Là một người yêu động vật, làm công việc chăm sóc chó, mèo tại một tiệm thú y, Trần Trà My (28 tuổi, ngụ phường Bình Đông, TP.HCM), cho biết hoàn toàn ủng hộ Việt Nam hướng tới chấm dứt tình trạng buôn bán thịt chó, mèo.
“Nếu chúng ta tiêu thụ thịt của động vật này sẽ dẫn đến việc trộm cắp chó, mèo tăng mạnh, tệ nạn xã hội cũng tăng theo. Chó, mèo là người bạn đồng hành tạo niềm vui và sự gắn kết, giảm stress, chó còn giúp giữ nhà, bảo vệ con người, dẫn đường cho người mù, chó nghiệp vụ… Vì vậy ăn thịt chó, mèo là không nên, cần loại bỏ tình trạng này, em ủng hộ hai tay”, My chia sẻ.
Còn Trương Mỹ Thương, sinh viên Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, cho rằng nếu loại bỏ việc buôn bán, tiêu thụ thịt chó, mèo là quá tốt. Là người yêu động vật, đã từ lâu rồi Thương mong muốn ở TP.HCM và rộng hơn là cả nước sẽ có quy định cấm buôn bán thịt chó, mèo.
“Em nghĩ, từ ngày xưa do thiếu ăn, thiếu mặc nên người ta mới ăn thịt những con vật gần gũi bên mình, còn hiện tại với sự phát triển, mọi thứ đầy đủ, việc ăn thịt chó, mèo được xem là hành động không nhân đạo. Việc ăn thịt chó, mèo giống như ăn thịt bạn đồng hành của mình”, Thương nói.
Nhà nghiên cứu Nguyễn Ngọc Tiến, từng công tác ở báo Hà Nội mới 30 năm (ngụ phường Hàng Trống, TP. Hà Nội), cho biết người Việt cũng có thói quen ăn thịt chó, mèo từ rất lâu rồi. Do đó, việc thay đổi thói quen ăn thịt chó thì không hề dễ dàng, muốn chấm dứt việc buôn bán chó, mèo phải bắt đầu từ giáo dục, giáo dục nhận thức và ý thức cho giới trẻ nói chung.
“Giáo dục từ cấp học phổ thông rồi đến các gia đình, cộng đồng, giáo dục ngay từ khi còn nhỏ để không hình thành thói quen ăn thịt chó, mèo. Khi không ai ăn thì nạn buôn bán chó, mèo làm thịt mới có thể chấm dứt. Chó, mèo còn là thú cưng của rất nhiều bạn trẻ, nếu giết thịt con vật gần gũi với con người là rất không nhân văn, không nhân đạo”, ông Tiến nói.
Theo tiến sĩ Trần Hữu Sơn, Viện trưởng Viện Nghiên cứu ứng dụng văn hóa và Du lịch (thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam), thói quen ăn thịt chó, mèo có phần ăn sâu vào đời sống nhiều người dân, trước mắt vận động là phù hợp còn nếu cấm ngay thì khó, ví dụ cấm như Hàn Quốc thì Việt Nam có thể chưa làm được. Chúng ta có thể chia hai giai đoạn, bước đầu là tuyên truyền, vận động, giai đoạn hai là có những quy định và hình phạt khắt khe hơn, văn bản pháp luật rõ ràng hơn.
“Tuyên truyền để người dân hiểu vì sao không nên ăn thịt chó, mèo. Mình có thể giáo dục nhận thức, ý thức từ nhà trường, lớp trẻ hiểu thì rất tốt, khi trưởng thành sẽ hình thành ý thức không ăn thịt chó, mèo nữa. Tôi từng gặp khá nhiều bạn trẻ đi du học về đã bỏ ăn thịt chó, mèo do tiếp nhận văn hóa nước ngoài”, tiến sĩ Trần Hữu Sơn nói.
Tiến sĩ Sơn cho biết thêm, tiêu thụ thịt chó, mèo không được gọi là phi hay phản văn hóa nhưng về mặt phúc lợi động vật và nhân đạo thì không nên ăn, con chó, con mèo nó gắn với chúng ta từ xưa đến nay. Hơn nữa chó được nuôi với mục đích ban đầu là để giữ nhà, canh gia súc, đồng hành cùng con người… chứ không phải để lấy thịt như một số động vật khác.
“Cách làm phù hợp lúc này là tuyên truyền cho giới trẻ và người dân nói chung, các cơ sở giết mổ về tác hại của ăn thịt chó, mèo, cũng như nguy cơ bệnh dại và bệnh dịch khác từ chó, mèo. Sau đó xây dựng cơ chế, thể chế, có văn bản quy định, đối tượng rõ ràng…”, ông Sơn cho biết.
Chỉ với 130 m², cô gái trồng rau bán 55.000/kg vẫn không đủ hàng
Sau khi tốt nghiệp ngành công nghệ sinh học Trường ĐH Công nghiệp thực phẩm TP.HCM, chị My quyết định trở về địa phương công tác, đảm nhận vai trò công an viên và Ủy viên Ban Chấp hành Xã đoàn Bình Thắng (cũ). Công việc bận rộn, nhưng niềm đam mê làm nông nghiệp sạch đã thôi thúc chị không ngừng tìm tòi, nghiên cứu để lựa chọn hướng khởi nghiệp phù hợp.
Đầu năm 2021, chị My mạnh dạn đầu tư hơn 60 triệu đồng, thuê 80 m2 đất tại ấp Bình Hòa, TT. Bình Đại, H.Bình Đại (cũ) để xây dựng mô hình trồng rau thủy canh nhà màng, với thương hiệu My's Garden. Mô hình thiết kế theo quy trình khép kín, ứng dụng công nghệ tự động hóa ở nhiều khâu. Hệ thống thủy canh hồi lưu, bồn chứa dung dịch dinh dưỡng, máy bơm và giàn tưới phun sương đều vận hành tự động.
Đặc biệt, hệ thống tưới được cài đặt hẹn giờ, cứ 30 phút phun một lần, mỗi lần khoảng 1 phút, giúp cây sinh trưởng ổn định, tiết kiệm nước và giảm đáng kể công lao động. Các máng trồng sử dụng ống nhựa UPVC chuyên dụng, đặt cách mặt đất khoảng 85cm, đảm bảo vệ sinh và thuận tiện chăm sóc.
Toàn bộ quy trình sản xuất không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, góp phần hạn chế ô nhiễm môi trường và đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng. Hệ thống tưới phun sương tự động giúp tiết kiệm nước, phù hợp với điều kiện hạn mặn, góp phần thích ứng với biến đổi khí hậu. Sau hơn 2 năm triển khai, mô hình cho thấy hiệu quả rõ rệt.
Tháng 4.2023, Trà My đầu tư thêm 50 m2 tại Trường THCS xã Bình Thắng, nâng tổng diện tích canh tác lên khoảng 130 m2. Hiện nay, vườn rau trồng đa dạng các loại rau xanh giàu dinh dưỡng như cải kale, cải bó xôi, cải bẹ xanh, cải bẹ dún, cải ngọt, cải thìa, xà lách…
Mỗi tuần, vườn thu hoạch một đợt, cung cấp ra thị trường hơn 25 kg rau sạch, giá bán ổn định từ 45.000 - 55.000 đồng/kg. Phần lớn sản phẩm được khách hàng đặt mua trước, đảm bảo đầu ra ổn định. Nhờ đó, trung bình mỗi năm, chị My thu nhập khoảng 100 triệu đồng.
Không chỉ phát triển kinh tế gia đình, chị My còn tích cực lan tỏa mô hình đến cộng đồng. Chị cung cấp cây giống, đất sạch và chuyển giao kỹ thuật trồng rau thủy canh cho nhiều cá nhân, đơn vị, đặc biệt là các trường mầm non và tiểu học trên địa bàn. Mô hình "Vườn rau thủy canh" của chị My được địa phương đánh giá là mô hình khởi nghiệp xanh tiêu biểu của thanh niên, góp phần thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững, thân thiện với môi trường.
Tháng 7.2023, chị phối hợp với Xã đoàn Bình Thắng (cũ) thành lập Tổ hợp tác thanh niên cung cấp đất và rau sạch, tạo môi trường liên kết, hỗ trợ đoàn viên, thanh niên về vốn, kỹ thuật và kinh nghiệm sản xuất. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, gia tăng giá trị sản phẩm và khơi dậy tinh thần khởi nghiệp trong giới trẻ.
Bên cạnh hoạt động sản xuất kinh doanh, chị còn là đoàn viên năng động, tích cực tham gia các phong trào như hiến máu tình nguyện, xây dựng mô hình "Cơ quan xanh, sạch, năng động", "Vườn ươm thanh niên"…
Với những nỗ lực trong lao động, sản xuất và đóng góp cho cộng đồng, năm 2024, chị My được Tỉnh đoàn Bến Tre (cũ) vinh danh là "Thanh niên khởi nghiệp, sản xuất giỏi tiêu biểu".
Nữ kỹ sư khởi nghiệp với trái mù u, thu gần 300 triệu đồng/năm
Sau khi tốt nghiệp ngành nông nghiệp sạch Trường Nông nghiệp, ĐH Cần Thơ, chị Ngô Thị Xuân Thủy (36 tuổi, ngụ xã Tam Ngãi, Vĩnh Long - trước là xã Thông Hòa, H.Cầu Kè, Trà Vinh) có nhiều năm làm việc tại các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh nông nghiệp. Quá trình làm việc, chị tích lũy được kiến thức, hiểu rõ nhu cầu thị trường và hình thành tư duy phát triển sản phẩm nông nghiệp sạch.
Những lần về quê, thấy bà con hái trái mù u bán dưới dạng nguyên liệu thô, giá trị chưa được khai thác trọn vẹn khiến chị trăn trở. Đến năm 2019, chị xin nghỉ việc, về quê khởi nghiệp từ trái mù u.
Trong quá trình nghiên cứu, chị phát hiện hạt mù u có thể chiết xuất thành loại dầu thảo dược có giá trị cao, thị trường trong nước còn nhiều tiềm năng. Chị bắt đầu mua hạt từ bà con người đồng bào dân tộc Khmer và những hộ dân quanh vùng, vừa tạo nguồn thu ổn định cho họ, vừa chủ động nguyên liệu sạch.
"Sau khi tìm hiểu, tôi biết cây mù u đã được người dân sử dụng từ hơn 30 năm trước như một phương thuốc trị bỏng rất hiệu quả. Tuy nhiên, bà con chỉ trồng mà chưa biết cách khai thác giá trị kinh tế. Vì vậy tôi nảy sinh ý tưởng làm dầu mù u", chị Thủy cho biết.
Năm 2021, chị Thủy chính thức đưa ra thị trường dòng dầu mù u sạch đầu tiên, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong hành trình khởi nghiệp. Chị chọn hướng đi khác biệt, làm dầu sạch theo phương pháp truyền thống, đảm bảo "3 không" (không pha tạp, không hóa chất, không phụ gia), đồng thời kiểm soát quy trình từ hạt đầu vào đến sản phẩm cuối cùng. Tất cả sản phẩm của chị Thủy đều đã được kiểm định chất lượng an toàn tại Trung tâm kỹ thuật Tiêu chuẩn đo lường chất lượng 3 (Ủy ban Tiêu chuẩn đo lường chất lượng quốc gia).
Nhằm đa dạng hóa nguồn thu và nâng cao giá trị dược liệu địa phương, ngoài trái mù u, chị Thủy mở rộng danh mục sản phẩm từ hạt chùm ngây, tinh dầu sả chanh, bạc hà, vỏ bưởi… Sản phẩm không chỉ góp phần chăm sóc sắc đẹp, mà còn mang đến giải pháp phục hồi da tổn thương theo hướng an toàn.
Chị còn giúp 20 hộ đồng bào Khmer và nông dân trong vùng có đầu ra ổn định cho trái mù u. Nhiều hộ dân cho biết trước đây trái mù u rụng đầy vườn nhưng không ai mua. Từ khi có cơ sở của chị Thủy, bà con phơi khô bán được 10.000 - 15.000 đồng/kg. Bà Diêu Thị Thuận (ngụ xã Tam Ngãi, Vĩnh Long) cho hay: "Hồi trước trồng chơi thôi, trái rụng cũng bỏ. Giờ có cô Thủy mua đều đặn, tới mùa hái bán có thêm thu nhập. Nguồn thu tuy nhỏ nhưng ổn định, giúp nhiều hộ đồng bào Khmer như tôi có thêm chi phí sinh hoạt".
Hiện mỗi năm cơ sở của chị Thủy cung ứng khoảng 3 - 5 tấn dầu mù u, giá bán từ 500.000 đồng/lít, thu nhập dao động 200 - 300 triệu đồng/năm. Với vùng nguyên liệu ngày càng mở rộng, chị đặt mục tiêu tăng công suất lên 10 tấn dầu/năm; đồng thời dự định thành lập tổ hợp tác, HTX liên kết các nhà vườn trong vùng, hình thành chuỗi sản xuất khép kín từ khâu mua nguyên liệu đến chế biến, tinh luyện, đóng chai, đưa ra thị trường.
