Hồi cuối tháng 3, khi xung đột Mỹ – Iran leo thang và có nguy cơ lan rộng ra toàn khu vực, Pakistan đã triển khai một nỗ lực ngoại giao hậu trường nhằm kéo các bên trở lại bàn đàm phán. Trong tiến trình này, Tư lệnh Lục quân Pakistan Asim Munir trở thành nhân tố quan trọng thúc đẩy đối thoại.
New York Times ngày 7/4 đưa tin ngay trước khi công bố thỏa thuận ngừng bắn với Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thực hiện hai cuộc điện đàm quan trọng, lần lượt với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và tướng Munir. Việc một tư lệnh nước ngoài nằm trong danh sách liên lạc của ông Trump ở thời điểm then chốt cho thấy ông Munir có vị thế đặc biệt.
Tại Pakistan, dù chính phủ dân sự nắm quyền điều hành, quân đội, đặc biệt là Tư lệnh Lục quân, mới là bên thực sự định hình các chính sách đối ngoại và an ninh quốc gia cốt lõi. Mọi quyết sách lớn liên quan đến Mỹ, Ấn Độ hay Iran đều phải có sự gật đầu của tướng Munir, theo Viện Hòa bình Mỹ.
“Tư lệnh Munir là người kiến tạo chính sách đối ngoại của Pakistan”, cựu đại sứ Pakistan tại Mỹ Maleeha Lodhi nói với Wall Street Journal. “Ông ấy có lẽ là quan chức quốc tế duy nhất mà Tổng thống Trump thường xuyên đưa ra những nhận xét tích cực”.
Ông Munir được cho là bắt đầu trao đổi với Tổng thống Trump về chiến sự Iran từ khoảng hai tuần trước, khi tình hình leo thang nguy hiểm. Axios dẫn lời một quan chức Mỹ thêm rằng ông Munir còn thiết lập được mối quan hệ với Phó tổng thống JD Vance, mở rộng thêm kênh liên lạc với giới lãnh đạo Mỹ.
“Ông Munir có chỉ số cảm xúc cao và tất nhiên là cả khả năng hòa giải”, Lin Minwang, phó giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Nam Á tại Đại học Phúc Đán, nói với SCMP. “Tổng thống Trump có xu hướng coi trọng quan hệ cá nhân, khiến yếu tố này mang tính quyết định”.
Ông Munir góp phần đáng kể trong việc khôi phục quan hệ song phương với Mỹ, vốn lao dốc từ khi tình báo Mỹ phát hiện trùm khủng bố Osama bin Laden ẩn náu tại thành phố Abbottabad ở Pakistan năm 2011. Tình hình thêm tồi tệ trong nhiệm kỳ thủ tướng Imran Khan, vì Pakistan theo đuổi chính sách đối ngoại ít phụ thuộc Mỹ.
Tại một sự kiện về Gaza vào tháng 10/2025, Tổng thống Trump gọi ông Munir là “nguyên soái yêu thích của tôi”, dù Tư lệnh Lục quân Pakistan không có mặt. Tháng 6/2025, ông Trump mời ông Munir đến Nhà Trắng và gặp riêng. Đây được xem là động thái đặc biệt, khi một lãnh đạo quân đội Pakistan được Tổng thống Mỹ tiếp đón trong bối cảnh chính phủ dân sự vẫn nắm quyền.
Ba tháng sau, ông Munir tiếp tục xuất hiện tại Phòng Bầu dục, lần này cùng Thủ tướng Shehbaz Sharif, diễn biến được cho là củng cố thêm mối quan hệ cá nhân và chính trị giữa hai bên.
Trong khi đó, quân đội Pakistan vốn có quan hệ chặt chẽ với các chỉ huy quân sự Iran. Hai nước có biên giới chung khoảng 900 km, từng xảy ra đụng độ dọc biên giới hồi tháng 1/2024 và ông Munir đã tham gia kiểm soát, hạ nhiệt căng thẳng bằng các mối liên hệ trực tiếp với Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
“Ông ấy đã xây dựng được một mức độ tin cậy nhất định”, Abdul Basit, nhà nghiên cứu tại Đại học Công nghệ Nanyang, Singapore, nói.
Pakistan là quốc gia có cộng đồng Hồi giáo dòng Shiite lớn thứ hai thế giới, sau Iran, sở hữu vũ khí hạt nhân và không có căn cứ Mỹ trên lãnh thổ. Do đó, Iran có thể coi Pakistan là nước trung lập hơn những bên khác.
Ngoài ra, Tư lệnh Munir còn chủ động mở rộng mạng lưới quan hệ với các cường quốc khác, như Trung Quốc hay Arab Saudi.
Cách tiếp cận đa hướng giúp Pakistan duy trì vị thế đặc biệt, vừa là đồng minh lớn ngoài NATO của Mỹ, vừa là đối tác của Trung Quốc, duy trì được quan hệ tốt với cả Iran và Arab Saudi, hai nước đối thủ của nhau tại Trung Đông. Khi các kênh đối thoại truyền thống rơi vào bế tắc, mạng lưới đa phương linh hoạt này đã giúp duy trì liên lạc giữa các bên, tạo tiền đề cho thỏa thuận ngừng bắn hai tuần.
Sinh năm 1968, ông Munir không đi theo con đường thăng tiến thường thấy. Ông từng đứng đầu cả Cơ quan Tình báo Quân đội (MI) và Cơ quan Tình báo Liên quân (ISI), có vai trò then chốt trong hệ thống an ninh quốc gia Pakistan. Tuy nhiên, ông đã bị cách chức lãnh đạo ISI dưới thời thủ tướng Khan.
Những biến động trên chính trường Pakistan sau đó, đặc biệt là việc thủ tướng Khan bị phế truất tháng 4/2022, đã mở đường cho ông Munir trở lại. Ông nhậm chức Tư lệnh Lục quân tháng 11 cùng năm, nhanh chóng củng cố quyền lực và mở rộng ảnh hưởng.
Trong cuộc xung đột Ấn Độ – Pakistan vào tháng 5/2025, ông Munir đưa ra các tuyên bố cứng rắn nhằm vào New Delhi, trở thành tiếng nói mang tính quyết định. Tháng 11/2025, Munir được thăng cấp Thống chế, trở thành người thứ hai trong lịch sử Pakistan mang quân hàm này.
Ông lên đỉnh cao quyền lực một tháng sau đó, làm Tổng tư lệnh Lực lượng Phòng vệ, vị trí cho phép kiểm soát toàn bộ lực lượng vũ trang. Vai trò này đi kèm với quyền miễn trừ pháp lý suốt đời, củng cố thêm vị thế của ông trên chính trường Pakistan, do quân đội nước này lâu nay thường tác động tới các chính sách an ninh của chính phủ.
Màu sắc của bộ đồ phi hành gia không chỉ mang tính biểu tượng mà còn gắn liền với yếu tố an toàn. Trong chương trình Artemis II, các phi hành gia sử dụng bộ đồ màu cam nổi bật, khác với màu trắng quen thuộc của thời chương trình Apollo.
Theo trang IFLScience ngày 9-4, màu cam được Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) sử dụng không phải là ngẫu nhiên, mà là "cam quốc tế" - tông màu có độ hiển thị rất cao.
Màu này giúp dễ dàng nhận diện phi hành gia trong các tình huống khẩn cấp, đặc biệt khi tàu hạ cánh xuống biển. Trong môi trường đại dương rộng lớn, màu cam nổi bật rõ rệt so với nền xanh, hỗ trợ hiệu quả cho các hoạt động tìm kiếm và cứu nạn.
Trên thực tế, trang phục phi hành gia đã trải qua nhiều thay đổi.
Thời kỳ chương trình Mercury (1958 - 1963), bộ đồ có màu kim loại do sử dụng ni lông phủ nhôm để kiểm soát nhiệt.
Sang chương trình Gemini (1961 - 1966) và Apollo (1961 - 1972), màu trắng được lựa chọn khi vật liệu cách nhiệt thay đổi. Màu trắng cũng nhằm phản xạ bức xạ Mặt trời, phù hợp với các hoạt động ngoài không gian.
Màu trắng cũng tiếp tục sử dụng cho bộ đồ phi hành gia trên Trạm Skylab, trạm vũ trụ đầu tiên của Mỹ, bên cạnh màu xanh lam và đỏ thời trang để "đồng điệu" với logo của NASA.
Kỷ nguyên tàu con thoi mang đến những màu sắc mới, nổi bật với màu vàng mù tạt.
Bước ngoặt quan trọng xảy ra sau thảm họa Challenger, khi tàu con thoi này phát nổ chỉ 73 giây sau khi cất cánh vào năm 1986.
Sau sự cố khiến 7 thành viên phi hành đoàn thiệt mạng, NASA quyết định áp dụng bộ đồ màu cam cho các giai đoạn phóng và quay trở lại Trái đất, nhằm tăng khả năng tìm kiếm và cứu hộ trong trường hợp khẩn cấp.
Dù vậy, màu trắng vẫn được sử dụng cho các bộ đồ hoạt động ngoài không gian nhờ khả năng phản xạ nhiệt tốt.
Trong chương trình Artemis, yếu tố này càng quan trọng hơn khi tàu Orion được thiết kế với nhiều kịch bản hạ cánh xuống biển để phòng bất trắc, từ Đại Tây Dương đến Thái Bình Dương.
Dự kiến tàu Orion chở theo 4 phi hành gia Artemis II sẽ đáp xuống Thái Bình Dương ở ngoài khơi San Diego, bang California, Mỹ vào 20h07 ngày 10-4 địa phương (7h07 ngày 11-4 giờ Việt Nam).
The Independent ngày 11.4 đưa tin Ủy ban An toàn Sản phẩm Tiêu dùng Mỹ (CPSC) tuần này thông báo về việc thu hồi các hộp vitamin, thực phẩm bổ sung do Công ty Vitaquest International (Mỹ) sản xuất.
Theo CPSC, quá trình đóng gói các sản phẩm nêu trên đã không sử dụng những nắp an toàn chống trẻ em mở hộp, qua đó vi phạm quy định của Đạo luật Bao bì Ngăn ngừa Ngộ độc liên bang (PPPA).
Những loại vitamin và thực phẩm bổ sung chứa thành phần sắt bị thu hồi do sắt có thể rất độc nếu nuốt phải với số lượng lớn, đặc biệt là đối với trẻ nhỏ. Việc thiếu nắp đậy an toàn đúng cách tạo ra nguy cơ gây thương tích nghiêm trọng hoặc tử vong do ngộ độc nếu trẻ nhỏ nuốt phải chất bên trong.
Quy định của PPPA nêu rõ các sản phẩm có thể gây nguy hiểm như thuốc men và chất tẩy rửa cần phải được thiết kế nắp chống trẻ em, tức phải được sản xuất sao cho trẻ em dưới 5 tuổi khó có thể mở được trong một khoảng thời gian "hợp lý", thế nhưng người lớn vẫn có thể mở được một cách dễ dàng. Một thiết kế phổ biến đảm bảo tiêu chí trên là dạng nắp “ấn nhẹ xuống và xoay để mở”.
Vitaquest International đã thông báo thu hồi vào hôm 9.4. Nhiều sản phẩm bị ảnh hưởng được tiếp thị nhắm đến các nhóm đối tượng cụ thể, bao gồm vitamin trước sinh cho phụ nữ mang thai và vitamin tổng hợp dành cho trẻ em. Các loại thực phẩm chức năng bị ảnh hưởng có thể đã được bán tại các nhà bán lẻ lớn, sàn thương mại điện tử và những phòng khám y tế.
Các sản phẩm bị thu hồi đã được bán trong gần 3 năm, từ tháng 4.2023 đến tháng 2 năm nay. Những người đã sản phẩm thiếu nắp an toàn được khuyến cáo để tránh xa tầm tay trẻ em. Vitaquest International cũng triển khai miễn phí thay nắp chống trẻ em hoặc phát các túi đựng để sử dụng sản phẩm an toàn.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ngày 15/4 cùng gặp gỡ thanh niên Trung Quốc và Việt Nam tham gia Chương trình "Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập" tại thủ đô Bắc Kinh. Hoạt động nằm trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước đến Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, theo TTXVN.
Phát biểu tại sự kiện, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tin mỗi thanh niên tham gia chương trình đều tự hào và trân trọng mối quan hệ "vừa là đồng chí, vừa là anh em" giữa hai nước.
"Ngày nay, thanh niên hai nước tiếp tục là lực lượng nòng cốt trong công cuộc xây dựng đất nước, là cầu nối quan trọng vun đắp tình hữu nghị, hợp tác giữa hai Đảng, hai nước Việt - Trung", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.
Lãnh đạo Việt Nam mong muốn thế hệ trẻ hai nước xây dựng cho mình lý tưởng sống và bản lĩnh chính trị vững vàng, nâng cao nhận thức về ý nghĩa quan trọng và tầm cao chiến lược quan hệ Việt - Trung, tăng cường học hỏi, phát huy tinh thần đổi mới sáng tạo, làm chủ khoa học - công nghệ, nêu cao tinh thần xung kích tình nguyện, đóng góp cho sự phát triển của mỗi nước và quan hệ song phương.
Để đạt được những mục tiêu trên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị các cơ quan, đoàn thể hai nước bám sát nhận thức chung cấp cao, tăng cường đổi mới tuyên truyền, giáo dục thế hệ trẻ về tình hữu nghị giữa hai nước, nâng cao chất lượng giao lưu hợp tác thanh niên, tiếp tục triển khai chương trình "Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập".
Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình mong muốn thanh niên hai nước hỗ trợ lẫn nhau, gánh vác trách nhiệm, nắm bắt cơ hội lịch sử, dùng sức mạnh và sức sáng tạo của tuổi thanh xuân, khơi dậy trào lưu đổi mới sáng tạo, mở cửa hợp tác cùng thắng lợi.
Lãnh đạo Trung Quốc hy vọng thế hệ thanh niên có hoài bão là đội tiên phong, tích cực góp phần thực hiện sáng kiến phát triển toàn cầu, sáng kiến an ninh toàn cầu, sáng kiến văn minh toàn cầu và sáng kiến quản trị toàn cầu, góp sức cho sự nghiệp tiến bộ cả nhân loại và cho tình hữu nghị Trung Quốc - Việt Nam.
Ông Tập Cận Bình khẳng định tương lai là ở thanh niên, tin tưởng thanh niên hai nước mãi mãi là người kế thừa tình hữu nghị truyền từ thế hệ này sang thế hệ sau giữa hai quốc gia.
Chương trình "Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập" được khởi động vào tháng 4/2025, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước tới Việt Nam của Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình
Đây là điểm sáng nổi bật, góp phần củng cố nền tảng xã hội vững chắc, nâng cao nhận thức của thế hệ trẻ về quan hệ truyền thống giữa Việt Nam và Trung Quốc. Sau một năm, hàng nghìn lượt thanh niên Việt Nam đã tới thăm các "địa chỉ đỏ" tại Trung Quốc để học tập, tăng cường hiểu biết về truyền thống cách mạng và quan hệ hữu nghị giữa hai nước.
