“NATO đã không có mặt khi chúng ta cần họ và họ cũng sẽ không có mặt nếu chúng ta cần họ lần nữa”, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 8/4, sau cuộc gặp kín với Tổng thư ký NATO Mark Rutte tại Nhà Trắng.
Ông Trump cũng nhắc tới đảo Greenland của Đan Mạch, gọi đây là nơi “được quản lý kém cỏi” mà không nêu thêm điều gì. Theo AFP, ông dường như nhắc lại những lời đe dọa về việc Mỹ muốn sở hữu hòn đảo.
Sau sự kiện, Tổng thư ký NATO mô tả cuộc thảo luận với lãnh đạo Mỹ là “rất thẳng thắn, cởi mở”, nhưng không trả lời khi được hỏi liệu Tổng thống Trump có nhắc tới khả năng Mỹ sẽ rời liên minh hay không.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt trước đó cho biết Tổng thống Trump sẽ thảo luận về khả năng Mỹ rời NATO khi gặp Tổng thư ký Rutte. “Thật đáng buồn khi NATO đã quay lưng lại với Mỹ trong suốt 6 tuần qua, trong khi chính người dân Mỹ là những người đã tài trợ cho quốc phòng của họ”, bà nói.
Cuộc họp diễn ra một ngày sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần.
Tổng thống Trump đã nhiều lần bày tỏ bất bình khi các đồng minh phương Tây từ chối ủng hộ Washington trong xung đột với Tehran. Lãnh đạo Mỹ đã gọi NATO là “hổ giấy” sau khi liên minh không tham gia nỗ lực mở cửa eo biển Hormuz và một số quốc gia thành viên cấm Mỹ sử dụng các căn cứ trên lãnh thổ của họ cho chiến dịch Trung Đông.
Wall Street Journal ngày 8/4 đưa tin chính quyền Trump đang xem xét kế hoạch “trừng phạt các thành viên NATO bị coi là không hữu ích” bằng cách rút quân đồn trú khỏi những nước này, cũng như điều thêm lực lượng đến những quốc gia được coi là ủng hộ mạnh mẽ chiến dịch của Mỹ nhằm vào Iran.
Ngọc Ánh (Theo AFP, CNN, Reuters)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/ong-trump-chi-trich-nato-sau-cuoc-gap-lanh-dao-lien-minh-5060242.html
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm 3/4 thông báo bắn rơi một tiêm kích tàng hình F-35 ở miền trung nước này bằng "hệ thống phòng không tiên tiến". Tuy nhiên, dựa vào hình ảnh các mảnh vỡ do Tehran công bố, giới quan sát xác định máy bay bị hạ là tiêm kích F-15E Mỹ đồn trú tại căn cứ không quân Lakenheath ở Anh, không phải F-35.
Truyền thông Mỹ sau đó dẫn lời các quan chức giấu tên nước này xác nhận một tiêm kích F-15E đã bị Iran bắn rơi, hai phi công phải nhảy dù trên lãnh thổ đối phương. Quân đội Mỹ đã mở chiến dịch tìm kiếm và giải cứu thành công một phi công, song chưa tìm thấy người còn lại.
IRGC cho biết đang lùng sục ở khu vực gần nơi tiêm kích Mỹ rơi xuống ở tây nam Iran. Thống đốc vùng này cam kết khen thưởng cho ai bắt hoặc hạ được "lực lượng của kẻ thù". Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf mỉa mai rằng chiến dịch của Mỹ - Israel đã bị hạ cấp từ nhằm mục đích "thay đổi chế độ" xuống thành tìm kiếm phi công.
Adam Smith, thành viên cấp cao của đảng Dân chủ trong Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ, cho rằng cục diện trên bàn đàm phán sẽ thay đổi hoàn toàn nếu Iran tìm thấy phi công F-15E đang mất tích. Nếu bắt được tù binh là phi công, Iran hoàn toàn có thể đưa ra những điều kiện đàm phán bất lợi với phía Mỹ.
Nhưng mọi chuyện chưa dừng lại ở đó. Chiến dịch tìm kiếm quy mô lớn tiếp tục khiến Mỹ hứng chịu tổn thất về khí tài.
Trong quá trình bay thấp để sẵn sàng yểm trợ hỏa lực cho lực lượng tìm kiếm phi công chiếc F-15E, một cường kích A-10 Mỹ đã bị trúng đạn ở vùng trời phía nam Iran, NBC News dẫn lời một quan chức Mỹ cho biết. Phi công đã cố gắng điều khiển máy bay rời khỏi không phận Iran, bay về phía nam qua eo biển Hormuz để vào vùng trời Kuwait trước khi phóng ghế thoát hiểm và hiện an toàn.
Hai quan chức Mỹ còn nói với Reuters rằng hai trực thăng thuộc đội tìm kiếm đã trúng hỏa lực Iran, song đã rời khỏi không phận nước này thành công. Một quan chức cho biết những người có mặt trên hai máy bay vẫn an toàn, nhưng ít nhất một quân nhân đã bị thương.
Theo dữ liệu từ trang theo dõi hàng không FlightRadar24, một tiêm kích F-16CJ Mỹ đã bật mã phát đáp "7700", được dùng trong trường hợp khẩn nguy trên không, khi rời không phận Iran và Iraq.
Một máy bay tiếp dầu KC-135R Mỹ cũng phát tín hiệu khẩn nguy không lâu sau khi cất cánh khỏi thành phố Tel Aviv ở Israel. Chưa rõ nguyên nhân đến hai tình huống trên và tình trạng hiện tại của hai máy bay.
IRGC cùng ngày 3/4 còn tuyên bố bắn rơi thêm hai máy bay không người lái (UAV) MQ-9 Reaper trên bầu trời tỉnh Isfahan. Mỗi chiếc MQ-9 có giá xuất xưởng khoảng 30 triệu USD. Đài CBS tuần trước cho biết Mỹ đã mất ít nhất 16 phi cơ này kể từ đầu xung đột.
Những tổn thất này hoàn toàn trái ngược với tuyên bố trước đó của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng năng lực quân sự của Iran gần như đã bị xóa sổ và Mỹ sắp hoàn thành các mục tiêu chiến lược của cuộc chiến.
"Đây là ngày đen tối với không quân Mỹ", Press TV, kênh truyền thông bằng tiếng Anh của truyền hình nhà nước Iran, tuyên bố.
Không quân Mỹ trước đó từng mất 3 tiêm kích F-15E trong một ngày, song là vì bị đồng minh Kuwait bắn nhầm chứ không phải do Iran hạ. Sự việc hôm 3/4 được cho là lần đầu tiên máy bay có người lái của Mỹ bị bắn rơi trên vùng trời Iran kể từ khi xung đột bùng phát.
Theo thống kê của CNN, Mỹ đã mất ít nhất 7 máy bay có người lái kể từ đầu xung đột. Ngoài số phi cơ nêu trên, một máy bay tiếp dầu KC-135 đã bị rơi tại Iraq và một phi cơ cảnh báo sớm E-3 Sentry bị phá hủy tại căn cứ không quân ở Arab Saudi.
Lầu Năm Góc và Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, chưa đưa ra bình luận.
Giới quan sát trước đó nhận định không quân Mỹ sẽ gặp nhiều nguy hiểm hơn sau khi bắt đầu thâm nhập sâu vào miền đông Iran, nơi tập trung nhiều hệ thống phòng không di động vốn "thoắt ẩn, thoắt hiện" và khó bị tiêu diệt.
"Các tổ hợp phòng không di động sở hữu khả năng xuất hiện ở gần như mọi nơi và khiến tổ bay có rất ít thời gian phản ứng. Những hệ thống này có thể ẩn mình rất kỹ và sẽ tiếp tục hiện diện trên chiến trường rất lâu sau khi những trận địa phòng không cố định bị phá hủy hoàn toàn", bình luận viên Tyler Rogoway của chuyên trang quân sự War Zone cho hay.
Trước khi tiêm kích F-15E và cường kích A-10 bị bắn rơi, một tiêm kích F-35A Mỹ cũng đã phải hạ cánh khẩn cấp sau khi thực hiện nhiệm vụ chiến đấu trên bầu trời Iran, nghi do trúng hỏa lực của đối phương. Video do IRGC công bố cho thấy cảm biến hồng ngoại bám bắt chiếc F-35A, trước khi tên lửa phòng không phát nổ ở khoảng cách gần và khiến nó bị hư hại.
Theo Behnam Ben Taleblu, giám đốc cấp cao về chương trình Iran tại Quỹ Phòng vệ Dân chủ (FDD), chiến đấu cơ Mỹ hiện làm nhiệm vụ ở độ cao thấp hơn nên dễ bị tên lửa Iran nhắm mục tiêu. Taleblu cho rằng tiêm kích F-15E có thể đã bị xe phòng không của Iran nhắm bắn, song khả năng lớn hơn là Tehran đã sử dụng tên lửa phòng không vác vai.
Vũ khí này khó bị phát hiện hơn và là minh chứng cho thấy phòng không Iran vẫn "rất nguy hiểm", dù đã suy yếu nhiều sau các cuộc tập kích liên tục của Mỹ - Israel. "Đây là chính quyền đang phải chiến đấu để tồn tại", Taleblu cho hay.
Tướng Alireza Elhami, chỉ huy Căn cứ Phòng không Liên quân Iran, cho hay lực lượng nước này đang "săn lùng" máy bay Mỹ bằng "khí tài và phương pháp mới", nhưng không nêu cụ thể. "Điều này đã khiến kẻ thù bối rối và hoang mang", tướng Elhami nói.
Tuy nhiên, Mark Cancian, cố vấn cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), cho rằng chiến dịch của không quân Mỹ tới nay vẫn có thể coi là thành công về mặt quân sự, bất chấp những tổn thất trong ngày 3/4.
Ông cho biết tỷ lệ máy bay chiến đấu Mỹ bị bắn rơi trên bầu trời Đức trong Thế chiến II từng có thời điểm là 3%, tương đương khoảng 350 phi cơ trong cuộc chiến hiện nay tại Trung Đông. Tỷ lệ này được coi là "chấp nhận được" trong các cuộc giao tranh khốc liệt.
"Nhưng vẫn còn yếu tố chính trị, do người dân Mỹ đã quen với những cuộc chiến hầu như không có thương vong, chưa kể một bộ phận lớn dư luận không ủng hộ chiến dịch. Đối với họ, bất kỳ tổn thất nào cũng đều là không thể chấp nhận", Cancian cho hay.
Phạm Giang (Theo PressTV, Reuters, AP)
Nguồn: https://vnexpress.net/ngay-tham-hoa-cua-khong-quan-my-o-iran-5058507.html
Thế Giới
Tin tức thế giới 11-4: Ông Trump nói Mỹ sẽ mở lại eo biển Hormuz; Phái đoàn Iran tới Pakistan
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 10-4 khẳng định Washington sẽ mở lại eo biển Hormuz "có hoặc không có" sự hợp tác của Iran, nhấn mạnh mục tiêu cốt lõi trong các cuộc đàm phán là ngăn Tehran phát triển vũ khí hạt nhân.
Phát biểu trước chuyến công du trong nước, ông Trump cho biết Mỹ đã cử Phó tổng thống JD Vance tới Pakistan để gặp các quan chức cấp cao Iran, trong nỗ lực đạt được thỏa thuận hòa bình sau lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần được thống nhất trước đó.
"Chúng tôi sẽ mở lại vùng Vịnh, có hoặc không có họ… hay eo biển như cách họ gọi. Tôi nghĩ việc này sẽ diễn ra khá nhanh, và nếu không, chúng tôi vẫn có thể hoàn tất nó. Chúng tôi sẽ sớm mở lại tuyến này", nhà lãnh đạo tuyên bố.
Eo biển Hormuz - nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô toàn cầu - được xem là tâm điểm trong các cuộc đàm phán tại Islamabad.
Khi được hỏi về tiêu chí của một thỏa thuận "tốt", ông Trump nhấn mạnh: "Không có vũ khí hạt nhân. Đó là 99% của vấn đề".
Theo Hãng tin Fars ngày 11-4, phái đoàn Iran do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn đầu đã tới Islamabad (Pakistan) để tham gia các cuộc đàm phán với Mỹ.
Tham gia đoàn đàm phán còn có Ngoại trưởng Abbas Araghchi, Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia Tối cao Ali Akbar Ahmadian, Thống đốc Ngân hàng trung ương Abdolnaser Hemmati và một số nghị sĩ.
Fars dẫn lời phía Iran cho biết các cuộc đàm phán chỉ bắt đầu nếu đối phương chấp nhận các điều kiện tiên quyết do Tehran đưa ra.
Iran xác nhận đã chấp thuận các điều khoản của lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần, nhưng cảnh báo nếu xung đột tái diễn, nước này sẽ tiếp tục nhắm vào lợi ích của Mỹ trong khu vực và Israel.
Về phía Mỹ, Phó tổng thống JD Vance - người dẫn đầu phái đoàn - bày tỏ kỳ vọng đạt kết quả tích cực khi tới Pakistan, song nhấn mạnh Washington sẽ không dễ dàng nhượng bộ: "Nếu họ định qua mặt chúng tôi, họ sẽ thấy đội đàm phán không dễ tiếp nhận điều đó".
Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã kêu gọi tăng cường phối hợp giữa Bắc Kinh và Bình Nhưỡng trong các vấn đề quốc tế và khu vực, trong cuộc gặp với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un ngày 11-4.
Chuyến thăm kéo dài hai ngày của ông Vương Nghị tới Bình Nhưỡng diễn ra trong bối cảnh quan hệ song phương đang được thúc đẩy trở lại sau thời gian gián đoạn vì đại dịch COVID-19.
Theo phía Trung Quốc, hai bên nhất trí cần đẩy mạnh trao đổi và phối hợp trước "tình hình quốc tế phức tạp và biến động". Đáp lại, ông Kim Jong Un cũng đề cao việc mở rộng tiếp xúc ở nhiều cấp độ, cho rằng quan hệ chặt chẽ hơn là cần thiết để bảo vệ lợi ích chung.
Trước đó, Ngoại trưởng Vương Nghị đã hội đàm với người đồng cấp Triều Tiên ngày 9-4 và cam kết duy trì "đà phát triển tích cực" trong quan hệ song phương. Bắc Kinh cũng bày tỏ sẵn sàng mở rộng hợp tác thực chất với Bình Nhưỡng trong thời gian tới.
Cựu phó tổng thống Kamala Harris cho biết bà đang cân nhắc khả năng tranh cử tổng thống Mỹ lần nữa vào năm 2028, sau thất bại trước Tổng thống Trump trong cuộc bầu cử năm 2024.
Tại sự kiện ở New York ngày 10-4, khi được hỏi liệu bà có tham gia tranh cử lần nữa không, bà Harris trả lời rằng: "Có thể lắm. Tôi đang suy nghĩ về điều đó".
Bà nhấn mạnh quyết định cuối cùng sẽ phụ thuộc vào việc ai là người có thể đảm nhận tốt nhất vai trò tổng thống "vì người dân Mỹ".
Một người đàn ông 20 tuổi đã bị bắt sau khi ném bom xăng vào nhà riêng của CEO OpenAI, ông Sam Altman, tại San Francisco vào rạng sáng 10-4 theo giờ địa phương.
Theo cảnh sát, vụ việc xảy ra khoảng 4h sáng khi nghi phạm ném thiết bị gây cháy vào khu vực cổng bên ngoài, gây hỏa hoạn rồi bỏ trốn. Sau đó, người này được cho là đã di chuyển tới văn phòng OpenAI, tiếp tục đe dọa sẽ phóng hỏa tòa nhà. Hiện các cáo buộc vẫn đang được xem xét.
Đại diện OpenAI xác nhận sự việc và cho biết không có ai bị thương. Cảnh sát chưa công bố động cơ của vụ tấn công.
Đây không phải lần đầu các cơ sở của OpenAI trở thành mục tiêu. Trước đó, trụ sở công ty từng phải phong tỏa do các lời đe dọa bạo lực, trong khi các cuộc biểu tình cũng thường xuyên diễn ra bên ngoài văn phòng tại khu Mission Bay (San Francisco).
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hôm nay tiếp Thủ tướng Slovakia Robert Fico tại Phủ Chủ tịch, nhấn mạnh Việt Nam luôn trân trọng, ghi nhớ và chân thành cảm ơn sự giúp đỡ quý báu, hiệu quả cả về vật chất, tinh thần mà nhân dân Slovakia dành cho Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng đất nước, theo Bộ Ngoại giao.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho hay Việt Nam nhất quán coi trọng và mong muốn làm sâu sắc hơn nữa quan hệ với Slovakia, đồng thời bày tỏ hài lòng khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược.
Thủ tướng Fico cho hay cá nhân ông có tình cảm rất đặc biệt với đất nước và con người Việt Nam, luôn trân trọng dân tộc Việt Nam anh hùng trong đấu tranh giải phóng dân tộc và một Việt Nam vô cùng năng động trong phát triển kinh tế - xã hội cũng như hội nhập quốc tế, nhất là chính sách đối ngoại đúng đắn của Việt Nam trong bối cảnh tình hình thế giới diễn biến hết sức phức tạp hiện nay.
Thủ tướng cho biết Việt Nam luôn là nguồn cảm hứng để Slovakia học hỏi kinh nghiệm trong phát triển, hội nhập quốc tế và khu vực, nhấn mạnh Slovakia luôn coi Việt Nam là đối tác quan trọng nhất tại Đông Nam Á và một trong ba đối tác lớn nhất tại châu Á.
Thủ tướng Slovakia cho hay sẽ phối hợp chặt chẽ với Việt Nam để triển khai ngay các thỏa thuận đạt được, đặc biệt trong những lĩnh vực mang tính đột phá như kinh tế - thương mại, khoa học - kỹ thuật, quốc phòng - an ninh, công nghiệp, năng lượng tái tạo, du lịch, nông nghiệp công nghệ cao và AI.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu một số định hướng lớn để hai bên triển khai, trong đó có tăng cường tin cậy chính trị, đưa hợp tác kinh tế - thương mại, đầu tư trở thành trụ cột chính của hợp tác.
Hai bên chú trọng thành lập các dự án "hải đăng" ở lĩnh vực công nghiệp ôtô, năng lượng tái tạo, công nghệ cao, chuyển đổi số và công nghệ thông tin, đào tạo nhân lực chất lượng cao, tăng cường hợp tác lao động và mở rộng hợp tác địa phương. Hai nước cần tận dụng tối đa vị trí cửa ngõ để tiếp cận thị trường ASEAN và EU.
Trao đổi về các vấn đề khu vực và quốc tế, hai bên nhấn mạnh về tầm quan trọng của việc tuân thủ luật pháp quốc tế, tôn trọng Hiến chương Liên Hợp Quốc và nguyên tắc cơ bản của quan hệ quốc tế, thúc đẩy giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở đối thoại, hợp tác và tôn trọng lẫn nhau, qua đó góp phần duy trì môi trường hòa bình, ổn định, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển bền vững, thịnh vượng của các quốc gia.
Việt Nam - Slovakia nhấn mạnh tầm quan trọng của giao lưu nhân dân, coi đây là nền tảng vững chắc và động lực quan trọng để tăng cường hiểu biết lẫn nhau, thắt chặt tình hữu nghị truyền thống và củng cố quan hệ hợp tác toàn diện giữa hai nước.
Thủ tướng Fico và Thủ tướng Lê Minh Hưng sáng nay hội đàm tại trụ sở chính phủ, sau đó chứng kiến lễ trao 6 văn kiện hợp tác giữa hai nước trong nhiều lĩnh vực, trong đó có công nghiệp quốc phòng, ngoại giao, văn hóa, năng lượng nguyên tử. Hai Thủ tướng cũng thông qua Tuyên bố chung về nâng cấp quan hệ Việt Nam - Slovakia lên Đối tác Chiến lược.