Mỹ – Iran dự kiến đàm phán thế nào ở Pakistan

Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm 3/4 thông báo bắn rơi một tiêm kích tàng hình F-35 ở miền trung nước này bằng "hệ thống phòng không tiên tiến". Tuy nhiên, dựa vào hình ảnh các mảnh vỡ do Tehran công bố, giới quan sát xác định máy bay bị hạ là tiêm kích F-15E Mỹ đồn trú tại căn cứ không quân Lakenheath ở Anh, không phải F-35.

Truyền thông Mỹ sau đó dẫn lời các quan chức giấu tên nước này xác nhận một tiêm kích F-15E đã bị Iran bắn rơi, hai phi công phải nhảy dù trên lãnh thổ đối phương. Quân đội Mỹ đã mở chiến dịch tìm kiếm và giải cứu thành công một phi công, song chưa tìm thấy người còn lại.

IRGC cho biết đang lùng sục ở khu vực gần nơi tiêm kích Mỹ rơi xuống ở tây nam Iran. Thống đốc vùng này cam kết khen thưởng cho ai bắt hoặc hạ được "lực lượng của kẻ thù". Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf mỉa mai rằng chiến dịch của Mỹ - Israel đã bị hạ cấp từ nhằm mục đích "thay đổi chế độ" xuống thành tìm kiếm phi công.

Adam Smith, thành viên cấp cao của đảng Dân chủ trong Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ, cho rằng cục diện trên bàn đàm phán sẽ thay đổi hoàn toàn nếu Iran tìm thấy phi công F-15E đang mất tích. Nếu bắt được tù binh là phi công, Iran hoàn toàn có thể đưa ra những điều kiện đàm phán bất lợi với phía Mỹ.

Nhưng mọi chuyện chưa dừng lại ở đó. Chiến dịch tìm kiếm quy mô lớn tiếp tục khiến Mỹ hứng chịu tổn thất về khí tài.

Trong quá trình bay thấp để sẵn sàng yểm trợ hỏa lực cho lực lượng tìm kiếm phi công chiếc F-15E, một cường kích A-10 Mỹ đã bị trúng đạn ở vùng trời phía nam Iran, NBC News dẫn lời một quan chức Mỹ cho biết. Phi công đã cố gắng điều khiển máy bay rời khỏi không phận Iran, bay về phía nam qua eo biển Hormuz để vào vùng trời Kuwait trước khi phóng ghế thoát hiểm và hiện an toàn.

Hai quan chức Mỹ còn nói với Reuters ­rằng hai trực thăng thuộc đội tìm kiếm đã trúng hỏa lực Iran, song đã rời khỏi không phận nước này thành công. Một quan chức cho biết những người có mặt trên hai máy bay vẫn an toàn, nhưng ít nhất một quân nhân đã bị thương.

Theo dữ liệu từ trang theo dõi hàng không FlightRadar24, một tiêm kích F-16CJ Mỹ đã bật mã phát đáp "7700", được dùng trong trường hợp khẩn nguy trên không, khi rời không phận Iran và Iraq.

Một máy bay tiếp dầu KC-135R Mỹ cũng phát tín hiệu khẩn nguy không lâu sau khi cất cánh khỏi thành phố Tel Aviv ở Israel. Chưa rõ nguyên nhân đến hai tình huống trên và tình trạng hiện tại của hai máy bay.

IRGC cùng ngày 3/4 còn tuyên bố bắn rơi thêm hai máy bay không người lái (UAV) MQ-9 Reaper trên bầu trời tỉnh Isfahan. Mỗi chiếc MQ-9 có giá xuất xưởng khoảng 30 triệu USD. Đài CBS tuần trước cho biết Mỹ đã mất ít nhất 16 phi cơ này kể từ đầu xung đột.

Những tổn thất này hoàn toàn trái ngược với tuyên bố trước đó của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng năng lực quân sự của Iran gần như đã bị xóa sổ và Mỹ sắp hoàn thành các mục tiêu chiến lược của cuộc chiến.

"Đây là ngày đen tối với không quân Mỹ", Press TV, kênh truyền thông bằng tiếng Anh của truyền hình nhà nước Iran, tuyên bố.

Không quân Mỹ trước đó từng mất 3 tiêm kích F-15E trong một ngày, song là vì bị đồng minh Kuwait bắn nhầm chứ không phải do Iran hạ. Sự việc hôm 3/4 được cho là lần đầu tiên máy bay có người lái của Mỹ bị bắn rơi trên vùng trời Iran kể từ khi xung đột bùng phát.

Theo thống kê của CNN, Mỹ đã mất ít nhất 7 máy bay có người lái kể từ đầu xung đột. Ngoài số phi cơ nêu trên, một máy bay tiếp dầu KC-135 đã bị rơi tại Iraq và một phi cơ cảnh báo sớm E-3 Sentry bị phá hủy tại căn cứ không quân ở Arab Saudi.

Lầu Năm Góc và Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, chưa đưa ra bình luận.

Giới quan sát trước đó nhận định không quân Mỹ sẽ gặp nhiều nguy hiểm hơn sau khi bắt đầu thâm nhập sâu vào miền đông Iran, nơi tập trung nhiều hệ thống phòng không di động vốn "thoắt ẩn, thoắt hiện" và khó bị tiêu diệt.

Tình hình Iran, Trung Đông mới nhất sáng 6.4: Cận kề hạn chót của Tổng thống Trump

"Các tổ hợp phòng không di động sở hữu khả năng xuất hiện ở gần như mọi nơi và khiến tổ bay có rất ít thời gian phản ứng. Những hệ thống này có thể ẩn mình rất kỹ và sẽ tiếp tục hiện diện trên chiến trường rất lâu sau khi những trận địa phòng không cố định bị phá hủy hoàn toàn", bình luận viên Tyler Rogoway của chuyên trang quân sự War Zone cho hay.

Trước khi tiêm kích F-15E và cường kích A-10 bị bắn rơi, một tiêm kích F-35A Mỹ cũng đã phải hạ cánh khẩn cấp sau khi thực hiện nhiệm vụ chiến đấu trên bầu trời Iran, nghi do trúng hỏa lực của đối phương. Video do IRGC công bố cho thấy cảm biến hồng ngoại bám bắt chiếc F-35A, trước khi tên lửa phòng không phát nổ ở khoảng cách gần và khiến nó bị hư hại.

Theo Behnam Ben Taleblu, giám đốc cấp cao về chương trình Iran tại Quỹ Phòng vệ Dân chủ (FDD), chiến đấu cơ Mỹ hiện làm nhiệm vụ ở độ cao thấp hơn nên dễ bị tên lửa Iran nhắm mục tiêu. Taleblu cho rằng tiêm kích F-15E có thể đã bị xe phòng không của Iran nhắm bắn, song khả năng lớn hơn là Tehran đã sử dụng tên lửa phòng không vác vai.

Vũ khí này khó bị phát hiện hơn và là minh chứng cho thấy phòng không Iran vẫn "rất nguy hiểm", dù đã suy yếu nhiều sau các cuộc tập kích liên tục của Mỹ - Israel. "Đây là chính quyền đang phải chiến đấu để tồn tại", Taleblu cho hay.

Tướng Alireza Elhami, chỉ huy Căn cứ Phòng không Liên quân Iran, cho hay lực lượng nước này đang "săn lùng" máy bay Mỹ bằng "khí tài và phương pháp mới", nhưng không nêu cụ thể. "Điều này đã khiến kẻ thù bối rối và hoang mang", tướng Elhami nói.

Tuy nhiên, Mark Cancian, cố vấn cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), cho rằng chiến dịch của không quân Mỹ tới nay vẫn có thể coi là thành công về mặt quân sự, bất chấp những tổn thất trong ngày 3/4.

Ông cho biết tỷ lệ máy bay chiến đấu Mỹ bị bắn rơi trên bầu trời Đức trong Thế chiến II từng có thời điểm là 3%, tương đương khoảng 350 phi cơ trong cuộc chiến hiện nay tại Trung Đông. Tỷ lệ này được coi là "chấp nhận được" trong các cuộc giao tranh khốc liệt.

"Nhưng vẫn còn yếu tố chính trị, do người dân Mỹ đã quen với những cuộc chiến hầu như không có thương vong, chưa kể một bộ phận lớn dư luận không ủng hộ chiến dịch. Đối với họ, bất kỳ tổn thất nào cũng đều là không thể chấp nhận", Cancian cho hay.

Phạm Giang (Theo PressTV, Reuters, AP)

Nguồn: https://vnexpress.net/ngay-tham-hoa-cua-khong-quan-my-o-iran-5058507.html

Theo Hãng tin Reuters, ngày 9-4 (giờ địa phương), Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov đã tuyên bố Matxcơva sẽ không bỏ rơi Cuba, nhất là về mặt năng lượng.

Phát biểu tại La Habana trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Cuba, ông Ryabkov khẳng định Nga không có ý định từ bỏ các lợi ích của mình ở khu vực Tây bán cầu, bất chấp những cảnh báo từ Washington.

Ông đặc biệt nhấn mạnh sự hỗ trợ của Nga dành cho Cuba sẽ không chỉ dừng lại ở chuyến tàu chở đầy dầu vừa cập cảng hồi cuối tháng 3.

Thứ trưởng Nga tuyên bố: "Tôi tin chắc rằng những bước tiến trong quan hệ song phương vài tuần qua sẽ tạo đà để chúng ta cùng nhau tìm ra giải pháp cho những bài toán cam go nhất, vốn xuất phát từ cuộc phong tỏa phi pháp và hoàn toàn không thể chấp nhận được của Mỹ nhằm vào Cuba".

Ông cũng khẳng định đanh thép: "Chúng tôi không thể phản bội Cuba. Đó là điều chắc chắn. Chúng tôi sẽ không để họ phải đơn độc chống chọi".

Theo ông Ryabkov, Nga xem việc giải quyết nhu cầu năng lượng của Cuba là ưu tiên hàng đầu. Dù còn sớm để nói chi tiết về các bước đi tiếp theo nhưng ông cam kết nguồn cung từ Nga sẽ không dừng lại ở chuyến tàu Anatoly Kolodkin hồi tháng 3.

Bình luận về thái độ của Mỹ, nhà ngoại giao Nga thẳng thắn: "Nga không có kế hoạch rút khỏi Tây bán cầu, mặc kệ Washington nói gì đi chăng nữa. Họ đang bị ám ảnh với việc phải đẩy Nga và Trung Quốc ra khỏi khu vực này".

Ông cũng viện dẫn các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran gần đây như một minh chứng rõ ràng cho thấy "việc lạm dụng vũ lực, các đòn trừng phạt và sự áp đặt chính trị sẽ không mang lại kết quả như mong muốn".

Trước đó, hồi tháng 3, tàu chở dầu Anatoly Kolodkin mang cờ Nga đã cập cảng Cuba, mang theo khoảng 700.000 thùng dầu. Đây là đợt giao dầu thô quy mô lớn đầu tiên kể từ khi Washington siết chặt các biện pháp nhằm cắt đứt nguồn cung nhiên liệu của quốc đảo này.

Tin Gốc: https://tuoitre.vn/nga-cam-ket-khong-bo-roi-cuba-nhat-la-ve-mat-nang-luong-2026041010572485.htm

Ấn Độ ngày 1/4 khởi động đợt tổng điều tra quy mô lớn để thống kê dân số, lần đầu tiên kể từ khi Cơ quan Kinh tế và Xã hội Liên Hợp Quốc xác định nước này vượt Trung Quốc, trở thành quốc gia đông dân nhất thế giới năm 2023 với khoảng 1,4 tỷ người.

Cuộc điều tra đặt ra thách thức hậu cần khổng lồ do quy mô dân số lớn, đa dạng và diện tích rộng lớn của Ấn Độ. Giới chức nước này dự kiến công bố kết quả trong năm 2027, nhưng chưa ấn định thời điểm cụ thể.

Ấn Độ điều tra dân số 10 năm một lần kể từ năm 1881, khi còn dưới sự cai trị của Anh. Trong cuộc tổng điều tra gần nhất năm 2011, Ấn Độ ghi nhận dân số hơn 1,2 tỷ người, nhưng từ đó đến nay chưa tiến hành cuộc điều tra dân số nào tương tự.

Mỹ có thể đã mất 6 máy bay trong nỗ lực cứu phi công ở Iran

Trong 15 năm qua, cơ cấu nhân khẩu học Ấn Độ đã thay đổi đáng kể, khi hơn 40% dân số dưới 25 tuổi, và dữ liệu từ Liên Hợp Quốc cho thấy độ tuổi trung vị ở nước này năm 2023 chỉ khoảng 28, trẻ hơn gần 10 năm so với Trung Quốc. Điều này tạo nên lợi thế dân số, tiềm năng thúc đẩy tăng trưởng nhờ cơ cấu độ tuổi thuận lợi.

Ấn Độ dự kiến chi 1,2 tỷ USD cho cuộc tổng điều tra lần này, huy động hơn ba triệu nhân viên đến từng nhà thu thập dữ liệu. Họ sẽ rà soát hơn 640.000 ngôi làng và 9.700 thị trấn, thành phố, từ các khu dân cư đông đúc đến những cộng đồng hẻo lánh.

Để quản lý khối lượng công việc khổng lồ, quá trình được chia thành hai giai đoạn, triển khai tại toàn bộ 28 bang và 8 vùng lãnh thổ do chính quyền liên bang quản lý.

Tại cuộc họp báo ở New Delhi ngày 31/3, lãnh đạo cơ quan thống kê dân số Ấn Độ Mritunjay Kumar Narayan cho biết giai đoạn đầu, diễn ra từ ngày 1/4 đến tháng 9, nhằm lập danh sách đầy đủ hộ gia đình, đồng thời thu thập thông tin về điều kiện nhà ở và các tiện ích như nước, điện, vệ sinh và Internet.

Giai đoạn thứ hai sẽ thống kê từng cá nhân. Nhân viên điều tra sẽ thu thập thông tin như tên, tuổi, giới tính, ngày sinh, tình trạng hôn nhân, trình độ học vấn, nghề nghiệp, tôn giáo, phân tầng xã hội, tình trạng khuyết tật và lịch sử di cư. Giai đoạn này dự kiến diễn ra từ tháng 2/2027, hoàn tất vào ngày 31/3/2027. Các khu vực có tuyết vào mùa đông sẽ được khảo sát sớm hơn từ tháng 9 năm nay.

Cuộc khảo sát của những 'lần đầu tiên'

Cuộc khảo sát hiện tại là lần đầu tiên Ấn Độ số hóa hoàn toàn quy trình. Nhân viên sẽ sử dụng thiết bị di động để thu thập dữ liệu thông qua một ứng dụng, loại bỏ nhu cầu dùng biểu mẫu giấy.

Đây cũng là lần đầu tiên người dân có thể tự khai thông tin trực tuyến trên website hỗ trợ 16 ngôn ngữ được sử dụng phổ biến ở Ấn Độ. Dù điều tra viên vẫn sẽ đến từng hộ để xác minh, người dân có thể tiết kiệm đáng kể thời gian so với việc phải tham gia một cuộc phỏng vấn đầy đủ.

Lần đầu tiên kể từ năm 1931, Ấn Độ sẽ đưa yếu tố đẳng cấp trở lại điều tra dân số, điều gây bất ngờ bởi nước này đã cấm phân chia xã hội thành các đẳng cấp từ năm 1950.

Hệ thống phân chia đẳng cấp truyền thống tại Ấn Độ đã tồn tại hàng nghìn năm và vẫn chi phối rõ rệt trong đời sống ở nước này, từ các nhóm xã hội, nhóm hẹn hò, đến cơ hội giáo dục, việc làm.

Hệ thống này có nguồn gốc từ kinh Vệ Đà, phân chia người dân theo thứ bậc, quy định nghề nghiệp, nơi sinh sống và đối tượng kết hôn của một người dựa theo đẳng cấp của gia đình mà người đó sinh ra.

Hệ thống này gồm 4 đẳng cấp chính và hàng nghìn nhánh phụ, trong đó Brahmin, gồm các tăng lữ và học giả Bà La Môn là đẳng cấp cao nhất, rồi đến Kshatriya (vua chúa, chiến binh), Vaishya (thương nhân, điền chủ), Shudra (lao động phổ thông, phục vụ ba đẳng cấp trên).

Thấp nhất là Dalit, thậm chí còn không được xếp vào 4 đẳng cấp chính trong kinh Vệ Đà. Những người thuộc tầng lớp này bị xem là "không thể đụng tới", xếp ngoài lề xã hội, chịu kỳ thị nặng nề, không được tham gia các nghi lễ và phải làm những công việc như nhặt rác, dọn chất thải.

Ấn Độ những năm qua đã cố gắng xóa bỏ hệ thống đẳng cấp này bằng cách đưa ra một loạt thay đổi trong hiến pháp, cũng như thiết lập các nhóm đẳng cấp mới như người nghèo, thanh niên, phụ nữ và nông dân, làm cơ sở cho các chính sách hỗ trợ.

Nước này hiện áp dụng các chính sách hạn ngạch, dành một tỷ lệ nhất định việc làm trong khu vực nhà nước và chỉ tiêu giáo dục cho các nhóm ở vị thế thấp hơn. Vì vậy, việc thống kê các nhóm này được một số người coi là cần thiết để đảm bảo đại diện chính trị và quyền lợi xã hội.

Nhưng nội dung này cũng làm dấy lên tranh luận về việc liệu việc thống kê đẳng cấp có giúp cải thiện tình trạng của các nhóm yếu thế hay ngược lại, làm sâu sắc thêm chia rẽ xã hội.

Chính phủ của Thủ tướng Narendra Modi và đảng cầm quyền BJP ban đầu phản đối việc đưa yếu tố đẳng cấp vào điều tra dân số. Tuy nhiên, ông đã thay đổi lập trường sau sức ép từ phe đối lập.

Dữ liệu thu thập trong năm nay sẽ ảnh hưởng đến cách các chính sách ưu tiên xã hội được triển khai nhằm hỗ trợ các nhóm ở vị thế thấp hơn trong thập kỷ tới. Ngoài ra, kết quả điều tra còn có thể vẽ lại bản đồ chính trị, tái phân bổ quyền lực tại Ấn Độ.

Giới chức sẽ dựa vào dữ liệu để điều chỉnh số ghế quốc hội của mỗi bang theo quy mô dân số. Những bang có dân số tăng nhanh sẽ có thêm ghế, trong khi các bang tăng trưởng chậm có thể mất đi ảnh hưởng. Một số bang từng thành công trong việc kiểm soát dân số lo ngại sẽ bị giảm số ghế đại diện tại quốc hội sau cuộc tổng điều tra dân số.

Cuộc điều tra dân số cũng là nền tảng cho một đạo luật năm 2023, hiện chưa được triển khai, nhằm dành một phần ba số ghế trong quốc hội và các nghị viện bang cho phụ nữ.

Như Tâm (Theo CNN, Al Jazeera, Reuters)

Tin Gốc: https://vnexpress.net/cach-an-do-kiem-dem-dan-so-hon-1-4-ty-nguoi-5060670.html