Chuyên gia du lịch kiêm nhà văn người Mỹ, Rick Steves, cho hay khi đi du lịch và tìm hiểu phong tục mới, những cử chỉ nhỏ như để lại tiền lẻ trên bàn có thể bị hiểu sai.
“Du khách đang vô tình khiến nhân viên kỳ vọng nhiều vào tiền boa và phá vỡ sự cân bằng thu nhập địa phương. Đó là một cách hành xử thiếu tinh tế. Ngoài ra, ở những nơi đông đúc, những người không liên quan có thể nẫng tay trên số tiền lẻ đó”, Steves viết trên blog.
Tại châu Âu, nơi nhân viên phục vụ được trả mức lương đủ sống, tiền boa không phải một nghĩa vụ bắt buộc. Tại các quốc gia như Đức, Áo, Bỉ hay Luxembourg, cùng với một số vùng ở Thụy Sĩ và Liechtenstein, việc dùng tiền xu để boa thậm chí còn bị coi là khiếm nhã, thiếu tôn trọng nhân viên.
Steve Schwab, CEO của Casago, công ty quản lý tài sản và cho thuê nghỉ dưỡng có trụ sở tại Arizona (Mỹ), nhấn mạnh điều quan trọng cần nhớ là tại châu Âu, không có một công thức chung nào áp dụng được cho tất cả các quốc gia.
“Mỗi quốc gia khác nhau, vì vậy chúng ta không thể đánh đồng tất cả là văn hóa tiền boa của châu Âu. Các quốc gia Bắc Âu là nơi ít kỳ vọng tiền boa nhất, phần lớn là vì họ nổi tiếng với việc trả lương cao cho nhân viên hoặc đã tính sẵn phí dịch vụ vào hóa đơn”, ông Schwab cho hay.
Tuy nhiên điều này không có nghĩa du khách bỏ hẳn việc boa. Steves khuyên nên áp dụng cách tiếp cận trực tiếp, điều này phù hợp tại các quốc gia nói tiếng Đức, nơi việc để lại tiền xu trên bàn không được thiện cảm.
“Khi thanh toán hóa đơn 10 euro bằng tờ 20 euro, bạn có thể nói ‘Lấy tôi 11 euro nhé (Eleven, please)’. Đây là tín hiệu để nhân viên giữ lại 1 euro làm tiền tip và trả phần tiền thừa còn lại”, Steves cho hay.
Nhưng tại Mỹ, nhân viên phục vụ thường phải dựa vào tiền boa để bù đắp cho mức lương cơ bản thấp. Ở Mỹ, mức boa cũng khá cao. Khoảng 5% được xem là thỏa đáng, 10% là hào phóng, nhiều nơi có thể lên tới 15% đến 20%, theo Steves.
Chính thực trạng này, cùng với sự xuất hiện dày đặc của các yêu cầu boa trên ứng dụng điện tử, đã làm gia tăng sự bức bối. Gần 90% người Mỹ cho rằng văn hóa tiền boa “đang vượt tầm kiểm soát”. Tại châu Âu, những mức boa thế này bị coi là quá mức cần thiết. “Hãy kiềm chế ý muốn boa theo kiểu Mỹ”, ông Steves nói thêm.
LaDell Carter, đối tác sáng lập của Royal Expression Travels tại Maryland (Mỹ), cho biết: “Không phải lúc nào số lượng tiền boa cũng là yếu tố quyết định. Quan trọng là cách đưa và ý định đằng sau đó”. Bà Carter nói thêm rằng, đặc biệt trong các không gian sang trọng, những đồng xu nằm rải rác trên bàn mang lại cảm giác giống như một sự bố thí hoặc hành động tùy tiện.
Steves cũng khuyến nghị rằng du khách có thể bỏ qua tiền boa tại các quầy phục vụ tự chọn, chỉ cần làm tròn tiền cước taxi và đưa những khoản boa nhỏ cho hướng dẫn viên hoặc nhân viên khách sạn.
Phương thức thanh toán cũng là một yếu tố quan trọng. Thanh toán bằng thẻ rất phổ biến, nhưng boa tốt nhất nên đưa tiền mặt để đảm bảo số tiền đó đến thẳng tay người phục vụ, bởi một số cơ sở kinh doanh có thể sẽ không chuyển lại đầy đủ khoản tiền thưởng này nếu khách hàng thanh toán thẻ.
Các chuyên gia cũng khuyên du khách kiểm tra kỹ hóa đơn đã bao gồm phí dịch vụ hay chưa, đồng thời quan sát thói quen của người bản địa trước khi quyết định boa. Nếu còn phân vân, đừng ngại hỏi người dân địa phương về những quy chuẩn riêng biệt tại quốc gia đó.
Trong khuôn khổ Ngày hội Du lịch TP.HCM 2026, talkshow “Khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo du lịch TP.HCM” đã diễn ra tại công viên 23-9, chiều 4-4.
Chủ tịch Dong Travel và nhà đầu tư thiên thần Đồng Hoàng Thịnh nói về “điểm chạm” giữa doanh nghiệp lữ hành và công nghệ gần như đang đứng trên hai “chân”: chân phải là vận hành thực tế, chân trái là công nghệ.
Khoảng 10 năm trước, ở góc độ vận hành, anh thấy các bạn đưa ra rất nhiều ý tưởng và giải pháp công nghệ rất hay. Nhưng khi triển khai thực tế lại "vỡ trận" vì không xử lý được các tình huống ngoại lệ.
Ví dụ 3h khách hạ cánh xuống sân bay mà không có người đón thì lúc đó mọi công nghệ, mọi ý tưởng nếu không giải quyết được tình huống này đều trở nên vô nghĩa.
“Điểm chạm quan trọng nhất là công nghệ nào có khả năng xử lý các tình huống ngoại lệ trong vận hành. Công nghệ chỉ thực sự có giá trị khi giải quyết được những bài toán khó, những vấn đề phát sinh ngoài kịch bản”, anh Thịnh bày tỏ.
Anh Thịnh cho hay hiện nay nhiều bạn trẻ phát triển các ứng dụng, nền tảng với ý tưởng rất tốt. Nhưng khi đưa vào vận hành thực tế, mọi thứ không diễn ra như kỳ vọng, dẫn đến sản phẩm bị “vỡ”.
CEO và đồng sáng lập Huuk & partner of Deal Flow Mic Nguyễn cho biết trong năm 2024, Việt Nam đón khoảng 17,5 triệu khách quốc tế và hơn 110 triệu khách nội địa. Tổng quy mô kinh tế du lịch khoảng 840.000 tỉ đồng. Trong đó có đến khoảng 70% tiền đó đến từ các hoạt động kinh tế đêm.
“Ban ngày du khách chủ yếu tham quan, nhưng ban đêm mới là thời điểm họ thực sự chi tiêu từ ăn uống, vui chơi, mua sắm cho đến các trải nghiệm giải trí khác", anh Mic nói.
Anh nói kinh tế đêm, du khách xoay quanh bốn nhu cầu chính của du khách: Ăn gì, chơi gì, ở đâu, đi lại. Cả bốn lĩnh vực này đều tạo ra doanh thu.
Vấn đề đặt ra là làm thế nào để ứng dụng công nghệ nhằm tối ưu dòng tiền trong cả bốn lĩnh vực đó?
Anh Mic chia sẻ ở góc độ doanh nghiệp, bài toán luôn xoay quanh hai yếu tố chi phí và doanh thu. Mục tiêu là giảm chi phí và tăng doanh thu để tối đa hóa lợi nhuận, đây chính là nơi công nghệ phát huy vai trò.
Ví dụ, các startup có thể tập trung vào việc giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí vận hành. Nếu trước đây doanh nghiệp phải tốn 10 đồng để vận hành, nhờ công nghệ có thể giảm xuống còn 5 đồng hoặc thấp hơn. Khi chi phí giảm mà chất lượng vẫn đảm bảo, hiệu quả kinh doanh sẽ tăng lên đáng kể.
Anh Mic nói có rất nhiều công nghệ có thể áp dụng như dữ liệu lớn (Big Data), AI, tự động hóa… Tuy nhiên, mỗi doanh nghiệp luôn tồn tại ba cấp: con người, quy trình và công nghệ.
“Trước tiên, doanh nghiệp cần có đúng người. Sau đó là xây dựng quy trình vận hành rõ ràng, hiệu quả. Cuối cùng, công nghệ tối ưu hóa quy trình và hỗ trợ con người làm việc hiệu quả hơn”, anh Mic cho hay.
Vì vậy, với các startup, điều quan trọng là phải ngồi lại với doanh nghiệp du lịch và trả lời những câu hỏi rất thực tế: Vấn đề lớn nhất trong vận hành hiện tại là gì? Trong bốn lĩnh vực: ăn, chơi, ở, đi thì điểm nghẽn nằm ở đâu? Doanh nghiệp đang giải quyết vấn đề đó như thế nào? Từ đó mới đề xuất giải pháp công nghệ phù hợp.
Theo hồ sơ, dự án được đề xuất mang tên Trung tâm hội nghị và triển lãm nghệ thuật Quảng Ngãi, tổng vốn hơn 939 tỉ đồng. Nếu thực hiện, dự án sẽ có khách sạn 5 cao, cũng là công trình cao nhất tỉnh.
Công trình xây dựng trên diện tích xây dựng 6,7ha, tại khuôn viên Trường THCS thị trấn La Ha (cũ). Đây là vị trí đắc địa của xã Tư Nghĩa hiện nay, cách trung tâm tỉnh lỵ Quảng Ngãi khoảng 3km.
Công trình được thiết kế theo mô hình phức hợp gồm 4 chức năng: khách sạn, văn phòng, thương mại và trung tâm nghệ thuật - sự kiện.
Điểm nhấn là tòa cao ốc khách sạn 5 sao cao 25 tầng, chiều cao khoảng 120m được thiết kế dạng khối tháp xếp lớp tạo hiệu ứng thị giác mạnh mẽ.
Nếu xây dựng, đây là khách sạn 5 sao đầu tiên của tỉnh Quảng Ngãi (cả Quảng Ngãi và Kon Tum cũ đều chưa có khách sạn 5 sao đúng chuẩn), phân khúc cao cấp tỉnh này chưa có.
Trong nhiều năm, địa phương này chủ yếu có các cơ sở lưu trú quy mô nhỏ và trung bình, phục vụ khách công tác và du lịch cơ bản.
Việc thiếu vắng khách sạn cao cấp được xem là một trong những hạn chế trong thu hút dòng khách chất lượng cao, nhất là khách doanh nhân.
Theo đơn vị đề xuất, tổ hợp này sẽ tạo ra một điểm đến mới, vừa phục vụ lưu trú, hội nghị, triển lãm, vừa đáp ứng nhu cầu mua sắm, giải trí. Khối khách sạn và trung tâm sự kiện được kỳ vọng đóng vai trò "đầu kéo", thu hút khách du lịch và các hoạt động quy mô lớn.
Về kiến trúc, dự án được định hướng trở thành công trình biểu tượng của tỉnh, với thiết kế tháp hiện đại kết hợp yếu tố văn hóa, như họa tiết trống đồng trên mặt tiền. Không gian xung quanh được bố trí hồ nước và cây xanh, góp phần tạo cảnh quan và cải thiện khí hậu.
Dự án cũng được đánh giá phù hợp với định hướng phát triển đô thị và dịch vụ của địa phương, trong bối cảnh Khu kinh tế Dung Quất đang là động lực tăng trưởng chính.
Hiện dự án đang trong giai đoạn kêu gọi đầu tư. Các bước tiếp theo gồm hoàn thiện nghiên cứu khả thi, thẩm định thiết kế và tìm kiếm đối tác chiến lược.
Nếu được triển khai, đây không chỉ là một công trình quy mô lớn, mà còn có thể trở thành "phép thử" đầu tiên cho phân khúc khách sạn 5 sao tại Quảng Ngãi, nơi lâu nay vẫn được xem là "vùng trũng" dịch vụ cao cấp của khu vực.
Trang online của kênh truyền hình nổi tiếng Mỹ CNN cho rằng, không có món ăn giản dị nào được yêu thích trên toàn thế giới hơn bánh mì kẹp. "Không có quốc gia nào trên hành tinh này không tìm đến một loại bánh mì có nhân bên trong để thỏa mãn cơn thèm", CNN nhấn mạnh và cho rằng, khám phá thế giới bánh mì kẹp, theo một cách nào đó, giống như du lịch vòng quanh thế giới.
Vì thế, để giúp du khách thu hẹp lựa chọn cho chuyến đi tiếp theo, CNN đã đưa ra danh sách cập nhật 25 loại bánh mì kẹp ngon nhất thế giới từ danh sách công bố trước đó (năm 2025).
Đối với bánh mì Việt Nam, CNN chia sẻ với độc giả: "Là một món ăn còn sót lại từ thời Pháp thuộc, bánh mì baguette đã được người Việt biến tấu theo khẩu vị riêng. Bánh mì hiện nay được bán ở hầu hết các góc phố tại TP.HCM và khắp Việt Nam, được yêu thích rộng rãi cả trong và ngoài biên giới quốc gia.
Phiên bản cổ điển sử dụng thịt heo, với các nguyên liệu chính như chả lụa, cà rốt muối chua bào sợi, củ cải muối chua, rau mùi, sốt mayonnaise và các nguyên liệu khác. Du khách cũng có thể tìm thấy các biến thể với đậu phụ và thịt gà xắt nhỏ xào sả. Hương vị giòn tan, tươi mát, đậm đà và vô cùng hấp dẫn".
Bánh mì Việt Nam là đại diện duy nhất ở Đông Nam Á có mặt trong danh sách. Các tên tuổi khác trong top 25 còn có Pan Bagnat, Pháp; Bocadillo de jamón Ibérico, Tây Ban Nha; Torta ahogada, Mexico; Tramezzino, Ý; Shawarma, Trung Đông; Muffaletta, New Orleans, Mỹ...