Ngày 10.4, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và oxy cao áp Việt Nam, cho biết cơ thể con người luôn duy trì nhiệt độ lõi ổn định khoảng 36,5 - 37,5 độ C. Khi thời tiết quá nóng, đặc biệt trong các đợt nắng nóng kéo dài, hệ điều hòa thân nhiệt phải hoạt động liên tục để tỏa bớt nhiệt. Không chỉ gây mệt mỏi, khó chịu, nắng nóng còn âm thầm ảnh hưởng đến trí nhớ, khả năng tập trung của học sinh trong giai đoạn ôn thi.
Theo bác sĩ Hoàng, các bệnh lý do nóng tồn tại trên một “phổ” từ nhẹ đến rất nặng. Việc nhận biết sớm từng mức độ sẽ giúp phụ huynh, giáo viên và học sinh chủ động xử trí, tránh biến chứng nguy hiểm. 3 tình trạng thường gặp gồm:
Thường xảy ra khi vận động trong môi trường nóng, ra nhiều mồ hôi nhưng chỉ bù nước mà không bổ sung điện giải. Khi đó, natri trong máu giảm tương đối, gây co cứng các nhóm cơ lớn như bắp chân, đùi, cánh tay hoặc bụng. Đây được xem là dấu hiệu cảnh báo sớm của tình trạng mất điện giải.
Đây là giai đoạn cơ thể đã mất nhiều nước và điện giải, nhưng cơ chế điều hòa thân nhiệt vẫn còn hoạt động. Người bệnh thường ra mồ hôi nhiều, da lạnh ẩm, nhợt nhạt; mạch nhanh nhưng yếu; kèm theo chóng mặt, buồn nôn, đau đầu và cảm giác mệt lả. Nhiệt độ cơ thể dao động từ 38 độ C đến dưới 40 độ C. Nếu không được nghỉ ngơi và bù dịch kịp thời, tình trạng này có thể tiến triển thành sốc nhiệt.
Đây là tình trạng cấp cứu tối khẩn cấp. Khi đó, trung tâm điều nhiệt bị rối loạn, cơ thể không còn khả năng tiết mồ hôi, thân nhiệt tăng trên 40 độ C. Người bệnh có da nóng, khô, đỏ; rối loạn ý thức như lú lẫn, nói sảng, mất định hướng, thậm chí co giật hoặc hôn mê. Nếu không được hạ nhiệt nhanh, nguy cơ tổn thương não, suy gan, suy thận và tử vong rất cao.
“Tóm lại, người bị kiệt sức do nhiệt thường vẫn còn đổ mồ hôi, mệt nhưng còn tỉnh táo. Ngược lại, sốc nhiệt thường có da khô, nóng, không còn mồ hôi, kèm rối loạn ý thức - đây là dấu hiệu báo động đỏ”, bác sĩ Hoàng nhấn mạnh.
Khi phát hiện các biểu hiện bất thường như đau đầu, chóng mặt, uể oải, chuột rút, buồn nôn hoặc da nóng, cần nhanh chóng:
Nếu người bệnh còn tỉnh, có thể cho uống từng ngụm nhỏ nước mát hoặc dung dịch điện giải. Không nên uống quá nhiều cùng lúc để tránh nôn.
Trường hợp người bệnh lơ mơ, nôn liên tục hoặc có dấu hiệu rối loạn ý thức, cần gọi cấp cứu ngay và không cố cho uống nước vì dễ gây sặc.
Bác sĩ Hoàng lưu ý, sốc nhiệt không phải là sốt do nhiễm trùng nên các thuốc hạ sốt như paracetamol không có tác dụng. Ngược lại, sử dụng thuốc trong bối cảnh gan, thận bị ảnh hưởng do nhiệt có thể làm tăng nguy cơ độc tính. Nguyên tắc xử trí là hạ nhiệt nhanh bằng phương pháp vật lý, bù dịch và chuyển đến cơ sở y tế có khả năng hồi sức.
Đối với học sinh đang ôn thi, chỉ một đợt kiệt sức do nhiệt cũng có thể làm giảm sức bền, trí nhớ và khả năng tập trung trong nhiều ngày. Vì vậy, phòng ngừa luôn là giải pháp hiệu quả và ít tốn kém hơn điều trị.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/nang-nong-mua-thi-cach-tranh-soc-nhiet-va-giu-tinh-tao-185260410090053867.htm
