Mỹ ‘giải cứu thành công’ phi công trên tiêm kích F-15 bị bắn hạ

Tại họp báo ở Lầu Năm Góc ngày 16.4, có sự tham gia của Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng tham mưu trưởng liên quân Mỹ Dan Caine, các lãnh đạo quân đội Mỹ ra những cảnh báo mới với Iran, AP đưa tin.

Ông Hegseth cho biết Mỹ đang kiểm soát việc giao thương qua eo biển Hormuz, do Iran đã mất đi năng lực hải quân. Ông tuyên bố thêm Mỹ sẽ duy trì lệnh phong tỏa với các cảng của Iran chừng nào còn cần thiết. “Phép toán khá rõ ràng. Chúng tôi sử dụng 10% năng lực hải quân hùng mạnh nhất thế giới, còn các vị (Iran) thì có 0% hải quân”, theo ông Hegseth.

Người đứng đầu Lầu Năm Góc khẳng định Iran đang tái bố trí khí tài quân sự, tuy nhiên không thể bổ sung. “Các vị có thể di chuyển mọi vật xung quanh, thế nhưng không thể xây dựng lại từ đầu. Chúng tôi đang dõi theo các vị. Chúng tôi đã sẵn sàng tấn công vào cơ sở hạ tầng trọng yếu của Iran, vào các nhà máy phát điện còn lại và vào ngành công nghiệp năng lượng của các vị”, ông Hegseth nói.

Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ còn cho rằng người Mỹ đang “chứng kiến sự thành công” trong cuộc chiến Iran, trái ngược với thông tin phần lớn mang tính chỉ trích của báo chí.

“Họ thấy thành công. Họ thấy sự thật và họ không yêu cầu sự hoàn hảo. Các vị chỉ tìm những điều tiêu cực”, ông Hegseth nói với các phóng viên.

Cũng trong họp báo trên, ông Dan Caine tuyên bố Mỹ sẽ tích cực truy đuổi bất kỳ tàu nào mang cờ Iran, hoặc tàu hỗ trợ vật chất cho Iran “ở bất cứ đâu trên thế giới”. Ông cũng cảnh báo đến các tàu muốn né phong tỏa của Mỹ tại Hormuz: “Hãy quay đầu hoặc sẵn sàng để bị đột kích. Chúng tôi sẽ dùng vũ lực. Có 13 tàu đã sáng suốt khi quay đầu”.

Theo Al Jazeera ngày 16.4, quân đội Mỹ đã mở rộng lệnh phong tỏa ở Hormuz, theo đó sẽ bao gồm các tàu bị nghi chở hàng lậu. Ngoài ra, tàu nào bị nghi tiếp cận lãnh thổ Iran “sẽ bị kiểm tra và khám xét và tịch thu”.

Bộ trưởng Hegseth cũng kêu gọi Iran nhanh chóng đạt thỏa thuận, đồng thời nói rằng Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei nhiều khả năng đã bị thương.

Tehran chưa bình luận thông tin này, cũng như không lập tức phản hồi thông tin trong buổi họp báo của Lầu Năm Góc.

Hồi đầu ngày 16.4, cố vấn quân sự cho Lãnh tụ tối cao Iran Khamenei, ông Mohsen Rezaei, cảnh báo Tehran sẽ đánh chìm tàu Mỹ ở eo biển Hormuz, nếu Washington quyết định điều tàu kiểm soát tuyến đường này.

Ông Rezaei cũng dọa bắt giữ binh sĩ Mỹ nếu họ đổ bộ lên Iran và “đòi 1 tỉ USD cho mỗi con tin”. “Cá nhân tôi nghĩ gia hạn ngừng bắn không có lợi cho chúng tôi. Một lệnh ngừng bắn chỉ có ý nghĩa khi các điều khoản và quyền của chúng tôi được đáp ứng. Áp lực phải được tăng cường. Tên lửa của chúng tôi đã sẵn sàng và sẽ đánh chìm tất cả”, The Guardian dẫn lời ông Rezaei.

Trong diễn biến liên quan, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Qalibaf ngày 16.4 đã có cuộc điện đàm với người đồng cấp Lebanon Nabih Berri. Ông Qalibaf khẳng định lệnh ngừng bắn tại Lebanon cũng quan trọng với Tehran tương tự lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran.

Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiết lộ lãnh đạo Israel và Lebanon sẽ có cuộc thảo luận trong ngày 16.4, tuy nhiên truyền thông đưa tin Tổng thống Lebanon Joseph Aoun đã từ chối điện đàm với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.

Tin Gốc: Thanh Niên

Trong cuộc họp báo ở Nhà Trắng hôm 6.4, Tổng thống Trump than phiền rằng Hàn Quốc và Nhật Bản "đã không giúp đỡ chúng tôi", dù Mỹ đang duy trì sự hiện diện của hàng chục ngàn binh sĩ để bảo vệ 2 nước này, theo Hãng thông tấn Kyodo hôm 7.4.

Nhà lãnh đạo cho rằng sự hỗ trợ quân sự của Mỹ dành cho 2 đồng minh chủ chốt tại châu Á, cũng như Úc, cần phải nhận được sự "đáp lại tương xứng".

Hàn Quốc và Nhật Bản chưa bình luận về phát biểu của Tổng thống Mỹ.

Cũng trong cuộc họp báo, chủ nhân Nhà Trắng tiếp tục chỉ trích NATO là một "con cọp giấy".

Ngược lại, ông khen ngợi một số nước ở Trung Đông, bao gồm Kuwait, Qatar và Ả Rập Xê Út, là những đối tác tốt của Washington kể từ khi Mỹ cùng Israel phát động chiến dịch quân sự ở Iran hôm 28.2.

Trong khi một lần nữa lập trường cứng rắn đối với Iran, ông Trump tuyên bố Mỹ "đã giành chiến thắng về mặt quân sự" trong cuộc xung đột với quốc gia Hồi giáo.

Ông cảnh báo trừ phi Tehran đạt được thỏa thuận với Washington, nếu không các cơ sở hạ tầng trọng yếu của đối phương có thể bị phá hủy trong vòng 4 giờ, bắt đầu từ 7 giờ sáng 8.4 (giờ Việt Nam).

Đó là thời hạn được ông Trump đặt ra cho Iran để mở lại eo biển Hormuz, mà theo ông là ưu tiên rất lớn của Mỹ vào thời điểm hiện tại.

"Chúng tôi cần một thỏa thuận có thể chấp nhận được đối với bản thân tôi, và một phần của thỏa thuận đó chúng tôi muốn dòng chảy tự do của dầu mỏ và mọi thứ", Tổng thống Mỹ nhấn mạnh.

Tin Gốc: https://thanhnien.vn/tong-thong-trump-chi-trich-han-quoc-nhat-ban-khong-giup-my-trong-cuoc-xung-dot-iran-185260407071406709.htm

Cuối tuần trước, lối thoát ngoại giao cho xung đột giữa Mỹ và Iran trở nên bế tắc, khi các đề xuất ngừng bắn liên tiếp bị hai bên bác bỏ với những ngôn từ ngày càng leo thang. Căng thẳng lên đỉnh điểm khi Tổng thống Donald Trump ấn định hạn chót 20h ngày 7/4 để Iran chấp nhận thỏa thuận và mở lại eo biển Hormuz, nếu không Mỹ sẽ giáng đòn mạnh mẽ, "xóa sổ một nền văn minh".

Vài giờ trước khi tối hậu thư này hết hạn, một đề xuất được Pakistan, bên trung gian đàm phán tích cực trong những ngày qua, đưa ra. Đây là thành quả của nỗ lực mà Pakistan triển khai suốt nhiều tuần sau khi xung đột giữa Mỹ, Israel với Iran bùng phát ngày 28/2.

Quốc gia Tây Á này sở hữu lợi thế để trở thành cầu nối hóa giải xung đột, bởi Pakistan là một trong những bên hiếm hoi còn duy trì được quan hệ với cả Mỹ và Iran.

Từ cuối tháng 3, Pakistan đã họp với Thổ Nhĩ Kỳ, Arab Saudi và Ai Cập, nhằm thiết lập một mặt trận ngoại giao thống nhất tìm giải pháp cho chiến sự Iran. Các cuộc tham vấn trước đó tại Riyadh cũng giúp các nước điều chỉnh lập trường và ủng hộ nỗ lực hòa giải.

Pakistan cũng duy trì liên lạc với Mỹ và Iran, đóng vai trò là bên chuyển thông điệp qua lại giữa hai nước. Islamabad còn sẵn sàng tổ chức một cuộc gặp trực tiếp giữa phái đoàn Washington và Tehran nếu điều kiện cho phép.

4 nguồn thạo tin nói với trang Axios rằng cuộc đàm phán diễn ra giữa các nhà trung gian hòa giải Pakistan, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ, cũng như qua tin nhắn được gửi qua lại giữa đặc phái viên Mỹ về Trung Đông Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi.

Ngoại trưởng Araghchi hôm 31/3 cũng xác nhận đã nhận trực tiếp một số thông điệp từ đặc phái viên Witkoff. Một quan chức Mỹ giấu tên cho hay trong quá trình này, chính quyền Trump đã chuyển cho Iran một số đề xuất, nhưng giới chức Iran đều không chấp thuận.

"Chúng tôi đã liên hệ với phía Iran. Họ gần đây tỏ ra linh động khi sẵn sàng tham gia đàm phán, nhưng cũng đưa ra những lập trường cứng rắn làm điều kiện tiên quyết cho bất kỳ cuộc thương lượng nào", một nguồn tin an ninh Pakistan nói với TRT World.

Pakistan sau đó chủ động xây dựng một khuôn khổ hòa giải, được truyền thông gọi là "Thỏa thuận Islamabad" nhằm chấm dứt chiến sự theo lộ trình hai giai đoạn. Giai đoạn thứ nhất là lệnh ngừng bắn 45 ngày để các bên thảo luận về việc chấm dứt hoàn toàn cuộc xung đột. Lệnh ngừng bắn này có thể được gia hạn nếu cần thiết. Giai đoạn hai là một thỏa thuận kết thúc chiến tranh.

Reuters dẫn nguồn thạo tin ngày 6/4 nói sau các cuộc tiếp xúc xuyên đêm giữa Tư lệnh Lục quân Pakistan Asim Munir với Phó tổng thống Mỹ JD Vance, đặc phái viên Mỹ về Trung Đông Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, các bên đã hình thành được một khuôn khổ kế hoạch hành động mới.

Thỏa thuận bao gồm ngừng bắn có hiệu lực ngay lập tức và mở lại eo biển Hormuz, đồng thời dành ra 15-20 ngày để hoàn tất một giải pháp toàn diện hơn. Một khuôn khổ mang tính khu vực cho eo biển này cũng là một phần của kế hoạch, với các cuộc đàm phán trực tiếp cuối cùng dự kiến diễn ra tại Islamabad.

Sự xuất hiện của ông Vance trong các kênh đàm phán hậu trường là điểm đáng chú ý. Ông Vance được cho là từng hai lần chuẩn bị dẫn đầu phái đoàn Mỹ đến Islamabad để đàm phán trực tiếp với phía Iran, nhưng đều bị hoãn vào phút chót, khi Tehran cần thêm thời gian cân nhắc.

Đại sứ Iran tại Pakistan Reza Amiri Moghadam ngày 7/4 phát đi tín hiệu lạc quan. Trong một bài đăng trên X, ông cho biết những "nỗ lực tích cực và mang tính xây dựng, dựa trên thiện chí và vai trò trung gian" của Islamabad nhằm chấm dứt chiến tranh đang tiến tới một "giai đoạn then chốt, nhạy cảm".

Tuy nhiên, ngay cả khi động lực ngoại giao gia tăng, cả Mỹ và Iran đều quyết không nhượng bộ trên thực địa. Hai bên đều đưa ra những tuyên bố cứng rắn, sẵn sàng khiến đối phương trả giá đắt, với những hệ lụy tiềm ẩn cho khu vực cũng như thế giới.

"Cả một nền văn minh sẽ diệt vong tối nay, không bao giờ phục hồi được nữa. Tôi không muốn điều đó xảy ra, nhưng có lẽ nó sẽ xảy ra", ông Trump viết trên Truth Social cùng ngày.

Đến tối 7/4 tại Islamabad, các quan chức chính phủ Pakistan cho biết nỗ lực đàm phán đã đến giai đoạn then chốt. Một khuôn khổ đang hình thành, dự kiến theo lộ trình nhiều bước. Trước hết là thỏa thuận ban đầu nhằm thiết lập các biện pháp xây dựng lòng tin, sau đó tiến tới lệnh ngừng bắn chính thức.

Chi tiết của các biện pháp này chưa được công bố. Pakistan cũng tránh đưa ra nhận định về các quyết định thuộc về Mỹ và Iran. Khi hạn chót cận kề, Thủ tướng Pakistan đã lên tiếng kêu gọi hai bên cho ngoại giao thêm một cơ hội.

"Nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình cho cuộc chiến ở Trung Đông đang tiến triển, tiềm năng đạt kết quả thực chất trong tương lai gần. Để tạo điều kiện cho quá trình này, tôi tha thiết đề nghị Tổng thống Trump hoãn không kích hai tuần", Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif viết trên X, đồng thời kêu gọi Iran mở cửa eo biển Hormuz trong cùng thời gian nhằm thể hiện thiện chí.

Ông Sharif nhắc đến 7 người, gồm Tổng thống Trump, Phó tổng thống Vance, Ngoại trưởng Rubio, ông Witkoff ở phía Mỹ, Tổng thống Masoud Pezeshkian, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Araghchi ở phía Iran.

Nỗ lực phút chót của Pakistan đạt kết quả khi chỉ khoảng 90 phút trước hạn chót, Tổng thống Trump đồng ý tạm dừng kế hoạch tấn công các cây cầu và nhà máy điện của Iran để tạo cơ hội cho ngoại giao.

Sau đó, một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời trong hai tuần được công bố, đánh dấu bước lùi đầu tiên khỏi bờ vực xung đột. Về phía Iran, các tín hiệu ban đầu cho thấy Tehran sẵn sàng tạo điều kiện cho hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn.

Osama Bin Javaid, cây viết chuyên về Pakistan và Afghanistan tại Al Jazeera, cho biết đề xuất của ông Sharif đã mang đến cơ hội để hạ nhiệt căng thẳng.

"Ông Sharif nêu tất cả những người quan trọng để thông báo rằng nỗ lực ngoại giao hoàn toàn khả thi", Javaid nói. "Các bên cần cho đi gì đó để thể hiện thiện chí, và không có nhiều thứ để đòi hỏi".

Như Tâm (Theo Al Jazeera, TRT World, Reuters)

Tin Gốc: https://vnexpress.net/no-luc-cua-pakistan-nham-thao-ngoi-chien-su-my-iran-5059801.html