Sáng 21/3, điện thoại của Lin Yuhui, cảnh sát 68 tuổi, tại xưởng vẽ ở Tế Nam, Sơn Đông, đổ chuông liên tục. Ở đầu dây bên kia, Shen Junliang, người cha từng có con bị bắt cóc báo tin: “Đã bắt được Dì Mai rồi!”. Lin Yuhui đáp: “Ngày mà tôi chờ đợi suốt 7 năm cuối cùng cũng đến”.
“Dì Mai” là bí danh của kẻ môi giới trong đường dây bắt cóc 9 bé trai tại nhiều địa phương thuộc tỉnh Quảng Đông giai đoạn 2003-2005. Mới đây, cảnh sát xác định nghi phạm họ Xie chính là “Dì Mai” và tiến hành bắt giữ.
Trước đó, vỏ bọc của “Dì Mai” khiến lực lượng chức năng mất nhiều năm bế tắc.
Người tiên phong hỗ trợ cảnh sát phá án qua phác họa
Tháng 3/2019, Lin Yuhui nhận lời mời từ cảnh sát Tăng Thành, thành phố Quảng Châu, tỉnh Quảng Đông, phác họa chân dung “Dì Mai”. Ông đến huyện Tử Kim (Quảng Đông) tìm gặp một ông lão từng chung sống với nghi phạm hai năm.
Ông lão mô tả đối tượng cao 1,5 mét, thể trạng đậm, mặt tròn, môi dày. Lin hỏi thêm về tỷ lệ mắt và sống mũi. Quá trình phác họa, đối chiếu và chỉnh sửa kéo dài 5 giờ.
Khi nhận bản vẽ cuối, nhân chứng và con gái xác nhận độ giống đạt 90%. Bức họa này đã thay thế bản vẽ đầu tiên của cảnh sát Quảng Châu năm 2017, trở thành công cụ truy nã chính.
Kỹ năng phác họa của Lin được rèn luyện từ nhỏ. Ông nội là một họa sĩ. Từ 5 tuổi, Lin bắt đầu học vẽ dưới sự hướng dẫn của ông. Tiếng gậy gõ của ông nội là tín hiệu để Lin trở lại bảng vẽ. Phương pháp đào tạo này giúp ông rèn luyện sự kiên nhẫn và kỹ thuật nền tảng.
Khi trưởng thành, ông chuyển sang ngành cảnh sát. Năm 2004, Lin bắt đầu nghiên cứu kỹ thuật phác họa chân dung tội phạm – lĩnh vực còn mới mẻ tại Trung Quốc và trở thành chuyên gia phác họa chân dung.
Giai đoạn đầu, không có người mẫu, ông tự mang sổ vẽ đến khu vực đông người, quan sát và vẽ liên tục hàng nghìn khuôn mặt để luyện tập. Trong 3 năm, ông hoàn thành hơn 20.000 bức chân dung.
Ông là người tiên phong hỗ trợ cảnh sát Trung Quốc phá án qua phác họa. Năm 2017, tên tuổi Lin Yuhui vượt ra khỏi biên giới khi hỗ trợ Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) phá án. Chỉ dựa vào một đoạn camera an ninh rất mờ, ông đã phác họa chính xác chân dung nghi phạm Brendt Allen Christensen trong vụ bắt cóc nữ sinh viên Trung Quốc Zhang Yingying tại Mỹ. Bức vẽ cung cấp manh mối mang tính bước ngoặt, giúp cơ quan điều tra quốc tế tìm ra thủ phạm.
Những cuộc đoàn tụ từ nét phác họa
Sau khi nghỉ hưu năm 2018, Lin khởi động “Kế hoạch Kép 100”: vẽ chân dung miễn phí cho 100 liệt sĩ và 100 trẻ em mất tích. Trên bàn làm việc của Lin, các cuốn sổ phác thảo ghi chú rõ khu vực, tuổi, tên của các vụ mất tích. Trong mảng phục dựng chân dung liệt sĩ, nhiều gia đình cũng lần đầu được “gặp” lại người thân qua nét vẽ của ông.
Ông trực tiếp hỗ trợ Shen Junliang vẽ diện mạo con trai Shen Cong ở tuổi 15 (dựa trên ảnh lúc một tuổi), giúp người cha tìm lại con vào năm 2020. Năm 2018, ông hỗ trợ tài xế Wang Mingqing tìm thấy con gái sau 27 năm thất lạc nhờ bức phác họa mô phỏng tuổi trưởng thành.
Khi Xie bị bắt, nguồn tin nội bộ cho biết diện mạo thực tế của “Dì Mai” có độ tương đồng chưa tới 30% so với các bức phác họa công bố trước đó. Lý giải điều này, ông Lin phân tích cấu trúc cốt lõi khuôn mặt không đổi, nhưng quá trình lẩn trốn và áp lực tinh thần khiến cơ mặt nghi phạm chảy xệ, vóc dáng tiều tụy.
Ông giải thích thêm, phác họa chân dung tội phạm không phải là cỗ máy photocopy sao chép 100% bản gốc. Mục đích của bức vẽ là cung cấp hướng đi cho cảnh sát, thu hẹp phạm vi điều tra và cảnh tỉnh toàn xã hội về sự tồn tại của kẻ buôn người. Việc nhân chứng (ông lão từng sống chung với “Dì Mai”) xác nhận độ giống 90% vào năm 2019 đã hoàn thành vai trò định hướng điều tra.
Vợ ông Lin tiết lộ, suốt 7 năm qua chồng tự đặt ra một quy tắc “3 không”: không gỡ bức chân dung “Dì Mai” khỏi bức tường ở trung tâm xưởng vẽ; không thay chiếc áo khoác da ông từng mặc vào ngày vẽ bức chân dung đó; không công bố lá thư mời hỗ trợ điều tra của cảnh sát.
Tuy nhiên, vào ngày 26/3 vừa qua, ông đã gỡ bức tranh xuống và lần đầu tiên công khai bức thư mời do Đội Hình sự – Cảnh sát quận Tăng Thành, Quảng Châu, gửi cho ông vào ngày 1/3/2019. Hành động này đánh dấu sự kết thúc của chuyên án, đồng thời trút bỏ gánh nặng tâm lý cựu cảnh sát mang theo suốt 7 năm.
Tờ Nhân dân Nhật báo bình luận việc tóm gọn “Dì Mai” có thể mở ra bước đột phá giải quyết nhiều vụ án ẩn khuất, đồng thời nhấn mạnh: “Dù thời gian có trôi qua bao lâu, sự công bằng của pháp luật vẫn sẽ được thực thi”.
Ông Châu cùng con trai Vũ Minh Tú và 2 nhân viên kế toán của Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu hôm 2/4 bị Cơ quan Cảnh sát để điều tra Công an Hà Nội khởi tố về tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.
Tại cơ quan điều tra, ông Châu khai trong quá trình hoạt động kinh doanh đã đồng ý và chỉ đạo vợ con dùng tài khoản cá nhân để nhận tiền bán hàng của Công ty Bảo Tín Minh Châu. Ông cho sử dụng hai hệ thống phần mềm để quản lý kinh doanh thực tế và báo cáo thuế.
Trong giai đoạn 2020-2023, doanh thu thực tế của Bảo Tín Minh Châu khoảng 13.700 tỷ đồng, chênh lệch so với báo cáo thuế khoảng 9.700 tỷ đồng.
Ông nói đến khoảng tháng 6/2024 đã chỉ đạo xóa bỏ những dữ liệu cũ trên phần mềm Hivi Gold, Hivi Gold Pro để che giấu doanh thu.
"Tôi thấy đây là việc làm sai trái nên hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật. Tôi xin được bồi thường, khắc phục mọi hậu quả gây ra và rất mong nhận được sự khoan hồng của Nhà nước", ông Châu trình bày.
Sau khi ông Châu bị bắt, Bảo Tín Minh Châu vẫn hoạt động bình thường "để đảm bảo quyền lợi của người dân". Doanh nghiệp cam kết toàn bộ sản phẩm vàng bạc đá quý cung cấp ra thị trường đều đáp ứng các tiêu chuẩn về tuổi vàng, khối lượng và chất lượng.
Theo công an, việc mua bán vàng của Bảo Tín Minh Châu với khách hàng theo giấy hẹn là "giao dịch dân sự". Trường hợp, doanh nghiệp không trả được hàng và người mua có đơn tố giác, cơ quan điều tra sẽ tiếp tục làm rõ.
Bảo Tín Minh Châu là một trong những thương hiệu vàng lớn tại Hà Nội, được ông Vũ Minh Châu thành lập năm 1995, hiện nắm hơn 97% cổ phần. Thương hiệu có 4 cơ sở kinh doanh ở Hà Nội và hơn 200 đại lý trên toàn quốc.
Giá vàng miếng ở Bảo Tín Minh Châu mấy hôm nay gần như không biến động. Sáng nay đang giao dịch ở mức 171,1 triệu đồng bán ra và mua vào 168,1 triệu đồng.
Ngày 9/4, Công an tỉnh Gia Lai hoàn tất kết luận điều tra, đề nghị truy tố Thông (34 tuổi, xã Bờ Ngoong); Rôh (63 tuổi, xã Ayun); Di (tức Siu Di, 85 tuổi, xã Lơ Pang) và Đinh Yum (63 tuổi, xã Bờ Ngoong) về tội Phá hoại chính sách đoàn kết.
Trong đó, Di và Đinh Yum hiện ở nước ngoài, bị đề nghị truy tố và xét xử vắng mặt.
Theo điều tra, từ năm 2019, Di và Đinh Yum - bị xác định là thành viên Fulro lưu vong - đã móc nối, chỉ đạo các đầu mối trong nước tổ chức hoạt động nhằm phục hồi lực lượng, hướng tới mục tiêu ly khai, thành lập "nhà nước riêng" cho người Bahnar tại Tây Nguyên.
Từ năm 2023 đến nay, hai người bị cáo buộc gia tăng tuyên truyền, lôi kéo người dân tham gia tổ chức tự xưng "Bahnar Đêga Kon Kông", đồng thời thu thập danh sách gửi ra nước ngoài để phục vụ việc kêu gọi can thiệp từ bên ngoài.
Tại Việt Nam, Rôh và Thông bị cho là phát triển lực lượng, lập 6 điểm nhóm tại hai xã Ayun và Bờ Ngoong với hơn 200 người tham gia. Hai người này còn thu thập danh sách hàng trăm người, tiếp nhận tiền cùng nhiều vật dụng như áo, mũ, băng rôn, huy hiệu từ nước ngoài để từng bước tổ chức hóa, củng cố lực lượng.
Cơ quan điều tra xác định Di và Đinh Yum giữ vai trò chỉ đạo, thường xuyên liên lạc, cung cấp tài chính, phương tiện và định hướng hoạt động cho các nhóm trong nước. Nhóm này bị cáo buộc lợi dụng vỏ bọc tôn giáo để tuyên truyền, lôi kéo người dân, từng bước phục hồi Fulro và cái gọi là "Tin lành Đêga", qua đó gây chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc.
Thượng tá Nguyễn Văn Đây, Trưởng phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Gia Lai, cho biết: "Bản chất của 'Bahnar Đêga Kon Kông' không phải là tổ chức tôn giáo mà là thủ đoạn đánh tráo khái niệm nhằm che giấu hoạt động của Fulro và 'Tin lành Đêga'".
Ngày 7-4, Công an tỉnh Phú Thọ cho biết Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh đang tạm giữ hình sự Bùi Văn Hùng (19 tuổi, ở xã Lạc Sơn) về hành vi chống người thi hành công vụ.
Trước đó khoảng 15h chiều 6-4, trong quá trình tuần tra, kiểm soát trên tuyến đường ở xã Quyết Thắng (tỉnh Phú Thọ), tổ công tác Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Phú Thọ phát hiện một người lái xe máy kẹp ba, không đội mũ bảo hiểm, vi phạm quy định về an toàn giao thông nên đã ra tín hiệu dừng xe để kiểm tra.
Tuy nhiên Bùi Văn Hùng (người cầm lái) không chấp hành hiệu lệnh mà còn quay đầu bỏ chạy, tăng ga đâm thẳng đại úy Vũ Huy Thành.
Cú tông mạnh khiến đại úy Vũ Huy Thành bị gãy xương cẳng chân trái.
Ngay lập tức tổ công tác đã nhanh chóng khống chế Hùng và hai người đi cùng trên xe, đồng thời đưa đại úy Vũ Huy Thành đi cấp cứu.
Qua kiểm tra xác định Bùi Văn Hùng vi phạm nồng độ cồn kịch khung 0,755mg/l khí thở, không có giấy phép lái xe, kẹp ba và không đội mũ bảo hiểm.
Công an tỉnh Phú Thọ cho biết ngoài việc tạm giữ hình sự Hùng, cơ quan điều tra đang điều tra, xác minh làm rõ hành vi giao xe cho người không đủ điều kiện khi tham gia giao thông.
