PV Thanh Niên đã có dịp quan sát quy trình tổ chức bữa ăn bán trú do công ty cung cấp suất ăn mang đến ở một trường tiểu học có gần 1.000 học sinh (HS) ăn bán trú/ngày ở P.Tân Định, TP.HCM. Để đảm bảo đủ lượng và chất cũng như an toàn vệ sinh thực phẩm, công tác giám sát của nhà trường rất nghiêm ngặt, chặt chẽ.
Để đảm bảo HS ăn ngon, ăn no, đủ chất thì ngay từ đầu nhà trường phải làm việc với bên cung cấp suất ăn, định lượng theo từng nhóm tuổi HS. Khi xe vận chuyển thực phẩm đến trường, phó hiệu trưởng phụ trách bán trú, nhân viên y tế của trường cùng bảo mẫu các lớp có mặt để kiểm tra, giám sát.
Sau bước kiểm tra thực phẩm bằng cảm quan, lưu mẫu thực phẩm, nhân viên bảo mẫu cầm giấy in thông số bữa ăn bán trú của lớp để cân đối chứng với đơn vị cung cấp suất ăn. Chỉ khi số lượng trùng khớp, nhân viên bảo mẫu mới ký nhận hàng. Nhà cung cấp cũng không được chia sẵn theo từng khay mà sẽ giao các hộp lớn đựng cơm, canh, đồ mặn về từng lớp.
Những bữa HS ăn món nước như phở, bánh canh, các phần nước dùng nhà cung cấp giao tới sẽ được chuyển tới phòng giáo dục dinh dưỡng của trường để hâm nóng trước khi chia về các lớp.
Tại trường, luôn có 2 người cùng ăn suất bán trú với HS: Một là nhân viên y tế, ăn trước HS 30 phút để đánh giá độ an toàn, cảm nhận màu, mùi vị thức ăn và người thứ hai là hiệu trưởng, ăn sau các em để đánh giá khẩu phần ăn, chất lượng bữa ăn có cần điều chỉnh hay không…
Hằng năm, trường tiểu học nêu trên đều tổ chức các đợt ban giám hiệu, ban đại diện cha mẹ HS đến kiểm tra định kỳ, đột xuất tại đơn vị cung cấp suất ăn. Trường cũng mời cha mẹ HS đến ăn cơm trưa cùng con, đánh giá bữa ăn bán trú…
Dù làm đủ quy trình như vậy, song hiệu trưởng trường tiểu học này cho biết bản thân vẫn cảm thấy áp lực khi tổ chức bữa ăn bán trú cho HS. “Vấn đề chúng tôi lo nhất hiện nay là vệ sinh an toàn thực phẩm. Thực tế cho thấy nhiều trường hợp bị phanh phui nhưng khi các đoàn kiểm tra tới thì công ty vẫn có đầy đủ giấy chứng nhận an toàn thực phẩm. Kể cả trường có bếp ăn đặt tại trường, thực phẩm đầu vào luôn được đính kèm đầy đủ giấy tờ an toàn pháp lý, nhưng đến khi bị cơ quan chức năng phanh phui thì hóa ra thực phẩm có vấn đề. Do đó nhà trường chỉ biết thường xuyên nhắc nhở đối tác việc đạo đức kinh doanh nên đặt lên hàng đầu”, vị hiệu trưởng cho hay.
Hồi cuối tháng 1.2026, tại TP.HCM xảy ra vụ công ty cung cấp suất ăn cho hàng loạt trường học vướng nghi vấn dùng thực phẩm không rõ nguồn gốc. Nhiều trường phải tạm dừng tổ chức bữa ăn bán trú, sau đó đã đổi nhà cung cấp suất ăn.
Khi đó, hiệu trưởng một trường có hơn 1.100 HS ăn bán trú mỗi ngày (do công ty cung cấp suất ăn) ở khu vực P.Tân Hưng, TP.HCM, cho biết nhà trường luôn làm việc minh bạch, công khai mời thầu, tổ chức cho phụ huynh khảo sát, lập tổ kiểm tra gồm đại diện nhà trường và phụ huynh; mỗi ngày phụ huynh đều tham gia kiểm tra thực tế, ăn thử… Trường cũng làm đầy đủ biên bản, quay video quá trình từ lúc nhận suất ăn tới khi kết thúc bữa ăn, công khai với nhóm phụ huynh, khảo sát định kỳ công ty… Tuy nhiên, vị hiệu trưởng cũng thừa nhận nếu công ty đã cố ý làm ăn gian dối thì rất khó phát hiện nguồn gốc thực phẩm.
Ông Phan Thanh Phải, Hiệu trưởng Trường tiểu học Phú Hữu, P.Long Trường, TP.HCM (có hơn 650 HS ăn bán trú mỗi ngày), cho biết nhà trường đặt suất ăn từ công ty cung cấp có đầy đủ giấy tờ, hồ sơ, pháp lý. Nhà trường và công ty đều thực hiện việc giám sát, kiểm tra, lưu mẫu, đảm bảo các bước theo quy trình tổ chức bữa ăn bán trú do Bộ GD-ĐT, Bộ Y tế, Sở GD-ĐT TP.HCM phổ biến. Đồng thời, trường cũng tổ chức đoàn kiểm tra đột xuất công ty cung cấp suất ăn. Ngoài ra, còn có đoàn kiểm tra, đoàn làm việc của UBND phường kiểm tra định kỳ, đột xuất hoạt động tổ chức bữa ăn bán trú tại trường.
Song ông Phải chia sẻ ngày nào ông cũng phải chờ đợi đến 21 – 22 giờ, khi không có gì bất thường ở trường mới có thể ngủ ngon. “Trong các buổi làm việc, chúng tôi đều trao đổi và nhắc nhở công ty suất ăn phải làm đúng quy định pháp luật và đạo đức, lương tâm”, ông Phải cho biết.
Trường tiểu học Phú Hữu đang xây dựng bếp ăn trong khu vực trường, có thể từ năm học sau sẽ chế biến suất ăn tại chỗ cho HS. Theo ông Phải, đây cũng là một giải pháp để nhà trường quản lý, siết chặt hơn nữa đầu vào thực phẩm, đồng thời thuận tiện cho quá trình kiểm tra thường xuyên, đột xuất của phụ huynh.
Buổi tiếp phẩm đầu vào bếp ăn tại Trường tiểu học Hiệp Tân, P.Phú Thạnh, TP.HCM, lúc sáng sớm thường có sự tham gia của ban giám hiệu, nhân viên y tế trường học và phụ huynh. Các phụ huynh được giám sát chất lượng thịt, tôm, cá, trứng, rau củ, gạo, gia vị… do nhà cung cấp mang tới; nhận xét cảm quan, chụp lại tem mác, mã QR, nguồn gốc xuất xứ.
Trường cũng công bố lịch để phụ huynh đăng ký tham gia các buổi kiểm tra như tới trường xem quy trình chế biến món ăn, ra suất ăn, đưa suất ăn tới từng phòng học. Khi có ý kiến của phụ huynh, nhà trường tiếp thu để cải thiện.
Ông Ngọc Thạch, có con học tại Trường tiểu học Hiệp Tân, cho biết con ông thích ăn cơm ở trường vì hợp khẩu vị. Con lớn của ông Thạch cũng từng học ở đây. Theo ông, điều phụ huynh quan tâm nhất là bữa ăn phải được làm từ nguyên liệu sạch, an toàn.
Ông Thạch cho biết ông hoan nghênh những công ty, nhà bếp dùng thịt “nóng” để nấu ăn cho trẻ, không dùng hàng đông lạnh và hàng không rõ nguồn gốc. “Để làm được điều này thì nhà trường phải chọn lựa nhà cung cấp uy tín, giám sát kỹ lưỡng. Người chế biến đồ ăn, nhà cung cấp thực phẩm cho HS phải đặt cái tâm, đạo đức của mình vào đó”, ông Thạch bày tỏ. “Ngon hay dở thì còn do khẩu vị, ít hay nhiều cũng do thói quen ăn uống, song thức ăn phải sạch, vì sức khỏe lâu dài, tương lai của HS”, ông nói thêm.
“Thời gian qua tôi nghe thông tin ở nhiều địa phương thực phẩm bẩn bị “hô biến” vào suất ăn trường học. Đó là những “con sâu làm rầu nồi canh”, ảnh hưởng tới uy tín của những công ty làm ăn chân chính, có đạo đức. Họ đi ngược lại đạo đức kinh doanh thì cũng không tồn tại được lâu. Theo tôi, cần phải làm sao để nâng cao ý thức, đạo đức kinh doanh của những người làm trong lĩnh vực này. Bởi nếu họ không có lương tâm, đạo đức thì rất nguy hiểm, vì lúc nào kiểm tra thì họ làm kỹ lưỡng, còn không thì sẽ lại vi phạm”, ông Thạch chia sẻ.
Những ngày qua vụ việc học sinh Trường Bình Quới Tây nghi ngộ độc thực phẩm được dư luận quan tâm. Nhiều người đặt câu hỏi sao trường không tổ chức nấu ăn bán trú tại trường?
Ngày 10.4, trả lời phỏng vấn báo chí Bà Diệp Thị Ngọc Tiên, Hiệu trưởng Trường tiểu học Bình Quới Tây, phường Bình Quới, TP.HCM, cho biết từ khi bà tiếp quản vai trò cán bộ quản lý tại trường tiểu học này thì trường đã sử dụng suất ăn bán trú từ công ty cung cấp vào trường.
"Muốn tổ chức bếp ăn bán trú tại trường cũng không thể ngày một ngày hai, một tháng hai tháng là có thể thực hiện được mà phải có được sự đồng ý của cấp trên", bà Tiên cho hay.
Để kiểm soát chất lượng bữa ăn bán trú trong các năm vừa qua, bà Tiên cho biết, nhà trường đều có các đợt phối hợp ban đại diện cha mẹ học sinh, cùng ban giám hiệu nhà trường kiểm tra bếp ăn. Trong năm học, ban đại diện cha mẹ học sinh cũng vào trường, kiểm tra giờ ăn, xem quy trình tổ chức giờ ăn bán trú, cùng ăn thử cơm với các em học sinh. Đồng thời, cơm, đồ ăn, từ công ty giao tới không để sẵn trong khay mà vào từng lớp mới chia cho các em để đảm bảo món ăn được nóng hơn.
Bà Tiên cho hay theo quy trình từ trước đến nay, nhân viên y tế, hiệu trưởng nhà trường luôn ăn phần ăn bán trú như học sinh. Trong đó, nhân viên y tế lưu mẫu đồ ăn, thử cơm bán trú trước khi học sinh ăn. Bà Tiên thường ăn sau các em, khoảng sau 12 giờ hàng ngày.
Giá tiền ăn bán trú năm học 2025-2026 là 37.000 đồng/em/ngày (bao gồm bữa trưa và bữa xế). Thực đơn bán trú hôm 7.4 (ngày mà trong chiều tối hôm đó bắt đầu có một số học sinh bị ói, sốt...) có cơm, gà kho gừng, canh bắp cải nấu thịt, dưa leo xào và mận; bữa xế là bánh flan.
Bà Tiên cho biết nếu thời gian sắp tới được cơ quan chức năng cho phép tổ chức bán trú trở lại sẽ thắt chặt hơn nữa các khâu, triển khai các biện pháp cần thiết nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối cho học sinh trong thời gian tới.
Ông Đỗ Đình Đảo, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ, P.Xóm Chiếu, TP.HCM, chia sẻ với phóng viên: "Trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay, nhu cầu tổ chức bán trú tại các trường phổ thông ngày càng gia tăng, đặc biệt ở các đô thị lớn như TP.HCM. Bán trú không chỉ giúp học sinh thuận tiện trong sinh hoạt, học tập mà còn góp phần quản lý học sinh tốt hơn trong thời gian ngoài giờ lên lớp. Tuy nhiên, phía sau mô hình ấy lại là hàng loạt áp lực đè nặng lên vai người đứng đầu nhà trường".
"Áp lực đầu tiên khi tổ chức bán trú, chính là bài toán cân đối giữa chất lượng và chi phí bữa ăn", ông Đảo nói thêm.
"Khác với các cấp học dưới, học sinh THPT có nhu cầu dinh dưỡng cao hơn, khẩu phần ăn cần đa dạng, đảm bảo năng lượng và phù hợp với lứa tuổi. Trong khi đó, mức thu tiền ăn phải được tính toán hợp lý, phù hợp với điều kiện kinh tế của đa số phụ huynh (dao động khoảng 35.000 đồng/phần cơm bán trú). Chỉ cần một sự điều chỉnh nhỏ về giá cũng có thể tạo ra những phản ứng trái chiều. Nhà trường vì vậy luôn phải "cân đo đong đếm" vừa phải đảm bảo dinh dưỡng, vừa giữ được sự đồng thuận xã hội", ông Đảo phân tích.
Bên cạnh đó, ông Đảo cho hay, áp lực về an toàn thực phẩm là nỗi lo thường trực, mang tính sống còn. Chỉ một sơ suất nhỏ trong khâu chế biến, bảo quản hay lựa chọn nguyên liệu cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe hàng trăm, hoặc cả ngàn học sinh.
Đồng thời, ông thừa nhận, công tác quản lý căn tin, bếp ăn cũng đặt ra nhiều thách thức. Việc giám sát nhân sự chế biến, quy trình vận hành, vệ sinh dụng cụ, cũng như ý thức chấp hành quy định của các đơn vị cung ứng đòi hỏi sự kiểm tra thường xuyên, liên tục. "Hiệu trưởng không chỉ là nhà quản lý giáo dục mà còn phải đóng vai trò như một "người quản lý an toàn thực phẩm" trong phạm vi trường học của mình, trách nhiệm rất lớn trước phụ huynh và xã hội", ông Đảo nói.
Quy trình tại Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ thời gian qua là kiểm soát chặt chẽ chất lượng đầu vào thực phẩm. Bước đầu là lựa chọn nhà cung cấp uy tín, có đầy đủ hồ sơ pháp lý, chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm và có khả năng truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Hợp đồng cung ứng phải quy định cụ thể về tiêu chuẩn chất lượng, trách nhiệm và chế tài xử lý vi phạm. Song song với đó là có quy trình kiểm tra nguyên liệu đầu vào hằng ngày; lưu mẫu thực phẩm, có tổ giám sát nội bộ, có sự tham gia của đại diện ban giám hiệu, giáo viên, đại diện cha mẹ học sinh các lớp. Trường học này cũng có biểu mẫu trực tuyến cho học sinh đánh giá các tiêu chí như khẩu vị, định lượng, độ đa dạng món ăn, mức độ vệ sinh, thái độ phục vụ… "Khảo sát đảm bảo ẩn danh để học sinh dám phản ánh trung thực. Những góp ý xác đáng được trường ghi nhận, điều chỉnh kịp thời và thông tin ngược trở lại để học sinh thấy mình được lắng nghe", ông Đảo cho biết.
Đợt 1 kỳ thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM (V-ACT) đã chính thức khép lại vào cuối tuần qua, ngày 5.4. Theo quy định, V-ACT sẽ không công bố đề chính thức, không cho thí sinh mang đề ra ngoài và còn thu lại giấy nháp của tất cả thí sinh. Thí sinh chỉ được rời phòng thi sau khi cán bộ coi thi kiểm đủ số lượng phiếu trả lời trắc nghiệm, đề thi, giấy nháp của cả phòng thi, văn bản do ĐH Quốc gia TP.HCM công bố vào cuối tháng 3 nêu rõ.
Tuy nhiên, Thanh Niên ghi nhận sau khi đợt 1 thi V-ACT kết thúc, trong tối cùng ngày xuất hiện nhiều bài viết của các trung tâm luyện thi cho rằng đã phục dựng lại được đề thi "chính thức". Đáng ngạc nhiên là bộ "đề thi chính thức ĐGNL đợt 1" của một trung tâm có trụ sở ở TP.HCM, với đủ 120 câu hỏi kèm ảnh minh họa, đồ thị, hình vẽ và trích dẫn tác giả, tác phẩm... cụ thể, đi cùng đó là lời giải cho từng câu.
Để nhận tài liệu, thí sinh được yêu cầu phải bấm theo dõi trang doanh nghiệp của trung tâm này, chia sẻ công khai một bài viết của đơn vị và bình luận theo nội dung được yêu cầu. Sau khi thực hiện đủ các bước, thí sinh sẽ được trang này gửi tài liệu. Theo thống kê, các bài đăng liên quan đến tài liệu này thường thu hút hàng trăm lượt thích và chia sẻ.
Sau khi xem xét tài liệu nêu trên do Thanh Niên cung cấp, H.N, thí sinh dự thi V-ACT đợt 1 ở Trường ĐH Văn Lang (TP.HCM), cho rằng các câu hỏi "giống hoàn toàn" đề chính thức em đã làm cuối tuần rồi. M.T, thí sinh ở chung điểm thi, cũng khẳng định: "Tài liệu đúng từng câu từng chữ vào cỡ 99-100%. Có mấy câu em không làm được nên không nhớ chắc chắn lắm".
Từng theo học một trung tâm luyện thi V-ACT khác cùng tọa lạc ở TP.HCM, H.N kể rằng trung tâm của em cũng đăng tải "đề chính thức", nhưng chỉ có hai phần là toán và tiếng Anh ngay trong tối 5.4. Để làm được điều này, N. kể trung tâm đã đăng ký cho chính giáo viên đi thi để thuộc đề về chép lại.
Tuy nhiên N. cũng không rõ làm cách nào các giáo viên này có thể nhớ cặn kẽ từng số liệu, ngữ liệu trong đề chính thức để tái hiện lại trong tài liệu gửi học sinh, nhất là khi nhiều câu hỏi trong đề chưa từng xuất hiện trên mạng.
Khảo sát trên mạng xã hội TikTok, Thanh Niên cũng ghi nhận một số tài khoản tự xưng là trung tâm luyện thi thông báo có "đề chính thức" đi kèm đó là tin rao các khóa học, tài liệu mà đơn vị cung cấp. Có trung tâm thậm chí cảnh cáo những bên khác không được sao chép thông tin "đề chính thức" do mình biên soạn, tạo ra cảnh tượng "hỗn loạn" về đề thi V-ACT trên mạng xã hội.
Các nội dung về đề thi này thường nhận về hàng ngàn tới hàng chục ngàn lượt xem, trở thành một "công cụ" hữu ích để các trung tâm thu hút sự chú ý của các thí sinh thi V-ACT.
Nghi vấn đặt ra là liệu giáo viên của các trung tâm này đều có khả năng ghi nhớ cực kỳ tốt, khi có thể thuộc không chỉ câu hỏi mà còn từng câu trả lời, trải dài đủ các phần thi từ sử dụng ngôn ngữ (tiếng Việt, tiếng Anh), toán học (gồm toán phổ thông, tư duy logic, phân tích số liệu) đến tư duy khoa học (sinh học, hóa học, vật lý, địa lý, lịch sử, giáo dục kinh tế và pháp luật).
Hoặc, liệu có lỗ hổng nào trong công tác tổ chức thi V-ACT ở các địa phương có thể bị các bên trục lợi tuồn đề ra ngoài, ảnh hưởng tới tính công bằng của kỳ thi? Song song đó, việc ĐH Quốc gia TP.HCM không có động thái giải quyết cụ thể các tài liệu tự cho là chính thức này liệu có ảnh hưởng tới uy tín của kỳ thi?
Trả lời Thanh Niên chiều 7.4 liên quan tới nội dung này, đại diện từ Trung tâm khảo thí và đánh giá chất lượng đào tạo trực thuộc ĐH Quốc gia TP.HCM cho biết hiện chưa có cơ sở nhận xét về những thông tin đang lan truyền trên mạng.
Trước đó, ĐH Quốc gia TP.HCM thông tin công tác chấm thi V-ACT đã bắt đầu được triển khai từ hôm qua (5.4), kết quả được công bố vào 17.4. Năm nay, ĐH này sẽ không gửi giấy báo điểm cho thí sinh qua đường bưu điện và các bạn chỉ cần tra cứu kết quả thông qua tài khoản cá nhân khi đăng ký dự thi.
Thông tin do Cơ quan Giáo dục New Zealand công bố ngày 6/4, sau chuyến thăm của 8 Học viện Kinh doanh, Công nghệ và Kỹ thuật nước này ở Việt Nam vào tuần trước.
Cụ thể, khối học viện công New Zealand sẽ xét tuyển thẳng học sinh tốt nghiệp THPT với điểm trung bình lớp 12 từ 7.0 trở lên ở ít nhất 4 môn liên quan đến ngành học. Trước đây, các em phải học xong năm thứ nhất đại học tại Việt Nam mới đủ điều kiện.
Song song, các học viện công cấp học bổng trị giá 3.000-5.000 NZD (45-75 triệu đồng) cho những sinh viên đạt yêu cầu đầu vào và được nhận thư mời nhập học. Trong khi đó, nhóm học viện tư đưa ra các suất học bổng cho bậc cử nhân và thạc sĩ, từ 3.000 NZD tới 25-35% học phí.
Học phí với sinh viên quốc tế tại các học viện New Zealand hiện dao động 25.000-30.000 NZD mỗi năm (375 - 450 triệu đồng).
Tại New Zealand, hệ thống học viện ứng dụng là một trong những mô hình đào tạo quan trọng, có nhiều bậc học, từ chứng chỉ nghề, cao đẳng đến cử nhân và thạc sĩ.
Các học viện này tập trung vào nhóm ngành ứng dụng như kinh tế - kinh doanh, quản lý nhà hàng - khách sạn - du lịch, chăm sóc sức khỏe, kỹ thuật và công nghệ thông tin, thiết kế sáng tạo, giảng dạy và công tác xã hội, đáp ứng những ngành, nghề đang thiếu hụt lao động tại New Zealand.
Ông Ben Burrowes, Giám đốc khu vực châu Á của ENZ, nhìn nhận ngày càng nhiều học sinh và sinh viên Việt Nam quan tâm đến các chương trình đào tạo theo hướng ứng dụng tại New Zealand, nhờ mức học phí phải chăng kèm các quyền lợi làm việc trong khi học và sau tốt nghiệp.
Du học sinh bậc đại học và thạc sĩ hiện được làm thêm tối đa 25 giờ/tuần trong các kỳ học và toàn thời gian trong kỳ nghỉ. Sau tốt nghiệp, họ được ở lại New Zealand 3 năm để tích lũy kinh nghiệm làm việc.
Còn nhóm hoàn thành chứng chỉ nghề (Level 5-7) được ở lại làm việc tối đa 6 tháng, từ đó tìm cơ hội chuyển đổi sang dạng visa Làm việc do người sử dụng lao động bảo lãnh (Accredited Employer Work Visa), theo quy định mới của Cục Di trú New Zealand.
