Sáng 21/3, điện thoại của Lin Yuhui, cảnh sát 68 tuổi, tại xưởng vẽ ở Tế Nam, Sơn Đông, đổ chuông liên tục. Ở đầu dây bên kia, Shen Junliang, người cha từng có con bị bắt cóc báo tin: “Đã bắt được Dì Mai rồi!”. Lin Yuhui đáp: “Ngày mà tôi chờ đợi suốt 7 năm cuối cùng cũng đến”.
“Dì Mai” là bí danh của kẻ môi giới trong đường dây bắt cóc 9 bé trai tại nhiều địa phương thuộc tỉnh Quảng Đông giai đoạn 2003-2005. Mới đây, cảnh sát xác định nghi phạm họ Xie chính là “Dì Mai” và tiến hành bắt giữ.
Trước đó, vỏ bọc của “Dì Mai” khiến lực lượng chức năng mất nhiều năm bế tắc.
Người tiên phong hỗ trợ cảnh sát phá án qua phác họa
Tháng 3/2019, Lin Yuhui nhận lời mời từ cảnh sát Tăng Thành, thành phố Quảng Châu, tỉnh Quảng Đông, phác họa chân dung “Dì Mai”. Ông đến huyện Tử Kim (Quảng Đông) tìm gặp một ông lão từng chung sống với nghi phạm hai năm.
Ông lão mô tả đối tượng cao 1,5 mét, thể trạng đậm, mặt tròn, môi dày. Lin hỏi thêm về tỷ lệ mắt và sống mũi. Quá trình phác họa, đối chiếu và chỉnh sửa kéo dài 5 giờ.
Khi nhận bản vẽ cuối, nhân chứng và con gái xác nhận độ giống đạt 90%. Bức họa này đã thay thế bản vẽ đầu tiên của cảnh sát Quảng Châu năm 2017, trở thành công cụ truy nã chính.
Kỹ năng phác họa của Lin được rèn luyện từ nhỏ. Ông nội là một họa sĩ. Từ 5 tuổi, Lin bắt đầu học vẽ dưới sự hướng dẫn của ông. Tiếng gậy gõ của ông nội là tín hiệu để Lin trở lại bảng vẽ. Phương pháp đào tạo này giúp ông rèn luyện sự kiên nhẫn và kỹ thuật nền tảng.
Khi trưởng thành, ông chuyển sang ngành cảnh sát. Năm 2004, Lin bắt đầu nghiên cứu kỹ thuật phác họa chân dung tội phạm – lĩnh vực còn mới mẻ tại Trung Quốc và trở thành chuyên gia phác họa chân dung.
Giai đoạn đầu, không có người mẫu, ông tự mang sổ vẽ đến khu vực đông người, quan sát và vẽ liên tục hàng nghìn khuôn mặt để luyện tập. Trong 3 năm, ông hoàn thành hơn 20.000 bức chân dung.
Ông là người tiên phong hỗ trợ cảnh sát Trung Quốc phá án qua phác họa. Năm 2017, tên tuổi Lin Yuhui vượt ra khỏi biên giới khi hỗ trợ Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) phá án. Chỉ dựa vào một đoạn camera an ninh rất mờ, ông đã phác họa chính xác chân dung nghi phạm Brendt Allen Christensen trong vụ bắt cóc nữ sinh viên Trung Quốc Zhang Yingying tại Mỹ. Bức vẽ cung cấp manh mối mang tính bước ngoặt, giúp cơ quan điều tra quốc tế tìm ra thủ phạm.
Những cuộc đoàn tụ từ nét phác họa
Sau khi nghỉ hưu năm 2018, Lin khởi động “Kế hoạch Kép 100”: vẽ chân dung miễn phí cho 100 liệt sĩ và 100 trẻ em mất tích. Trên bàn làm việc của Lin, các cuốn sổ phác thảo ghi chú rõ khu vực, tuổi, tên của các vụ mất tích. Trong mảng phục dựng chân dung liệt sĩ, nhiều gia đình cũng lần đầu được “gặp” lại người thân qua nét vẽ của ông.
Ông trực tiếp hỗ trợ Shen Junliang vẽ diện mạo con trai Shen Cong ở tuổi 15 (dựa trên ảnh lúc một tuổi), giúp người cha tìm lại con vào năm 2020. Năm 2018, ông hỗ trợ tài xế Wang Mingqing tìm thấy con gái sau 27 năm thất lạc nhờ bức phác họa mô phỏng tuổi trưởng thành.
Khi Xie bị bắt, nguồn tin nội bộ cho biết diện mạo thực tế của “Dì Mai” có độ tương đồng chưa tới 30% so với các bức phác họa công bố trước đó. Lý giải điều này, ông Lin phân tích cấu trúc cốt lõi khuôn mặt không đổi, nhưng quá trình lẩn trốn và áp lực tinh thần khiến cơ mặt nghi phạm chảy xệ, vóc dáng tiều tụy.
Ông giải thích thêm, phác họa chân dung tội phạm không phải là cỗ máy photocopy sao chép 100% bản gốc. Mục đích của bức vẽ là cung cấp hướng đi cho cảnh sát, thu hẹp phạm vi điều tra và cảnh tỉnh toàn xã hội về sự tồn tại của kẻ buôn người. Việc nhân chứng (ông lão từng sống chung với “Dì Mai”) xác nhận độ giống 90% vào năm 2019 đã hoàn thành vai trò định hướng điều tra.
Vợ ông Lin tiết lộ, suốt 7 năm qua chồng tự đặt ra một quy tắc “3 không”: không gỡ bức chân dung “Dì Mai” khỏi bức tường ở trung tâm xưởng vẽ; không thay chiếc áo khoác da ông từng mặc vào ngày vẽ bức chân dung đó; không công bố lá thư mời hỗ trợ điều tra của cảnh sát.
Tuy nhiên, vào ngày 26/3 vừa qua, ông đã gỡ bức tranh xuống và lần đầu tiên công khai bức thư mời do Đội Hình sự – Cảnh sát quận Tăng Thành, Quảng Châu, gửi cho ông vào ngày 1/3/2019. Hành động này đánh dấu sự kết thúc của chuyên án, đồng thời trút bỏ gánh nặng tâm lý cựu cảnh sát mang theo suốt 7 năm.
Tờ Nhân dân Nhật báo bình luận việc tóm gọn “Dì Mai” có thể mở ra bước đột phá giải quyết nhiều vụ án ẩn khuất, đồng thời nhấn mạnh: “Dù thời gian có trôi qua bao lâu, sự công bằng của pháp luật vẫn sẽ được thực thi”.
TAND tỉnh Quảng Ninh đang xét xử vụ án Mua bán trái phép chất ma túy quy mô đặc biệt lớn, liên quan Nguyễn Phi Cơ (31 tuổi, TP HCM) cùng 17 người khác.
Theo cáo trạng, đường dây hình thành từ năm 2020, hoạt động tại nhiều địa phương như Quảng Ninh, Hà Nội, TP HCM và một số tỉnh, thành khác. Nhóm phân chia công đoạn từ quảng cáo, nhận tiền đến đóng gói, vận chuyển nhằm xóa dấu vết.
Lập nhóm Telegram bán hàng
Nguyễn Phi Cơ lập nhóm Telegram "Hoa Sơn Búp", dùng tài khoản "Hồng Chí Cam" để quảng cáo cần sa từ giữa năm 2020. Ban đầu, Cơ tự bán lẻ, sau đó chuyển sang làm cộng tác viên cho các kho tại Hà Nội và TP HCM.
Cơ đăng mã hàng do các kho cung cấp lên nhóm. Khách chọn hàng, nhắn tin riêng rồi chuyển tiền vào các tài khoản ngân hàng Cơ mua trên mạng. Sau khi nhận tiền, Cơ chuyển địa chỉ, số điện thoại người nhận cho các kho để đóng gói, gửi hàng.
Mỗi đơn thành công, Cơ giữ lại 5-10% giá trị, phần còn lại chuyển cho chủ kho. Đến khi bị bắt, Cơ đã làm trung gian bán trái phép hơn 412 kg cần sa, tổng số tiền giao dịch hơn 92 tỷ đồng.
Thuê căn hộ cao cấp làm kho chứa, liên tục di chuyển để tránh bị phát hiện
Một trong những kho lớn của Cơ đặt tại Hà Nội, do Nguyễn Duy Mạnh (26 tuổi, phường Yên Hòa) điều hành. Trên Telegram, Mạnh lập nhóm "HN-CTV Park Vip", thuê các căn hộ tại Vinhomes Time City và Imperia Garden làm nơi chứa hàng.
Mạnh rủ nhiều người quen tham gia quản lý các kho, lên đơn, đóng gói ma túy và chấm công cho thành viên. Khi có đơn, nhóm thuê người giao nội thành qua ứng dụng Lalamove hoặc trực tiếp vận chuyển. Với khách ở tỉnh, hàng được đóng gói rồi gửi qua xe khách hoặc các văn phòng đại diện hãng xe.
Tại TP HCM, Trần Ngọc Quý (32 tuổi, quê TP Đà Nẵng) lập các kênh "Au duong cam" và "Super phe" để bán hàng. Quý thuê hai người làm kho, đóng gói ma túy tại nhà riêng ở phường Phú Nhuận.
Để tránh bị phát hiện, nhóm của Quý thường xuyên di chuyển kho. Khi lượng hàng lớn gây mùi hoặc bị bảo vệ chung cư nghi ngờ, Quý chỉ đạo Hiếu thuê căn hộ khác hoặc gửi nhờ ma túy tại nhà người thân để cất giấu. Kho của Quý được Cơ chuyển trung bình 3–5 đơn mỗi ngày.
Ngụy trang trong hộp trà, bánh, giao nhận qua ứng dụng
Cáo trạng xác định, ma túy được ngụy trang trong các vỏ hộp trà, hộp bánh, sau đó vận chuyển qua dịch vụ chuyển phát. Người gửi dùng tên giả, người nhận chỉ cung cấp địa chỉ.
Tiền giao dịch qua các ví điện tử hoặc tài khoản mua trên mạng. Các mắt xích không biết danh tính thật của nhau. Việc giao nhận hàng được thực hiện tại các hộc tủ gửi đồ hoặc điểm hẹn qua định vị.
Tại phiên tòa, các bị cáo thừa nhận hành vi, bày tỏ ăn năn hối cải.
Lê Ngọc Sơn (32 tuổi), Võ Hữu Hải (32 tuổi), Lê Đức Tài (32 tuổi), Lương Đình Việt (30 tuổi), Nguyễn Duy Luân (32 tuổi), Trần Hồng Khiêm (27 tuổi), Nguyễn Như Phong (33 tuổi), Dương Việt Dũng (34 tuổi), Nguyễn Hoàng Khiêm (32 tuổi), Nguyễn Chí Thanh (32 tuổi), Nguyễn Anh Tuấn (33 tuổi), Nguyễn Tiến Sỹ (34 tuổi), Nguyễn Trịnh Quốc (32 tuổi), Nguyễn Văn Quyết (33 tuổi), Nguyễn Trí Minh Thông (30 tuổi, cựu cán bộ công an) đã bị đề nghị truy tố.
Nhóm bị đề nghị truy tố về tội sản xuất, mua bán, trao đổi hoặc tặng cho công cụ, thiết bị, phần mềm để sử dụng vào mục đích trái pháp luật; xâm nhập trái phép vào mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử của người khác.
Trong vụ án, Lê Ngọc Sơn là cử nhân công nghệ thông tin, quen biết Lê Đức Tài từ thời học đại học. Khoảng cuối năm 2022, Sơn nảy sinh ý định tạo mã độc để đánh cắp tài khoản quảng cáo Facebook và đề nghị Tài thực hiện. Tài đồng ý, lập trình mã độc rồi nhúng vào các tập tin có vẻ hợp pháp như word hoặc PDF nhằm đánh lừa người dùng.
Sau đó Sơn phát tán các tập tin chứa mã độc thông qua nền tảng LinkedIn và mạng xã hội, bằng cách giả mạo nội dung tuyển dụng hoặc quảng cáo có kèm đường link tải tài liệu.
Khi người dùng tin tưởng và tải về mở file, mã độc sẽ tự động kích hoạt, xâm nhập máy tính, đánh cắp thông tin đăng nhập tài khoản quảng cáo Facebook. Những dữ liệu này được tự động gửi về và lưu trữ trên Google Sheet để Sơn khai thác.
Dựa trên các tài khoản bị chiếm đoạt, Sơn tiến hành sử dụng chính tài khoản đó để chạy quảng cáo bán hàng tại khu vực tương ứng. Chi phí quảng cáo sẽ bị nền tảng trừ trực tiếp vào tài khoản của nạn nhân, giúp nhóm của Sơn hưởng lợi mà không phải bỏ chi phí thực.
Trong quá trình hoạt động, khi mã độc bị phần mềm diệt vi rút phát hiện, Tài liên tục chỉnh sửa để né tránh. Đến khoảng tháng 4, tháng 5-2023, khi mã độc cũ không còn hiệu quả, Sơn yêu cầu Tài phát triển phiên bản mới tinh vi hơn.
Tài nghiên cứu và tìm hiểu về công nghệ điều khiển máy tính từ xa (RDP). Do không tự viết được hoàn chỉnh, Tài đã mua mã nguồn RDP từ một người lạ trên Telegram với giá 40.000 USD do Sơn chi trả. Sau đó Tài hoàn thiện hệ thống mã độc mới, bao gồm máy chủ điều khiển và công cụ phát tán.
Từ khoảng tháng 7, tháng 8-2023, Tài hướng dẫn các thành viên trong nhóm của Sơn cách sử dụng công cụ để tạo mã độc, phát tán và kiểm soát máy tính nạn nhân. Nhóm này gồm nhiều người như Lương Đình Việt, Trần Hồng Khiêm, Nguyễn Duy Luân, Võ Hữu Hải… Họ tham gia các nhóm chat trên Telegram để học cách triển khai mã độc, xây dựng kịch bản lừa đảo và đăng tải nội dung tuyển dụng giả nhằm dụ người dùng tải file.
Khi người dùng bị nhiễm mã độc, nhóm sử dụng công cụ để theo dõi, truy cập và kiểm soát máy tính từ xa, từ đó lấy thông tin tài khoản quảng cáo. Dữ liệu sau đó được chuyển cho Sơn. Sơn tiếp tục giao cho Dương Việt Dũng sử dụng các tài khoản này để chạy quảng cáo bán hàng cho bên thứ ba tại Hoa Kỳ.
Tiền thu được từ hoạt động bán hàng được chia theo tỉ lệ 8:2, trong đó Sơn hưởng 20%. Riêng từ hoạt động này, Sơn đã thu lợi khoảng 5 tỉ đồng. Sơn cũng chia sẻ tài khoản đánh cắp cho nhiều người khác như Nguyễn Văn Quyết, Nguyễn Hoàng Khiêm, Nguyễn Xuân Mạnh để cùng khai thác. Thay vì thu tiền một lần, Sơn ăn chia lợi nhuận theo kết quả kinh doanh của từng người.
Khoảng hai tuần một lần, Sơn nhận tiền chia lợi nhuận từ các nhóm này, chủ yếu thông qua tiền điện tử USDT nhằm tránh bị phát hiện. Hoạt động của các nhóm diễn ra liên tục từ cuối năm 2022 - 2024, thậm chí một số vẫn kéo dài đến năm 2025.
Theo kết luận điều tra, tổng số tiền Sơn hưởng lợi lên đến khoảng 12 tỉ đồng. Trong đó khoảng 5 tỉ đồng từ Dũng, 2 tỉ đồng từ nhóm của Mạnh, 1,5 tỉ đồng từ Hoàng Khiêm, 200 triệu đồng từ nhóm Quyết - Thông và khoảng 3,3 tỉ đồng từ hoạt động bán hàng trực tiếp của Sơn.
Ngày 31/3, một người đàn ông đội mũ bảo hiểm trùm kín mặt, cầm dao rựa xông vào quán bar La Barraca de la Abuela ở thành phố Malaga, hét lên "đưa tiền đây".
Tưởng hắn là khách quen bày trò đùa, các nhân viên phục vụ phản ứng rất bình tĩnh, cười nhạo và phớt lờ yêu cầu. Thậm chí, một người còn sờ con dao rồi nói đùa với tên cướp rằng đó là đồ giả.
Một người vừa cười vừa hỏi hắn: "Đòi tiền bây giờ à? Hay gọi cảnh sát nhé?".
Camera giám sát cho thấy kẻ giấu mặt vung dao ra và đập mạnh xuống quầy, yêu cầu họ phải coi trọng lời nói của hắn. Nhưng ngay cả khi hắn chĩa dao vào cổ một nhân viên, họ vẫn không nhận ra sự nguy hiểm. Một người cười nói với hắn rằng lưỡi dao đã bị mẻ. Cuối cùng, tên cướp bỏ đi tay không.
Tên cướp cầm dao rựa xông vào quán bar, nhân viên tưởng trò đùa
Chỉ sau khi nghe tin hắn đã tấn công một số quán bar khác trong khu Las Lagunas của thành phố và bị tạm giữ, họ mới nhận ra vụ cướp là thật.
Một trong những nhân viên cho biết: "Khi hắn đến quầy bar, khách hàng và đồng nghiệp của tôi nghĩ đó là một trò đùa và cười nhạo hắn mà không biết rằng hắn thực sự có ý định cướp của".
Alejandro, nhân viên sờ thử con dao trong tay kẻ cướp, chia sẻ với RTVE: "Tôi nắm lấy nó một cách vô cùng tự tin vì nghĩ đó là trò đùa của khách hàng. Bạn tôi từng đùa như vậy nhưng chỉ che nửa mặt, lần này kẻ đó che kín mặt, không thể nhận ra là ai".