Rời cảng cá Cửa Nhượng khi ráng chiều vừa tắt, chúng tôi xuống chiếc thuyền thúng của ngư dân Nguyễn Đình Thành (44 tuổi, ở thôn Chùa, xã Thiên Cầm). Chiếc thúng tròng trành vượt sóng, đưa cả nhóm ra khơi. Anh Thành vừa lái máy, vừa hào hứng khoe: "Mùa mực nhảy bắt đầu từ tháng 2 đến hết tháng 6 âm lịch. Tầm này biển "ngoan", mực vào gần bờ nhiều nên "giật" sướng tay lắm!".
Cái tên mực nhảy (hay mực nháy) không chỉ là tên gọi mà xuất phát từ chính trạng thái của chúng. Khi vừa rời mặt nước, những đốm lân tinh trên thân mực liên tục nhấp nháy, đổi màu lấp lánh như những ngôi sao nhỏ. Anh Thành tiết lộ, cái ngon của mực Thiên Cầm là nhờ quy trình bảo quản kỳ công: "Mực câu lên là phải thả ngay vào lồng nuôi ngâm dưới nước biển để giữ cho chúng luôn sung sức, bật tanh tách".
Sau 30 phút rời bờ, anh Thành tắt máy, găm chiếc đèn vào bình ắc quy. Ánh sáng vàng rực tỏa ra, soi rõ một vùng nước xanh ngắt. Đây là "mê hồn trận" để dụ mực. Với chiếc cần câu gắn mồi tôm giả, anh Thành bắt đầu phô diễn kỹ nghệ săn mực với một tay giữ cần, một tay giật liên hồi để tạo sự chuyển động đánh lừa con mồi.
Chưa đầy một phút, một con mực cơm to bằng hai ngón tay đã dính câu, bắn nước tung tóe trước sự ngỡ ngàng của chúng tôi. "Kỹ thuật chỉ có bấy nhiêu thôi. Chỉ cần nhấp liên tục, khi thấy nặng tay là giật. Hôm nào trúng luồng, một người có thể kiếm được 10 - 20 kg như chơi", anh Thành cười sảng khoái.
Càng về khuya, mặt biển Thiên Cầm càng trở nên náo nhiệt lạ thường. Giữa màn đêm mênh mông, hàng chục chiếc nan, thuyền thúng đồng loạt lên đèn dụ mực, kết thành một thành phố nổi rực rỡ, lung linh soi rõ mặt sóng. Tiếng máy nổ giòn, tiếng gọi nhau í ới của ngư dân phá tan cái tĩnh mịch của đại dương.
Gần đó, chiếc thuyền nan của lão ngư Nguyễn Quang Thanh (62 tuổi) cũng dập dềnh theo con nước. Ông Thanh vừa gỡ con mực lá ra khỏi móc, vừa nói vọng sang: "Mới ra được nửa tiếng mà đã có hơn ký rồi. Đêm thanh gió mát, vừa đi làm vừa hưởng gió biển, sướng vô cùng".
Với những ngư dân nơi đây, mực nhảy không chỉ là đặc sản mà còn là nguồn thu nhập chủ lực giúp gia đình khấm khá. Trung bình mỗi đêm, một ngư dân lành nghề có thể câu được từ 5 - 10 kg mực. Ngay khi vào bờ, các chủ nhà hàng tại Khu du lịch Thiên Cầm đã chờ sẵn để thu mua. "Trừ hết chi phí dầu đèn, mỗi đêm cũng bỏ túi vài ba triệu đồng mang về cho vợ. Nghề này vất vả vì thức đêm, nhưng biển chẳng phụ công người bao giờ", ông Thanh tâm sự.
Eo Bạch (P.Vũng Áng, Hà Tĩnh) những ngày này nườm nượp khách xuôi ngược. Dọc theo các dãy nhà bè san sát, đặc sản mực nhảy được nuôi thả trực tiếp dưới lồng lưới, sẵn sàng phục vụ những thực khách sành ăn.
Cơn sốt mực nhảy Vũng Áng lớn đến mức người ta chấp nhận chạy xe hàng trăm cây số chỉ để chờ đợi một mẻ mực tươi rói vừa rời biển. Với họ, đây không chỉ là bữa tiệc ẩm thực mà là trải nghiệm một cuộc trình diễn sống động của đặc sản miền Trung, nơi vị giác bị chinh phục bởi độ giòn ngọt, còn thị giác bị mê hoặc bởi những đốm lân tinh kỳ ảo của con mực.
Anh Nguyễn Văn Tú (một du khách từ Hà Nội) chia sẻ: "Đã đi nhiều nơi nhưng chỉ ở Vũng Áng mới thấy được cái vị ngọt lịm, giòn sần sật của mực nhảy ăn sống cùng mù tạt hoặc gỏi. Mức giá dù có lúc lên đến gần 1 triệu đồng/kg, nhưng vẫn xứng đáng để trải nghiệm".
Theo các chủ nhà bè, bí quyết tạo nên thương hiệu mực nhảy Vũng Áng chính là độ mặn của vùng biển nước sâu này. Đặc biệt, mực vừa bắt lên được chế biến ngay tại chỗ bằng cách hấp bia, ăn gỏi hoặc nướng than hoa. "Thưởng thức mực ở đây phải nhanh. Bắt lên đừng bóp mạnh kẻo nó phụt mực đen, cứ để nguyên con lấp lánh như thế mà cho vào nồi hấp mới giữ được tinh túy", ông Chu Văn Nhàn, chủ nhà hàng Thanh Nhàn, bật mí.
Để có những con mực chất lượng phục vụ du khách, các chủ nhà bè luôn phải canh ngư dân đi câu suốt đêm ngoài khơi xa, tảng sáng cập bờ là thu mua ngay để thả vào các lồng nuôi dưới biển. Dù giá mực nhảy ở đây khá cao, từ 500.000 - 700.000 đồng/kg, thậm chí lên tới tiền triệu vào cao điểm, nhưng các khu nhà bè vẫn luôn trong tình trạng "cháy hàng" mỗi dịp cuối tuần.
Ông Nhàn bảo rằng ở vùng Eo Bạch này ngoài gia đình ông thì còn có 19 hộ dân khác xây nhà bè bằng bê tông kiên cố sát mép biển để kinh doanh ăn uống. Các món ăn trong thực đơn ở đây chủ yếu là hải sản, trong đó mực nhảy là món đinh của các nhà bè. "Mỗi ngày tôi thường thu mua từ 20 - 50 kg mực tươi sống do bà con đi câu về. Vào mùa du lịch, có ngày nhà bè của tôi đón cả vài trăm lượt khách, doanh thu đạt khoảng 100 triệu đồng. Có khi mực nhảy không có mà bán vì khách đến đây ai cũng gọi món ăn này", ông Nhàn tâm sự.
Sức lan tỏa của mực nhảy Vũng Áng mạnh mẽ hơn dạo gần đây, khi cộng đồng mạng bất ngờ trước sự xuất hiện của một "hướng dẫn viên du lịch" đặc biệt trên mạng xã hội Facebook. Đó chính là ông Phan Thiên Định, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh. Với dòng trạng thái ngắn gọn nhưng đầy sức nặng của ông: "Mực nhảy Vũng Áng - Ăn một lần, nhớ một đời", đã ngay lập tức thu hút hàng nghìn lượt tương tác.
Dưới bài đăng, ông còn cung cấp thêm thông tin về sự độc đáo của loài mực vốn là niềm tự hào của vùng biển Vũng Áng. Điều khiến dư luận thích thú không chỉ là lời giới thiệu, mà còn ở cách ông kiên nhẫn phản hồi từng bình luận. Hàng trăm thực khách từng có dịp nếm trải vị ngọt thanh, giòn sần sật của mực nhảy Vũng Áng đã đồng loạt "vào cuộc". Tài khoản Thanh Đinh hào hứng: "Mực nơi đây thì tươi ngon không thể chê vào đâu được luôn, tôi đã được thưởng thức rồi!".
Nhiều người dân Hà Tĩnh cũng không giấu được sự xúc động trước cách quảng cáo 0 đồng nhưng đầy hiệu quả của lãnh đạo tỉnh nhà. Chị An Nguyễn để lại dòng bình luận đầy cảm xúc: "Người Chủ tịch tuyệt vời, ngoài công việc vẫn luôn dành quỹ thời gian ít ỏi để review về những điểm du lịch, đặc sản của quê hương, giúp bà con nhân dân làm giàu. Thật đáng trân quý ạ!".
Câu chuyện vị chủ tịch UBND tỉnh trực tiếp "quảng bá" đặc sản cho thấy tư duy quản lý mới mang tính cởi mở, hiện đại và sát dân. Khi khoảng cách giữa chính quyền và người dân được thu hẹp qua những tương tác đời thường, hình ảnh của địa phương cũng theo đó mà trở nên thân thiện và hấp dẫn hơn trong mắt du khách.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/mua-loc-bien-theo-chan-ngu-dan-san-vang-den-185260408202954746.htm
