "Tôi thấy lạ nên hỏi thì tài xế bất ngờ la lên xe hỏng phanh", anh Kiệt kể.
Tiếng tri hô khiến nhiều người giật mình tỉnh giấc. Tuy nhiên, chỉ trong chưa đầy một phút, chiếc xe lao nhanh xuống vực. Cú va chạm khiến xe vỡ nát, nhiều người bị văng ra ngoài, số khác mắc kẹt bên trong. Các bao sò chất trên xe đè lên nạn nhân khiến thương tích nặng hơn. Anh Kiệt bị văng ra khỏi cửa kính nên chấn thương nhẹ.
Thợ lặn Nguyễn Văn Vũ, 30 tuổi, bị gãy chân cũng cho biết sự cố ập tới quá nhanh, không ai kịp trở tay. Khi nghe tài xế nói mất thắng, ai cũng hoảng loạn nhưng không kịp phản ứng. "Tài xế cố sức bo cua, nhưng rồi đâm thẳng xuống vực. Tôi chỉ nhớ xe đâm mạnh rồi bất tỉnh".
Anh Nguyễn Tài (34 tuổi), nhà gần hiện trường, cho biết đang nằm võng thì thấy chiếc xe lao nhanh, trượt dài, đâm xầm vào cọc đèn và dải hộ lan, hàng cây xoan, rồi rơi xuống vực mép hồ Bàu Trắng. Anh cùng nhiều người trong xóm chạy tới hiện trường cứu nạn. "Xe trượt tạo vệt dài, bụi bay mù mịt, gây tiếng động rất lớn", anh kể.
Ông Nguyễn Xuân Phương (58 tuổi), sống cách hiện trường khoảng 30 m, cùng người dân phá cửa xe, kéo nạn nhân ra ngoài. Một số người bị kẹt phải dùng lực nâng xe để giải cứu. "Có người rơi xuống mương, số khác mắc trong xe kêu cứu. Chúng tôi phải nạy xe mới đưa được một cậu bé 13 tuổi ra ngoài", ông Phương nói.
Tai nạn khiến 4 người tử vong, gồm: hai anh em ruột Nguyễn Văn Đạt (13 tuổi), Nguyễn Văn Cường (23 tuổi); Đỗ Văn Hải (22 tuổi), và Nguyễn Tấn Khoa (26 tuổi). 11 người bị thương được sơ cứu tại trạm y tế Hòa Thắng, sau đó chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Bình Thuận, cách hiện trường khoảng 60 km.
Theo bác sĩ Lê Huỳnh Phúc, Giám đốc bệnh viện, đơn vị đã huy động nhân lực, phương tiện tiếp nhận cấp cứu. Hai trường hợp chấn thương nặng đã qua cơn nguy kịch.
Cơ quan chức năng xác định tài xế Trần Thanh Sơn có giấy phép lái xe hạng D2, còn hiệu lực đến năm 2030, không có nồng độ cồn hay ma túy. Bước đầu, tài xế khai xe bị hỏng phanh. Chiếc xe còn hạn đăng kiểm, lần gần nhất ngày 24/1, còn hiệu lực đến 24/4.
Tối cùng ngày, lực lượng chức năng tiếp tục khám nghiệm hiện trường, kiểm tra hệ thống phanh để làm rõ nguyên nhân.
Lãnh đạo UBND tỉnh Lâm Đồng đã đến bệnh viện thăm hỏi, hỗ trợ 5 triệu đồng cho mỗi gia đình có người tử vong và 2 triệu đồng cho người bị thương; cấp xã hỗ trợ thêm tương ứng 3 triệu và 1 triệu đồng.
