Ngày 9/4, phiên xét xử vụ án sai phạm trong chuyển nhượng hơn 6.000 m2 đất “vàng” tại 39-39B Bến Vân Đồn do Tập đoàn Cao su Việt Nam quản lý, gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng cho Nhà nước, diễn ra phần tranh luận.
Sau khi nêu quan điểm về vụ án, đại diện VKS đề nghị tòa tuyên phạt bà Nguyễn Thị Như Loan (Tổng giám đốc, nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty Quốc Cường Gia Lai) 24-30 tháng tù nhưng cho hưởng án treo về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
VKS xác định, bị cáo dù biết khu đất là tài sản Nhà nước vẫn chuyển tiền, tạo điều kiện cho Lê Y Linh (nguyên Giám đốc Công ty TNHH Việt Tín) và Đặng Phước Dừa (nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Việt Tín) mua dự án không qua thẩm định, đấu giá; sau đó nhận chuyển nhượng lại để bán cho đối tác, hưởng lợi 297,8 tỷ đồng.
Tuy nhiên, theo VKS, sai phạm của bà Loan xuất phát từ nhận thức pháp luật còn hạn chế; bị cáo đã tích cực khắc phục phần lớn hậu quả nên đề nghị tòa xem xét giảm nhẹ, không cần thiết phải cách ly khỏi xã hội.
Trước đó, cáo trạng truy tố bà Loan ở khoản 3 Điều 219 Bộ luật Hình sự, với khung hình phạt 10-20 năm tù.
Đối với các bị cáo khác, VKS xác định do động cơ vụ lợi hoặc thực hiện theo chỉ đạo cấp trên mà sai phạm, dẫn đến tài sản Nhà nước bị chuyển giao trái phép sang tư nhân. Mức án đề nghị với họ được VKS đưa ra sau khi căn cứ việc: thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải và tích cực khắc phục hậu quả…
Bị xác định là “khởi nguồn của sai phạm”, ông Lê Quang Thung (nguyên Tổng giám đốc, quyền Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Cao su Việt Nam) bị đề nghị 8-9 năm tù về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; 6-7 năm tù về tội Nhận hối lộ. Tổng hợp hình phạt, ông Thung bị đề nghị 14-16 năm tù.
Lê Y Linh và Đặng Phước Dừa cùng bị đề nghị mức án tổng hợp 8-10 năm tù về hai tội: Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí và Đưa hối lộ.
Liên quan vụ án, bà Nguyễn Thị Hồng (cựu Phó chủ tịch UBND TP HCM) bị đề nghị 30-36 tháng tù nhưng cho hưởng án treo về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Cùng tội danh, bà Đào Thị Lan Hương (Giám đốc Sở Tài chính, Ủy viên thường trực Ban chỉ đạo 09 về sắp xếp tài sản Nhà nước) bị đề nghị 3-4 năm tù.
Các bị cáo còn lại bị đề nghị mức án từ án treo 5-6 năm tù.
>> Chi tiết mức án VKS đề nghị đối với 22 bị cáo
VKS: Nhiều cán bộ bị kỷ luật, xử lý hình sự
Khu đất 39-39B Bến Vân Đồn, liền kề quận 1, là tài sản Nhà nước giao cho Tổng cục Cao su (nay là Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam) quản lý từ năm 1976. Sau nhiều lần thay đổi, quyền quản lý khu đất thuộc về Tổng công ty Cao su Đồng Nai và Công ty Cao su Bà Rịa thông qua Công ty TNHH Phú Việt Tín, với tỷ lệ góp vốn lần lượt 72% và 28%.
Theo VKS, thực hiện quyết định của Thủ tướng về sắp xếp lại nhà, đất thuộc sở hữu Nhà nước, Tập đoàn Cao su lập phương án xử lý khu đất, đề xuất hợp khối, chuyển mục đích sang đất ở để xây chung cư cho cán bộ, công nhân viên. Phương án sau đó được UBND TP HCM và Bộ Tài chính chấp thuận.
Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, Lê Quang Thung cùng một số cá nhân tại Tập đoàn Cao su và các đơn vị liên quan bị cáo buộc vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước; đưa và nhận hối lộ; lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong thi hành công vụ.
Theo cáo buộc, các sai phạm đã khiến khu đất bị chuyển từ tài sản Nhà nước sang tư nhân trái pháp luật, gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng.
“Hành vi sai phạm không chỉ gây thất thoát tài sản mà còn ảnh hưởng đến trật tự quản lý kinh tế và việc thực hiện chính sách của Nhà nước; nhiều cán bộ đã bị xử lý kỷ luật, truy cứu trách nhiệm hình sự”, đại diện VKS nhận định.
Sai phạm khởi nguồn từ cựu lãnh đạo Cao su Việt Nam
Cơ quan công tố xác định ông Thung là người khởi nguồn sai phạm, trực tiếp thỏa thuận với Linh và Dừa để chuyển nhượng khu đất cho doanh nghiệp tư nhân, trong đó có công ty của bà Loan, không qua thẩm định giá, đấu giá.
Với mục đích thâu tóm khu đất, Linh và Dừa đã hai lần đưa cho ông Thung 300.000 USD và 200.000 SGD; đồng thời hai lần đưa tổng cộng 45 tỷ đồng cho Trần Ngọc Thuận để “cảm ơn”. Ngoài ra, hai bị cáo còn tiếp cận bà Hồng và bà Hương nhằm được giao khu đất cho doanh nghiệp thực hiện dự án.
Dù biết rõ khu đất là tài sản Nhà nước, Linh và Dừa vẫn cùng các cá nhân liên quan hợp thức thủ tục để mua bán không qua thẩm định, đấu giá, gây thiệt hại hơn 542,7 tỷ đồng. Từ giao dịch này, Linh hưởng lợi hơn 60,2 tỷ đồng, Dừa hơn 51,9 tỷ đồng.
Sau khi vụ án bị phát hiện, hai bị cáo còn đưa tiền cho Đoàn Ngọc Phương (Chủ tịch Hội đồng định giá Bộ Tài nguyên và Môi trường) nhằm tác động việc định giá trái quy định. Cơ quan công tố đánh giá hai bị cáo thực hiện sai phạm từ đầu, hưởng lợi lớn và phạm hai tội danh nên cần xử lý nghiêm.
Phiên tòa đang diễn ra phần tranh luận của các luật sư.
Ngày 5/4, Công an phường Dĩ An lấy lời khai những người liên quan, điều tra việc người đàn ông đánh gục nam thanh niên trong con hẻm sau va chạm giao thông.
Theo điều tra, khoảng 17h ngày 4/4, người đàn ông đội mũ bảo hiểm màu đỏ chạy xe máy trong con hẻm nhỏ thuộc phường Dĩ An (Bình Dương cũ) thì va chạm với nam sinh chạy ngược chiều. Cả hai ngã, không ai bị thương.
Tuy nhiên, người đàn ông hùng hổ tiến tới, lớn tiếng gây hấn với nam sinh. Thấy vậy, nam thanh niên mặc áo thun trắng ở gần đó chạy ra can ngăn.
Sau một lúc trao đổi qua lại, anh này bị người đàn ông lao vào đánh tới tấp, chảy nhiều máu, bất tỉnh. Gã quay sang tiếp tục đánh nam sinh bị thương, để xe lại hiện trường rồi bỏ đi.
Hai nạn nhân được người dân đưa đi cấp cứu. Sự việc được camera ghi lại, người dân đưa lên mạng xã hội khiến nhiều người bức xúc.
Hành vi của Andrea Aybar Carmona (31 tuổi, quốc tịch Tây Ban Nha) cùng trợ lý Văn Anh Duy được nêu trong cáo trạng VKSND TP HCM vừa hoàn tất, truy tố về tội Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy và Tàng trữ trái phép chất ma túy.
Hai bị can cùng 225 người khác trong vụ án bị Công an TP HCM phát hiện trong quá trình mở rộng Chuyên án VN10 - truy xét toàn bộ đường dây tội phạm vận chuyển trái phép chất ma túy từ Pháp về Việt Nam, thông qua 4 tiếp viên hàng không.
Andrea Aybar Carmona sống ở Việt Nam từ nhỏ, thành thạo tiếng Anh, tiếng Việt và Tây Ban Nha. Từ năm 2012 đến 2014, cô là gương mặt tiềm năng ở làng mẫu phía Bắc; từng tham gia một số phim như Hit: Hoàng tử và Lọ Lem, Để mai tính 2... Vài năm trước khi vướng lao lý, cô không hoạt động nghệ thuật.
Cáo trạng xác định, An Tây thuê Duy làm trợ lý với mức lương 10 triệu đồng mỗi tháng, giao nhiệm vụ đưa đón đi làm và hỗ trợ quay video đăng trên các nền tảng mạng xã hội. Trong quá trình này, An Tây nhiều lần chi tiền để Duy tìm mua ma túy về cho mình sử dụng.
Ngày 9/11, khi Công an TP HCM kiểm tra hành chính căn hộ 22.04, tòa nhà Topaz 01, chung cư Saigon Pearl (phường tại TP HCM), An Tây bị bắt quả tang cùng trợ lý Duy và nhóm bạn đang tổ chức sử dụng ma túy. Đây là buổi thứ hai liên tiếp nhóm này tổ chức sử dụng.
Khám xét nơi ở, lực lượng chức năng phát hiện An Tây còn tàng trữ một lượng ma túy do những lần trước chưa sử dụng hết. Với các dụng cụ sử dụng ma túy đá, An Tây khai đã nhờ Duy đặt mua và cất giấu tại chỗ ở để phục vụ việc sử dụng.
Làm việc với cơ quan điều tra, An Tây (tên thật Andrea Aybar Carmona) khai bắt đầu sử dụng ma túy từ năm 2020. Để có ma túy dùng một mình tại nhà, cô thường liên hệ mua của Nguyễn Phước Bảo Lộc (42 tuổi), người quen qua các mối quan hệ xã hội, với giá mỗi lần từ 500.000 đồng đến một triệu đồng.
Việc thanh toán được An Tây thực hiện bằng cách chuyển tiền từ tài khoản cá nhân sang tài khoản của Duy, để người này chuyển lại cho Lộc. Sau khi nhận tiền, Lộc gửi ma túy qua ứng dụng giao hàng hoặc để Duy trực tiếp đi lấy mang về cho An Tây. Duy cũng được An Tây cho cùng sử dụng ma túy, lần gần nhất vào ngày 8/11/2024.
Từ vụ án 4 tiếp viên hàng không xách tay ma túy từ Pháp về Việt Nam tháng 3/2023, Công an TP HCM đã triệt phá đường dây xuyên quốc gia lớn nhất lịch sử. Trong phạm vi vụ án sắp bị xét xử, cơ quan tố tụng xác định Hà Danh Nậm (đang trốn truy nã, sống ở nước ngoài) và Hoàng Sỹ Thắng là những người cầm đầu. Còn các tiếp viên hàng không bị lợi dụng vận chuyển hơn 11 kg ma túy giấu trong các tuýp kem đánh răng mà không biết bên trong có chất cấm.
Nhà chức trách đã chứng minh số tiền giao dịch ma túy lên đến gần 29.000 tỷ đồng; chặt đứt gần 500 nhánh, phân nhánh của đường dây phạm tội hoạt động tại 34 tỉnh thành, "khui" từng vỏ bọc của các ông trùm để thu gần 600 kg ma túy, 12 khẩu súng, 67 viên đạn, 3 quả lựu đạn.
Ngoài An Tây, quá trình mở rộng điều tra các chân rết trong đường dây, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an TP HCM (PC04) cũng bắt tạm giam Nguyễn Trung Hiếu (ca sĩ Chi Dân) và anh trai Nguyễn Trung Tín, 45 tuổi, về tội Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.
Lời khai cho thấy, sáng 4/11/2024, Chi Dân nhắn tin rủ bạn là Hòa Thị Hồng (33 tuổi) về nhà ở quận 4 nhậu, nhưng sau đó được rủ sang căn nhà trên đường Cộng Hòa. Tại đây, nam ca sĩ cùng anh trai đến chơi rồi rủ nhóm 7 người sử dụng ma túy. Một người trong nhóm dùng Telegram đặt mua Ketamine và 3 viên thuốc lắc. Nguyễn Trung Tín chuẩn bị ma túy trên đĩa thủy tinh, dùng thẻ ngân hàng bằm nhuyễn, kẻ thành các đường để cả nhóm cùng sử dụng.
Buổi "tiệc" tiếp dẫn khi Chi Dân rủ mọi người dùng thêm ma túy "nước vui". Theo đó, Tín đặt mua 2 gói giá 7,1 triệu đồng, nhờ em trai chuyển khoản. Khi nhận hàng do xe ôm công nghệ giao, Chi Dân hòa vào nước ngọt, uống trước, những người còn lại sử dụng sau. Khoảng 9h, nhóm tiếp tục mua thêm nửa hộp Ketamine giá 2,5 triệu đồng. Do một người phải đi làm, Chi Dân chỉ sử dụng một phần, số còn lại Tín mang về rồi vứt trên đường.
Ngày 9/4, Đỗ Tuấn Anh (41 tuổi, cựu Đội phó Cảnh sát PCCC và cứu nạn cứu hộ, Công an quận Cầu Giấy cũ) và cán bộ cùng đơn vị Lê Quang Hưng, 30 tuổi, bị VKSND Hà Nội đề nghị mỗi người 3-4 năm tù, cùng về tội Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.
Vụ hỏa hoạn trên phố Trung Kính khiến 15 người chết xảy ra hồi tháng 5/2024; trong đó 12 nạn nhân là khách trọ, còn lại là thành viên chủ nhà.
Khu nhà trọ của ông Nguyễn Kim Quyết gồm 13 phòng khép kín trên 3 tầng, có sân rộng 33 m2 vừa để xe vừa sửa xe điện, chỉ có một lối ra vào; không có giấy phép xây dựng và cũng không đăng ký kinh doanh cho thuê trọ.
Theo cáo buộc, đây là cơ sở thuộc diện quản lý nhà nước về PCCC của Đội Cảnh sát PCCC và CNCH Công an quận Cầu Giấy. Dù được giao phụ trách địa bàn phường Trung Hòa, bị cáo Hưng bị cho là không thực hiện đầy đủ nhiệm vụ rà soát, không phát hiện cơ sở ông Quyết cho thuê trọ và vi phạm quy định PCCC.
Đối với cựu Đội phó Tuấn Anh, VKS xác định bị cáo không chỉ đạo, quản lý đầy đủ, dẫn đến khu trọ của ông Quyết không có đơn vị nào phụ trách. Dù tồn tại nhiều vi phạm về PCCC, cơ sở này suốt thời gian dài không bị kiểm tra, xử lý.
Khai tại tòa, cựu thượng úy Hưng cho biết công tác tại Đội từ tháng 4/2021. Chín tháng trước vụ hỏa hoạn, bị cáo được phân công quản lý một nửa địa bàn phường Trung Kính (cũ), rộng khoảng 1,2 km2. Nhiệm vụ của Hưng là rà soát các cơ sở kinh doanh trên địa bàn để phân loại thuộc diện quản lý của phường hay quận.
Trả lời câu hỏi vì sao không đưa khu trọ nhà ông Quyết vào bất kỳ danh sách nào, Hưng khai thời điểm đó mới nhận địa bàn, trong khi phường có nhiều cơ sở nên chủ yếu quản lý theo danh sách cán bộ tiền nhiệm bàn giao, dự định sẽ tiếp tục đi thực tế để cập nhật các địa điểm chưa nắm được.
Tuy nhiên, theo lời bị cáo, mới làm được vài tháng thì Hà Nội liên tiếp xảy ra nhiều vụ cháy nghiêm trọng, khiến thành phố triển khai hàng loạt kế hoạch tổng kiểm tra liên ngành đối với quán karaoke trá hình, nhà xưởng, tòa nhà văn phòng...
Hưng cho biết mình được phân công tham gia các đoàn kiểm tra này nên phần lớn thời gian phải thực hiện nhiệm vụ theo chỉ đạo cấp trên, không còn thời gian rà soát bổ sung địa bàn.
Đối đáp tại tòa, kiểm sát viên nói "rất thông cảm" với áp lực quản lý địa bàn rộng của bị cáo, song cho rằng Hưng phải nhận thức bản thân chưa làm hết trách nhiệm. Theo VKS, nếu gia đình ông Quyết được các bị cáo hướng dẫn, chỉ đạo ngay từ đầu thì hậu quả có thể đã khác.
Trước đó, tại cơ quan điều tra, Hưng khai "nghĩ nhà này thuộc diện UBND phường Trung Hòa quản lý, không phải lực lượng cảnh sát PCCC nên không kiểm tra".
Về trách nhiệm của chính quyền địa phương, VKS cho biết trong quá trình thực hiện chỉ thị của thành phố, Đội Cảnh sát PCCC và cứu nạn, cứu hộ đã tổng rà soát, lập danh sách 861 cơ sở thuộc diện quản lý của UBND phường Trung Hòa. Trong danh sách này không có khu trọ của gia đình ông Quyết. UBND phường Trung Hòa vì vậy mặc nhiên cho rằng cơ sở thuộc diện quản lý của Đội Cảnh sát PCCC và cứu nạn, cứu hộ.
Nhà trọ vi phạm PCCC suốt 15 năm không ai biết
Trong khi đó, cấp trên của Hưng là cựu Đội phó, thiếu tá Đỗ Tuấn Anh khai phụ trách địa bàn của ba phường với số cơ sở phải quản lý lên tới 10.000-20.000.
Bị cáo nhận trách nhiệm với vai trò người đứng đầu, song cho rằng bản thân thường xuyên đôn đốc, quan tâm công tác rà soát địa bàn vì luôn xác định đây là nhiệm vụ "xương sống" của đơn vị. "Tôi rất ý thức điều này, trong các biên bản họp đều ghi nhận việc tôi có đôn đốc", Tuấn Anh nói.
Chủ tọa Đinh Quốc Trí hỏi: "Đôn đốc là một chuyện, nhưng đôn đốc xong có kiểm tra lại xem cấp dưới làm thế nào không?". Bị cáo đáp có nhận thấy một số cán bộ làm chưa tốt, nhưng "nếu đã chỉ đạo nhiều lần mà cán bộ vẫn không chủ động thì rất khó".
Về quy trình phân loại cơ sở thuộc diện UBND phường hay Cảnh sát PCCC quận quản lý, Tuấn Anh cho biết việc này cơ bản dựa trên đề xuất của UBND phường lập danh sách.
Theo VKS, tháng 11/2022, Công an phường Trung Hòa từng đề xuất chuyển danh sách nhà cho thuê trọ sang Đội Cảnh sát PCCC quận Cầu Giấy quản lý, trong đó có khu trọ của ông Quyết.
Tuy nhiên, tại tòa, Tuấn Anh cho rằng danh sách chỉ có tên và địa chỉ, chưa thể hiện quy mô nên chưa đủ căn cứ phân loại. "Chúng tôi tiếp nhận cũng không quản lý được, chưa phân quyền cho ai", bị cáo nói, cho rằng với hàng chục nghìn cơ sở thì chỉ nhìn địa chỉ không thể biết nơi nào vi phạm.
Chủ tọa chia sẻ với khối lượng công việc của bị cáo, nhưng nhấn mạnh với vai trò chỉ huy, khi cấp dưới báo cáo đề xuất thì phải xem xét đến cùng. Theo chủ tọa, việc xem xét không chỉ dừng ở địa chỉ số nhà mà phải đánh giá điều kiện phòng cháy chữa cháy của khu trọ để xác định thuộc thẩm quyền quản lý của phường hay quận.
"Đấy mới là nhiệm vụ của người chỉ huy. Đằng này bị cáo nghe báo cáo thôi mà không xem xét lại có đúng hay không", chủ tọa phân tích, cho rằng hậu quả là khu trọ suốt 15 năm không thuộc diện quản lý PCCC của bất kỳ cơ quan nào.
