Màu sắc của bộ đồ phi hành gia không chỉ mang tính biểu tượng mà còn gắn liền với yếu tố an toàn. Trong chương trình Artemis II, các phi hành gia sử dụng bộ đồ màu cam nổi bật, khác với màu trắng quen thuộc của thời chương trình Apollo.
Theo trang IFLScience ngày 9-4, màu cam được Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) sử dụng không phải là ngẫu nhiên, mà là “cam quốc tế” – tông màu có độ hiển thị rất cao.
Màu này giúp dễ dàng nhận diện phi hành gia trong các tình huống khẩn cấp, đặc biệt khi tàu hạ cánh xuống biển. Trong môi trường đại dương rộng lớn, màu cam nổi bật rõ rệt so với nền xanh, hỗ trợ hiệu quả cho các hoạt động tìm kiếm và cứu nạn.
Trên thực tế, trang phục phi hành gia đã trải qua nhiều thay đổi.
Thời kỳ chương trình Mercury (1958 – 1963), bộ đồ có màu kim loại do sử dụng ni lông phủ nhôm để kiểm soát nhiệt.
Sang chương trình Gemini (1961 – 1966) và Apollo (1961 – 1972), màu trắng được lựa chọn khi vật liệu cách nhiệt thay đổi. Màu trắng cũng nhằm phản xạ bức xạ Mặt trời, phù hợp với các hoạt động ngoài không gian.
Màu trắng cũng tiếp tục sử dụng cho bộ đồ phi hành gia trên Trạm Skylab, trạm vũ trụ đầu tiên của Mỹ, bên cạnh màu xanh lam và đỏ thời trang để “đồng điệu” với logo của NASA.
Kỷ nguyên tàu con thoi mang đến những màu sắc mới, nổi bật với màu vàng mù tạt.
Bước ngoặt quan trọng xảy ra sau thảm họa Challenger, khi tàu con thoi này phát nổ chỉ 73 giây sau khi cất cánh vào năm 1986.
Sau sự cố khiến 7 thành viên phi hành đoàn thiệt mạng, NASA quyết định áp dụng bộ đồ màu cam cho các giai đoạn phóng và quay trở lại Trái đất, nhằm tăng khả năng tìm kiếm và cứu hộ trong trường hợp khẩn cấp.
Dù vậy, màu trắng vẫn được sử dụng cho các bộ đồ hoạt động ngoài không gian nhờ khả năng phản xạ nhiệt tốt.
Trong chương trình Artemis, yếu tố này càng quan trọng hơn khi tàu Orion được thiết kế với nhiều kịch bản hạ cánh xuống biển để phòng bất trắc, từ Đại Tây Dương đến Thái Bình Dương.
Dự kiến tàu Orion chở theo 4 phi hành gia Artemis II sẽ đáp xuống Thái Bình Dương ở ngoài khơi San Diego, bang California, Mỹ vào 20h07 ngày 10-4 địa phương (7h07 ngày 11-4 giờ Việt Nam).
Hãng Reuters ngày 6.4 dẫn lời một phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Đức cho hay lực lượng vũ trang nước này đang làm rõ một quy định gần đây được cập nhật trong luật nghĩa vụ quân sự, buộc nam giới trong độ tuổi chiến đấu phải xin phép nếu muốn ra nước ngoài trong hơn 3 tháng.
Luật sửa đổi này có hiệu lực vào tháng 1, nhưng quy định trên hầu như rất ít được chú ý cho đến khi một tờ báo địa phương nêu bật vấn đề này hôm 3.4. Về lý thuyết, quy định này ảnh hưởng hàng triệu nam giới từ 17-45 tuổi tại Đức - quốc gia đông dân nhất trong Liên minh châu Âu (EU).
Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Đức nhấn mạnh rằng nghĩa vụ quân sự ở nước này là tự nguyện, đồng thời cho biết thêm rằng bộ "đang soạn thảo các quy định cụ thể để cấp giấy miễn trừ khỏi yêu cầu phê duyệt, cũng như để tránh thủ tục hành chính không cần thiết".
Luật nghĩa vụ quân sự sửa đổi đã được thông qua vào năm ngoái nhằm tăng cường quân số cho Lực lượng Vũ trang Đức và đáp ứng các mục tiêu của NATO, trong bối cảnh ngày càng nhiều người ở Đức cho rằng nước này đã phụ thuộc quá lâu vào Mỹ và căng thẳng với Nga dẫn đến các lời kêu gọi tăng cường năng lực phòng thủ khắp châu Âu.
Phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Đức cho biết luật này nhằm đảm bảo một hệ thống đăng ký quân sự mạnh mẽ và đáng tin cậy. "Trong trường hợp khẩn cấp, chúng ta cần biết ai có thể đang cư trú ở nước ngoài trong một thời gian dài", ông cho biết, nhưng từ chối bình luận thêm về chi tiết quy trình này trong thời gian tới.
Đức muốn tăng số quân nhân tại ngũ lên 260.000 vào năm 2035 từ con số 183.000 vào cuối năm ngoái. Thủ tướng Đức Friedrich Merz năm ngoái nói với các lãnh đạo quân đội rằng đất nước cần phải nhanh chóng có khả năng tự vệ và cần thêm binh lính.
Các chính trị gia đối lập cuối tuần qua đã chỉ trích chính phủ Đức về sự rối rắm trong luật nghĩa vụ quân sự sửa đổi nêu trên.
Một số quốc gia châu Âu đang trải qua một đợt nắng nóng sớm bất thường, đến sớm hơn so với mọi năm.
Tại Pháp, Cơ quan khí tượng quốc gia (Météo-France) đánh giá nhiệt độ hiện tại tương đương giữa mùa hè, khẳng định đây là đợt nóng "đặc biệt bất thường" đối với giai đoạn đầu mùa xuân. Nhiều khu vực tại Pháp ghi nhận nhiệt độ cao hơn mức trung bình theo mùa từ 10 độ C đến 14 độ C. Một số vùng còn có mức nhiệt cao hơn cả tháng 7, theo tờ Le Monde.
Cụ thể, trong hai ngày 7 và 8.4, nhiệt độ tại các khu vực phía tây nam nước Pháp đã vượt ngưỡng 30 độ C. Các thành phố như Le Mans, Ussel và Sées cũng ghi nhận các mức nhiệt cao chưa từng thấy trong cùng kỳ nhiều năm.
Không chỉ ban ngày, nhiệt độ ban đêm tại vùng Finistère (tây bắc Pháp) cũng duy trì ở mức 16 độ C, tương đương với một đêm mùa hè oi ả.
Tại Anh, Cơ quan khí tượng Anh (Met Office) xác nhận nước này vừa trải qua những ngày đầu tháng 4 nóng nhất kể từ năm 1946. Khu vực Kew Gardens ở tây nam London ghi nhận mức nhiệt lên tới 26,6 độ C vào chiều 8.4. Năm ngoái, phải đến cuối tháng 4 nhiệt độ tại London mới chạm đến mức 25 độ C, cho thấy đợt ấm này đến sớm hơn.
Nhiệt độ tại London hiện tại thậm chí còn cao hơn cả các điểm du lịch nổi tiếng như Ibiza (Tây Ban Nha), Rome (Ý) hay Marrakech (Morocco), theo tờ The Guardian.
Các chuyên gia khí tượng châu Âu khẳng định đây là một đợt nóng bất thường vì thông thường, ngưỡng nhiệt 30 độ C tại Pháp hoặc 26 độ C tại Anh hiếm khi xuất hiện trước tháng 6.
Tuy nhiên, trong bối cảnh khí hậu đang ấm lên do khí thải nhà kính từ các hoạt động của con người, Météo-France nhắc lại rằng: "Kể từ những năm 2000, ngưỡng nhiệt này xuất hiện thường xuyên hơn ngay từ tháng 4, thậm chí là cuối tháng 3".
Cột mốc 30 độ C từng được ghi nhận sớm nhất vào ngày 24.3.2001 tại đảo Corsica. Tuy nhiên, hiện tượng này đã lặp lại liên tục trong những năm gần đây: năm 2023 đạt 30,4 độ C tại Orthez vào ngày 29.3 và năm 2024 đạt tới 32 độ C tại Pau vào ngày 6.4. Hai địa phương này nằm ở vùng tây nam Pháp.
Nhà khí tượng Tom Morgan tại Met Office nói: "Ngay cả nhiệt độ ở mức khoảng 25 độ C cũng là rất bất thường vào thời điểm này của năm".
Theo Met Office, nguyên nhân là do một hệ thống áp suất cao đang hút luồng không khí nóng từ phía nam (Bắc Phi) lên phía bắc, bao trùm Anh và các nước lân cận. Tuy vậy, Anh sẽ có mưa và thời tiết trở nên mát mẻ hơn từ ngày 9.4 trở đi. Tương tự, nhiều vùng tại Pháp cũng sẽ mát hơn trong ngày 9 và 10.4.
Trên mạng xã hội X, NASA đã đăng tải hai bức ảnh Trái đất cách nhau hơn nửa thế kỷ để đối chiếu: một do phi hành đoàn Apollo 17 chụp năm 1972 và một do các phi hành gia Artemis II ghi lại năm 2026.
NASA chia sẻ thông điệp: "Chúng ta đã đi rất xa trong 54 năm qua, nhưng có một điều không thay đổi: Ngôi nhà của chúng ta vẫn tuyệt đẹp khi nhìn từ không gian".
Các bức ảnh nhanh chóng thu hút sự chú ý lớn, song cũng làm dấy lên tranh luận: vì sao Trái đất trong ảnh mới lại "nhợt nhạt" hơn so với trong bức ảnh cách đây hơn nửa thế kỷ?
Theo tờ Hindustan Times, bức ảnh năm 1972 ghi lại Trái đất như một "viên ngọc xanh" phát sáng giữa không gian tối đen, trong khi bức ảnh mới có màu sắc dịu hơn nhưng lại thể hiện độ chi tiết cao hơn.
Trong khi đó, nhiều người dùng mạng xã hội đặt câu hỏi: "Tại sao ảnh năm 1972 lại đẹp hơn?" hay "Ảnh cũ trông sống động hơn, còn ảnh mới có phần nhạt màu - do máy ảnh hay do biến đổi khí hậu?". Thậm chí có ý kiến cho rằng Trái đất trông "ảm đạm" hơn trước kia.
Tuy nhiên, theo trang LADbible, nhiều chuyên gia sau đó đã đưa ra lời giải thích.
Cụ thể, bức ảnh mới được chụp ở phía "mặt tối" của Trái đất - khu vực đang trong ban đêm và chỉ được chiếu sáng bởi ánh trăng.
Điều này khiến tổng thể hình ảnh tối hơn và ít màu sắc hơn, dù đã được xử lý tăng sáng.
Bên cạnh đó, sự khác biệt về công nghệ cũng là yếu tố quan trọng. Bức ảnh năm 1972 được chụp bằng máy ảnh phim, vốn có xu hướng tăng độ tương phản và làm màu sắc trở nên rực rỡ hơn.
Trong khi đó, ảnh hiện đại sử dụng cảm biến kỹ thuật số, đi kèm các bước hiệu chỉnh màu và khí quyển, nên cho hình ảnh trung thực hơn nhưng có thể kém phần "bắt mắt".
Theo NASA, phi hành đoàn Artemis II sử dụng máy ảnh DSLR Nikon D5 cùng với điện thoại iPhone để ghi lại hình ảnh trong không gian.
Phi hành gia Reid Wiseman thừa nhận việc chụp ảnh trong điều kiện này không hề dễ dàng: "Giống như bạn đứng sau nhà và cố chụp Mặt trăng vậy - rất khó để có được một bức ảnh đẹp".
Bất chấp những tranh luận, các bức ảnh từ Artemis II vẫn mang lại một thông điệp mạnh mẽ. Một bình luận viết: "NASA đã tái hiện khoảnh khắc kinh điển - và sau 54 năm, Trái đất vẫn đẹp đến kinh ngạc khi nhìn từ không gian".
Ông David Melendrez, phụ trách hình ảnh của tàu Orion, cho rằng giá trị lớn nhất của những bức ảnh không nằm ở độ sắc nét, mà ở góc nhìn: "Trong bức ảnh không có biên giới - chỉ có tất cả chúng ta. Đó là lời nhắc rằng Trái đất là ngôi nhà chung mà chúng ta cùng chia sẻ".
