Trong cuộc trả lời phỏng vấn báo Wall Street Journal ngày 5-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng ông cho Iran thời hạn đến tối 7-4 theo giờ Mỹ (tức sáng 8-4 theo giờ Việt Nam) để mở lại eo biển Hormuz, nếu không sẽ phải đối mặt với các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng quan trọng.
“Nếu họ không làm gì trước tối 7-4, họ sẽ không còn bất kỳ nhà máy điện nào và cũng không còn cây cầu nào đứng vững” – ông Trump nói với tờ báo kinh tế hàng đầu.
Sau đó, ông Trump đăng trên mạng xã hội, không nhắc đến Iran hay chi tiết cụ thể nào: “Vào lúc 20h tối thứ Ba (7-4) theo giờ miền Đông!”.
Các đại diện của Nhà Trắng chưa bình luận về bài đăng này.
Trong một bài đăng khác trước đó cùng ngày, ông Trump cho biết Iran sẽ phải đối mặt với các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng nếu không mở eo biển trước ngày 7-4, nhưng không nêu giờ cụ thể.
Những ngày qua ông Trump liên tục dọa sẽ giáng đòn mạnh vào Iran và dời thời hạn do mình đặt ra.
Ngày 5-4, phía Nga cho biết một tàu chở hàng vận chuyển lúa mì đã bị chìm ở Biển Azov sau khi bị thiết bị không người lái (drone) của Ukraine tấn công, khiến một người thiệt mạng và hai người mất tích, theo Hãng tin Reuters.
Ông Vladimir Saldo, lãnh đạo do Nga bổ nhiệm tại các khu vực thuộc vùng Kherson (Ukraine) hiện do Nga kiểm soát, cho biết vụ tấn công xảy ra vào ngày 3-4 nhưng các thành viên thủy thủ đoàn không thể thông báo về sự việc cho đến ngày 5-4.
“Được biết nguyên nhân khiến tàu Volgo-Balt bị chìm ở Biển Azov là do một cuộc tấn công của chính quyền Kiev” – ông Saldo viết trên ứng dụng Telegram.
Ông thuật lại thủy thủ đoàn đã rời tàu và chỉ có thể vào được bờ vào ngày 5-4, gần làng Strilkove ở vùng Kherson.
Một trợ lý của thuyền trưởng đã thiệt mạng, hai người vẫn chưa rõ tung tích, và một cuộc điều tra về vụ việc đang được tiến hành. Thuyền trưởng đang hồi phục tại bệnh viện.
Ngày 5-4, cánh vũ trang của phong trào Hồi giáo Hamas nói rằng việc thảo luận về giải giáp nhóm này trước khi Israel thực hiện đầy đủ giai đoạn đầu của thỏa thuận ngừng bắn ở Dải Gaza do Mỹ làm trung gian là nỗ lực nhằm tiếp tục cái mà họ gọi là “diệt chủng” đối với người Palestine, theo Hãng tin Reuters.
Trong tuyên bố được phát trên truyền hình, người phát ngôn của cánh vũ trang Hamas, ông Abu Ubaida, nói rằng việc nêu vấn đề vũ khí “một cách thô thiển” là điều không thể chấp nhận.
“Những gì đối phương đang tìm cách thúc đẩy hiện nay chống lại lực lượng kháng chiến Palestine, thông qua các bên trung gian anh em của chúng tôi, là cực kỳ nguy hiểm” – ông nói.
Ông cho rằng các yêu cầu giải giáp “chẳng qua chỉ là nỗ lực công khai nhằm tiếp tục hành động diệt chủng đối với người dân của chúng tôi, điều mà chúng tôi sẽ không chấp nhận trong bất kỳ hoàn cảnh nào”.
Vấn đề Hamas từ bỏ vũ khí là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán nhằm triển khai kế hoạch “Hội đồng Hòa bình” ở Dải Gaza do Tổng thống Mỹ Donald Trump đề xuất.
Hamas đã nói với các bên trung gian rằng họ sẽ không thảo luận về việc giải giáp nếu không có bảo đảm rằng Israel sẽ rút hoàn toàn khỏi Gaza, theo ba nguồn tin nói với Reuters.
Hiện chưa rõ liệu những phát biểu trên có đồng nghĩa với việc chính thức bác bỏ kế hoạch giải giáp hay không. Các quan chức chính trị của Hamas chưa phản hồi khi được đề nghị bình luận.
Theo Hãng tin Reuters, Thủ tướng Hungary Viktor Orban đã triệu tập cuộc họp hội đồng quốc phòng khẩn cấp vào ngày 5-4, sau khi phát hiện các chất nổ mạnh gần một đường ống dẫn khí đốt của Nga đến nước này ở Serbia.
Vụ việc đã gây ra sự chú ý của giới chính trị gia ở Hungary vào thời điểm nhạy cảm, chỉ vài ngày trước cuộc bầu cử quốc gia, khi đảng của ông Orban đang tụt lại trong các cuộc thăm dò dư luận. Ông Orban đang nỗ lực giữ vững chiếc ghế quyền lực hơn 16 năm của mình.
Ông Orban cho biết Tổng thống Serbia Aleksandar Vucic, một đồng minh thân thiết, đã gọi điện thông báo cho ông về phát hiện này ở khu vực bên ngoài thị trấn Kanjiza, gần biên giới Hungary – Serbia.
“Các đơn vị của chúng tôi đã tìm thấy chất nổ có sức công phá lớn. Tôi đã nói với Thủ tướng Orban rằng chúng tôi sẽ cập nhật cho ông về cuộc điều tra” – ông Vucic cho biết trên Instagram.
Theo phóng viên TTXVN tại Bắc Kinh, ngày 5-4, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã điện đàm với người đồng cấp Nga Sergei Lavrov để trao đổi ý kiến về tình hình hiện nay tại Trung Đông.
Trong cuộc điện đàm, Ngoại trưởng Trung Quốc cho rằng Bắc Kinh và Matxcơva, với tư cách là thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, cần thể hiện lập trường công bằng trong các vấn đề mang tính nguyên tắc, đồng thời áp dụng cách tiếp cận khách quan, cân bằng và tranh thủ sự ủng hộ, đồng thuận rộng rãi hơn của cộng đồng quốc tế. Trung Quốc luôn chủ trương giải quyết các điểm nóng quốc tế và khu vực thông qua đối thoại và đàm phán.
Ông Vương Nghị nhấn mạnh tình hình Trung Đông hiện vẫn tiếp tục xấu đi, xung đột có xu hướng leo thang; nỗ lực giải quyết vấn đề tự do hàng hải tại eo biển Hormuz về cơ bản phụ thuộc vào việc sớm đạt được thỏa thuận ngừng bắn và chấm dứt chiến sự.
Trung Quốc sẵn sàng tiếp tục phối hợp với Nga tại Hội đồng Bảo an, duy trì trao đổi kịp thời về các vấn đề quan trọng, góp phần hạ nhiệt căng thẳng, bảo vệ hòa bình và ổn định khu vực, cũng như an ninh toàn cầu.
Về phần mình, Ngoại trưởng Lavrov bày tỏ Nga hết sức quan ngại trước chiều hướng leo thang không ngừng tại Trung Đông. Liên quan đến tình hình xung đột hiện nay và vấn đề eo biển Hormuz, Nga cho rằng cần lập tức chấm dứt các hành động quân sự, quay trở lại con đường chính trị và ngoại giao nhằm giải quyết tận gốc nguyên nhân của xung đột.
Ông nhấn mạnh Hội đồng Bảo an cần phát huy vai trò mang tính xây dựng. Nga sẵn sàng duy trì trao đổi, phối hợp chặt chẽ với Trung Quốc, tiếp tục đóng góp tiếng nói và nỗ lực thúc đẩy ngừng bắn, chấm dứt chiến sự.
Cơ quan Quản lý Di dân quốc gia Trung Quốc ban hành thông báo cho biết kể từ ngày 15-4 tới, nước này sẽ chính thức triển khai sử dụng “giấy thông hành khu vực biên giới” điện tử nhằm tạo thuận lợi hơn cho người dân trong quá trình làm thủ tục.
Theo phóng viên TTXVN tại Bắc Kinh, việc triển khai được thực hiện theo các quy định của Quốc vụ viện về dịch vụ hành chính công trực tuyến và quy định quản lý giấy thông hành khu vực biên giới. Cùng với việc áp dụng hình thức bản điện tử, cơ quan chức năng sẽ ngừng cấp bản giấy nhưng các giấy tờ đã được cấp trước đó vẫn được sử dụng cho đến khi hết hạn.
Công dân Trung Quốc đại lục từ 16 tuổi trở lên có thể đăng ký xin cấp giấy thông hành điện tử với thời hạn không quá 3 tháng thông qua nền tảng dịch vụ công của cơ quan quản lý di dân, bao gồm ứng dụng “Di dân 12367” hoặc các chương trình nhỏ trên nền tảng WeChat và Alipay.
Trường hợp gặp khó khăn khi đăng ký trực tuyến, người dân có thể đến trực tiếp cơ quan quản lý xuất nhập cảnh từ cấp huyện trở lên, hoặc các đồn công an được chỉ định để làm thủ tục.
Đối với người dân tại Hong Kong, Macau, Đài Loan, Hoa kiều, người nước ngoài hoặc công dân Trung Quốc đại lục đi cùng trẻ em dưới 16 tuổi, nếu có nhu cầu xin cấp giấy thông hành điện tử thời hạn 1 năm thì phải đến đăng ký trực tiếp tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh hoặc các đơn vị được chỉ định.
Người xin cấp có thể lựa chọn nhận giấy thông hành điện tử qua thư điện tử hoặc được cơ quan cấp hỗ trợ tải xuống để in ra sử dụng.
Israel tấn công nhà máy hóa dầu lớn nhất Iran
"Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) vừa tập kích dữ dội vào cơ sở hóa dầu lớn nhất Iran ở Asaluyeh, nơi sản xuất 50% sản lượng hóa dầu của nước này", Israel Katz, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, cho biết ngày 6/4.
Theo ông Katz, Israel tuần trước còn tấn công cơ sở hóa dầu lớn thứ hai Iran. Các đòn tập kích của Israel vào hai cơ sở đã vô hiệu hóa 85% năng lực xuất khẩu của Iran trong lĩnh vực này, ông cho hay.
"Đây là đòn giáng nặng về kinh tế, tương đương hàng chục tỷ USD, vào chính quyền Iran", ông Katz nói, thêm rằng IDF nhận lệnh "tiếp tục tấn công toàn lực vào hạ tầng quốc gia đối thủ".
Bộ trưởng Quốc phòng Israel cáo buộc ngành hóa dầu Iran là "động cơ chính trong cung cấp nguồn lực tài chính" cho các hoạt động của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran và quân đội nước này.
Hãng tin Iran Fars News trước đó cho biết một số tiếng nổ lớn đã vang lên ở khu phức hợp Hóa dầu South Pars ở Asaluyeh, thành phố cảng tây nam nước này. Đây là nơi xử lý sản lượng khí đốt khai thác từ mỏ South Pars trên vịnh Ba Tư.
Hãng thông tấn Tasnim của Iran đưa tin các công ty cung cấp điện, nước và oxy cho Asaluyeh bị tấn công, còn công ty hóa dầu South Pars không bị hư hại. Hãng tin này cũng cho biết nguồn điện cung cấp cho toàn bộ các cơ sở hóa dầu tại Asaluyeh đã bị cắt.
South Pars là một phần của mỏ khí đốt lớn nhất thế giới nằm ngoài khơi vịnh Ba Tư mà Iran chia sẻ với Qatar. Mỏ có diện tích khoảng 9.700 km2, trữ lượng ước tính lên tới 51 nghìn tỷ m3, lớn nhất thế giới, nằm ở hai bên đường phân định trên biển giữa Iran và Qatar tại vịnh Ba Tư. Phần còn lại ở phía Qatar gọi là North Dome, có diện tích gấp đôi South Pars.
Giới chức Iran cho biết South Pars có sản lượng khai thác năm 2025 là 730 triệu m3 khí đốt mỗi ngày. Hầu hết khí tự nhiên khai thác từ South Pars dùng để phục vụ Iran, đáp ứng tới 80% nhu cầu nội địa, chủ yếu để sưởi ấm và sản xuất điện.
Như Tâm (Theo Times of Israel, Reuters)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/israel-tan-cong-nha-may-hoa-dau-lon-nhat-iran-5059247.html
Hai ngày Mỹ chạy đua giải cứu phi công bị bắn rơi ở Iran
Tổng thống Donald Trump hôm 5/4 thông báo các lực lượng Mỹ đã giải cứu được thành viên còn lại trong tổ lái tiêm kích đa năng F-15E bị phòng không Iran bắn rơi. Ông khẳng định những chiến dịch đột kích, giải cứu phi công như vậy "rất hiếm khi được tiến hành" bởi mối đe dọa đối với nhân lực và khí tài của quân đội Mỹ.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt ca ngợi đây là "một trong những chiến dịch tìm kiếm và giải cứu táo bạo nhất trong lịch sử Mỹ".
Chiến dịch tìm kiếm cứu hộ được triển khai ngay sau khi tiêm kích đa năng F-15E Mỹ bị bắn hạ ở khu vực sâu trong không phận phía nam Iran hôm 3/4.
Phi công buồng trước nhanh chóng được giải cứu sau vài giờ. Sĩ quan điều khiển vũ khí ngồi buồng sau, người được ông Trump mô tả là "một đại tá rất được kính trọng", đã mất tích. Điều đó khiến quân đội Mỹ phải gấp rút huy động nguồn lực quy mô lớn để tìm kiếm phi công, một phần do lo ngại cục diện đàm phán sẽ thay đổi nếu Iran bắt sống được người này.
Hai quan chức Mỹ giấu tên tiết lộ với CNN rằng phi công này mang theo súng ngắn, bộ phát tín hiệu định vị và hệ thống liên lạc bảo mật, đồng thời phải liên tục di chuyển để trốn các mũi truy lùng của lực lượng Iran.
Vì lo ngại bị đối phương phát hiện, đại tá Mỹ không thể liên tục phát tín hiệu vô tuyến cho đồng đội xác định vị trí. Có thời điểm, ông phải leo lên sườn núi ở độ cao khoảng 2.100 m so với mực nước biển để tránh gọng kìm truy đuổi của các dân quân Iran.
Sĩ quan Mỹ cuối cùng ẩn nấp trong một khe núi. Vị trí của ông được các đặc vụ Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) xác định bằng nguồn lực riêng, sau đó chuyển lại cho Nhà Trắng và Lầu Năm Góc để đưa ra quyết định hành động. Đây cũng đánh dấu lần đầu Mỹ điều động quân nhân đặt chân lên lãnh thổ Iran kể từ đầu xung đột.
"Trong vòng 8 tiếng sau khi xác định được vị trí, chúng tôi đã xây dựng xong kế hoạch hành động. Trong 12 tiếng sau đó, chúng tôi đã triển khai lực lượng vào Iran", một nguồn tin tình báo Mỹ tiết lộ với Fox News.
Theo tiết lộ từ các quan chức Mỹ, hàng trăm binh sĩ cùng lực lượng đặc nhiệm tinh nhuệ và hàng chục máy bay từ các quân chủng đã tham gia chiến dịch. Quy mô nhân sự và số lượng phương tiện được huy động khiến chiến dịch trở nên đặc biệt hiếm có.
"Đây là những điều chúng ta chỉ thấy trong phim. Khi câu chuyện chính thức được công bố, tôi nghĩ mọi người sẽ bất ngờ. Đây là chiến dịch có thể được ghi vào sách sử", Jennifer Griffin, nhà báo chuyên về chiến sự của Fox, bình luận về chiến dịch sau khi tiếp cận các nguồn tin Lầu Năm Góc.
Một quan chức Mỹ mô tả cho biết chiến dịch giải cứu được chia làm hai giai đoạn, gồm bao vây khu vực và tiếp cận mục tiêu. Hoạt động diễn ra trong nhiều giờ, kéo dài từ đêm sang ngày, thay vì được tiến hành chớp nhoáng trong đêm như các chiến dịch giải cứu thông thường.
Đặc nhiệm SEAL Team 6 của hải quân Mỹ được giao nhiệm vụ tiến vào khu vực mục tiêu để giải cứu phi công, trong khi tiêm kích và các phương tiện yểm trợ hoạt động liên tục để kiểm soát không phận và ngăn lực lượng Iran tiếp cận. Các nguồn tin quan chức Mỹ khẳng định không xảy ra giao tranh trực diện giữa đặc nhiệm Mỹ và lực lượng Iran.
Song song với hoạt động quân sự, CIA triển khai chiến dịch đánh lạc hướng, tung thông tin sai lệch rằng phi công Mỹ đã được giải cứu từ lâu và đang được sơ tán khỏi Iran bằng đường bộ. Chiến thuật này nhằm gây nhiễu loạn và kìm hãm quá trình truy tìm của lực lượng Iran.
Khi các đơn vị Mỹ hội quân tại khu vực phi công ẩn nấp, không quân Mỹ tiến hành không kích và tuần tra để bảo đảm hành lang an toàn. Máy bay không người lái (UAV) MQ-9 Reaper và các hệ thống trinh sát liên tục theo dõi, sẵn sàng tấn công nếu lực lượng Iran tiến gần.
Chiến dịch cũng đòi hỏi thiết lập đường băng dã chiến trong lãnh thổ Iran để phục vụ rút quân. Dữ liệu đối chiếu địa lý cho thấy địa điểm này dường như nằm ở phía nam thành phố Isfahan, một trong những đô thị chủ chốt của Iran. Quân đội Mỹ đã triển khai ít nhất hai máy bay vận tải đặc nhiệm MC-130J Commando II đến đây, sẵn sàng đưa đặc nhiệm và phi công F-15E rời khu vực.
Tuy nhiên, trong quá trình chờ đợi, hai máy bay MC-130J đã gặp sự cố và không thể cất cánh.
Bộ chỉ huy chiến dịch sau đó phải điều động 3 vận tải cơ dự bị đến sân bay dã chiến để sơ tán lực lượng. Đặc nhiệm Mỹ phá hủy hai máy bay MC-130J, mỗi chiếc có giá xuất xưởng khoảng 114 triệu USD, nhằm ngăn chúng rơi vào tay Iran. Hình ảnh hiện trường còn cho thấy một hoặc hai trực thăng hạng nhẹ AH/MH-6 Little Bird, có giá 2-7 triệu USD tùy phiên bản, bị cháy rụi.
Giới chức Mỹ không công bố nguyên nhân dẫn tới sự cố. ABC News dẫn lời hai quan chức giấu tên cho biết các phi cơ Commando II bị mắc kẹt trong nền cát, trong khi quân đội Iran tuyên bố đã bắn hạ "ít nhất một vận tải cơ C-130 và hai trực thăng của Mỹ".
Quân đội Mỹ cho biết không có trường hợp thiệt mạng trong chiến dịch giải cứu. Ông Trump nói rằng đại tá phi công F-15E bị thương nặng, nhưng đang được điều trị và sẽ phục hồi sức khỏe.
Tuy nhiên, quân đội Mỹ cũng hứng chịu nhiều tổn thất khí tài trong nỗ lực giải cứu. Bên cạnh các vận tải cơ MC-130J và trực thăng AH/MH-6 bị phá hủy, một cường kích A-10 đã bị phòng không Iran bắn rơi khi đang yểm trợ lực lượng tìm kiếm.
Hai trực thăng cứu nạn chiến đấu HH-60W Jolly Green II cũng trúng hỏa lực Iran, khiến ít nhất một quân nhân bị thương, nhưng vẫn hạ cánh an toàn ở lãnh thổ đồng minh của Mỹ. Chưa rõ mức độ hư hại của chúng.
Các quan chức Mỹ và giới chuyên gia nhận định đây là chiến dịch có độ phức tạp hiếm thấy, bắt nguồn từ hàng loạt yếu tố như địa hình núi non hiểm trở, phi công bị thương, áp lực truy đuổi từ đối phương, phải triển khai lực lượng vào sâu trong lãnh thổ thù địch.
Theo Griffin, chiến dịch này vượt trội cả về quy mô lẫn mức độ rủi ro so với những đợt giải cứu của quân đội Mỹ trong quá khứ.
"Đây là hoạt động rất khác thường. Chúng ta đã giải cứu phi công giữa ban ngày, sau 7 giờ hiện diện trong lãnh thổ Iran. Tất cả binh sĩ tham gia đã thể hiện tài năng và sự dũng cảm tuyệt vời", Tổng thống Trump cho hay.
Thanh Danh (Theo CNN, NYT, Fox, WSJ)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/hai-ngay-my-chay-dua-giai-cuu-phi-cong-bi-ban-roi-o-iran-5058837.html