Thị trường chứng khoán ngày 9-4 quay đầu điều chỉnh mạnh sau phiên tăng bùng nổ trước đó, với áp lực bán lan rộng trên diện rộng dù vẫn xuất hiện một số điểm sáng đơn lẻ.
Kết phiên, VN-Index dừng tại 1.736,68 điểm, giảm 19,87 điểm, tương ứng 1,13%. HNX-Index giảm 2,34 điểm xuống 250,98 điểm, còn UPCoM-Index lùi nhẹ 0,2 điểm về 127,5 điểm. Chỉ số VN30-Index cũng không tránh khỏi xu hướng điều chỉnh khi giảm 16 điểm, tương đương 0,83%, xuống 1.915,01 điểm.
Độ rộng thị trường nghiêng hẳn về bên bán với 291 mã tăng giá, trong khi có tới 410 mã giảm, 21 mã tăng trần và 12 mã giảm sàn; bên cạnh đó có 832 mã đứng giá.
Thanh khoản toàn thị trường đạt hơn 27.045 tỉ đồng, giảm gần 20% so với phiên trước, phản ánh dòng tiền có dấu hiệu chững lại sau nhịp tăng mạnh.
Đáng chú ý trong phiên, giao dịch khối ngoại tiếp tục là điểm trừ khi nhà đầu tư nước ngoài mua vào 2.745 tỉ đồng nhưng bán ra tới 5.217 tỉ đồng, qua đó bán ròng 2.472 tỉ đồng trong phiên.
Áp lực xả tập trung mạnh nhất tại VPL với giá trị lên tới 3.284 tỉ đồng, bỏ xa các mã còn lại như VHM (103 tỉ đồng) và BID (88 tỉ đồng).
Ở chiều mua, HPG được gom mạnh 482 tỉ đồng, theo sau là VIX với 68 tỉ đồng và TCB với 67,8 tỉ đồng.
Xét về mức độ ảnh hưởng đến chỉ số, nhóm cổ phiếu nâng đỡ VN-Index gồm NVL đóng góp khoảng +0,49 điểm, HPG +0,42 điểm, LPB +0,32 điểm, TCB +0,31 điểm và GEX +0,26 điểm.
Ngược lại, áp lực giảm chủ yếu đến từ VIC lấy đi tới -6,82 điểm, tiếp đến là VPL -1,82 điểm, VCB -1,42 điểm, BID -1,26 điểm và VHM -0,88 điểm.
Diễn biến theo nhóm ngành cho thấy sự phân hóa nhưng xu hướng chung vẫn là điều chỉnh.
Ở nhóm bất động sản, diễn biến phân hóa mạnh. NVL gây chú ý khi tăng 6,03%, tiệm cận mức trần, cùng với DXG tăng 2,36% và một số mã midcap giữ sắc xanh. Tuy nhiên các cổ phiếu vốn hóa lớn lại kéo lùi thị trường với VIC giảm 2,74%, VHM giảm 0,81% và VRE đi ngang.
Nhóm ngân hàng giao dịch kém tích cực với nhiều mã giảm như VCB (-1,33%), BID (-2,05%), VPB (-1,81%), CTG (-1,41%), MBB (-0,38%), dù vẫn có điểm sáng từ SHB (+1,31%), TCB (+0,65%) và STB (+0,45%).
Nhóm chứng khoán cũng chịu áp lực bán rõ rệt khi SSI giảm 2,21%, VCI giảm 3,45%, HCM giảm 0,79%, VND giảm 1,75% và SHS giảm 3,23%.
Nhóm dầu khí và năng lượng nhìn chung suy yếu với BSR giảm 2,72%, PVS giảm 1,83%, PLX giảm 2,47% và GAS giảm 1,88%, góp phần gia tăng áp lực lên chỉ số. Trong khi đó nhóm bán lẻ cũng không tích cực khi MWG giảm 1,47%, VNM giảm 1,28% và nhiều mã tiêu dùng khác chìm trong sắc đỏ.
Điểm sáng hiếm hoi đến từ một số cổ phiếu công nghiệp và vật liệu như GEX tăng 3,32%, VCG tăng 3,15%, HHV tăng 5,31% và HPG tăng 0,89%.
Cổ phiếu DGC của Công ty cổ phần Tập đoàn Hóa chất Đức Giang giao dịch tiêu cực trong phiên 9-4 khi giảm 4,67%, xuống còn 53.100 đồng/cổ phiếu.
Áp lực bán gia tăng trong bối cảnh mã này vừa bị Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM (HoSE) đưa vào danh sách không đủ điều kiện giao dịch ký quỹ (margin), nâng tổng số cổ phiếu thuộc diện này lên 69 mã tính đến ngày 8-4.
Nguyên nhân xuất phát từ việc doanh nghiệp chậm công bố báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025 quá 5 ngày làm việc so với thời hạn quy định.
Trong phiên 8/4, VN-Index tăng 79 điểm, cao nhất từ trước đến nay theo giá trị tuyệt đối, bởi tâm lý hưng phấn của nhà đầu tư khi FTSE Russell xác nhận lộ trình nâng hạng chứng khoán Việt Nam. Thanh khoản thị trường nhảy vọt lên gần 35.000 tỷ đồng, mức cao nhất trong khoảng một tháng qua.
Giao dịch sôi động trái ngược hẳn so với giai đoạn trước. Từ giữa tháng 3, thanh khoản thường xuyên dưới ngưỡng tỷ USD, có phiên còn không tới 20.000 tỷ đồng. Nhà đầu tư giữ tâm lý thận trọng cao, ưu tiên đứng ngoài thị trường quan sát.
Chứng khoán Beta (BSI) nhận xét không khí thị trường sau thông tin xác nhận nâng hạng là "bùng nổ" với sự chủ động nhập cuộc của nhà đầu tư. Trên các hội nhóm chứng khoán, nhiều người cũng bày tỏ niềm phấn khởi và cho rằng đây là thời điểm thích hợp để "vào lại" thị trường.
try{try{for(const iframe of document.querySelectorAll("iframe[data-src]")){iframe.removeAttribute("sandbox");iframe.setAttribute("src",iframe.getAttribute("data-src"));}}catch(e){}}catch(e){console.log("error_replace_script",e);}
Chia sẻ với VnExpress, ông Nguyễn Nam Sơn, Phó trưởng phòng Phân tích của Chứng khoán Phú Hưng (PHS), cho rằng dựa theo diễn biến vĩ mô trên thế giới và mức định giá của thị trường (P/E đang quanh 14 lần), việc tham gia vào thị trường lúc này vẫn là sự lựa chọn hợp lý. Ngoài thông tin tích cực từ công bố nâng hạng, sự hạ nhiệt trong căng thẳng địa chính trị khi Mỹ và Iran thỏa thuận ngừng bắn hai tuần cũng giúp giải tỏa tâm lý thị trường.
Chuyên gia PHS đánh giá nếu tận dụng hiệu quả hai tuần này, các nhà điều hành vĩ mô có thể duy trì đà kiểm soát lạm phát và ổn định chi phí năng lượng ít nhất đến tháng 7. Việc này sẽ tạo đà cho tăng trưởng GDP quý II nhờ ba yếu tố then chốt: lạm phát hạ nhiệt khi nguồn cung nhiên liệu ổn định; chi phí logistics giảm vì giá vận chuyển hàng hải không bị ảnh hưởng bởi xung đột leo thang và áp lực lên sản xuất trong nước được giải tỏa sau giai đoạn đầu năm khi chi phí năng lượng cao kỷ lục đã kìm hãm đà phục hồi.
Đồng thời, thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua hơn một tháng điều chỉnh sâu. VN-Index giảm mạnh từ đỉnh 1.915 điểm, với nhóm cổ phiếu trụ cột như ngân hàng và chứng khoán chịu áp lực bán lớn, phản ánh đầy đủ các rủi ro từ xung đột Trung Đông. Do đó, nhịp hồi phục sắp tới được kỳ vọng sẽ bền vững và có căn cứ, khi định giá thị trường hiện tại đã hấp thụ phần lớn yếu tố tiêu cực, kết hợp với triển vọng ngắn hạn được hỗ trợ bởi môi trường vĩ mô bớt căng thẳng và thông tin nâng hạng.
Đồng tình rằng đây là thông tin tích cực, nhưng ông Ngô Thế Hiển, Phó giám đốc Trung tâm Phân tích Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS), lưu ý câu chuyện nâng hạng không phải là mới. Ông cắt nghĩa, quyết định hôm 8/4 của FTSE Russell chỉ khẳng định lại thông báo đã đưa ra vào tháng 10/2025, đồng thời ghi nhận những nỗ lực của các cơ quan quản lý thị trường trong việc tiếp tục tạo điều kiện thông thoáng cho dòng vốn ngoại.
Ông cho rằng giai đoạn vừa qua, ngoài việc chờ đợi thông tin nói trên, nhà đầu tư có tâm lý lo ngại chủ yếu liên quan tới các thông tin chiến sự tại khu vực Trung Đông, tác động của giá dầu tới kinh tế vĩ mô cũng như diễn biến lãi suất huy động tăng. Chính vì vậy, chỉ khi các yếu tố này dịu bớt, dòng tiền vào thị trường sẽ cởi mở và dồi dào hơn.
Chuyên gia SHS dự đoán trong ngắn hạn, thị trường sẽ có phản ứng tích cực. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần tránh tâm lý FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội) vì quá trình nâng hạng và đưa Việt Nam vào các rổ chỉ số của FTSE Russell sẽ diễn ra theo 4 giai đoạn bắt đầu từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027. Thêm nữa, sẽ chỉ có một danh mục cổ phiếu nhất định được đưa vào rổ chỉ số của FTSE Russell. Chính vì vậy, nhà đầu tư cần xem xét cẩn trọng về nhiều yếu tố trước khi xuống tiền ở giai đoạn hiện tại như hoạt động kinh doanh, tình hình tài chính và triển vọng của doanh nghiệp, định giá...
"Khả năng được đưa vào rổ chỉ số khi nâng hạng chỉ nên coi là một điểm cộng trong quy trình ra quyết định đầu tư", ông Hiển nhấn mạnh.
Mặt khác, ông Nguyễn Nam Sơn cho rằng trong bối cảnh thị trường chứng khoán đang trải qua những diễn biến phức tạp và đầy biến động, việc phân biệt rõ ràng giữa hai khái niệm "mua đuổi theo tâm lý đám đông" và "tham gia tích cực tại vùng giá hấp dẫn" trở nên vô cùng quan trọng đối với các nhà đầu tư có chiến lược dài hạn.
Theo quan điểm của PHS, hiện tượng FOMO chỉ thực sự đáng lo ngại và cần được cảnh giác khi nhà đầu tư quyết định mua vào tại thời điểm cổ phiếu đã trải qua nhiều nhịp tăng giá liên tiếp, đẩy định giá lên mức quá cao so với giá trị nội tại thực sự của doanh nghiệp. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, chuyên gia thấy bức tranh tổng thể vẫn đang ở giai đoạn khởi đầu của một xu hướng phục hồi bền vững hơn là đã bước vào giai đoạn tăng nóng.
Cụ thể, chỉ số VN-Index chỉ vừa vượt qua vùng dao động (trading range), biên tích lũy (accumulation zone) kéo dài trong khoảng 1.600-1.700 điểm được thiết lập trong suốt tháng vừa qua. Đây là tín hiệu kỹ thuật cho thấy áp lực bán đã được hấp thụ tương đối tốt và dòng tiền đang có xu hướng quay lại thị trường một cách thận trọng. Đồng thời, nhiều cổ phiếu mới tăng khoảng 10% so với đáy gần nhất, trong khi triển vọng kinh doanh và chính sách cổ tức vẫn duy trì mức hấp dẫn.
"Nhà đầu tư nên tận dụng cơ hội tích lũy cổ phiếu ở vùng định giá hợp lý thay vì chờ đợi để rơi vào tâm lý FOMO khi thị trường tiến gần các ngưỡng kháng cự phía trên", chuyên gia này lưu ý.
Quý đầu năm, Việt Nam xuất khẩu 122,93 tỷ USD hàng hóa, theo Cục Thống kê. Con số này cao hơn 19,1% so với cùng kỳ năm ngoái và mở rộng nhanh hơn mức tăng 10,6% của quý I/2025.
Tuy nhiên, việc duy trì phong độ tăng trưởng này trong ba quý còn lại không dễ, do xung đột tại Trung Đông khiến giá nhiên liệu, vận tải và kéo theo là nguyên vật liệu đầu vào leo thang.
Khảo sát chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) tháng 3 của S&P Global cho biết một nửa doanh nghiệp được hỏi phản ánh chi phí đầu vào tháng qua tăng nhanh nhất kể từ tháng 4/2022. Họ phản ứng bằng cách nâng giá bán, với tốc độ cao nhất gần 15 năm, khiến đơn đặt hàng xuất khẩu mới quay đầu giảm.
Ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, chỉ ra diễn biến này phản ánh "những ảnh hưởng ngay lập tức và đáng kể" mà các nhà sản xuất tại Việt Nam phải đối diện.
Đáng chú ý, doanh nghiệp nội địa có dấu hiệu "ngấm đòn" trước. Trong kim ngạch xuất khẩu quý vừa qua, khu vực kinh tế trong nước chỉ góp 24,47 tỷ USD, giảm 16,6%. Trong khi, FDI và dầu thô gánh 80% kế quả, tăng trưởng 33,3%.
Khảo sát kết quả sản xuất kinh doanh quý I của Cục Thống kê cũng chỉ ra khối FDI đang lạc quan nhất, với 71,7% đánh giá tình hình tốt hơn và giữ ổn định. Ở khối doanh nghiệp nhà nước và tư nhân, tỷ lệ này lần lượt là 69,5% và 68,3%.
Ông Phạm Văn Việt, Chủ tịch HĐQT Công ty Việt Thắng Jean, xác nhận giá cả nguyên liệu và chi phí vận chuyển đều tăng. "Đã có dấu hiệu gián đoạn chuỗi cung ứng khi một số nhà cung cấp chỉ xác nhận đơn hàng mà không cam kết ngày giao hoặc giá cả", ông kể trong sự kiện gần đây.
Ngay cả với những ngành xuất khẩu không phụ thuộc nguyên liệu nước ngoài như trái cây, Chủ tịch Vina T&T Nguyễn Đình Tùng cho biết vẫn không tránh khỏi áp lực. "Chúng tôi cũng phải đối mặt với chi phí xăng dầu, kéo theo cơ sở hạ tầng logistics, vật tư và bao bì từ nhà cung cấp tăng", ông chỉ ra.
Để hạn chế tác động, duy trì đầu ra, một số doanh nghiệp tìm cách điều chỉnh sản phẩm và hướng đi của đơn hàng. Ông Tùng chỉ ra chiến sự làm tăng cước tàu và kéo dài thời gian vận chuyển đi châu Âu hoặc Mỹ tăng thêm 15 ngày.
Do đó, ông tập trung thêm vào các sản phẩm chế biến sâu để giảm phụ thuộc vào hàng tươi và chuyển đổi từ các thị trường xa sang các thị trường gần để giảm chi phí vận chuyển và tránh vùng xung đột. Hay Việt Thắng Jean trước đây xuất khẩu sang EU và Mỹ chiếm 60%, nhưng đã điều tiết giảm xuống còn khoảng 44%.
Doanh nghiệp vẫn cần thêm hỗ trợ. Khảo sát nhóm ngành công nghiệp chế biến, chế tạo của Cục Thống kê chỉ ra 48,7% doanh nghiệp kiến nghị ưu tiên kiểm soát và bình ổn giá năng lượng, nhằm giảm áp lực đầu vào.
Cùng với đó, sớm có giải pháp hỗ trợ tín dụng, đặc biệt là doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp nông nghiệp, nhỏ và vừa, đang gặp khó trong xoay xở vốn lưu động. Đồng thời, cơ cấu lại thời hạn trả nợ, tăng khả năng tiếp cận vốn cho các doanh nghiệp bị ảnh hưởng trực tiếp bởi biến động bên ngoài.
Một số giải pháp dài hơi hơn cũng được đặt ra. Là Phó chủ tịch Hội Dệt may - Thêu đan TP HCM, ông Phạm Văn Việt chỉ ra chuỗi cung ứng ngành này chưa tối ưu nên chi phí sản xuất cao hơn các nước khác khoảng 20%. Cùng với đó, công nghệ chưa tiên tiến khiến giá thành cao hơn từ 10-12% so với các nước đối thủ.
Khi giá đầu vào tăng vọt bào mòn thêm biên lợi nhuận mỏng manh, ông cho rằng cần nhanh chóng tăng liên kết chuỗi trong nước để chủ động nguồn nguyên liệu; đồng thời, cần cải thiện và thay đổi công nghệ để giảm giá thành.
Cuộc xung đột cũng làm tăng mối quan tâm đến các phương án vận tải giảm hoặc không phát thải. Ông Nhữ Đình Thiện, Tổng thư ký Hiệp hội Đại lý, Môi giới và Dịch vụ hàng hải Việt Nam khuyến nghị tăng đầu tư cho hoạt động thủy nội địa.
Chuyên gia chỉ ra Việt Nam có hơn 80.000 km sông ngòi, với khoảng 40.000 km có thể khai thác vận tải, nhưng vận tải thủy nội địa đóng góp chưa tới 20% sản lượng. Ông Thiện ví dụ việc vận chuyển một container ra khu vực Cái Mép bằng đường bộ có thể mất 4-5 triệu đồng và tốn nhiều thời gian do kẹt xe. Trong khi, một xà lan có thể chở từ 100 đến 200 container, giúp cắt giảm chi phí đáng kể.
Phương tiện điện cũng được tính đến. "Chúng tôi đang cố gắng chuyển đổi cơ sở hạ tầng logistics từ sử dụng xăng dầu sang dùng điện và lắp thêm các tấm pin mặt trời", ông Nguyễn Đình Tùng tại Vina T&T, cho biết.
Đã có triển vọng cho hướng đi này. Tại một hội nghị kinh doanh mới đây, ông Kevin Stuart Burrell, Giám đốc Điều hành khu vực Mekong của A.P. Moller - Maersk, cho biết đã đạt được chi phí vận hành đội xe tải điện bằng với xe xăng sau ba tháng thử nghiệm tại Việt Nam, dù chi phí đầu tư ban đầu gấp 2,5 lần xe xăng.
Theo ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP HCM, việc hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với thách thức của xung đột Trung Đông không chỉ dừng ở các giải pháp ngắn hạn, mà cần hướng đến xây dựng một môi trường kinh doanh thực sự thuận lợi, nơi doanh nghiệp có thể yên tâm đầu tư dài hạn, đổi mới và phát triển bền vững.
"Đồng thời, Việt Nam cần có những cơ chế cụ thể hơn để hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong quá trình chuyển đổi, đặc biệt là về tài chính, công nghệ và nguồn nhân lực", ông nói tại một diễn đàn kinh tế tháng trước.
Sau cuộc họp ngày 5/4, Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và đồng minh (OPEC+) thống nhất tăng hạn ngạch sản xuất thêm 206.000 thùng một ngày trong tháng 5. Mức tăng này tương đương tháng 4.
Tuy nhiên, con số trên được đánh giá khiêm tốn và chỉ có ý nghĩa trên giấy tờ, do các thành viên chủ chốt hiện khó nâng sản lượng. Tại vùng Vịnh, cơ sở hạ tầng đang chịu thiệt hại do các cuộc tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái. Một số quan chức cho biết kể cả khi chiến sự chấm dứt và eo biển Hormuz được mở lại, các nước vẫn mất vài tháng để khôi phục hoạt động và đạt mục tiêu sản lượng.
Cuộc xung đột khiến eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa từ cuối tháng 2, chặn tuyến đường xuất khẩu của nhiều nước thành viên OPEC+ như Arab Saudi, UAE, Kuwait và Iraq. Đây là các quốc gia có khả năng nâng sản xuất mạnh nhất trước chiến sự.
Những nước khác trong OPEC+, như Nga, hiện cũng không thể tăng sản lượng, vì các lệnh trừng phạt của phương Tây và thiệt hại với cơ sở hạ tầng trong chiến sự Ukraine.
"Thực tế là số dầu được bổ sung ra thị trường rất ít. Khi eo biển Hormuz vẫn đóng, việc OPEC+ tăng sản xuất ít có ý nghĩa", Jorge Leon - cựu quan chức OPEC, hiện làm việc tại hãng tư vấn năng lượng Rystad Energy nhận định.
Mức tăng trên chỉ tương đương gần 2% lượng dầu bị thiếu hụt do eo biển Hormuz tê liệt. Tuy nhiên, nó cũng cho thấy OPEC+ sẵn sàng nâng sản xuất ngay khi tuyến đường thủy này mở lại, các nguồn tin của Reuters cho biết.
Cuối tuần trước, Iran tuyên bố các tàu của Iraq được đi qua Hormuz. Dữ liệu vận tải ngày 5/4 cho thấy một tàu chở dầu thô của Iraq đã đi qua eo biển này.
JPMorgan tuần trước dự báo giá dầu có thể vượt 150 USD một thùng - cao nhất lịch sử, nếu dòng chảy năng lượng qua Hormuz gián đoạn đến giữa tháng 5.
Iran là một trong 22 thành viên của OPEC+. Tổ chức này giảm sản lượng từ 2022 nhằm ngăn dư cung trên thị trường khiến giá giảm. Từ tháng 4/2025, sản xuất của nhóm dần tăng lên, nhằm giành lại thị phần từ các đối thủ, như Mỹ. Tính đến hiện tại, họ tăng sản xuất thêm 2,9 triệu thùng một ngày.
