Ba người đàn ông đeo ba lô dã chiến, mang theo súng trường và súng ngắn ngày 7/4 tới khu vực Besiktas của thành phố Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, nơi có mật độ dân cư cao và tập trung nhiều doanh nghiệp quốc tế. Khu vực này còn có lãnh sự quán Israel trên tầng 7 của một tòa nhà trong khu phức hợp Yapi Kredi Plaza ở phố Buyukdere.
Video do nhân chứng ghi lại cho thấy nhóm người này sau khi xuống xe đã lên đạn, tiến nhanh về phía tòa nhà nơi có lãnh sự quán Israel và được đông đảo cảnh sát vũ trang Thổ Nhĩ Kỳ bảo vệ. Các cảnh sát nhanh chóng phát hiện nhóm nghi phạm và cuộc đấu súng nổ ra.
Hình ảnh được người dân gần đó quay cho thấy một cảnh sát mang súng lục đối đầu với nghi phạm trang bị súng trường tự động cùng súng ngắn. Hai người đứng ở hai đầu một dãy ôtô, liên tục thay đổi vị trí ẩn nấp và khai hỏa.
Viên cảnh sát sau đó nằm rạp xuống đất, ngắn qua gầm ôtô, bắn vào chân của nghi phạm, khiến người này không thể di chuyển bình thường. Loạt tiếng súng vang lên, nghi phạm trúng đạn đổ gục xuống đất. Hai nghi phạm tiếp theo lần lượt bị cảnh sát bắn hạ trong khoảng 15-20 phút sau đó.
Bộ trưởng Nội vụ Thổ Nhĩ Kỳ Mustafa Ciftci cho biết ba “kẻ khủng bố” đã bị vô hiệu hóa sau cuộc đấu súng, hai sĩ quan cảnh sát bị thương nhẹ. Nhóm tay súng được xác định tìm cách tấn công lực lượng cảnh sát gần đó.
Ông Ciftci cho hay nhóm nghi phạm đã thuê xe đi từ thành phố Izmit đến Istanbul để gây án, thêm rằng một nghi phạm có liên hệ với “một tổ chức lợi dụng tôn giáo”, nhưng không nêu cụ thể, dường như ám chỉ tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng.
Các điều tra viên chưa đưa ra thông cáo về động cơ của nhóm tay súng có thể là lãnh sự quán Israel hay không. Theo thông tin từ hiện trường, không có nhà ngoại giao Israel làm việc trong tòa nhà ở Besiktas và phần lớn nhân viên tại các cơ quan ngoại giao Israel tại Thổ Nhĩ Kỳ là người địa phương.
Cả Israel và Thổ Nhĩ Kỳ đều nhanh chóng lên án sự việc và coi đây là một vụ tấn công khủng bố. Bộ Ngoại giao Israel đánh giá cao phản ứng nhanh của lực lượng an ninh Thổ Nhĩ Kỳ.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan gọi đây là “vụ tấn công hèn hạ”, đồng thời cho biết nước này sẽ tiếp tục chống lại mọi hình thức khủng bố và không để các hành động khiêu khích làm tổn hại môi trường an ninh.
Sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần nhờ Pakistan làm trung gian vào ngày 7-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chia sẻ lên nền tảng Truth Social "Tuyên bố chính thức của Iran" do Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đưa ra.
Tuyên bố của ông Araghchi có nội dung như sau: "Thay mặt Cộng hòa Hồi giáo Iran, tôi bày tỏ biết ơn và cảm kích những người anh em thân thiết của chúng tôi, Ngài Thủ tướng Pakistan Sharif và Ngài Thống soái Munir, vì những nỗ lực không mệt mỏi nhằm chấm dứt chiến tranh trong khu vực.
Đáp lại đề nghị của Thủ tướng Sharif trong bài đăng của ông trên X, đồng thời xét đến đề xuất của Mỹ về việc đàm phán dựa trên đề xuất 15 điểm của họ cũng như tuyên bố của Tổng thống Mỹ về việc chấp nhận khuôn khổ chung của đề xuất 10 điểm từ Iran làm cơ sở cho đàm phán, tôi xin thay mặt Hội đồng An ninh Quốc gia tối cao Iran tuyên bố:
Nếu các cuộc tấn công nhằm vào Iran dừng lại, các lực lượng vũ trang hùng mạnh của chúng tôi sẽ ngừng các hoạt động phòng vệ.
Trong giai đoạn hai tuần, việc lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz sẽ được bảo đảm thông qua sự phối hợp với các lực lượng vũ trang Iran và có tính đến các hạn chế về kỹ thuật".
Ông Trump đăng lại bức ảnh chụp tuyên bố trên, song không bình luận gì thêm.
Trước đó, cả Mỹ và Iran đều tuyên bố mình mới là bên chiến thắng. Ông Trump nói Mỹ đã "chiến thắng hoàn toàn và trọn vẹn. 100%. Không có gì phải nghi ngờ!".
Trong khi đó, Hội đồng An ninh Quốc gia tối cao Iran nhấn mạnh: "Iran đã giành được chiến thắng to lớn và buộc Mỹ phải chấp nhận đề xuất 10 điểm".
Tổng thống Trump đồng ý ngừng bắn hai tuần với Iran vào ngày 7-4, chưa đầy hai giờ trước hạn chót mà ông đặt ra để Tehran mở lại eo biển Hormuz, nếu không Iran phải đối mặt với các cuộc tấn công tàn khốc nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự.
Thông báo của ông Trump đánh dấu sự đảo chiều đột ngột so với tuyên bố trước đó cùng ngày, khi ông đưa ra cảnh báo đặc biệt nghiêm trọng rằng "cả một nền văn minh sẽ biến mất trong đêm nay" nếu các yêu cầu của ông không được đáp ứng.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif - người giúp làm trung gian cho thỏa thuận ngừng bắn - cho biết ông đã mời phái đoàn Iran và Mỹ tới Islamabad để gặp mặt vào ngày 10-4.
Theo Hãng tin Bloomberg, hai siêu tàu chở dầu ngày 12-4 đã cố gắng đi qua eo biển Hormuz để vào vịnh Ba Tư nhưng bất ngờ quay đầu vào phút chót, đúng lúc Mỹ và Iran không đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột.
Cụ thể, dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy ba tàu chở dầu cỡ rất lớn - không có liên hệ trực tiếp với Iran - đã tiếp cận eo biển từ vịnh Oman tối 11-4 (giờ địa phương) và đến khu vực gần đảo Larak (Iran) vào sáng sớm hôm sau.
Tuy nhiên tại điểm được xem như "cửa ngõ" vào vịnh Ba Tư, hai tàu Agios Fanourios I (hướng đến Iraq) và Shalamar (cờ Pakistan, dự kiến đến UAE) bất ngờ quay đầu rời đi.
Trong khi đó, tàu còn lại là Mombasa B tiếp tục hành trình và đi qua tuyến giữa đảo Larak và Qeshm - lộ trình được Iran cho phép - để tiến vào vịnh Ba Tư. Hiện tàu này chưa phát tín hiệu về điểm đến cụ thể.
Nguyên nhân cụ thể về việc hai tàu quay đầu - cũng như việc tàu thứ ba đi tiếp - vẫn chưa rõ ràng, bởi trước đó cả Iraq và Pakistan đều đã được Iran cấp phép quá cảnh qua eo biển. Các doanh nghiệp sở hữu các tàu trên hiện chưa đưa ra phản hồi về sự việc.
Đáng chú ý hơn, quyết định thay đổi hành trình này diễn ra đúng thời điểm các nhà đàm phán tại thủ đô Islamabad (Pakistan) thông báo Mỹ và Iran không đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột, tiếp tục làm leo thang lo ngại về an ninh hàng hải và nguồn cung năng lượng toàn cầu khi lệnh ngừng bắn hiện tại vốn đã mong manh.
Eo Hormuz là tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới, nhưng đã bị tắc nghẽn nghiêm trọng kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích vào Iran. Do đó, việc nối lại hoạt động vận tải qua tuyến hàng hải này là một điểm quan trọng trong các cuộc đàm phán, nhưng đến nay các bên vẫn chưa đạt được đồng thuận.
Thời gian gần đây, nhiều tàu cũng đã phải hủy hành trình giữa chừng khi cố gắng đi qua eo Hormuz, cho thấy tình hình an ninh khu vực liên tục biến động và rủi ro cao. Phần lớn tàu đang tìm cách rời khỏi vịnh Ba Tư, nhưng các tàu trống vẫn cần đi vào để nhận hàng mới.
Dù vậy hôm 11-4 vẫn ghi nhận tín hiệu tích cực khi hai siêu tàu chở dầu của Trung Quốc và một tàu Hy Lạp đã thành công rời vịnh Ba Tư qua eo Hormuz, chở đầy dầu thô.
Vì vậy, nếu cả ba tàu trong ngày 12-4 đều đi qua thành công, đây sẽ là dấu hiệu lạc quan cho thấy hoạt động vận tải qua eo biển đang dần ổn định trở lại. Tuy nhiên, việc hai tàu bất ngờ quay đầu cho thấy tình hình vẫn còn bất ổn và khó đoán.
"Bất chấp lệnh ngừng bắn, Israel đã buộc 1,2 triệu người Lebanon phải rời bỏ nhà cửa do các cuộc tấn công vào các khu định cư dân sự", Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan cáo buộc khi phát biểu tại Hội nghị các đảng chính trị châu Á quốc tế ở thành phố Istanbul, theo The Jerusalem Post.
Trước đó, Văn phòng Thủ tướng Israel ngày 8.4 thông báo ủng hộ quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc tạm ngừng tấn công Iran trong 2 tuần, nhưng nhấn mạnh việc ngừng bắn không áp dụng cho Lebanon, theo Reuters.
Ông Erdogan tiếp tục mô tả các hành động của Israel là "man rợ", đồng thời trích dẫn một đạo luật gây tranh cãi gần đây được quốc hội Israel thông qua để phê chuẩn án tử hình đối với những kẻ khủng bố, mà nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng chỉ dành "cho các tù nhân Palestine", theo The Jerusalem Post.
Cũng theo tờ báo này, trả lời câu hỏi của phóng viên sau đó trong ngày, ông Erdogan đã có những phát ngôn ám chỉ rằng Ankara có thể lựa chọn can thiệp quân sự vào Israel. "Chúng ta phải mạnh mẽ để ngăn Israel làm điều này với Palestine... Không có gì ngăn cản chúng ta làm điều đó", The Jerusalem Post dẫn lời nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ.
The Jerusalem Post còn đưa tin đáp lại phát ngôn trên của Tổng thống Erdogan, Bộ trưởng Di sản Israel Amichai Eliyahu (Otzma Yehudit) đã kịch liệt lên án những phát ngôn và lập trường của ông Erdogan, đồng thời cáo buộc nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ đạo đức giả.
Trong khi đó, trang tin Türkiye Today ngày 12.4 đưa tin Trung tâm Chống Thông tin sai lệch của Thổ Nhĩ Kỳ đã chính thức bác bỏ một câu nói mang cảnh báo quân sự được gán cho Tổng thống Erdogan đang được lan truyền trên mạng xã hội, khẳng định câu nói đó là hoàn toàn bịa đặt.
Theo câu nói gây tranh cãi đó, ông Erdogan đã tuyên bố bất kỳ cuộc tấn công nào vào Iran hoặc Lebanon sẽ bị coi là một cuộc tấn công vào Thổ Nhĩ Kỳ.
Trung tâm Chống thông tin sai lệch còn khẳng định việc gán ghép sai thông tin không phải là ngẫu nhiên mà là một phần của ý đồ bắt nguồn từ một nguồn cụ thể, nhưng trung tâm không xác định nguồn đó một cách công khai, theo Türkiye Today.
