Năm 2016, Christine Marie, chuyên gia về tâm lý học giáo phái, cùng chồng là nhà sản xuất video âm nhạc Tolga Katas lái xe từ nhà ở Las Vegas đến cộng đồng Short Creek biệt lập ở Colorado City, bang Arizona. Mục đích của họ là thâm nhập và kết bạn với các thành viên giáo phái Fundamentalist Church of Jesus Christ of Latter-day Saints (FLDS).
Thời điểm đó, giáo phái đa thê khét tiếng này đang chao đảo sau khi người lãnh đạo của họ, nhà tiên tri tự xưng Warren Jeffs, và một số tín đồ nam bị bỏ tù vào năm 2011 vì quan hệ tình dục với những “người vợ” vị thành niên.
Chính quyền đang trong quá trình tịch thu tài sản thuộc sở hữu của FLDS và trục xuất các gia đình đã sinh sống ở đó qua nhiều thế hệ suốt gần một thế kỷ.
Christine Marie, từng trải qua cuộc hôn nhân bạo hành với người chồng tự xưng là tiên tri, quyết định đến Colorado City để giúp đỡ cộng đồng FLDS tại đây, còn Tolga Katas định thực hiện một bộ phim tài liệu về cộng đồng này.
Sau thời gian đầu bị xa lánh vì là người ngoài, vợ chồng Christine dần giành được sự tin tưởng của họ.
Cặp đôi gặp gỡ những phụ nữ đang gặp khó khăn, cung cấp viện trợ nhân đạo và giúp họ khởi nghiệp, phát triển kinh doanh để kiếm tiền nuôi sống gia đình. Một số thành viên của cộng đồng biệt lập này dần cho phép cặp đôi ghi hình các hoạt động thường nhật và các buổi tụ họp xã hội của họ để làm phim tài liệu.
Nhưng mục đích của vợ chồng Christine thay đổi khi gặp Sam Bateman – kẻ tự xưng là nhà tiên tri mới, kế thừa tinh thần của Warrren và khôi phục chế độ đa thê.
Thâu tóm quyền lực
Trong nhiều năm, giáo phái FLDS dường như không có người lãnh đạo sau khi Warren Jeffs bị kết án tù chung thân vì tội lạm dụng trẻ em. Trong giáo phái này, chỉ “nhà tiên tri” được phép cử hành hôn lễ.
Thời gian đầu, Warren vẫn tiếp tục gửi chỉ thị cho những tín đồ từ trong tù. Tuy nhiên, theo thời gian, quyền lực của ông ta suy yếu, cộng đồng FLDS chia rẽ thành các nhóm đối lập.
Năm 2019, Sam Bateman, 43 tuổi, vốn là thành viên cấp thấp của FLDS, loan tin rằng nhận được phán truyền trực tiếp từ Chúa, tuyên bố Warren đã đánh mất ân sủng và hắn được chọn làm lãnh đạo thay thế.
Sam bắt đầu thuyết giảng, thực hiện các nghi lễ và thu thập tín đồ. Để thiết lập quyền lực, hắn cưới hơn 20 người vợ theo tục đa thê gắn liền với vị trí lãnh đạo trong FLDS. Khi số lượng tín đồ tăng lên, Sam hoàn toàn tách khỏi nhóm FLDS chính và thành lập nhánh riêng. Hắn chỉ đạo các tín đồ sống ở đâu, kết hôn với ai và phải thực hành đức tin thế nào.
Theo Bộ Tư pháp Mỹ, từ năm 2019, Sam thuyết phục những tín đồ giao con gái của họ cho hắn làm vợ, tổng cộng khoảng 15 bé gái. Ít nhất 10 bé gái đã bị lạm dụng, một số chỉ mới 9 tuổi. Công tố viên cho biết Sam tấn công tình dục các bé gái và ép buộc chúng quan hệ với đàn ông khác, đồng thời phát trực tiếp video lạm dụng cho tín đồ.
Sam đối xử với “vợ” như tài sản riêng, kiểm soát chặt chẽ hành vi của họ trong khi tiếp tục bóc lột họ.
Hồ sơ tòa án cho thấy Sam sử dụng các giáo lý và nghi lễ tôn giáo để biện minh cho hành vi lạm dụng. Công tố viên cho biết hắn nói với tín đồ rằng những hành vi đó là do Chúa yêu cầu và sử dụng nỗi sợ hãi về sự trừng phạt tâm linh để duy trì quyền kiểm soát.
Thâm nhập tìm chứng cứ
Sau khi phát hiện đường dây lạm dụng tình dục trẻ em trong giáo phái của Sam, vợ chồng Christine quyết định trở thành người cung cấp thông tin cho FBI. “Tôi biết mình phải làm mọi cách để đưa hắn vào tù”, bà Christine nói.
Để lấy lòng tin của Sam, Christine và Tolga đồng ý quay phim hắn thực hiện những pha mạo hiểm như chạy bộ trên địa hình núi và lái môtô địa hình. Sam từng nói với cặp đôi rằng hy vọng một ngày nào đó sẽ “cai trị Bắc – Nam Mỹ và có lẽ cả nước Anh”.
Sam luôn mặc chiếc áo khoác da màu trắng bóng bẩy và lái Bentley, khao khát được chú ý. Hắn mở cửa đón cặp đôi, cho phép họ quay phim nhà riêng, các buổi tụ họp và những tương tác của hắn với tín đồ.
Vợ chồng Christine lặng lẽ thu thập bằng chứng khi Sam ngày càng mất cảnh giác và thoải mái hơn với họ.
Sam thường xuyên mời vợ chồng Christine đến ăn tối tại nhà, nơi có tới 22 phụ nữ và bé gái cùng ở trong một phòng ngủ. Tin rằng cặp đôi đang quay phim tài liệu về mình, Sam đã tiết lộ một số bí mật gây bất lợi cho bản thân, bao gồm lời thú nhận gây sốc về việc lạm dụng tình dục những người vợ vị thành niên và việc chỉ đạo một tín đồ quan hệ tình dục với bé gái 13 tuổi.
Kinh hoàng trước những bí mật Sam tiết lộ, vợ chồng Christine mạnh dạn thâm nhập điều tra như những thám tử nghiệp dư. Lấy cớ thực hiện dự án phim tài liệu, năm 2021, cặp đôi bắt đầu ghi lại quá trình trỗi dậy của nhà tiên tri mới đầy tham vọng quyền lực và hành vi lạm dụng tình dục trẻ em gái của hắn.
Trong đoạn video tháng 11/2021, Sam mô tả một nghi lễ “Chuộc tội”, trong đó hắn ra lệnh cho tín đồ quan hệ tình dục với ba người vợ vị thành niên của mình trong khi hắn quan sát. Khi kể câu chuyện này, Sam còn cố gắng mô tả nỗi đau đớn và khổ sở phải trải qua.
Christine đã giao video cho cơ quan thực thi pháp luật địa phương, rồi chuyển cho các cơ quan liên bang. Cặp đôi làm việc với FBI trong nhiều tháng, tham gia dàn dựng đột kích bằng cách sắp xếp cuộc gặp với Sam dưới vỏ bọc quay phim.
Sam cùng một số tín đồ bị bắt vào tháng 9/2022.
Sau khi Sam bị bắt, các bé gái được đặt dưới sự bảo vệ của chính quyền. Hai tháng sau, Sam âm mưu với các tín đồ để bắt cóc 8 bé gái khỏi nơi trú ẩn, đưa qua ba tiểu bang trước khi lực lượng thực thi pháp luật tìm thấy các nạn nhân.
Tháng 4/2024, Sam nhận tội âm mưu bắt cóc và vận chuyển trẻ vị thành niên để thực hiện hành vi tình dục. Hắn bị kết án 50 năm tù và bị quản chế suốt đời. 11 tín đồ của Sam cũng bị kết tội liên quan đến âm mưu lạm dụng tình dục trẻ em, mức án nặng nhất là tù chung thân.
Nỗ lực thoát ‘bóng ma quá khứ’
Những người sinh ra trong cộng đồng FLDS thường bị cô lập khỏi thế giới bên ngoài, không có internet, không xem truyền hình hay tin tức. Điều này khiến việc thoát khỏi tư duy cũ để nhìn nhận mọi thứ bên ngoài cái hộp khép kín mà FLDS tạo ra trở nên vô cùng khó khăn.
Sau khi Sam bị bắt giam, Naomi “Nomz” Bistline, hiện 27 tuổi, một trong những vợ cũ của Sam, thấy cuộc sống đảo lộn. “Khi ông ta bị bắt, thật kinh hoàng, chúng tôi không biết phải nghĩ gì hay làm gì”, Naomi nói.
Naomi vốn được người giám hộ giới thiệu đến giáo phái FLDS của Sam, bị dụ dỗ gia nhập nhóm. Cô bị huấn luyện theo kiểu tẩy não: “không được nghi ngờ quyền lực, không được có tư duy phản biện và phải vâng lời tuyệt đối”.
Naomi trở thành một trong những người vợ của Sam vào năm 2019, cầm đầu nhóm “vợ” bênh vực hành vi lạm dụng của hắn. Cô đứng về phía Sam, từ chối tin vào những cáo buộc, nghe lời hắn nói dối khi bị thẩm vấn, do được nuôi dạy rằng chính phủ luôn tìm cách hãm hại họ và chỉ được tin vào nhà tiên tri.
Dẫu vậy, Naomi lại chính là người đầu tiên kể cho vợ chồng Christine sự thật về các hoạt động phi pháp của Sam. Cô cũng là một trong hai người vợ trưởng thành đồng ý ra làm chứng chống lại Sam tại tòa.
Naomi và hai người vợ khác của Sam bị phạt hơn một năm tù vì tham gia vụ bắt cóc các bé gái. Trong thời gian ngồi tù, Naomi bắt đầu thoát khỏi sự kìm kẹp. Khi buộc phải tự suy nghĩ, cô dần nhận ra toàn bộ cuộc đời mình là một lời dối trá. “Lớn lên trong môi trường đó, bạn không được phép đặt câu hỏi. Giờ đây tôi suy nghĩ khác hẳn”, Naomi nói.
Trong khi một số người vợ vẫn coi Sam là nhà tiên tri, Naomi đã rời bỏ FLDS và đang theo đuổi ước mơ làm ca sĩ. Cô coi vợ chồng Christine là cha mẹ đỡ đầu.
“Tôi hy vọng vụ án này sẽ phơi bày khả năng tàn phá khủng khiếp của những kẻ lạm dụng tôn giáo đối với cá nhân và cộng đồng. Đây không chỉ là chuyện xảy ra ở thị trấn này. Có những người đàn ông như vậy ở mọi thị trấn”, bà Christine, 65 tuổi, nói.
Ngày 9/4, Công an tỉnh Gia Lai hoàn tất kết luận điều tra, đề nghị truy tố Thông (34 tuổi, xã Bờ Ngoong); Rôh (63 tuổi, xã Ayun); Di (tức Siu Di, 85 tuổi, xã Lơ Pang) và Đinh Yum (63 tuổi, xã Bờ Ngoong) về tội Phá hoại chính sách đoàn kết.
Trong đó, Di và Đinh Yum hiện ở nước ngoài, bị đề nghị truy tố và xét xử vắng mặt.
Theo điều tra, từ năm 2019, Di và Đinh Yum - bị xác định là thành viên Fulro lưu vong - đã móc nối, chỉ đạo các đầu mối trong nước tổ chức hoạt động nhằm phục hồi lực lượng, hướng tới mục tiêu ly khai, thành lập "nhà nước riêng" cho người Bahnar tại Tây Nguyên.
Từ năm 2023 đến nay, hai người bị cáo buộc gia tăng tuyên truyền, lôi kéo người dân tham gia tổ chức tự xưng "Bahnar Đêga Kon Kông", đồng thời thu thập danh sách gửi ra nước ngoài để phục vụ việc kêu gọi can thiệp từ bên ngoài.
Tại Việt Nam, Rôh và Thông bị cho là phát triển lực lượng, lập 6 điểm nhóm tại hai xã Ayun và Bờ Ngoong với hơn 200 người tham gia. Hai người này còn thu thập danh sách hàng trăm người, tiếp nhận tiền cùng nhiều vật dụng như áo, mũ, băng rôn, huy hiệu từ nước ngoài để từng bước tổ chức hóa, củng cố lực lượng.
Cơ quan điều tra xác định Di và Đinh Yum giữ vai trò chỉ đạo, thường xuyên liên lạc, cung cấp tài chính, phương tiện và định hướng hoạt động cho các nhóm trong nước. Nhóm này bị cáo buộc lợi dụng vỏ bọc tôn giáo để tuyên truyền, lôi kéo người dân, từng bước phục hồi Fulro và cái gọi là "Tin lành Đêga", qua đó gây chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc.
Thượng tá Nguyễn Văn Đây, Trưởng phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Gia Lai, cho biết: "Bản chất của 'Bahnar Đêga Kon Kông' không phải là tổ chức tôn giáo mà là thủ đoạn đánh tráo khái niệm nhằm che giấu hoạt động của Fulro và 'Tin lành Đêga'".
Theo phản ánh, ông L.M.D. (trú phường An Hải, Đà Nẵng) xin tách thửa đất nhưng bị từ chối giải quyết.
Thửa đất số 59 của ông D. diện tích 1.433,8m2, có nguồn gốc từ các thửa đất thuộc khu dịch vụ du lịch ven sông Hàn, được quy hoạch chi tiết tỉ lệ 1/500 theo năm 2011 của UBND TP Đà Nẵng.
Theo quy hoạch này, khu đất được chia thành bốn lô đất ở đô thị, trong đó có hai lô diện tích 300m2, một lô diện tích 441,1m2.
Sau đó các thửa đất nêu trên được hợp thửa thành thửa đất 1.341,1m2, được cấp sổ đỏ, chuyển nhượng cho ông D..
Năm 2024, ông D. được cấp đổi sổ đỏ và tiếp tục nhận chuyển nhượng thêm 92,7m2. Ông D. hoàn tất thủ tục hợp thửa để hình thành thửa đất số 59, diện tích 1.433,8m2 và được cấp sổ.
Do có nhu cầu nên năm 2025 ông D. đề nghị tách thửa đất số 59 thành ba thửa đất, gồm: hai thửa có diện tích 300m2; một thửa có diện tích 833,8m2.
Tuy nhiên cơ quan đăng ký đất đai không giải quyết.
Ông L.M.D. đã khởi kiện Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai khu vực 2 - Đà Nẵng ra tòa.
Trong khi đó tại xã Hòa Tiến (Đà Nẵng), hai thửa đất khác được tách thành tổng cộng 97 lô đất.
Cụ thể, thửa đất số 234, diện tích 10.681,4m2 (đất ở 2.350m2, đất trồng cây hằng năm khác 8.331,2m2) được tách thửa thành 75 lô; thửa đất số 107, diện tích 3.138m2 (đất ở 400m2, đất vườn 2.738m2) được tách thành 22 lô.
Liên quan vấn đề trên, Sở Nông nghiệp và Môi trường Đà Nẵng cho biết về việc tách thửa của ông L.M.D.:
Năm 2012, UBND TP Đà Nẵng ban hành quyết định số 7668 phê duyệt điều chỉnh đồ án quy hoạch chi tiết xây dựng tỉ lệ 1/500 khu dịch vụ du lịch ven sông Hàn thì thửa đất nêu trên thuộc đất ở biệt thự.
Lô đất được điều chỉnh diện tích thành 1.433,8m2, sau đó chủ đầu tư chuyển nhượng cho ông L.M.D..
Ông L.M.D. đề nghị tách thửa đất số 59 thành ba thửa để xây dựng nhà ở cho con…
Theo quy định tại quyết định số 32 ngày 7-10-2024 của UBND TP quy định về các trường hợp không đủ điều kiện để tách thửa đất: "Thửa đất thuộc khu vực đã có quy hoạch tỉ lệ 1/500 chi tiết đến từng thửa đất được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, trừ trường hợp quy định tại điểm b, khoản 2 điều này".
Thửa đất đề nghị tách thửa của ông L.M.D. nằm trong khu vực đã có quy hoạch tỉ lệ 1/500 theo quyết định số 7668 phê duyệt điều chỉnh đồ án quy hoạch chi tiết xây dựng 1/500.
Từ đó, cơ quan chức năng cho rằng việc đề nghị tách thửa đất của ông L.M.D. là chưa phù hợp với quy định tại quyết định số 32.
Về hai trường hợp tách thửa tại xã Hòa Tiến:
Các thửa đất này đã được Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai khu vực 4 xác lập hồ sơ tách thửa không thuộc khu vực đã quy hoạch chi tiết 1/500 như trường hợp của ông L.M.D. và các trường hợp này đều đảm bảo quy định về tách thửa theo Luật Đất đai 2024 và quyết định số 32.
Ngày 8/4, TAND TP HCM xét hỏi bà Nguyễn Thị Như Loan (Tổng giám đốc, nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty Quốc Cường Gia Lai) cùng các bị cáo, về các sai phạm trong chuyển nhượng hơn 6.000 m2 đất "vàng" tại 39-39B Bến Vân Đồn, gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng cho Nhà nước.
Bị gọi lên thẩm vấn, bà Loan cầm theo nhiều hồ sơ, cho biết tham gia giao dịch khu đất do Tập đoàn Cao su Việt Nam quản lý từ cuối năm 2013, thông qua hợp đồng hứa mua - hứa bán có công chứng với nhóm Lê Y Linh (Giám đốc Công ty Việt Tín) và Đặng Phước Dừa (Chủ tịch HĐQT Công ty Việt Tín).
Bà Loan bị cáo buộc thâu tóm khu đất khi nhận chuyển nhượng vốn tại Công ty TNHH Phú Việt Tín (do nhóm Linh, Dừa và hai công ty thuộc Tập đoàn Cao su Việt Nam thành lập) với tổng giá trị giao dịch khoảng 460,9 tỷ đồng, gồm cả tiền sử dụng đất. Dù dự án chưa hoàn tất thủ tục pháp lý, tháng 9/2014 bà tiếp tục ký thỏa thuận chuyển nhượng; đến tháng 11 cùng năm, toàn bộ vốn tại Phú Việt Tín được bán cho hai công ty thuộc Novaland với giá hơn 846 tỷ đồng.
Cơ quan tố tụng xác định bà biết bên chuyển nhượng chưa hoàn tất nghĩa vụ tài chính nhưng vẫn nhận mua rồi nhanh chóng sang tay, hưởng lợi hơn 297,8 tỷ đồng. Hành vi này là phạm tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
Phủ nhận biết trước vướng mắc pháp lý, đối chất gay gắt
Trả lời tòa, bà Loan cho biết trước khi ký hợp đồng đã gặp Linh tại khách sạn Rex (quận 1), yêu cầu cung cấp hồ sơ pháp lý. Sau đó Linh cho số điện thoại ông Dừa để liên hệ. Sau khi nhận hồ sơ và nghiên cứu, bà quyết định mua vì thấy Công ty Reto (do Linh đại diện) đã sở hữu 80% cổ phần. Bà khẳng định khi đó hoàn toàn không biết khu đất có nguồn gốc là tài sản Nhà nước.
Tuy nhiên, bị thẩm vấn trước đó, bị cáo Phạm Văn Thành (nguyên Trưởng ban Kế hoạch và Đầu tư, Tập đoàn Cao su Việt Nam) khai bà Loan từng liên hệ hỏi về dự án, đồng thời gặp Trần Ngọc Thuận (nguyên thành viên HĐTV, Tổng giám đốc Tập đoàn).
HĐXX vì vậy hỏi bà Loan "có cùng ông Dừa hoặc người nào của Tập đoàn Cao su Việt Nam đi tìm hiểu pháp lý dự án hay không". Bà trả lời "không", thêm rằng: "Bị cáo nói có cơ sở chứ không nói bằng mồm. Cho đến thời điểm làm việc với cơ quan điều tra, tức 12 năm sau, bị cáo mới biết công ty của Linh chưa thanh toán tiền sử dụng đất".
Cựu CEO Quốc Cường Gia Lai cho biết thời điểm gặp ông Thành là sau khi đã chuyển cho nhóm Linh và Dừa 50 tỷ đồng, theo hợp đồng chuyển nhượng. Khi đó, do liên hệ ông Dừa để thúc đẩy giao dịch nhưng không được nên bà lo ngại rủi ro, mới tìm gặp ông Thành để hỏi thông tin.
Được gọi lên đối chất, bị cáo Thành khai bà Loan từng đến công ty gặp mình và được cho biết về việc hợp tác với Linh, Dừa triển khai dự án trên khu đất này.
Nghe vậy, bà Loan lập tức phản bác "không đúng", nói chỉ khi làm việc với cơ quan điều tra mới biết mình đã "lầm". Bà cho rằng, ngay cả thông tin tìm hiểu từ phía các sở, ngành cũng bị nhóm Linh làm giả hồ sơ nên không phát hiện dự án chưa hoàn tất nghĩa vụ tài chính.
Tiếp tục được triệu tập đối chất, bị cáo Dừa khai khi nhận 50 tỷ đồng đặt cọc từ bà Loan đã thông báo rõ tình trạng pháp lý dự án, đồng thời nói "khoản tiền này dùng để hoàn tất thủ tục khu đất".
Bà Loan lớn giọng đáp lại: "Anh Dừa nói bằng mồm, tôi nói bằng cơ sở pháp lý".
Khi bị HĐXX yêu cầu dừng, bà này bật khóc, cho rằng mình bị "vu khống" và khẳng định mọi lời khai đều có chứng cứ.
Thừa nhận thiếu tìm hiểu pháp lý, nhận sai khi sang nhượng cho Novaland
Sau giờ giải lao, bà Loan bình tĩnh trở lại, thừa nhận khi ký hợp đồng với ông Dừa chỉ tập trung thúc đẩy giao dịch, thanh toán mà không tìm hiểu kỹ pháp lý dự án, dẫn đến việc phải ra tòa.
Chủ tọa phân tích, bản chất giao dịch là nhận chuyển nhượng phần vốn góp hình thành từ quyền sử dụng đất, trong khi vốn đầu tư thực tế không đáng kể. "Không chỉ bị cáo, nhiều người ngồi đây, kể cả cựu lãnh đạo thành phố, cũng có sai phạm nên mới phải ra tòa hôm nay", chủ tọa nói.
Đối với việc chuyển nhượng tiếp dự án cho phía Novaland, bà Loan thừa nhận hành vi như cáo trạng
Liên quan đến vấn đề khắc phục hậu quả vụ án, bà Loan cho biết, quá trình điều tra cho đến trước khi diễn ra phiên tòa, đã nộp khắc phục được hơn 230 tỷ đồng. Ngoài ra, bà còn bị kê biên một số bất động sản. Như vậy, theo bị cáo, bà đã khắc phục được toàn bộ hậu quả.
Bà giải thích thêm, trong số tiền bị cáo buộc hưởng lợi, thực tế đã có những khoản tiền được tính vào doanh thu của công ty, đã được chia lợi tức cho hơn 1.600 cổ đông.
Trước đó, các bị cáo là lãnh đạo, cán bộ Tập đoàn Cao su Việt Nam thừa nhận sai phạm. Trong đó, ông Lê Quang Thung (nguyên Tổng giám đốc, quyền Chủ tịch HĐQT) khai đã đồng ý chủ trương chuyển nhượng khu đất cho nhóm Linh và Dừa thông qua góp vốn lập Công ty Phú Việt Tín, kèm theo các thỏa thuận lợi ích vật chất.
Ông Thung thừa nhận đã nhận 200.000 SGD (thanh toán viện phí cho con) và 300.000 USD tiền mặt từ Linh.
Do không đủ năng lực tài chính, nhóm Linh và Dừa sau đó chuyển nhượng dự án cho bà Loan.
