Sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần nhờ Pakistan làm trung gian vào ngày 7-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chia sẻ lên nền tảng Truth Social “Tuyên bố chính thức của Iran” do Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đưa ra.
Tuyên bố của ông Araghchi có nội dung như sau: “Thay mặt Cộng hòa Hồi giáo Iran, tôi bày tỏ biết ơn và cảm kích những người anh em thân thiết của chúng tôi, Ngài Thủ tướng Pakistan Sharif và Ngài Thống soái Munir, vì những nỗ lực không mệt mỏi nhằm chấm dứt chiến tranh trong khu vực.
Đáp lại đề nghị của Thủ tướng Sharif trong bài đăng của ông trên X, đồng thời xét đến đề xuất của Mỹ về việc đàm phán dựa trên đề xuất 15 điểm của họ cũng như tuyên bố của Tổng thống Mỹ về việc chấp nhận khuôn khổ chung của đề xuất 10 điểm từ Iran làm cơ sở cho đàm phán, tôi xin thay mặt Hội đồng An ninh Quốc gia tối cao Iran tuyên bố:
Nếu các cuộc tấn công nhằm vào Iran dừng lại, các lực lượng vũ trang hùng mạnh của chúng tôi sẽ ngừng các hoạt động phòng vệ.
Trong giai đoạn hai tuần, việc lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz sẽ được bảo đảm thông qua sự phối hợp với các lực lượng vũ trang Iran và có tính đến các hạn chế về kỹ thuật”.
Ông Trump đăng lại bức ảnh chụp tuyên bố trên, song không bình luận gì thêm.
Trước đó, cả Mỹ và Iran đều tuyên bố mình mới là bên chiến thắng. Ông Trump nói Mỹ đã “chiến thắng hoàn toàn và trọn vẹn. 100%. Không có gì phải nghi ngờ!”.
Trong khi đó, Hội đồng An ninh Quốc gia tối cao Iran nhấn mạnh: “Iran đã giành được chiến thắng to lớn và buộc Mỹ phải chấp nhận đề xuất 10 điểm”.
Tổng thống Trump đồng ý ngừng bắn hai tuần với Iran vào ngày 7-4, chưa đầy hai giờ trước hạn chót mà ông đặt ra để Tehran mở lại eo biển Hormuz, nếu không Iran phải đối mặt với các cuộc tấn công tàn khốc nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự.
Thông báo của ông Trump đánh dấu sự đảo chiều đột ngột so với tuyên bố trước đó cùng ngày, khi ông đưa ra cảnh báo đặc biệt nghiêm trọng rằng “cả một nền văn minh sẽ biến mất trong đêm nay” nếu các yêu cầu của ông không được đáp ứng.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif – người giúp làm trung gian cho thỏa thuận ngừng bắn – cho biết ông đã mời phái đoàn Iran và Mỹ tới Islamabad để gặp mặt vào ngày 10-4.
Tin Gốc: https://tuoitre.vn/ong-trump-chia-se-thong-diep-biet-on-tu-ngoai-truong-iran-20260408142827558.htm

"Đêm qua, cháu gái của thiếu tướng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) Qassem Soleimani cùng con gái của bà này bị các đặc vụ liên bang bắt sau khi Ngoại trưởng Marco Rubio thu hồi tư cách thường trú hợp pháp của họ", Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 4/4 thông báo.
Theo cơ quan này, cháu gái của tướng Solemania là Hamideh Soleimani Afshar, tên của con gái bà không được công bố. Cả hai đang bị giam tại cơ sở của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE).
Giới chức Mỹ nói rằng bà Soleimani Afshar ủng hộ chính quyền Iran, ca ngợi lãnh tụ tối cao mới và "gọi Mỹ là kẻ thù mới nhất". Chồng của bà Soleimani Afshar cũng bị cấm nhập cảnh vào Mỹ.
Tuy nhiên, con gái ông Soleimani là Zeinab Soleimani nói đây không phải là người thân của họ. "Bộ Ngoại giao Mỹ đưa ra thông báo sai sự thật, những người đó không có liên hệ gì với gia đình chúng tôi", bà Zeinab cho biết.
Narjes Soleimani, con gái khác của ông Soleimani đang là thành viên Hội đồng Thành phố Tehran, khẳng định "không có bất cứ thành viên trong gia đình chúng tôi hay người thân đang cư trú tại Mỹ".
Các thông tin này xuất hiện trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran đang tăng nhiệt sau vụ Iran bắn hạ tiêm kích F-15 Mỹ. Cả Mỹ và Iran đều đang tìm kiếm một sĩ quan đã phóng ghế thoát hiểm. Nghị sĩ Mỹ đánh giá nếu Iran bắt sống được người này, cục diện đàm phán có thể thay đổi.
Qassem Soleimani, từng giữ chức chỉ huy đặc nhiệm Quds của IRGC, thiệt mạng tại Baghdad, Iraq vào tháng 1/2020 khi máy bay không người lái (UAV) Mỹ tấn công chiếc xe chở ông. Tổng thống Trump đã ra lệnh thực hiện đòn hạ sát này trong nhiệm kỳ đầu của mình.
Ông Soleimani từng được mô tả là "một trong những người quyền lực nhất tại Trung Đông, thiên tài của chiến tranh phi đối xứng". Để trả đũa cho cái chết của ông, Iran đã phóng tên lửa vào các căn cứ quân sự của Mỹ tại Iraq vào ngày 8/1/2020, khiến khoảng 110 binh sĩ Mỹ bị thương.
Nguyễn Tiến (Theo AFP, AP, Tasnim)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/my-tuyen-bo-bat-nguoi-than-cua-tuong-iran-5058691.html
Thế Giới
Chiến sự Ukraine ngày 1.503: Kyiv tấn công lớn vào cảng dầu, tàu chiến Nga

Ngày 6.4, Tư lệnh lực lượng thiết bị không người lái của Ukraine Robert Brovdi cho biết quân đội đã tấn công một tàu tên lửa của Nga tại thành phố cảng Novorossiysk và một giàn khoan tại biển Đen gần bán đảo Crimea, theo Reuters. Cuộc tấn công diễn ra vào rạng sáng, nhắm vào tàu Đô đốc Makarov.
Hãng TASS dẫn thông báo của chính quyền thành phố Novorossiysk cho biết đợt tấn công làm 10 người bị thương, 8 người trong đó phải nhập viện.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết lực lượng phòng không đã bắn hạ 2 tên lửa tầm xa Neptune, 693 máy bay không người lái (UAV), 12 quả bom thông minh và 3 quả rốc két HIMARS của Ukraine trong vòng 24 giờ.
50 chiếc UAV bị bắn hạ tại các vùng lãnh thổ Nga trong đêm 5.4 và rạng sáng 6.4. Mảnh vỡ từ UAV rơi trúng một tòa chung cư tại Novorossiysk. Tổng cộng 6 căn hộ và 2 ngôi nhà bị hư hại.
Nga không bình luận về thông tin tàu chiến và giàn khoan bị tấn công nhưng nói đã ngăn chặn một cuộc tấn công của các tàu cao tốc không người lái tại đông bắc biển Đen, nơi 4 thiết bị của Ukraine và một tên lửa hành trình Neptune bị phá hủy.
Novorossiysk đã trở thành căn cứ trọng yếu của Hạm đội biển Đen Nga sau khi nhiều tàu chiến được di dời khỏi Crimea sau các cuộc tấn công liên tiếp của Ukraine.
Quân đội Ukraine còn tuyên bố đã tấn công các cơ sở bốc dỡ dầu mỏ tại cảng dầu Sheskharis ở Novorossiysk, gây ra đám cháy lớn.
Trang The Kyiv Independent dẫn tin từ truyền thông Nga xác nhận cảng dầu Sheskharis tại Novorossiysk đã bị UAV của Ukraine tấn công.
Đây là cảng xuất khẩu dầu lớn, là điểm cuối của các đường ống dẫn dầu do công ty Transneft điều hành. Cảng dầu Sheskharis là một trong những cửa ngõ chính xuất khẩu dầu mỏ bằng đường biển của Nga, cùng với các cơ sở Ust-Luga và Primorsk trên biển Baltic, nơi lực lượng Ukraine đã tấn công nhiều lần trong 2 tuần qua.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết Ukraine đã tấn công các cơ sở tại khu phức hợp trung chuyển hàng hải ở cảng Novorossiysk vào rạng sáng, làm hư hại một điểm neo đậu của Tập đoàn Đường ống dẫn dầu Caspian và gây cháy 4 bể chứa sản phẩm dầu mỏ.
Tập đoàn Đường ống dẫn dầu Caspian vận chuyển phần lớn lượng dầu xuất khẩu của Kazakhstan sang các thị trường năng lượng. Kazakhstan cùng ngày cho rằng khối lượng xuất khẩu không bị ảnh hưởng.
Chính quyền các địa phương Ukraine ngày 6.4 thông báo các cuộc tấn công của Nga trong vòng 24 giờ đã làm ít nhất 5 người thiệt mạng và ít nhất 28 người bị thương.
Không quân Ukraine cho hay Nga đã phóng 141 UAV vào rạng sáng 6.4, gồm khoảng 80 chiếc loại Shahed. Ukraine bắn hạ 114 chiếc trong số đó. Tại thành phố Odessa ở miền nam, đợt tấn công làm 3 người thiệt mạng và 16 người bị thương.
"Các tòa nhà dân cư, cơ sở hạ tầng quan trọng và các cơ sở hành chính đã bị tấn công. Thiệt hại rất đáng kể", tỉnh trưởng Odessa Oleh Kiper nói.
Odessa là trung tâm hậu cần quan trọng ở miền nam Ukraine và là cảng lớn nhất của nước này, nơi xử lý phần lớn ngũ cốc và các mặt hàng xuất khẩu đường biển khác của Ukraine.
Nga chưa bình luận về thông tin nhưng lâu nay tuyên bố không nhắm vào dân thường.
Ukraine đã giành lại quyền kiểm soát 480 km² lãnh thổ ở phía đông nam và phía đông của mặt trận kể từ cuối tháng 1, theo lời Tổng tư lệnh quân đội Oleksandr Syrskyi.
Sau chuyến thị sát tiền tuyến, ông Syrskyi nói rằng Ukraine đã giành lại quyền kiểm soát 8 khu định cư ở tỉnh Dnipropetrovsk miền đông và 4 khu định cư ở tỉnh Zaporizhzhia phía đông nam.
Theo ông Syrskyi, mặc dù Ukraine đã đạt được những thành công nhất định, quân đội Nga vẫn đang tiếp tục cuộc tấn công mùa xuân.
"Quân đội Nga không từ bỏ kế hoạch cho các hoạt động tấn công tiếp theo và đang tập hợp lại lực lượng và trang thiết bị hiện có", vị tổng tư lệnh thông báo trên ứng dụng Telegram, cho biết Nga vẫn đặt mục tiêu kiểm soát thêm lãnh thổ và thiết lập một "vùng đệm" ở Dnipropetrovsk.
Dù vậy, quân đội Ukraine đã duy trì được các tuyến phòng thủ. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuần trước cho biết tình hình tiền tuyến của Ukraine đang ở mức tốt nhất kể từ giữa năm ngoái.
Giới phân tích quân sự cho rằng các cuộc phản công của Ukraine ở phía đông nam đang làm gián đoạn nỗ lực của Nga xung quanh thành phố Pokrovsk ở tỉnh Donetsk cũng như cuộc tấn công mùa xuân dọc hơn 1.200 km tiền tuyến.
"Các cuộc phản công của Ukraine theo hướng Hulyaipole và Oleksandrivka tiếp tục đặt ra những tình thế khó xử cho bộ chỉ huy quân sự Nga khi lực lượng đang bị dàn trải quá mức của Nga dường như khó có thể giải quyết", Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) tại Mỹ đánh giá ngày 6.4.
Ông Syrskyi cho biết cũng đã đến thăm khu vực Pokrovsk và ra lệnh cung cấp thêm đạn dược và các vật tư khác để tăng cường cho quân đội Ukraine tại đây.
Nga chưa bình luận về những thông tin này.

Chiếc SUV màu đen chở Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tới Nhà Trắng lúc gần 11h sáng 11/2. Lãnh đạo Israel, người suốt nhiều tháng trước đó thúc giục Mỹ chấp nhận kế hoạch tấn công lớn vào Iran, được đưa nhanh vào phía trong, tránh xa tầm mắt của báo chí.
Trong cuốn sách sắp xuất bản mang tên "Thay đổi chế độ: Bên trong nhiệm kỳ quyền lực của ông Donald Trump", hai phóng viên Nhà Trắng kỳ cựu của NYTimes là Jonathan Swan và Maggie Haberman cho biết quá trình ông Trump quyết định phát động cuộc tấn công vào Iran hồi cuối tháng 2 bắt đầu từ chuyến thăm này.
Dựa trên những cuộc phỏng vấn với các quan chức Mỹ, hai phóng viên cho biết nhiệm vụ chính của Thủ tướng Netanyahu trong chuyến thăm Nhà Trắng hôm đó là thuyết trình về Iran cho Tổng thống Donald Trump và quan chức Mỹ tại Phòng Tình huống. Căn phòng này vốn là nơi hiếm khi được sử dụng cho các cuộc họp trực tiếp với lãnh đạo nước ngoài.
Nỗ lực thuyết phục của Israel
Theo NYTimes, tại Phòng Tình huống ngày 11/2, ông Trump không ngồi ở vị trí quen thuộc tại đầu bàn họp bằng gỗ gụ. Thay vào đó, ông ngồi ở một bên, đối diện với những màn hình lớn gắn trên tường.
Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles, Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine, Giám đốc CIA John Ratcliffe, đặc phái viên Steve Witkoff và con rể ông Trump là Jared Kushner cũng góp mặt.
Tuy nhiên, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance vắng mặt. Ông đang ở Azerbaijan và cuộc họp được lên lịch gấp đến mức ông không kịp trở về Mỹ tham gia.
Thủ tướng Netanyahu ngồi ở phía bên kia bàn, đối diện với Tổng thống Trump. Xuất hiện trên màn hình phía sau ông là David Barnea, giám đốc cơ quan tình báo Mossad của Israel, cùng các quan chức nước này.
Theo các quan chức Mỹ giấu tên, trong bài thuyết trình, Thủ tướng Netanyahu cho rằng thời cơ đã chín muồi để thay đổi chế độ ở Iran và bày tỏ niềm tin rằng một sứ mệnh chung giữa Mỹ và Israel cuối cùng có thể làm được điều đó.
Ông Netanyahu và đội ngũ của mình đã vạch ra các điều kiện mà họ cho là dấu hiệu cho một chiến thắng chắc chắn. Họ tin chương trình tên lửa đạn đạo của Iran có thể bị phá hủy chỉ trong vài tuần. Chính quyền Iran cũng được cho là sẽ suy yếu tới mức không thể phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải nắm giữ 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Đồng thời, họ đánh giá khả năng Iran tấn công vào lợi ích của Mỹ ở các nước láng giềng vùng Vịnh là rất thấp.
Mossad chỉ ra các cuộc biểu tình đường phố ở Iran sẽ bắt đầu trở lại và một chiến dịch ném bom dữ dội có thể tạo điều kiện cho phe đối lập tại nước này lật đổ chế độ. Phía Israel còn nhận định các tay súng dân quân người Kurd sẽ vượt biên từ Iraq để mở một mặt trận trên bộ ở phía tây bắc, làm phân tán thêm lực lượng của Iran và đẩy nhanh sự sụp đổ của chế độ này.
Ông Netanyahu thuyết trình bằng giọng điệu đầy tự tin và điều đó dường như đã gây ấn tượng với Tổng thống Mỹ.
"Nghe có vẻ ổn đấy", ông Trump nói với lãnh đạo Israel, theo lời kể của các quan chức. Đối với ông Netanyahu, đây là tín hiệu "bật đèn xanh" cho chiến dịch chung giữa hai nước.
Ông Netanyahu không phải là người duy nhất rời cuộc họp với ấn tượng rằng ông Trump gần như đã quyết định xong. Các cố vấn của Tổng thống Mỹ cũng cảm thấy ông đã ấn tượng trước lời hứa về những gì quân đội và tình báo Israel có thể làm, giống như cách ông đã bị thuyết phục trước cuộc chiến 12 ngày với Iran hồi tháng 6/2025.
Trong cuộc gặp ở Phòng Nội các trước đó, ông Netanyahu cũng đã cố gắng hướng sự chú ý của các quan chức Mỹ vào mối đe dọa đến từ Lãnh tụ Tối cao 86 tuổi của Iran khi đó là Ali Khamenei.
Thủ tướng Israel thừa nhận về những rủi ro có thể xảy ra trong chiến dịch, nhưng ông thêm rằng nguy cơ của việc không hành động còn lớn hơn. Ông lập luận cái giá phải trả cho việc hành động sẽ chỉ tăng lên nếu họ trì hoãn tấn công, để Iran có thêm thời gian đẩy nhanh sản xuất tên lửa và tạo ra lá chắn vững chắc cho chương trình hạt nhân của họ.
Mọi người trong phòng đều hiểu rằng Iran có khả năng tích lũy kho tên lửa và máy bay không người lái với chi phí thấp và nhanh hơn nhiều so với việc Mỹ có thể chế tạo và cung cấp các tên lửa đánh chặn đắt đỏ cho khu vực.
Các bài trình bày của ông Netanyahu và phản hồi tích cực của ông Trump đã tạo ra nhiệm vụ cấp bách cho cộng đồng tình báo Mỹ. Ngay trong đêm, các nhà phân tích đã làm việc để đánh giá tính khả thi trong kế hoạch của Israel.
Đánh giá của tình báo Mỹ
Kết quả phân tích tình báo của Mỹ được chia sẻ vào ngày 12/2 trong cuộc họp chỉ dành cho quan chức nước này tại Phòng Tình huống. Trước khi ông Trump đến, hai quan chức tình báo cấp cao đã thảo luận vấn đề với nhóm thân cận của Tổng thống.
Họ chia bài thuyết trình của ông Netanyahu thành 4 phần. Đầu tiên là đòn phủ đầu để hạ sát lãnh tụ tối cao Iran. Tiếp theo là làm tê liệt khả năng ảnh hưởng và đe dọa các láng giềng vùng Vịnh của Iran. Thứ ba là cuộc nổi dậy của người dân Iran và cuối cùng là thay đổi chế độ.
Các quan chức đánh giá hai mục tiêu đầu tiên có thể đạt được bằng sức mạnh tình báo và quân sự của Mỹ. Tuy nhiên, họ cho rằng phần thứ ba và thứ tư trong đề xuất của ông Netanyahu, bao gồm khả năng người Kurd tiến hành cuộc tấn công trên bộ vào Iran, là xa rời thực tế.
Khi ông Trump tham gia cuộc họp, ông Ratcliffe trình bày đánh giá này cho Tổng thống. Giám đốc CIA đã sử dụng một từ để mô tả kịch bản thay đổi chế độ mà Thủ tướng Israel vạch ra là "nực cười". Lúc đó, ông Rubio cũng nói rằng "nói cách khác, đó là chuyện nhảm nhí".
Ông Ratcliffe cho hay với tính chất khó lường trong các cuộc xung đột, việc thay đổi chế độ có thể xảy ra, nhưng nó không nên được coi là mục tiêu khả thi ngay từ đầu. Ông Vance, người vừa trở về từ Azerbaijan, cũng bày tỏ sự hoài nghi về điều đó.
Tổng thống Trump quay sang tướng Caine và hỏi "ông nghĩ sao về điều này?".
"Thưa Tổng thống, theo kinh nghiệm của tôi, đây là cách làm quen thuộc của phía Israel. Họ thường nói quá lên và kế hoạch không phải lúc nào cũng được chuẩn bị kỹ lưỡng. Họ biết họ cần chúng ta, nên mới ra sức thuyết phục như vậy", ông Caine trả lời.
Ông Trump cân nhắc đánh giá này và nói việc thay đổi chế độ sẽ là "vấn đề của họ". Không rõ ông đang ám chỉ "họ" ở đây là người Israel hay người dân Iran.
Tuy nhiên, ông dường như vẫn rất quan tâm đến việc thực hiện hai mục tiêu, gồm hạ sát lãnh tụ tối cao cùng các nhà lãnh đạo hàng đầu của Iran và phá hủy quân đội nước này.
Trong những cuộc thảo luận tiếp theo, tướng Caine đã nói với ông Trump và những người khác rằng một chiến dịch lớn chống lại Iran sẽ làm cạn kiệt kho vũ khí của Mỹ, bao gồm cả tên lửa đánh chặn. Nguồn vũ khí này đã suy giảm sau nhiều năm hỗ trợ Ukraine và Israel và ông Caine không thấy kho dự trữ có thể nhanh chóng bù đắp.
Thông tin này cũng được nhiều tờ báo lớn của Mỹ đăng tải. Wall Street Journal dẫn các nguồn tin cho biết cả tướng Caine lẫn các quan chức Lầu Năm Góc đều cảnh báo về những rủi ro như thương vong đối với binh sĩ Mỹ và đồng minh, cũng như nguy cơ lực lượng phòng không Mỹ cạn kiệt nguồn lực nếu tấn công Iran.
Theo hai nhà báo của NYTimes, trong cuộc họp, tướng Caine cũng cảnh báo nguy cơ Iran phong tỏa eo biển Hormuz. Ông Trump đã bác bỏ khả năng đó với giả định rằng chính quyền Iran sẽ "đầu hàng" trước khi điều đó xảy ra. Tổng thống dường như nghĩ rằng đó sẽ là một cuộc chiến rất nhanh chóng, niềm tin được củng cố bởi phản ứng yếu ớt của Tehran trước cuộc ném bom của Mỹ vào cơ sở hạt nhân nước này hồi tháng 6 năm ngoái.
Song những lời cảnh báo của ông Caine được truyền đạt một cách khéo léo, lồng ghép với những lưu ý Mỹ có nguồn cung gần như vô tận về các loại bom dẫn đường chính xác giá rẻ và có thể tấn công Iran trong nhiều tuần sau khi giành được quyền kiểm soát bầu trời.
Trong suốt các cuộc thảo luận, tướng Caine chưa bao giờ trực tiếp nói với Tổng thống rằng chiến tranh với Iran là một ý tưởng tệ, mặc dù một số đồng nghiệp của ông tin rằng đó chính xác là những gì Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân đang nghĩ.
Suy nghĩ của ông Trump và đội ngũ cố vấn
Dù nhiều cố vấn của Tổng thống Mỹ không thực sự đặt niềm tin vào ông Netanyahu, quan điểm của Thủ tướng Israel dường như có nhiều điểm chung với ông Trump.
Iran vốn được xem là một trong những vấn đề hàng đầu về chính sách đối ngoại trong hai nhiệm kỳ của ông Trump. Ông xem đây là đối thủ nguy hiểm và sẵn sàng chấp nhận rủi ro để ngăn nước này sở hữu vũ khí hạt nhân.
Hơn nữa, những lập luận của ông Netanyahu phù hợp với mong muốn của ông Trump về thay đổi chế độ giáo sĩ ở Iran. Ngoài ra, Iran được cho là có âm mưu ám sát ông Trump để trả thù cho tướng Qassem Soleimani, người bị lực lượng Mỹ hạ sát vào tháng 1/2020 ở Iraq.
Trở lại Nhà Trắng nhiệm kỳ này, ông Trump tin tưởng nhiều hơn vào khả năng của quân đội Mỹ. Điều này càng được củng cố sau cuộc đột kích táo bạo để bắt Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro tại dinh thự riêng hồi đầu tháng 1.
Trong nội các, ông Hegseth là người ủng hộ mạnh mẽ nhất cho ý tưởng về cuộc chiến chống lại Iran, theo các quan chức Nhà Trắng.
Ngoại trưởng Rubio tỏ ra ngần ngại hơn. Ông không tin người Iran sẽ dễ chấp nhận thỏa thuận, nhưng ưu tiên của ông là tiếp tục gây áp lực tối đa thay vì bắt đầu cuộc chiến toàn diện. Tuy nhiên, ông không cố tìm mọi cách ngăn ông Trump từ bỏ kế hoạch.
Bà Wiles không có xu hướng can thiệp mạnh vào vấn đề quân sự trong các cuộc họp lớn. Thay vào đó, bà khuyến khích đội ngũ cố vấn chia sẻ quan điểm và mối quan ngại của họ với Tổng thống. Và bà cũng tin rằng chuyên môn của các cố vấn như tướng Caine, ông Ratcliffe hay ông Rubio quan trọng hơn đối với Tổng thống Trump.
Dù cũng lo ngại kịch bản Mỹ bị kéo vào cuộc chiến ở Trung Đông và những hệ lụy của nó đối với cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của đảng Cộng hòa, bà Wiles cuối cùng vẫn chấp thuận chiến dịch.
Phó tổng thống JD Vance là người lo lắng về viễn cảnh chiến tranh hơn bất kỳ ai trong vòng thân cận của ông Trump. Ông mô tả một cuộc chiến với Iran là "sự lãng phí nguồn lực khổng lồ" và "cực kỳ tốn kém".
Ông lo ngại cuộc chiến chống lại chế độ có ý chí sinh tồn mãnh liệt như Iran có thể khiến Mỹ rơi vào tình thế tồi tệ hơn nhiều. Ông tin khó có thể đoán định chính xác những gì Iran có thể làm khi cảm thấy bị đe dọa và cuộc chiến theo đó có thể diễn tiến rất khó lường.
Ngoài tất cả những điều này, có lẽ rủi ro lớn nhất là Iran nắm lợi thế tại eo biển Hormuz. Nếu tuyến hàng hải này bị phong tỏa, giá nhiên liệu sẽ tăng cao và hậu quả tại Mỹ sẽ rất nghiêm trọng.
Dù vậy, ông cũng không hoàn toàn là người theo đuổi hòa bình. Hồi tháng 1, khi ông Trump công khai cảnh báo Iran ngừng trấn áp người biểu tình và hứa rằng "sự giúp đỡ đang đến", ông Vance đã âm thầm khuyến khích Tổng thống thực thi "lằn ranh đỏ" của mình.
Song điều mà Phó tổng thống Mỹ thúc đẩy chỉ là cuộc tấn công có giới hạn, gần giống cuộc tập kích tên lửa của Mỹ vào Syria năm 2017 khi Washington cáo buộc Damascus sử dụng vũ khí hóa học chống lại dân thường, theo các nguồn tin.
Sau đó, khi thấy chắc chắn Tổng thống đã quyết định thực hiện chiến dịch quy mô lớn và khó có thể thay đổi suy nghĩ đó, ông Vance lập luận rằng nên tiến hành bằng lực lượng áp đảo, với hy vọng đạt được các mục tiêu một cách nhanh chóng.
Tucker Carlson, cựu người dẫn chương trình đài Fox News, đã đến Phòng Bầu dục vài lần trong năm qua để cảnh báo ông Trump rằng một cuộc chiến với Iran sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến nhiệm kỳ tổng thống của ông. Vài tuần trước khi cuộc chiến bắt đầu, ông Trump, người đã quen biết Carlson nhiều năm, đã cố gắng trấn an ông qua điện thoại.
"Tôi biết anh đang lo lắng về việc đó, nhưng mọi chuyện sẽ ổn thôi," Tổng thống nói. Khi Carlson hỏi làm sao ông biết được, ông Trump trả lời "vì lúc nào chả vậy".
Từng bước tiến hành chiến dịch
Trong những ngày cuối tháng 2, Mỹ và Israel thảo luận về thông tin tình báo mới có thể giúp thúc đẩy kế hoạch tấn công của họ. Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei sẽ nhóm họp cùng các quan chức cấp cao tại một địa điểm trên mặt đất vào ban ngày. Theo họ, đó là cơ hội hiếm có để đánh vào trung tâm bộ máy lãnh đạo Iran.
Ông Trump đã cho Iran thêm một cơ hội để đạt thỏa thuận về chương trình hạt nhân, khi thúc đẩy các cuộc đàm phán tại Geneva. Nỗ lực ngoại giao cũng giúp Mỹ có thêm thời gian để chuyển khí tài quân sự đến Trung Đông.
Các cố vấn cho biết Tổng thống trên thực tế đã quyết định tấn công từ nhiều tuần trước, nhưng vẫn chưa chốt thời điểm cụ thể. Giờ đây, ông Netanyahu hối thúc ông hành động nhanh chóng.
Cùng tuần đó, ông Kushner và ông Witkoff đã gọi điện về từ Geneva sau cuộc hội đàm mới nhất với các quan chức Iran. Qua ba vòng đàm phán tại Oman và Thụy Sĩ, hai bên vẫn chưa tìm được tiếng nói chung về chương trình hạt nhân của Iran. Hai nhà đàm phán của ông Trump nói rằng có thể thương lượng được điều gì đó với Iran, nhưng sẽ mất nhiều tháng bởi Iran dường như đang "câu giờ".
Khoảng 17h ngày 26/2, cuộc họp tại Phòng Tình huống bắt đầu. Ông Trump ngồi ở vị trí đầu bàn như thường lệ. Phó tổng thống Vance, tướng Caine, Bộ trưởng Hegseth, Ngoại trưởng Rubio, bà Wiles, ông Ratcliffe, cố vấn Nhà Trắng David Warrington, Giám đốc truyền thông Nhà Trắng Steven Cheung và Thư ký báo chí Karoline Leavitt đều góp mặt.
Tổng thống mở đầu cuộc họp bằng câu hỏi "được rồi, giờ chúng ta có gì nào?". Ông Hegseth và tướng Caine thông báo trình tự cuộc tấn công. Sau đó, ông Trump nói muốn nghe ý kiến của mọi người có mặt.
"Ngài biết tôi nghĩ đây là một ý tưởng tồi, nhưng nếu ngài muốn thực hiện, tôi sẽ ủng hộ", ông Vance nói.
Bà Wiles nói với Tổng thống Trump rằng ông nên thực hiện kế hoạch nếu cảm thấy đây là điều cần phải tiến hành vì an ninh quốc gia Mỹ. Ông Ratcliffe không đưa ra ý kiến về việc có nên tiến hành hay không, nhưng ông chia sẻ thông tin tình báo mới rằng giới lãnh đạo Iran sắp tập hợp tại khu dinh thự của ông Ali Khamenei ở Tehran.
Ông Cheung trình bày những hệ lụy mà chính quyền có thể phải đối mặt trong nước nếu tiến hành chiến dịch. Ông Trump đã tranh cử với lập trường phản đối các cuộc chiến tranh và người dân cũng không ủng hộ việc Mỹ tham gia xung đột ở nước ngoài. Dù vậy, ông nói thêm rằng bất kể ông Trump quyết định như thế nào, đó cũng sẽ là đúng đắn.
Leavitt nói với Tổng thống rằng đây là quyết định của ông và đội ngũ báo chí sẽ quản lý thông tin liên quan tốt nhất có thể.
Ngoại trưởng Rubio đưa ra quan điểm rõ ràng hơn. Nếu mục tiêu là thay đổi chế độ hay tạo điều kiện cho một cuộc nổi dậy, Mỹ không nên tiến hành chiến dịch. Nhưng nếu mục tiêu là phá hủy chương trình tên lửa của Iran, đó là điều có thể đạt được.
Mọi người nhìn chung đều tôn trọng quyết định của ông Trump. Họ đã thấy ông đưa ra những quyết định táo bạo, chấp nhận rủi ro và bằng cách nào đó vẫn giành chiến thắng. Không ai cản trở ông lúc này.
"Tôi nghĩ chúng ta cần phải thực hiện", Tổng thống nói với cả phòng. Ông cho hay Mỹ cần đảm bảo Iran không thể có vũ khí hạt nhân và không thể thoải mái phóng tên lửa vào Israel hay các nước Trung Đông.
Trên chuyên cơ Không lực Một vào chiều hôm sau, ông Trump gửi mệnh lệnh. "Chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng đã được phê duyệt. Không hủy bỏ. Chúc may mắn", ông nói.
Tổng thống Mỹ và phát ngôn viên Nhà Trắng chưa bình luận về các thông tin trên.
Thanh Tâm (Theo NY Times, Axios, Reuters)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/bao-my-viet-ve-qua-trinh-ong-trump-ra-quyet-dinh-tan-cong-iran-5059787.html

