Trao đổi với PV Báo Thanh Niên ngày 9.4, ông Nguyễn Thái Hậu, Phó hạt trưởng Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo (gọi tắt Hạt Kiểm lâm) cho biết đơn vị đã ra quyết định xử phạt hành chính đối với ông Đ.V.T (36 tuổi, ở đặc khu Côn Đảo, TP.HCM) 3 triệu đồng và tịch thu 42 cây mai vàng.
Hôm 2.4, tổ tuần tra liên ngành (do Hạt Kiểm lâm chủ trì cùng Công an đặc khu Côn Đảo và Ban Chỉ huy phòng thủ Khu vực 6 đặc khu Côn Đảo) thực hiện kế hoạch kiểm tra, truy xuất nguồn gốc lâm sản tại địa chỉ số 36 Tôn Đức Thắng, khu 5, đặc khu Côn Đảo.
Tại đây, lực lượng phát hiện 42 cây mai vàng do ông T. cất giữ, chăm sóc. Ông T. khai nhận đã mua 45 cây từ đất liền vận chuyển ra đảo, trong quá trình chăm sóc có 3 cây bị chết, số còn lại 42 cây có tổng khối lượng 0,38 m³.
Theo ông Hậu, mai vàng là cây thân gỗ phân bố trong rừng tự nhiên tại Côn Đảo, đồng thời cũng được người dân trồng, nhân giống làm cây kiểng phục vụ làm cảnh tại nhà, mua bán ngoài thị trường.
Vậy, việc xử phạt trên đã đúng với quy định pháp luật chưa? Trao đổi với PV BáoThanh Niên, luật sư Lê Văn Hoan, Đoàn luật sư TP.HCM, dẫn định nghĩa lâm sản theo khoản 16 điều 2 luật Lâm nghiệp 2017 (được sửa đổi năm 2025): “Lâm sản là sản phẩm khai thác từ rừng bao gồm thực vật rừng, động vật rừng và các sinh vật rừng khác gồm cả gỗ, lâm sản ngoài gỗ, sản phẩm gỗ, song, mây, tre, nứa đã chế biến”.
Định nghĩa này chứa đựng một yếu tố quan trọng, đó là có nguồn gốc từ rừng. Một thực vật chỉ được xem là lâm sản khi nó được khai thác từ hệ sinh thái rừng. Đối với cây mai vàng, nếu đây là cây do người dân tự trồng trong vườn nhà, không phải đất rừng, hoặc được mua bán thương mại từ các nhà vườn kiểng có nguồn gốc rõ ràng, thì chúng mang bản chất một loại cây cảnh. Vì thế, đây là một tài sản dân sự, không phải là “lâm sản” theo định nghĩa của luật Lâm nghiệp.
“Tôi cho rằng việc Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo kết luận ông T. vi phạm khoản 6 điều 9 luật Lâm nghiệp về hành vi “tàng trữ… lâm sản trái quy định” mà chưa làm rõ các gốc mai này có nguồn gốc từ rừng là thiếu cơ sở”, luật sư Hoan nêu ý kiến.
Một trong những nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính được quy định tại khoản 1 điều 3 luật Xử lý vi phạm hành chính đó là người xử phạt phải có trách nhiệm chứng minh có hành vi vi phạm. Đây là nghĩa vụ của người xử phạt. Còn người bị xử phạt có quyền chứng minh mình không vi phạm. Việc chứng minh mình không vi phạm của người bị xử phạt là quyền chứ không phải nghĩa vụ, nghĩa là không bắt buộc.
“Nguyên tắc này không chỉ áp dụng trong xử lý vi phạm hành chính mà ngay cả trong lĩnh vực hình sự cũng vậy. Nghĩa là bên buộc tội phải có nghĩa vụ chứng minh hành vi phạm tội”, luật sư Hoan nhấn mạnh.
Cũng theo luật sư Hoan, việc ông T. cất giữ, chăm sóc gốc mai là một sự thật khách quan, nhưng sự thật đó chỉ trở thành “hành vi vi phạm” nếu và chỉ nếu cơ quan chức năng chứng minh được đối tượng đó là lâm sản bất hợp pháp. “Nếu không chứng minh được nguồn gốc từ rừng, thì không thể áp dụng các chế tài về lâm nghiệp để xử lý tài sản của công dân”, luật sư Hoan nói.
Cơ quan chức năng đang dựa vào việc ông T. không có bảng kê lâm sản theo quy định tại Thông tư 26 năm 2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, được bổ sung bởi Thông tư 84 năm 2025 Bộ Nông nghiệp và Môi trường (về truy xuất nguồn gốc lâm sản) để làm căn cứ xử phạt. Tuy nhiên, về vấn đề này, luật sư cho rằng cần xem xét kỹ đối tượng phải lập bảng kê.
Bởi tại khoản 9 điều 3 Thông tư 26 quy định: “Bảng kê lâm sản là bảng kê khai, mô tả thông tin chi tiết về: gỗ nguyên liệu, sản phẩm gỗ, cây thân gỗ; thực vật rừng ngoài gỗ; động vật rừng, sản phẩm của động vật rừng; thực vật rừng ngoài gỗ; động vật, sản phẩm của động vật, thực vật ngoài gỗ, sản phẩm của thực vật ngoài gỗ thuộc loài nguy cấp, quý, hiếm, Phụ lục CITES. Bảng kê lâm sản không áp dụng đối với giống cây trồng lâm nghiệp và loài thủy sản thuộc Phụ lục CITES”.
Theo kiểm lâm, ông T. vi phạm khoản 6 điều 9 luật Lâm nghiệp năm 2017 (được sửa đổi, bổ sung năm 2025). Đồng thời, tại biên bản vi phạm hành chính lập ngày 2.4, ông T. có đề nghị sẽ cung cấp hóa đơn chứng từ mua bán số mai trên cho Hạt Kiểm lâm vào ngày hôm sau. Nhưng đến nay, ông T. không cung cấp được hóa đơn, chứng từ, bảng kê lâm sản hợp lệ theo quy định. Do đó, Hạt Kiểm lâm quyết định xử phạt theo Nghị định số 35 năm 2019 (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 07 năm 2022). Theo luật sư Hoan, cần phải xem xét lại vấn đề này.
“Gốc rễ vấn đề trong trường hợp này là Hạt kiểm lâm phải có nghĩa vụ chứng minh 42 gốc mai đó là lâm sản. Chỉ khi nào chứng minh được thì mới có căn cứ áp dụng chế tài như xử phạt hành chính và tịch thu tang vật”, luật sư Hoan chia sẻ.
Nếu 42 gốc mai của ông T. là mai vườn, được trồng và bứng từ đất thổ cư hoặc đất vườn của hộ gia đình (không phải đất rừng), thì không có cơ sở xử phạt.
Trường hợp không chứng minh được 42 gốc mai là lâm sản, thì phải mặc định đó là tài sản dân sự hợp pháp. Do đó, việc tịch thu tang vật là 42 gốc mai và phạt ông T. 3 triệu đồng khi chưa chứng minh được tính chất “lâm sản” là không đảm bảo tính pháp lý.
Đồng tình với luật sư Hoan, luật sư Hoàng Hà (Đoàn luật sư TP.HCM) cho rằng kiểm lâm muốn chứng minh 42 cây mai là lâm sản để xử phạt thì cần phải thực hiện nhiều bước nghiệp vụ.
“Việc xác minh phải thể hiện bằng văn bản và có thể trưng cầu giám định. Vì vậy trong vụ này, kiểm lâm không thể chỉ dừng ở việc ghi nhận ông T. không xuất trình được bảng kê lâm sản, rồi suy ra ngay hành vi tàng trữ lâm sản trái pháp luật”, luật sư Hoàng Hà nói.
Lẽ ra, kiểm lâm phải làm là xác định đúng đối tượng quản lý. Muốn áp dụng chế tài lâm nghiệp thì phải có căn cứ cho thấy 42 cây mai thuộc loại “thực vật rừng ngoài gỗ”. Tức là lâm sản theo luật Lâm nghiệp và Thông tư 26 năm 2025.
Nếu còn lấn cấn giữa “mai rừng” và “mai vườn” thì cơ quan xử lý phải thu thập lời khai về nơi mua, người bán, địa điểm bứng cây, phương thức vận chuyển, chứng từ giao dịch, người làm chứng, đặc điểm thực vật học của cây. Cũng có thể trưng cầu chuyên môn nếu cần để làm rõ cây có nguồn gốc từ rừng, hay chỉ là cây cảnh do nhà vườn trồng.
“Chỉ sau khi qua bước nhận diện này mới có thể nói tới nghĩa vụ lập bảng kê lâm sản theo điều 11 Thông tư 26 năm 2025”, luật sư Hoàng Hà nhấn mạnh.
Sau khi làm các bước trên, nếu có căn cứ xử phạt, thì kiểm lâm phải lập hồ sơ xử phạt đầy đủ, trong đó có biên bản vi phạm, tài liệu xác minh, chứng cứ nguồn gốc, lời khai của đương sự và các giấy tờ liên quan.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/vu-42-cay-mai-vang-o-con-dao-chua-du-can-cu-de-xu-phat-185260410104829808.htm
Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú sắp thăm chính thức Lào và Campuchia
Theo thông cáo của Bộ Ngoại giao ngày 6-4, ông Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, sẽ dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm chính thức Lào vào ngày 9-4.
Chuyến thăm diễn ra theo lời mời của ông Vilay Lakhamphong - Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào.
Sau Lào, nhận lời mời của Samdech Say Chhum - Phó chủ tịch Đảng Nhân dân Campuchia, Trưởng Ban Thường trực Ban Thường vụ Trung ương Đảng Nhân dân Campuchia, ông Trần Cẩm Tú sẽ dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm chính thức Campuchia vào ngày 10-4.
Chuyến thăm được kỳ vọng sẽ củng cố và tăng cường hơn nữa tin cậy chính trị giữa Việt Nam với Lào, Việt Nam với Campuchia và giữa ba nước trên bán đảo Đông Dương; mở ra thêm nhiều cơ hội hợp tác ngày càng thực chất và hiệu quả hơn nữa giữa ba nước.
Về mặt thời gian, chuyến thăm Lào và Campuchia của ông Trần Cẩm Tú diễn ra sau khi kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khai mạc sáng 6-4 và bắt đầu quy trình kiện toàn nhân sự lãnh đạo chủ chốt và cấp cao của bộ máy Nhà nước nhiệm kỳ 2026-2031.
Dự kiến trong 2,5 ngày đầu, Quốc hội xem xét, quyết định số thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội; bầu Chủ tịch Quốc hội, Phó chủ tịch Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Quốc hội đồng thời bầu Chủ tịch Hội đồng Dân tộc, Chủ nhiệm các Ủy ban của Quốc hội, Tổng Kiểm toán Nhà nước, Tổng thư ký Quốc hội - Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội.
Quốc hội cũng sẽ bầu Chủ tịch nước, Thủ tướng, Phó chủ tịch nước, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao.
Trong bối cảnh đó, chuyến thăm của Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú tiếp tục là một minh chứng nữa cho thấy sự coi trọng của Việt Nam đối với quan hệ Việt Nam - Lào và Việt Nam - Campuchia.
Quan hệ giữa Việt Nam - Lào và Việt Nam - Campuchia thời gian qua phát triển tốt đẹp. Vào tháng 2-2026, Tổng Bí thư Tô Lâm đã thăm cấp nhà nước đến Lào và Campuchia, đồng chủ trì cuộc gặp ba người đứng đầu ba đảng Việt Nam - Lào - Campuchia tại Phnom Penh.
Với Việt Nam - Lào, lãnh đạo hai nước đã thống nhất làm sâu sắc hơn và nâng tầm quan hệ hai nước lên tầm mức mới với việc bổ sung nội hàm "gắn kết chiến lược", trở thành "hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược", thể hiện tầm nhìn chiến lược mới về quan hệ Việt Nam - Lào trong giai đoạn mới.
Theo Bộ Ngoại giao, đến nay Việt Nam có 276 dự án đầu tư tại Lào, với tổng vốn đăng ký 6,21 tỉ USD, vốn lũy kế đạt 3,5 tỉ USD. Kim ngạch thương mại song phương hai chiều năm 2025 đạt 3 tỉ USD, tăng 32,7% so với cùng kỳ năm 2024.
Hợp tác giáo dục, đào tạo và văn hóa, du lịch; quốc phòng - an ninh tiếp tục được củng cố và phát triển.
Với Việt Nam - Campuchia, hợp tác kênh Đảng giữ vai trò định hướng quan hệ hai nước. Trong tuyên bố chung tháng 2-2026, hai bên tái khẳng định quan điểm nhất quán luôn đặc biệt coi trọng quan hệ láng giềng tốt đẹp, hữu nghị truyền thống, hợp tác toàn diện, bền vững lâu dài giữa Việt Nam và Campuchia, cam kết ủng hộ và hỗ trợ lẫn nhau vì phát triển, hòa bình, ổn định và thịnh vượng.
Hợp tác thương mại - đầu tư và du lịch đang là điểm sáng, có sự tăng trưởng ổn định. Kim ngạch thương mại hai chiều 11,33 tỉ USD trong năm 2025, tăng hơn 11,7% so với năm 2024. Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn thứ ba của Campuchia (sau Trung Quốc và Mỹ) và là đối tác thương mại lớn nhất của Campuchia trong ASEAN.
Đến nay, Việt Nam có 229 dự án đầu tư còn hiệu lực ở Campuchia với tổng vốn đăng ký đạt khoảng 2,94 tỉ USD. Hai bên đang tích cực phối hợp thực hiện mục tiêu kim ngạch thương mại song phương sớm đạt 20 tỉ USD trong thời gian tới.
