Sáng nay 9.4, T.Ư Đoàn tổ chức hội nghị rà soát công tác triển khai “Đề án Tuổi trẻ Việt Nam đồng hành với thanh thiếu nhi vùng biên giới giai đoạn 2025 – 2030” với sự chủ trì của anh Nguyễn Tường Lâm, Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam.
Đồng chủ trì có anh Nguyễn Kim Quy, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng ban Công tác Thanh thiếu nhi T.Ư Đoàn, Phó chủ tịch thường trực Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam.
Phát biểu khai mạc hội nghị, anh Nguyễn Tường Lâm cho biết, “Đề án Tuổi trẻ Việt Nam đồng hành với thanh thiếu nhi vùng biên giới giai đoạn 2025 – 2030” được ban hành vào tháng 11.2025 không chỉ là một kế hoạch hành động, mà là sự cam kết của tổ chức Đoàn trong việc huy động sức mạnh toàn xã hội để chăm lo cho thế hệ tương lai nơi phên giậu Tổ quốc.
Tuy nhiên, sau hơn 4 tháng triển khai, dự án chưa có nhiều tiến triển đột phá. Trong đó, việc tổ chức “kết nghĩa” hiện nay chưa phát huy hiệu quả thực chất.
Theo anh Nguyễn Tường Lâm, kết nghĩa không phải là việc ký kết một văn bản trên giấy mà phải là sự đồng hành thực chất. Khi đơn vị đã kết nghĩa với một xã biên giới, họ phải cùng địa phương chia sẻ khó khăn, tìm giải pháp để hoàn thành 16 nhóm chỉ tiêu định lượng mà đề án đã xác lập.
Đặc biệt, anh Nguyễn Tường Lâm khẳng định nhiệm vụ này không chỉ dành riêng cho các cơ quan tỉnh đoàn, mà phải huy động sự vào cuộc của cả khối Hội, Đội, các đơn vị báo chí, doanh nghiệp trẻ và thầy thuốc trẻ.
“Tất cả các đơn vị trực thuộc, từ công an, quân đội đến các cơ quan báo chí, sự nghiệp của Đoàn đều phải có đơn vị kết nghĩa cụ thể”, anh Nguyễn Tường Lâm yêu cầu.
Hướng tới Chiến dịch tình nguyện hè năm nay, anh Nguyễn Tường Lâm xác định đây là thời điểm “vàng” để tạo ra sự bứt phá và yêu cầu xác lập 248 xã biên giới là địa bàn trọng tâm duy nhất của chiến dịch năm nay.
“Làm sao là tất cả hệ thống Đoàn, Hội, Đội đều phải tham gia và hướng tới mỗi tổ chức đoàn ở các cấp phải có công trình, có phần việc, có dự án cụ thể để tham gia thực hiện 16 nhóm chỉ tiêu của đề án”, anh Nguyễn Tường Lâm mong muốn.
Nhấn mạnh bài học về tinh thần “thần tốc”, anh Nguyễn Tường Lâm đề nghị các đơn vị thường xuyên họp đôn đốc, chỉ rõ nơi nào yếu, nơi nào vướng mắc để tháo gỡ kịp thời; mỗi đơn vị biết mình phải “làm cái gì, làm ở đâu và làm với ai” để đạt được hiệu quả công việc tốt nhất.
Tại hội nghị, các đại biểu đã nêu thực trạng và giải pháp để giải quyết những khó khăn, vướng mắc hiện nay. Chị Nguyễn Ny Hương, Bí thư Tỉnh đoàn Hà Tĩnh, cho rằng, hiện khó khăn ở địa bàn là thiếu nguồn lực và nhân lực thực hiện.
Theo đó, chị Hương kiến nghị T.Ư Đoàn điều phối các đội hình sinh viên tình nguyện từ các trung tâm lớn như Hà Nội, Huế, Đà Nẵng về hỗ trợ các xã biên giới tại những tỉnh thiếu hụt hệ thống trường đại học.
Tỉnh đoàn Hà Tĩnh mong muốn T.Ư chỉ đạo Đoàn khối trực thuộc tăng cường nguồn lực an sinh và hỗ trợ chuyển đổi số. Đặc biệt, cần thúc đẩy việc chuyển giao các cơ sở Đoàn thuộc ngân hàng, doanh nghiệp T.Ư về địa phương quản lý để thuận tiện trong việc kết nghĩa và huy động nguồn lực tại chỗ.
Cũng nêu ý kiến, anh Nguyễn Nhất Linh, Bí thư Đoàn Thanh niên Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể T.Ư, cho rằng nếu chỉ dừng lại ở các công trình dân sinh hay tặng quà mang tính thời điểm, thì mới chỉ giải quyết được phần ngọn.
Để giúp thanh thiếu nhi vùng biên thực chất, theo anh Linh, cần tập trung vào 3 trụ cột cốt lõi: sinh kế, năng lực và hệ sinh thái nâng đỡ.
Về sinh kế, anh Linh khẳng định kinh tế hộ gia đình yếu là nguyên nhân gốc rễ khiến trẻ em phải bỏ học sớm để phụ giúp cha mẹ. Do đó, các Tỉnh đoàn cần nghiên cứu sâu đặc điểm thổ nhưỡng, khí hậu để đề xuất mô hình cây trồng, vật nuôi phù hợp, từ đó T.Ư Đoàn có căn cứ kêu gọi các hiệp hội, doanh nghiệp hỗ trợ bài bản.
Về năng lực, anh Linh đề xuất cần trang bị cho các em “năng lực cạnh tranh” và tư duy vươn lên, tránh tâm lý ỷ lại vào hỗ trợ. Anh đưa ra quan điểm “chọn nguồn”: tập trung bồi dưỡng những cá nhân xuất sắc để họ trở thành hình mẫu thành công, từ đó lan tỏa tinh thần hiếu học cho cả vùng quê. Đồng thời, cần tạo cơ hội để các em tiếp cận công nghệ số, tham quan thực tế tại thủ đô và các nhà máy để mở rộng thế giới quan.
Đặc biệt, anh Linh cho rằng, cần có chiến lược huy động nguồn lực. Với vai trò công tác tại Mặt trận Tổ quốc, anh gợi mở việc tận dụng nguồn quỹ khổng lồ từ “Quỹ Vì người nghèo” (hơn 1.000 tỉ đồng/năm) và phối hợp với các chương trình của Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam (Mẹ đỡ đầu), Hội Nông dân Việt Nam hay Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam.
Anh Linh nhấn mạnh, các bí thư tỉnh Đoàn thường đồng thời là phó chủ tịch Mặt trận Tổ quốc cấp tỉnh, đây là lợi thế rất lớn để phối hợp nguồn lực an sinh xã hội cho đề án.
Cuối cùng, anh Linh đề xuất mô hình “can thiệp theo chuỗi”. Thay vì dàn trải, các hoạt động như Xuân tình nguyện, Tháng ba biên giới, Chiến dịch hè xanh nên tập trung vào cùng một địa bàn trong ít nhất 5 -10 năm.
“Sự tác động liên tục, toàn diện này sẽ tạo nên một “gói can thiệp” đủ mạnh để thay đổi diện mạo đời sống và tương lai của thanh thiếu nhi vùng biên giới một cách thực chất nhất”, anh Linh khẳng định.
Không cần lên phố: Ở quê vẫn kiếm trăm triệu nhờ cách làm này
Những năm gần đây, mô hình nuôi dê thương phẩm tại xã Thọ Phong (Quảng Ngãi) đang chứng minh hiệu quả rõ rệt, trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế nông nghiệp. Không chỉ dừng lại ở từng hộ riêng lẻ, mô hình này đang từng bước hình thành sự liên kết, tạo nền tảng cho sản xuất quy mô và ổn định đầu ra.
Năm 2021, sau khi tốt nghiệp ngành công nghệ thông tin, Trường ĐH Công nghệ thông tin TP.HCM, anh Đỗ Minh Hòa (27 tuổi, ở xã Thọ Phong) trở về quê ở Quảng Ngãi trong bối cảnh dịch Covid-19 đang bùng phát khiến cơ hội việc làm bị thu hẹp. Không chọn rời quê, anh quyết định khởi nghiệp với nghề nuôi dê.
Từ nguồn vốn vay 70 triệu đồng, anh cải tạo chuồng bò cũ thành khu nuôi dê rộng khoảng 80 m², đảm bảo thông thoáng và hợp vệ sinh. Khởi đầu với 10 con dê cái, đến nay đàn dê của gia đình đã phát triển lên khoảng 80 con. Việc chủ động nguồn thức ăn từ cỏ voi và cây xanh trong vườn giúp anh giảm đáng kể chi phí, đồng thời nâng cao hiệu quả chăn nuôi.
Theo anh Hòa, thị trường tiêu thụ dê thịt hiện khá ổn định, với giá dao động từ 130.000 - 190.000 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, mỗi năm gia đình anh thu lãi hàng trăm triệu đồng. "Nuôi dê không chỉ cho thu nhập tốt mà còn phù hợp với điều kiện tự nhiên địa phương. Tôi muốn mở rộng quy mô và hỗ trợ thêm nhiều hộ cùng phát triển", anh Hòa chia sẻ.
Nhận thấy hiệu quả rõ rệt từ các mô hình, Hội Nông dân xã Thọ Phong đã thành lập Chi hội nghề nghiệp chăn nuôi dê, tạo bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết.
Chi hội ban đầu có 10 thành viên, hướng đến xây dựng cộng đồng nông dân đoàn kết, chia sẻ kinh nghiệm và cùng phát triển. Đây không chỉ là nơi trao đổi kỹ thuật mà còn là cầu nối giúp người dân tiếp cận thông tin thị trường, con giống, vật tư và đầu ra sản phẩm.
Theo bà Hà Thị Hương, Chủ tịch Hội Nông dân xã Thọ Phong, việc hình thành chi hội nghề nghiệp giúp nâng cao giá trị sản phẩm, tăng sức cạnh tranh và góp phần xây dựng nông thôn mới. Sự liên kết này được xem là yếu tố then chốt để ngành chăn nuôi dê phát triển bền vững, tránh tình trạng "được mùa mất giá" và giúp nông dân yên tâm đầu tư lâu dài.
Không chỉ trong chăn nuôi, tinh thần đổi mới còn lan tỏa mạnh mẽ trong lĩnh vực làng nghề truyền thống. Tại xã Nghĩa Giang (Quảng Ngãi), nghề trồng dâu nuôi tằm đang dần hồi sinh nhờ nỗ lực của những người trẻ.
Anh Tôn Long Quý (35 tuổi, ở xã Nghĩa Giang) là một trong những người tiên phong khôi phục nghề. Chứng kiến cảnh làng nghề mai một, người dân bỏ quê đi làm ăn xa, anh quyết định tìm hướng đi mới.
Năm 2022, anh đến các vùng dâu tằm ở Tây nguyên để học hỏi kinh nghiệm. Trở về, anh thay đổi phương thức nuôi truyền thống bằng cách nuôi tằm trên nền nhà, sử dụng né gỗ thay cho né tre. Phương pháp này giúp giảm một nửa công lao động, đồng thời nâng cao chất lượng kén.
Hiệu quả kinh tế nhanh chóng được khẳng định. Mỗi lứa tằm kéo dài khoảng 15 ngày có thể mang lại lợi nhuận khoảng 10 triệu đồng. Với 10 lứa mỗi năm, thu nhập đạt khoảng 100 triệu đồng.
Hiện tổ hợp tác do anh Quý xây dựng đã liên kết 12 hộ dân, trong đó có nhiều thanh niên. Không dừng lại ở sản xuất, anh còn hướng đến phát triển du lịch trải nghiệm, đưa du khách đến tìm hiểu quy trình nuôi tằm, qua đó quảng bá văn hóa địa phương.
Cách đó không xa, tại xã Bình Sơn, chị Trịnh Thị Kim Oanh (33 tuổi) đang hồi sinh nghề làm mật mía - một nghề từng vang bóng nhưng dần mai một.
Tốt nghiệp ngành quản trị kinh doanh, Học viện Bưu chính viễn thông TP.HCM, chị Trịnh Thị Kim Oanh chọn trở về quê Quảng Ngãi thay vì ở lại TP.HCM. Khi gia đình có ý định chuyển sang sản xuất mật mía thô, chị quyết tâm cùng đồng hành để giữ nghề truyền thống bằng cách nâng cao chất lượng sản phẩm.
Chị cải tiến quy trình sản xuất, tăng số lần lọc và kiểm soát nhiệt độ nấu để tạo ra mật mía trong, sánh, giữ nguyên hương vị tự nhiên. Đồng thời, chị phát triển thêm sản phẩm đường cát hoa mơ - một loại đường thô tốt cho sức khỏe.
Nhờ sự đổi mới, sản phẩm của chị đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao và được tiêu thụ rộng rãi qua các kênh trực tuyến. "Mỗi giọt mật không chỉ là sản phẩm mà còn là câu chuyện về quê hương. Khi khách hàng đón nhận, đó là niềm tự hào rất lớn", chị Oanh chia sẻ.
Những mô hình trên không phải hiện tượng riêng lẻ mà là phản ánh xu hướng chung: người trẻ đang quay về quê hương, làm mới nông nghiệp và làng nghề bằng tư duy hiện đại.
Với lợi thế về công nghệ và khả năng tiếp cận thông tin, họ biết cách xây dựng thương hiệu, kể câu chuyện sản phẩm và kết nối thị trường. Đồng thời, sự hỗ trợ từ các tổ chức, chính quyền địa phương cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy khởi nghiệp nông thôn.
Sự kết hợp giữa kinh nghiệm truyền thống và đổi mới sáng tạo của người trẻ đang tạo nên diện mạo mới cho kinh tế nông thôn ở Quảng Ngãi.
Chị Y Việt Sa, Phó bí thư Tỉnh đoàn Quảng Ngãi, nhận định người trẻ trở về quê không chỉ dừng lại ở việc tìm kiếm sinh kế, mà còn mang theo tư duy mới, công nghệ và khả năng nắm bắt thị trường. Khi sự nhạy bén của tuổi trẻ kết hợp với kinh nghiệm của các nghệ nhân, sản phẩm truyền thống không còn bó hẹp trong phạm vi làng quê mà dần được "thay áo mới", từ mẫu mã, bao bì đến cách tiếp cận khách hàng qua thương mại điện tử.
"Người trẻ về quê không phải là "bỏ phố" vì thất bại, mà là lựa chọn dấn thân đầy bản lĩnh. Họ chính là những "đại sứ" đưa giá trị quê hương vươn xa. Sự kết hợp giữa đôi bàn tay vàng của thế hệ đi trước và khối óc xanh của người trẻ đang góp phần định hình diện mạo nông thôn mới - hiện đại nhưng vẫn đậm đà bản sắc", chị Sa nhấn mạnh và cho biết hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp luôn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm của tổ chức Đoàn. Thời gian qua, Tỉnh đoàn đã chủ động kết nối các nguồn vốn vay ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách xã hội, đồng thời tổ chức nhiều lớp tập huấn kỹ năng, nhất là livestream bán hàng, giúp thanh niên từng bước tiếp cận phương thức kinh doanh hiện đại. Bên cạnh đó, các không gian trưng bày, giới thiệu sản phẩm cũng được tạo điều kiện tại các hội chợ, diễn đàn khởi nghiệp cấp tỉnh và khu vực...
Sử dụng AI để ‘câu view’ tiêu cực: Có thể bị phạt đến 7 năm tù
Thời gian qua, các công cụ AI như: KlingAI, Veo 3, Gemini, Sora… được nhiều người trẻ sử dụng để tạo ra hình ảnh, video ngắn với nhiều mục đích, chủ yếu là "cho vui" và "câu view". Trong bối cảnh công nghệ AI phát triển, nhiều người rất khó nhận ra các nội dung dạng deepfake, dẫn đến bị ảnh hưởng tiêu cực bởi những thông tin xấu, độc.
Thực tế đã có nhiều người bị xử lý vì đăng tải hình ảnh, video do AI tạo ra có nội dung giả mạo, gây hoang mang dư luận. Cụ thể ngày 2.4, Trang thông tin điện tử Công an tỉnh Lâm Đồng thông tin về việc Phòng Cảnh sát hình sự đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính 7,5 triệu đồng đối với chị N.T.K. (33 tuổi, ngụ P.Hồng An, TP. Hải Phòng) vì có hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm cá nhân.
Theo cơ quan công an, từ tháng 6 đến 12.2025, K. đã sử dụng AI tạo ra 415 video kể chuyện không có thật để đăng tải lên kênh YouTube "Ký sự bí mật", thu hút hơn 10 triệu lượt xem, kéo về hơn 113.000 người theo dõi. Trong số này có nhiều video gắn tiêu đề gây sốc, đánh vào tâm lý tò mò và sợ hãi của người dùng mạng xã hội, đáng chú ý có video đưa thông tin bịa đặt về "vụ án Đà Lạt rúng động, 3 sinh viên bị chôn sống trong 1 đêm định mệnh".
Trước đó vào ngày 31.3, trên mạng xã hội xuất hiện và lan truyền hình ảnh một con cá sấu đang bơi trên sông Chắc Băng, thuộc địa bàn ấp Thới Bình, xã Thới Bình, tỉnh Cà Mau. Qua xác minh, lực lượng chức năng xã Thới Bình xác định người tạo ra bức ảnh là T.C.K. (17 tuổi, ngụ ấp Thới Bình, xã Thới Bình).
Làm việc với cơ quan chức năng, K. trình bày đã dùng AI để tạo hình ảnh cá sấu để mẹ "hù dọa" em gái, do thường xuyên đòi xuống bơi dưới sông trước nhà. Tuy nhiên sự việc đi quá xa khi người thân của K. đã không biết đây là hình ảnh giả mạo và đã tự ý sao chép, lưu về điện thoại rồi gửi cho nhiều người, dẫn đến lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội, gây hiểu nhầm và tạo dư luận xấu. Sau đó, cơ quan chức năng xã Thới Bình đã nhắc nhở em K. về hành vi trên.
Gần nhất vào ngày 8.1, Báo Thanh Niên cũng đã đăng tải thông tin Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an TP.HCM làm việc, răn đe đối với T.T.H. (ngụ P.An Phú, TP.HCM) và N.T.M.D (ngụ P.Tân Sơn Nhất, TP.HCM) do có hành vi đăng tải, chia sẻ thông tin sai sự thật trên mạng xã hội được tạo bằng AI. Cụ thể, hai người này đã dùng AI đã tạo ra ảnh, video giả bịa đặt thông tin một nghệ sĩ (Quyền Linh) bị bắt, gây hiểu nhầm dư luận và ảnh hưởng đến uy tín cá nhân.
Trao đổi với chúng tôi, luật sư Hà Thị Thu Thủy (Đoàn luật sư TP.HCM), cho biết dưới góc độ pháp lý, việc sử dụng AI để tạo video, hình ảnh hoặc thông tin không đúng sự thật nhằm mục đích "câu view" trên mạng xã hội là hành vi tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý và có thể bị xử lý theo quy định hiện hành cũng như các quy định mới sắp có hiệu lực.
Bà Thủy cũng viện dẫn Nghị định 14/2022/NĐ-CP, nghiêm cấm hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc hoặc gây nhầm lẫn trên mạng, có thể bị xử phạt hành chính từ 10 - 20 triệu đồng, tùy theo mức độ vi phạm.
Cũng theo Bà Thủy, đáng chú ý, luật An ninh mạng 2025 (có hiệu lực từ ngày 1.7.2026) và luật Trí tuệ nhân tạo 2025 (có hiệu lực từ ngày 1.3.2026) đã siết chặt hơn khi trực tiếp cấm hành vi sử dụng AI để giả mạo hình ảnh, giọng nói, video hoặc tạo nội dung sai sự thật nhằm thao túng nhận thức, trục lợi. Theo đó, Điều 7 luật An ninh mạng 2025, đã bổ sung quy định nghiêm cấm các hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo hoặc công nghệ mới để giả mạo video, hình ảnh, giọng nói của người khác trái quy định của pháp luật; tạo lập, đăng tải, phát tán thông tin gây ảnh hưởng đến tổ chức, cá nhân hoặc xã hội. Song song đó, luật Trí tuệ nhân tạo 2025 khẳng định nguyên tắc AI phải được con người kiểm soát và nghiêm cấm việc sử dụng AI để lừa dối, thao túng nhận thức hoặc phát tán nội dung giả mạo gây tổn hại xã hội, với chế tài xử lý nghiêm khắc hơn.
"Pháp luật không loại trừ trách nhiệm với lý do "do AI tạo ra", mà xác định rõ chủ thể đăng tải là người chịu trách nhiệm chính. Trong trường hợp hành vi gây hậu quả nghiêm trọng hoặc nhằm mục đích trục lợi, cá nhân vi phạm còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 288 Bộ luật Hình 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), với mức hình phạt cao nhất lên đến 7 năm tù", luật sư Hà Thị Thủy nhấn mạnh.
