Ông là Lê Huy Xuân – người lính đặc công nước từng khiến đối phương khiếp sợ tại chiến trường Quảng Nam – Đà Nẵng, với chiến công phá hủy hàng chục xe bọc thép.
Trong căn nhà nhỏ đơn sơ, ông Lê Huy Xuân xúc động nhắc về thời hoa lửa của mình. Năm nay đã 81 tuổi nhưng ông vẫn nhớ như in những kỷ niệm thời trai trẻ. Năm 1963, chàng thanh niên Lê Huy Xuân hừng hực sức trẻ viết đơn tình nguyện ra trận. Thế nhưng trong lần khám tuyển đầu tiên ông bị loại. Lý do không đủ sức khỏe vì ông nhỏ người, chỉ nặng có 41 kg.
Không nản lòng, sang năm 1964 ông tiếp tục ứng tuyển. Đơn vị tuyển quân khi ấy nhận định: “Người thấp bé, nhẹ cân thế này lại rất phù hợp với nhiệm vụ luồn lách, bí mật của đặc công”. Vậy là chính cái vóc dáng nhỏ bé ấy đã đưa ông trở thành một chiến sĩ đặc công tinh nhuệ.
Tháng 10.1964, sau 3 tháng huấn luyện, ông cùng đồng đội hành quân vào chiến trường Quảng Nam – Đà Nẵng, bắt đầu những ngày tháng chiến đấu oanh liệt tại đây. Khi đó đơn vị đặc công chính quy chưa thành lập, ông được biên chế vào đơn vị trinh sát đặc nhiệm B12, trực thuộc Bộ Tư lệnh Công binh. Tại đèo Hải Vân, đơn vị 120 người của ông chia làm hai ngả: một nửa ngược lên Tây nguyên, một nửa xuôi về vùng chảo lửa Quảng Nam. Ông Xuân nằm trong số những người về vùng Điện Bàn, Duy Xuyên, Đại Lộc, những nơi được mệnh danh là “vùng đất chết” bởi bom đạn đối phương.
Là lính đặc công, đặc biệt là đặc công nước và công binh, nhiệm vụ chính của ông Xuân và đồng đội là đánh cầu, phá đường để cắt đứt các tuyến giao thông huyết mạch của đối phương. Trong bóng đêm đen đặc, những người lính đặc công ngâm mình hàng giờ dưới làn nước lạnh, bí mật áp sát chân cầu để gài mìn. Sự sống và cái chết chỉ cách nhau gang tấc, bởi chỉ cần sơ suất gây ra một tiếng động nhỏ, hay một sai sót trong kỹ thuật kích nổ, họ sẽ mãi mãi nằm lại dưới lòng sông.
Ông Xuân bồi hồi nhớ lại trận đánh đầu tiên vào ngày 25.2.1965. Mục tiêu là cầu Cao Lâu trên QL1. Bằng sự mưu trí và gan dạ, ông cùng đồng đội đã đánh sập cây cầu này, gây tiếng vang lớn, làm tê liệt tuyến giao thông huyết mạch của đối phương trong nhiều ngày. Tiếp đó là những trận đánh vang dội khác như phá cầu Bình Long, cầu Thượng Đức.
Đặc biệt, dấu ấn sâu đậm ở chiến trường khốc liệt với ông là những chiến công phá xe bọc thép, nơi da thịt đối đầu với sắt thép. Ông và đồng đội phải luồn sâu vào lòng địch, tiếp cận các xe bọc thép để phá hủy. Đây là nhiệm vụ vô cùng nguy hiểm vì nếu bị đối phương phát hiện thì chắc chắn hy sinh.
Vậy mà ông Xuân đã cùng đồng đội phá hủy tới hơn 20 xe bọc thép và tiêu diệt gần 300 lính đối phương, trong đó có lần phá hủy hơn 10 xe, tiêu diệt 152 lính. Sau mỗi trận đánh, ông đều được tặng bằng khen, giấy khen ghi nhận chiến công.
Với những thành tích xuất sắc, ông đã vinh dự được trao tặng Huân chương Chiến công hạng nhì, 2 Huân chương Chiến công hạng ba và rất nhiều bằng khen, giấy khen. Ông cũng đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cấp tỉnh (năm 1965 -1966), Chiến sĩ thi đua toàn Quân khu 5 (năm 1967 – 1968).
Nhưng chiến tranh không chỉ có chiến công, mà còn là rất nhiều hy sinh. Ông Xuân ngậm ngùi nhớ lại, đại đội của ông khi vượt Trường Sơn vào nam có hơn 100 người lính trẻ măng, hừng hực khí thế. Vậy mà đến ngày đất nước im tiếng súng, chỉ còn khoảng hơn 20 người trở về. Những người chỉ huy dạn dày kinh nghiệm như đại đội trưởng, chính trị viên đều đã nằm lại mãi mãi nơi chiến trường.
Nỗi đau càng thắt lại khi ông nhắc về những người đồng hương. Cùng đi từ thôn Bà Khê năm ấy có 8 anh em, nhưng chỉ còn 3 người trở về, trong đó ông Xuân đã để lại một phần máu thịt nơi chiến trường. Trong một trận càn ác liệt, ông Xuân cõng một đồng đội bị thương rút lui, đã không may vấp phải mìn, mất một phần chân trái và 3 lần phải cưa chân do đang tuổi phát triển, xương chân cứ thế trồi ra.
Hành trình từ cõi chết trở về của ông Xuân cũng đầy khốc liệt. Cuối năm 1969, ông được chuyển ra Bắc điều trị. Đoàn xe thương binh chở những người lính không còn lành lặn rời xa chiến trường, nhưng bom đạn vẫn không buông tha. Khi đoàn xe đi đến Hang Đá (Quảng Bình), máy bay đối phương phát hiện và trút bom. “Xe cháy, 40 thương binh ngồi trên xe trúng bom hy sinh gần hết, chỉ còn vài người sống sót, trong đó có tôi”, ông Xuân đau đớn nhớ lại. Ông liên tục thấm nước mắt khi nhắc lại kỷ niệm đau thương và cho biết thế hệ thanh niên quê ông năm ấy ra đi có rất ít người trở về, trong đó có những anh em của mình.
Năm 1971, sau thời gian điều trị, ông Lê Huy Xuân phục viên trở về quê hương Bà Khê. Cơ thể không còn lành lặn nhưng ông vẫn hăng hái tham gia công tác địa phương. Suốt 33 năm (từ 1971 – 2004), ông làm Tổ trưởng tổ tự quản, tham gia giữ gìn an ninh trật tự cho xóm làng. Dù thương tật hành hạ mỗi khi trái gió trở trời, ông vẫn cần mẫn làm thợ mộc, làm ruộng để lo cho con cái.
Tuy nhiên có một điều chưa trọn vẹn là do bị thất lạc nhiều giấy tờ nên ông gặp rất nhiều khó khăn và thiệt thòi về các chế độ chính sách. Hiện ông chỉ được hưởng chế độ thương binh hạng 3/4. Ngoài ra, một người con của ông bị chậm phát triển trí tuệ, nghi do ông nhiễm chất độc khi tham gia chiến đấu ở chiến trường. Dẫu vậy, chưa khi nào ông đòi hỏi chế độ, bởi với ông, việc được sống và trở về đã là may mắn hơn những đồng đội của mình.
Khi chúng tôi hỏi ông muốn nhắn nhủ điều gì với thế hệ trẻ hôm nay, người lính già chia sẻ: “Tôi mong thế hệ trẻ hiểu và trân trọng sự hy sinh của thế hệ cha anh. Ngày xưa chúng tôi đi chiến trường là xác định sẵn sàng hy sinh tuổi xuân, xương máu vì đất nước, không toan tính thiệt hơn. Lớp trẻ bây giờ được sống trong hòa bình, cần chịu khó học tập và làm việc sao cho xứng đáng với thế hệ cha anh. Đừng bao giờ quên lịch sử, quên đi cái giá của độc lập tự do ngày hôm nay”.
Hướng tới kỷ niệm 85 năm Ngày thành lập Đội TNTP Hồ Chí Minh (15.5.1941 - 15.5.2026), ngày 11.4, tại tỉnh Nghệ An, Hội đồng Đội T.Ư, Trung tâm Hỗ trợ và phát triển thiếu nhi Việt Nam phối hợp với Công ty CP Sữa Quốc tế LOF - thương hiệu Kun tổ chức Ngày hội "Thiếu nhi Việt Nam - Học tập tốt, rèn luyện chăm".
Chương trình thu hút sự tham gia của 1.500 thiếu nhi và các thầy cô giáo là tổng phụ trách Đội trên địa bàn tỉnh. Đặc biệt, nghệ sĩ nhân dân Xuân Bắc đã tham dự và giao lưu cùng thiếu nhi.
Ban tổ chức cho biết, được triển khai tại nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước, sau hơn 5 năm, chương trình đã trở thành hành trình bền bỉ đồng hành cùng thiếu nhi trong học tập, rèn luyện, phát triển thể chất, bảo vệ môi trường, đọc sách mỗi ngày, lan tỏa yêu thương và hoàn thiện kỹ năng sống.
Qua đó, góp phần thiết thực cùng gia đình và nhà trường giáo dục, bồi dưỡng thế hệ măng non phát triển toàn diện về đức, trí, thể, mỹ.
Phát biểu tại chương trình, anh Lê Anh Quân, Phó chủ tịch Hội đồng Đội T.Ư, gửi gắm tới các em thiếu nhi thông điệp: "Hãy mạnh dạn khám phá, dám ước mơ, dám hành động; bởi mỗi nỗ lực hôm nay chính là nền móng vững chắc để các em kiến tạo tương lai tỏa sáng cho bản thân và góp phần dựng xây đất nước mai sau".
Tại ngày hội, ban tổ chức đã trao tặng 30 suất học bổng (mỗi suất trị giá 1 triệu đồng) cho các em thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn tỉnh Nghệ An; tặng quà cho hơn 1.500 thiếu nhi tham gia chương trình.
Bên cạnh đó, Ban Thường vụ Tỉnh đoàn, Hội đồng Đội tỉnh Nghệ An cũng trao 50 suất quà hỗ trợ các em thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn.
Sau khi tốt nghiệp ngành nông nghiệp sạch Trường Nông nghiệp, ĐH Cần Thơ, chị Ngô Thị Xuân Thủy (36 tuổi, ngụ xã Tam Ngãi, Vĩnh Long - trước là xã Thông Hòa, H.Cầu Kè, Trà Vinh) có nhiều năm làm việc tại các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh nông nghiệp. Quá trình làm việc, chị tích lũy được kiến thức, hiểu rõ nhu cầu thị trường và hình thành tư duy phát triển sản phẩm nông nghiệp sạch.
Những lần về quê, thấy bà con hái trái mù u bán dưới dạng nguyên liệu thô, giá trị chưa được khai thác trọn vẹn khiến chị trăn trở. Đến năm 2019, chị xin nghỉ việc, về quê khởi nghiệp từ trái mù u.
Trong quá trình nghiên cứu, chị phát hiện hạt mù u có thể chiết xuất thành loại dầu thảo dược có giá trị cao, thị trường trong nước còn nhiều tiềm năng. Chị bắt đầu mua hạt từ bà con người đồng bào dân tộc Khmer và những hộ dân quanh vùng, vừa tạo nguồn thu ổn định cho họ, vừa chủ động nguyên liệu sạch.
"Sau khi tìm hiểu, tôi biết cây mù u đã được người dân sử dụng từ hơn 30 năm trước như một phương thuốc trị bỏng rất hiệu quả. Tuy nhiên, bà con chỉ trồng mà chưa biết cách khai thác giá trị kinh tế. Vì vậy tôi nảy sinh ý tưởng làm dầu mù u", chị Thủy cho biết.
Năm 2021, chị Thủy chính thức đưa ra thị trường dòng dầu mù u sạch đầu tiên, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong hành trình khởi nghiệp. Chị chọn hướng đi khác biệt, làm dầu sạch theo phương pháp truyền thống, đảm bảo "3 không" (không pha tạp, không hóa chất, không phụ gia), đồng thời kiểm soát quy trình từ hạt đầu vào đến sản phẩm cuối cùng. Tất cả sản phẩm của chị Thủy đều đã được kiểm định chất lượng an toàn tại Trung tâm kỹ thuật Tiêu chuẩn đo lường chất lượng 3 (Ủy ban Tiêu chuẩn đo lường chất lượng quốc gia).
Nhằm đa dạng hóa nguồn thu và nâng cao giá trị dược liệu địa phương, ngoài trái mù u, chị Thủy mở rộng danh mục sản phẩm từ hạt chùm ngây, tinh dầu sả chanh, bạc hà, vỏ bưởi… Sản phẩm không chỉ góp phần chăm sóc sắc đẹp, mà còn mang đến giải pháp phục hồi da tổn thương theo hướng an toàn.
Chị còn giúp 20 hộ đồng bào Khmer và nông dân trong vùng có đầu ra ổn định cho trái mù u. Nhiều hộ dân cho biết trước đây trái mù u rụng đầy vườn nhưng không ai mua. Từ khi có cơ sở của chị Thủy, bà con phơi khô bán được 10.000 - 15.000 đồng/kg. Bà Diêu Thị Thuận (ngụ xã Tam Ngãi, Vĩnh Long) cho hay: "Hồi trước trồng chơi thôi, trái rụng cũng bỏ. Giờ có cô Thủy mua đều đặn, tới mùa hái bán có thêm thu nhập. Nguồn thu tuy nhỏ nhưng ổn định, giúp nhiều hộ đồng bào Khmer như tôi có thêm chi phí sinh hoạt".
Hiện mỗi năm cơ sở của chị Thủy cung ứng khoảng 3 - 5 tấn dầu mù u, giá bán từ 500.000 đồng/lít, thu nhập dao động 200 - 300 triệu đồng/năm. Với vùng nguyên liệu ngày càng mở rộng, chị đặt mục tiêu tăng công suất lên 10 tấn dầu/năm; đồng thời dự định thành lập tổ hợp tác, HTX liên kết các nhà vườn trong vùng, hình thành chuỗi sản xuất khép kín từ khâu mua nguyên liệu đến chế biến, tinh luyện, đóng chai, đưa ra thị trường.
Trao đổi với chúng tôi qua điện thoại, anh Tố xác nhận anh là bác tài xế trong clip. Tuy nhiên, khi chia sẻ lại camera hành trình, anh chỉ đơn giản là sợ… bị phạt và muốn xin lời khuyên từ các đồng nghiệp.
"Tình huống này nếu vi phạm giao thông, em có được miễn phạt không ạ, vì chỗ này có camera. Nhờ mấy anh em hiểu luật hỗ trợ giúp em ạ!", anh Tố chia sẻ trên trang Bạn hữu đường xa (nhóm giao lưu học hỏi quen thuộc với các bác tài xế).
Cụ thể, chuyện xảy ra vào khoảng 15 giờ 35 ngày 4.4 trên quốc lộ 1, đoạn qua xã Phú Lộc. Đang chạy xe, nam tài xế phát hiện em bé lẫm chẫm bước đi, đứng giữa làn xe chạy ở chiều ngược lại.
Anh liên tục bấm còi để cảnh báo các phương tiện phía sau rồi quan sát dừng xe, băng qua dải phân cách chạy đến bế cháu bé khi nhiều phương tiện đang lao tới. Sau khi đưa bé vào vị trí an toàn, anh tiếp tục hành trình.
"Tôi nghĩ ai gặp tình huống đó cũng sẽ làm như vậy thôi. Nói thật, tôi không quan tâm lắm. Tôi nghĩ giúp được ai cứ giúp. Gia đình tôi cũng nói vậy. Bé con nhỏ xíu, tầm hơn 1 tuổi, bước đi còn lẫm chẫm", bác tài nói.
Hôm nay, anh vẫn chạy xe như mọi ngày. Công việc bận rộn nên anh cũng chưa kịp theo dõi thông tin trên mạng xã hội. "Một số anh em chạy xe có gọi hỏi thăm, họ bảo tôi nổi tiếng trên mạng. Tôi nghĩ nếu họ gặp trường hợp vậy, họ cũng sẽ giúp thôi. Tôi chỉ nghĩ phải bế bé chạy nhanh ra, đảm bảo an toàn", nam tài xế trải lòng.
Anh Lý Văn Tố cho biết anh là tài xế của Công ty Kiến Vàng, chuyên chạy tuyến Đà Nẵng - Hà Tĩnh. Vợ anh là thông dịch viên. Con của anh chị năm nay 3 tuổi.
"Tối hôm đó tôi có về kể chuyện cho vợ nghe và nói về khả năng bị phạt. Vợ tôi bảo: kệ, cứ làm việc tốt thôi", anh Tố kể về bạn đời.
Chúc anh vạn dặm bình an!
Clip nam tài xế lao qua dải phân cách cứu em bé liên tục được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội thu hút hàng triệu lượt theo dõi và bình luận. Người xem gửi lời cảm ơn về hành động mưu trí, dũng cảm của anh và chúc bác tài vạn dặm bình an.
"Lái xe bằng đôi tay, cái đầu và cái tâm. Bác tài phản xạ nhanh gọn, thao tác rất chuyên nghiệp. Chúc bác tài vạn dặm bình an", tài khoản Facebook Cảnh Đức Nguyễn bình luận.
Nhiều bạn trẻ bày tỏ cảm giác lo lắng, tim đập chân run khi xem clip. "Bác tài bình tĩnh và chuyên nghiệp quá. Em bé và gia đình quá may mắn khi gặp được bác tài có tâm. Chúc bác tài vạn dặm bình an, phước dày thêm dày", Thanh An (sinh viên Trường ĐH Sư phạm I Hà Nội), chia sẻ.
Đặc biệt sự tỉnh táo, phản xạ nhanh trong tình huống khẩn cấp của nam tài xế Đà Nẵng nhận được nhiều lời khen ngợi.
Giữa những ồn ào và tháng 4 nắng như đổ lửa, câu chuyện về tài xế mưu trí, dũng cảm lao qua dải phân cách cứu em bé như dòng nước mát lành xoa dịu cái nóng và truyền cảm hứng về sự tử tế, lòng nhân ái của con người.