Chiều 8/4, tại phiên thảo luận tổ về dự thảo Luật Thủ đô sửa đổi, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng Luật Thủ đô cần được thiết kế như một thiết chế pháp lý đặc thù, đủ năng lực dẫn dắt, tháo gỡ các điểm nghẽn phát triển, nhưng đồng thời phải bảo đảm kỷ cương, kỷ luật và tính thống nhất của hệ thống pháp luật. Nguyên tắc xuyên suốt là phân cấp, phân quyền triệt để hơn, song đi kèm trách nhiệm giải trình rõ ràng và cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ, tránh buông lỏng quản lý.
Ông chỉ ra những điểm nghẽn lớn của Hà Nội hiện nay nằm ở quy hoạch, hạ tầng, quản trị đô thị và cơ chế huy động nguồn lực. Trong đó, quy hoạch phải được tiếp cận với tầm nhìn dài hạn, ổn định, không điều chỉnh theo từng nhiệm kỳ. Người dân và doanh nghiệp cần nhìn thấy rõ định hướng phát triển để đồng thuận và chủ động tham gia.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị xây dựng các mô hình không gian phát triển dài hạn, xác định rõ khu đô thị, khu bảo tồn văn hóa di sản, khu công nghiệp, trường học, dịch vụ. Thực trạng hiện nay cho thấy quy hoạch còn phân tán theo từng dự án nhà ở, thiếu đồng bộ hạ tầng, đặc biệt là giao thông và hệ thống thoát nước, dẫn đến tình trạng “xây dựng đến đâu, tắc đường đến đó”.
Từ đó, ông nhấn mạnh yêu cầu phát triển các đô thị vệ tinh và các phường mới theo tiêu chuẩn hiện đại, đồng bộ về nhà ở xã hội, bệnh viện, trường học, công viên và hệ thống giao thông công cộng như đường sắt đô thị, tàu điện trên cao. Đây là điều kiện then chốt để giãn dân khu vực nội đô, giảm áp lực hạ tầng và tổ chức lại không gian đô thị một cách bền vững.
“Khi các thành phố vệ tinh có đầy đủ tiện ích và kết nối giao thông thuận tiện, người dân sẽ sẵn sàng rời bỏ những căn gác xép chật hẹp trong phố cổ để ra ngoài sinh sống”, ông nói.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo, quản trị để phục vụ phát triển. Luật cần tập trung vào các nguyên tắc khung, tạo không gian thể chế để Thủ đô chủ động thiết kế, thử nghiệm và triển khai chính sách phù hợp với đặc thù, trong khi các nội dung linh hoạt nên giao cho Chính phủ và chính quyền thành phố quy định.
Một nội dung then chốt khác là cơ chế phân cấp, phân quyền phải thực chất, rõ ràng, gắn với năng lực thực thi và nguồn lực tài chính. Việc giao quyền phải đi liền điều kiện thực hiện, tránh tình trạng giao quyền nhưng không đủ nguồn lực, tiềm ẩn rủi ro trong quản lý và thực thi.
Đối với các cơ chế thí điểm khác với quy định hiện hành, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu làm rõ phạm vi, chỉ áp dụng với lĩnh vực thực sự đặc thù, có đánh giá đầy đủ và kiểm soát chặt chẽ. Hà Nội có lợi thế về nguồn lực, nhân lực chất lượng cao và hệ thống nghiên cứu nên cần được trao không gian thử nghiệm đổi mới sáng tạo, nhưng không để việc thí điểm kéo dài thiếu kiểm soát hoặc trở thành cách hợp thức hóa bất cập. Đồng thời, luật cần có cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ dám làm đi kèm ràng buộc trách nhiệm.
Ông cũng đề nghị rà soát các chính sách về khoa học công nghệ, tài chính ngân sách, đầu tư hạ tầng và liên kết vùng để bảo đảm tính đột phá, tránh trùng lặp với cơ chế chung. Thủ đô không thể phát triển nếu tách rời vùng, trong khi nhiều dự án hạ tầng lớn như các tuyến vành đai hay sân bay nằm trên địa bàn các địa phương lân cận, đòi hỏi cơ chế phối hợp hiệu quả về quy hoạch và nguồn lực. Mọi chính sách phát triển cần bảo đảm công khai, minh bạch, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và người dân, không đánh đổi quyền lợi cơ bản của người dân để lấy tăng trưởng.
“Sửa đổi Luật Thủ đô không chỉ là hoàn thiện khung pháp lý mà còn là lựa chọn mô hình phát triển và quản trị. Thủ đô được trao quyền cao hơn thì phải chịu trách nhiệm cao hơn; có cơ chế đặc thù thì phải tạo ra kết quả vượt trội và khi thí điểm phải kiểm soát được rủi ro”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói và nhấn mạnh Hà Nội cần trở thành hình mẫu về quản trị hiện đại, kỷ luật nghiêm minh và trách nhiệm, từ đó lan tỏa kinh nghiệm cho cả nước.
Đại biểu Trịnh Xuân An, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, cho rằng việc sửa đổi Luật Thủ đô cần đặt trong tổng thể hệ thống pháp luật hiện hành, khi nhiều luật đã được Quốc hội khóa trước thông qua với các cơ chế, chính sách vượt trội. Cơ quan soạn thảo cần rà soát các quy định ưu đãi ở các luật liên quan để bảo đảm thống nhất, tránh tình trạng chồng chéo.
Ông cũng đề nghị đối chiếu dự thảo với các nghị quyết trụ cột của Bộ Chính trị như về kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước, khoa học công nghệ, y tế, văn hóa…, bảo đảm cùng một hướng phát triển và không tạo ra độ vênh chính sách. “Dự thảo chưa thể hiện đầy đủ nội dung về quốc phòng, an ninh, trong khi đây là yêu cầu đặc thù của Thủ đô”, ông nói, cho rằng cần bổ sung cơ chế bảo vệ, đầu tư ngân sách cho lực lượng vũ trang và gắn với không gian vùng để bảo đảm an ninh tổng thể.
Liên quan phát triển đô thị, ông cho rằng các cơ chế về nhà ở và cải tạo đô thị chưa phản ánh đầy đủ tinh thần các nghị quyết đã ban hành. Hai vấn đề lớn là giao thông và nhà ở cần có giải pháp cụ thể, đủ mạnh để tạo chuyển biến thực tế, trong đó có thể xem xét lại điều kiện đồng thuận của người dân khi triển khai các dự án cải tạo để tránh tình trạng kéo dài, không thực hiện được.
Ông Trịnh Xuân An đánh giá các khái niệm không gian tầm cao và không gian ngầm là hướng tiếp cận mới, nhưng hiện chưa có nền tảng pháp lý đầy đủ. Do đó, ông đề xuất nghiên cứu quy định cụ thể hơn, thậm chí xây dựng khung pháp lý riêng, để bảo đảm có thể triển khai đồng bộ, tránh vướng mắc khi thực hiện.
“Cần làm rõ mối quan hệ giữa Luật Thủ đô với các nghị quyết đặc thù đang áp dụng cho thành phố, cũng như cơ chế chuyển tiếp khi luật có hiệu lực, nhằm tránh xung đột pháp lý và bảo đảm tính thống nhất, khả thi”, đại biểu nhấn mạnh.
Trưa 6.4, trên quốc lộ 50, đoạn qua địa bàn tỉnh Đồng Tháp, xảy ra vụ tai nạn giao thông liên hoàn giữa 3 phương tiện làm 1 người tử vong và 1 người bị thương.
Theo người dân chứng kiến vụ tai nạn, khoảng 10 giờ 20 phút cùng ngày, xe ô tô tải mang biển kiểm soát tỉnh Tây Ninh lưu thông trên quốc lộ 50 theo hướng từ phường Mỹ Phong ra quốc lộ 1.
Khi đến đoạn thuộc địa bàn phường Đạo Thạnh, tỉnh Đồng Tháp, phương tiện này bất ngờ va chạm với xe máy mang biển kiểm soát tỉnh Đồng Tháp do người phụ nữ khoảng 56 tuổi điều khiển, chở theo một phụ nữ khác khoảng 70 tuổi, lưu thông cùng chiều.
Cú va chạm làm 2 người đi trên xe máy ngã xuống đường, người phụ nữ ngồi phía sau bị xe tải cán qua người tử vong tại chỗ, người còn lại bị thương nặng, được người dân đưa đến bệnh viện cấp cứu. Riêng xe máy bị trượt trúng vào chiếc xe ba gác do người đàn ông điều khiển đang lưu thông sát lề đường.
Nhận được tin báo, lực lượng Phòng CSGT Công an tỉnh Đồng Tháp kịp thời có mặt tại hiện trường, phối hợp các đơn vị nghiệp vụ liên quan điều tiết giao thông và điều tra nguyên nhân vụ tai nạn.
Câu chuyện về việc bấm còi xe và dùng đèn pha "mất trật tự" làm giật mình, chói mắt những người đi đường và gây tai nạn trong bài viết "Có tiếng còi xe nghe nhẹ nhàng thân thiện, ngược lại có tiếng gắt gỏng, hồ đồ" trên Tuổi Trẻ Online đã chạm đến bức xúc của nhiều bạn đọc.
Đèn xe và còi xe vốn là những trang bị bắt buộc để giúp tài xế lái xe an toàn hơn nhưng nó lại biến thành nỗi ám ảnh của những người đi đường. "Giờ nhiều người bấm còi để 'ra lệnh' chứ không phải để cảnh báo. Đi đúng luật cũng bị hối inh ỏi", bạn đọc tên Hồng Anh bày tỏ.
Bạn đọc tên Ngân kể chuyện từng gặp: "Nhiều xe ô tô muốn xe máy nhường đường bằng cách bấm còi liên tục, đi mà gặp mấy xe như thế là khổ không nói nổi luôn".
"Có tài xế nghĩ là xe của mình nên vô tư bấm còi khi chạy ra ngoài đường, chỗ tôi có xe tải gắn loa kèn nên âm thanh rất 'khủng' đã làm người đi đường giật mình ngã té xe", bạn đọc Trần Văn Tám phản ánh.
Bạn đọc tên Huỳnh Anh kể: "Cứ chạy quốc lộ 13, đoạn từ ngã tư Bình Phước đến vòng xoay Bình Triệu khoảng 21h trở đi sẽ gặp phải âm thanh khủng khiếp từ còi xe của các tài 16 chỗ đón khách".
"Sợ nhất tiếng còi xe của các xe dịch vụ và xe khách vào ban ngày. Ban đêm thì xe tải bấm vô tội vạ", bạn đọc có tên Bạch Ngọc Duy Đức cho biết. Theo bạn đọc này: "Tiếng còi gắt gỏng làm người già, trẻ nhỏ hay những tay lái yếu giật mình, loạng choạng tay lái. Còn đèn pha chiếu thẳng vào mặt thì gây lóa tạm thời, dễ dẫn đến những va chạm không đáng có".
Bạn đọc tên Quốc phản ánh: "Nhiều xe bật pha trong nội thành làm người đi ngược chiều lóa mắt, cực kỳ nguy hiểm". Tương tự, bạn đọc Bình viết: "Đi xe máy mà suýt mất lái vì tiếng kèn quá lớn".
"Việc sử dụng kèn xe có âm thanh quá lớn, sử dụng kèn tùy thích... đã gây ra bao nhiêu tai nạn giao thông. Những vụ mâu thuẫn, đánh nhau vì tiếng kèn đã trở nên phổ biến", độc giả Chánh Tín Nghĩa nêu thực trạng.
Còn bạn đọc có nickname tqd đề xuất nên kiểm tra luôn còi xe và đèn, nếu sai quy chuẩn thì phạt và bắt tháo bỏ tại chỗ.
Nhiều bạn đọc đồng tình với đánh giá của tác giả: tiếng còi và đèn xe phản ánh tính tình của tài xế. "Bấm còi, luật có quy định rất rõ khi nào được dùng chứ không phải cứ thích là bấm", bạn đọc Quốc Đạt cho biết. Còn theo bạn đọc tên Phú, "tiếng còi xe là một dạng giao tiếp giữa người với người trên đường".
Bạn đọc tên Trí nhận định: "Tiếng còi xe hay ánh đèn thể hiện cái tôi cá nhân cùng sự tử tế của người cầm lái rõ mồn một".
"Tiếng còi nhẹ nhàng, một cái nhấp còi ngắn (tít tít) chỉ để báo hiệu sự hiện diện của mình là tín hiệu cá nhân để giữ an toàn cho cả hai. Đó là tiếng còi của sự tôn trọng", một bạn đọc góp thêm.
Bạn đọc có nickname Sao Xẹt cho rằng còi xe và đèn xe trên đường như giọng nói và ánh mắt con người khi giao tiếp. Có giọng nói nhẹ nhàng ôn tồn, dễ nghe; có ánh mắt hiền từ, thân thiện tạo sự gần gũi, thuyết phục người đối diện.
Quy luật là khi lái xe trên đường mà gặp xe, người đi ngược chiều bao giờ cũng "dập đèn cốt" để chiếu gần. Nếu xe đang dùng đèn cốt (chiếu gần) thì lái xe bật pha rồi dập về cốt ngay như một lời chào xin lỗi và báo cho phương tiện ngược chiều biết tôi đã dùng đèn cốt.
"Tiếng còi dồn dập, gắt gỏng, liên hồi, dùng đèn chiếu xa (pha) chói rọi vào xe, người đi ngược chiều biểu hiện tính cách tài xế thô bạo, thiếu tôn trọng người khác và phạm luật", bạn đọc Sao Xẹt tỏ thái độ.
Bạn đọc Nguyễn cho rằng người lái xe hở chút là nhấn còi liên hồi, hay bật pha vô tội vạ trong phố, thực chất là đang bộc lộ sự thiếu kiềm chế.
Còn bạn đọc tên Son thì cho rằng: "Còi 1-2 cái ngắn nhắc nhở, 1 ngắn thường xin phép cho qua hoặc báo hiệu góc khuất, loại dài to liên tục là họ xua đuổi người khác. Bấm còi thường xuyên là thể hiện sự yếu kém không tự tin tay lái của mình".
Dọc các tuyến đường nội bộ và khu vực đồi cảnh quan trong công viên Hội An, nhiều cây thân gỗ đã khô trụi lá, cành giòn gãy, vỏ bong tróc, không còn khả năng phục hồi.
Cây chết thuộc nhiều chủng loại như xà cừ, sao đen, phượng, phi lao, hoa ban... với đường kính phổ biến 20-30 cm, có cây lớn hơn 60 cm. Không chỉ cây bóng mát, nhiều cây ăn quả như vú sữa, nhãn cũng chết khô hoặc sinh trưởng yếu.
Tại hai quả đồi nhân tạo phía sau khu tưởng niệm Bác Hồ, nơi được trồng giống đào cảnh tạo điểm nhấn, tình trạng cũng không khả quan. Nhiều cây đào trưởng thành đã chết, số còn lại phát triển chậm, xuất hiện nấm mốc. Hệ thống thảm hoa và cây dây leo tạo cảnh quan trong công viên Hội An cũng bị chết.
Đại diện UBND phường Hạc Thành cho biết tình trạng cây xanh chết có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có yếu tố kỹ thuật trồng và công tác chăm sóc chưa đảm bảo. Riêng thảm hoa và cây dây leo chết do không được cấp nước đầy đủ, hệ thống tưới tự động chưa phủ kín toàn bộ công viên.
Ông Hoàng Cao Thắng, Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ công phường Hạc Thành, cho hay đang yêu cầu nhà thầu rà soát, kiểm đếm số cây chết để có phương án trồng thay thế trong thời gian tới.
Công viên Hội An được xây dựng từ năm 2003 với diện tích khoảng 24 ha, nằm trên các phường Lam Sơn và Trường Thi (thuộc TP Thanh Hóa cũ). Năm 2009, công viên được đổi tên nhằm kỷ niệm sự kiện kết nghĩa giữa Thanh Hóa và Hội An. Hiện nơi này có nhiều công trình kiến trúc mang biểu trưng của Hội An như mô hình chùa Cầu, dãy phố cổ...
Trong nhiều năm, một phần diện tích công viên được chính quyền địa phương cho thuê để kinh doanh dịch vụ như nhà hàng, quán cà phê, sân thể thao... khiến không gian công cộng bị thu hẹp, một số khu vực xuống cấp, bỏ hoang.
Trước thực trạng này, năm 2024, UBND TP Thanh Hóa đã triển khai dự án cải tạo, nâng cấp công viên với tổng mức đầu tư hơn 155 tỷ đồng. Dự án nhằm chỉnh trang cảnh quan, phát huy giá trị văn hóa, đồng thời tạo điểm nhấn không gian xanh cho khu vực trung tâm.
Trong đó, hạng mục cây xanh được xem là thay đổi lớn nhất. Khoảng 800 cây được đánh chuyển do không phù hợp quy hoạch, đồng thời trồng mới thêm khoảng 1.200 cây cùng nhiều loại hoa như ban, phượng, hoa giấy... Ngoài ra, hơn 200 cây không phù hợp cảnh quan như sanh, đa cũng bị loại bỏ.