Ngay sau khi bài viết Dự báo dân số Việt Nam năm 2200 còn 46 triệu người, ‘siêu già’ từ năm 2040 đăng trên Báo Thanh Niên (ngày 9.4.2026) – chủ đề này đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của độc giả với hàng trăm lượt tương tác trên fanpage của báo cùng nhiều bình luận dưới bài viết và trên mạng xã hội. Đáng chú ý, câu chuyện dự báo dân số giảm mạnh vẫn tiếp tục là chủ đề chưa hạ nhiệt được đông đảo bạn đọc bàn luận.
Bên cạnh mối quan tâm về dự báo dân số Việt Nam và xu hướng già hóa dân số tại nhiều quốc gia phát triển trong tương lai, không ít bạn đọc đã thẳng thắn chia sẻ về bài toán sinh con, nuôi con giữa bối cảnh chi phí ngày càng cao.
Đáng chú ý, bạn đọc “CK Nguyen” đưa ra một phép tính khá chi tiết về chi phí nuôi dạy con tại đô thị lớn như TP.HCM. Theo bạn đọc này, ngay cả trong kịch bản chi tiêu tiết kiệm, để nuôi 1 con từ nhỏ đến hết đại học, gia đình cũng phải chuẩn bị khoảng 1,2 – 1,8 tỉ đồng; nếu nuôi 2 con, số tiền có thể lên tới 2,4 – 3,6 tỉ đồng.
Trong đó, giai đoạn 6 – 18 tuổi được xem là tốn kém nhất, với tổng chi phí ước tính khoảng 600 triệu – 1,2 tỉ đồng, chưa kể những khoản khác như học thêm, học ngoại ngữ, kỹ năng, thiết bị học tập hay chăm sóc sức khỏe. Riêng 4 năm đại học, học phí và sinh hoạt cũng có thể tiêu tốn thêm khoảng 200 – 500 triệu đồng.
Từ phép tính này, bạn đọc CK Nguyen cho rằng đây mới chỉ là mức chi tối thiểu, qua đó bày tỏ nỗi lo trước áp lực tài chính kéo dài trong hành trình sinh con, nuôi dạy con.
Bạn đọc “Minh Nguyen” chia sẻ rất yêu trẻ nhưng chần chừ trước quyết định sinh con. Theo bạn đọc này, nuôi con không chỉ là lo ăn học, mà còn cần thời gian, công sức để đồng hành, dạy dỗ con nên người. Đồng thời, bạn đọc cho rằng việc sinh con không thể trông chờ vào suy nghĩ “trời sinh voi, trời sinh cỏ”.
“Có những điều không thể giải quyết chỉ bằng tiền. Phải lo được cho con thì tôi mới dám sinh, không chỉ đủ điều kiện kinh tế, mà còn phải có thời gian để chăm sóc, đồng hành và dạy dỗ con”, bạn đọc bày tỏ.
Trong khi đó, bạn đọc “Hung Cuong” nhắc đến thực tế thu nhập còn thấp là rào cản lớn khiến nhiều người không dám sinh con. Theo bạn đọc này, với mức thu nhập khoảng 6 triệu đồng/tháng, việc trang trải cuộc sống cá nhân đã không dễ, nên chuyện lập gia đình, sinh con và bảo đảm điều kiện nuôi dạy con càng trở thành bài toán khó. “Ngay cả nuôi bản thân còn chật vật nên chuyện sinh con càng khó tính toán”, bạn đọc bày tỏ.
Chị Ái Trinh (30 tuổi, ở phường Thủ Đức, TP.HCM) hiện đã có 2 con nhỏ, cho biết từng nghĩ đến chuyện sinh thêm con thứ ba. Thế nhưng, mong muốn ấy phải gác lại trước áp lực áp lực kinh tế và thời gian.
Theo chị Trinh, nỗi lo lớn nhất không chỉ là chuyện sinh thêm một đứa trẻ, mà là làm sao bảo đảm điều kiện nuôi dạy con chu đáo trong bối cảnh chi phí sống ở đô thị ngày càng đắt đỏ.
“Vợ chồng tôi đều đi làm, thu nhập không thấp nhưng chi phí nuôi 2 con đã rất lớn, từ học hành, ăn uống đến các khoản phát sinh. Nếu sinh thêm, tôi không chắc có đủ thời gian chăm sóc con hay không, chưa kể áp lực công việc và nguy cơ ảnh hưởng thu nhập”, chị Trinh nói.
Còn bạn đọc Trung Nguyên chia sẻ: khi bàn về chuyện sinh con, điều nên đặt lên trước là làm sao để một đứa trẻ được sinh ra trong hạnh phúc, chứ không phải sinh con như một chỗ dựa để cha mẹ thấy yên lòng hơn về sau. Theo bạn đọc này, đó là hai cách nghĩ hoàn toàn khác nhau…
Giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Thiện Nhân, nguyên Bí thư Thành ủy TP.HCM cho rằng chuyện sinh con ngày nay không còn chỉ là việc riêng của mỗi gia đình, mà gắn trực tiếp với quy mô lao động, quy mô dân số và sự phát triển bền vững của đất nước. Theo ông, người lao động có “vai trò kép”: vừa trực tiếp tạo ra của cải cho xã hội, vừa tạo ra thế hệ lao động tiếp theo cho đất nước.
Ông nhấn mạnh, một trong những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là thu nhập không theo kịp chi phí nuôi con. Theo phân tích của ông, tại nhiều nước vẫn còn khoảng 35 – 45% người lao động có mức lương dưới ngưỡng đủ sống tối thiểu – tức mức lương thấp nhất để một gia đình có 2 người đi làm có thể nuôi 2 vợ chồng và 2 con, cho con đi học đến 18 tuổi và học được một nghề. Với mức thu nhập đó, họ không đủ điều kiện tài chính để sinh và nuôi 2 con đến tuổi trưởng thành.
Theo ông Nhân, cái gốc của câu chuyện ngại sinh con nằm ở chỗ đã sinh thì phải nuôi được, dạy cho tử tế. Người trẻ sẽ không sinh hoặc chỉ sinh 1 con nếu chưa có đủ những điều kiện cần thiết như thu nhập đủ sống và chỗ ở phù hợp.
Ông nêu rõ: “Họ làm như vậy là đúng quy luật của cuộc sống hiện nay: không nuôi con được tử tế thì đừng sinh con, khác với quan niệm hơn 100 năm trước: trời sinh voi, trời sinh cỏ. Nhưng khi mà một đất nước trên dưới 40% số gia đình hoặc phụ nữ không sinh con hoặc chỉ sinh 1 con, còn hầu hết các gia đình còn lại chỉ sinh 2 con, thì mức sinh bình quân của cả nước không bao giờ đạt mức thay thế 2,1 con. Tỷ lệ tái tạo lao động của đất nước luôn nhỏ hơn 100%”.
Ông cũng phân biệt rõ giữa lương tối thiểu và lương đủ sống tối thiểu. Nếu lương tối thiểu chỉ giúp người lao động tự nuôi bản thân, còn muốn yên tâm sinh con, nuôi con và duy trì một gia đình ổn định, phải có mức lương đủ sống cho cả gia đình.
Bên cạnh đó, từ việc khảo sát hàng loạt công bố, ông Nhân cho rằng mức sinh thấp kéo dài không chỉ do gánh nặng chi phí sống, thiếu dịch vụ chăm trẻ, thời gian làm việc quá dài hay điều kiện lao động chưa thuận lợi cho phụ nữ, mà còn bắt nguồn từ sự suy giảm cả động lực cá nhân lẫn động lực xã hội đối với hôn nhân và sinh con.
Ông chỉ ra xu hướng “3 không” trong một bộ phận thanh niên: không kết hôn, không sinh con, không thấy có trách nhiệm phải kết hôn và sinh con. Từ đó, ông Nhân cho rằng các chính sách khuyến sinh sẽ khó hiệu quả nếu không xử lý đúng các điểm nghẽn cốt lõi.
Theo ông, nhiều Chính phủ đã chi hàng tỉ, chục tỉ USD mỗi năm để khuyến khích kết hôn và sinh con, nhưng mức sinh vẫn tiếp tục giảm. Nguyên nhân là các chương trình hỗ trợ này có tác dụng rất hạn chế, do mức hỗ trợ quá nhỏ so với nhu cầu tài chính để nuôi dạy 2 con đến tuổi trưởng thành.
Ông lý giải, nhiều Chính phủ đã chi rất nhiều chi phí để khuyến khích kết hôn, sinh con nhưng hiệu quả vẫn hạn chế do mức hỗ trợ còn quá nhỏ so với gánh nặng thực tế, trong khi các vấn đề nền tảng chưa được giải quyết. Đó là thu nhập của một bộ phận người dân không đủ nuôi 2 con ăn học đàng hoàng tới 18 tuổi; thiếu trường mầm non công lập với chi phí vừa phải; chi phí nhà quá cao; bất bình đẳng giới tồn tại dai dẳng trong việc nhà và trả lương.
Bên cạnh đó là điều kiện làm việc khắc nghiệt với phụ nữ, khiến cơ hội thăng tiến bị ảnh hưởng tiêu cực khi họ có con; chi phí điều trị vô sinh cao, vượt quá khả năng chi trả của nhiều cặp vợ chồng; môi trường xã hội chưa thân thiện với trẻ em và phụ nữ làm mẹ.
Ngoài ra, nhiều nơi cũng chưa có nội dung giáo dục về trách nhiệm công dân đối với tương lai, sự phát triển của đất nước, cũng như giáo dục về hạnh phúc gia đình và cách xây dựng gia đình hạnh phúc.
Bài viết "Ăn gì bổ nấy, vậy ăn bì heo có đẹp da không?" trên Tuổi Trẻ Online nhận được nhiều phản hồi của bạn đọc về chuyện ăn uống, làm đẹp và những thường thức về tiêu hóa da heo.
Nhiều bạn đọc bày tỏ sự thú vị khi nhận ra những nguyên liệu bình dân ngay trong bếp lại là nguồn cung cấp collagen dồi dào, không thua kém các loại dược phẩm, thực phẩm chức năng xa xỉ.
Bạn đọc Ngọc Linh nhận định: "Chị em cứ đổ xô đi mua thực phẩm chức năng đắt tiền, thực ra cơ chế hấp thụ cũng tương tự da heo thôi".
Thậm chí, bạn đọc tên Thanh Hoa còn bóc tách sự thật: "Nhiều loại collagen quảng cáo thần thánh thực chất cũng chỉ là acid amin được thủy phân sẵn mà thôi".
Người đọc tên Thái An gợi ý: "Móng và giò heo chứa rất nhiều gân, dây chằng và sụn. Đây là những mô liên kết có mật độ collagen cực kỳ cao, thậm chí 'đậm đặc' hơn cả da heo.
Collagen ở móng giò khi hầm kỹ sẽ chuyển hóa thành gelatin rất mạnh (đó là lý do nước dùng hầm xương để nguội sẽ đông lại như thạch). Dạng này cơ thể dễ hấp thụ hơn hẳn bì heo dai".
Tuy nhiên, để biến miếng bì trên đĩa thành collagen trong cơ thể, cách chế biến đóng vai trò quyết định.
Đồng quan điểm, bạn đọc Trang Nhi lưu ý da heo sống hoặc dai rất khó tiêu hóa, do đó nên hầm nhừ để collagen được "gelatin hóa" (chuyển sang dạng mềm, dễ tan), giúp cơ thể hấp thụ các acid amin hiệu quả hơn so với dạng bì dai (như trong cơm tấm).
Bạn đọc Lệ Hoa cũng nhắn nhủ: "Muốn dùng da heo hay móng giò để làm đẹp, hãy hầm thật nhừ và nhớ ăn kèm nhiều rau xanh, trái cây có múi để có đủ vitamin C giúp cơ thể 'nhào nặn' đống nguyên liệu đó thành collagen thực sự".
Nhiều bạn đọc phân tích đường đi của chất dinh cưỡng từ bao tử đến da là một lộ trình đầy trắc trở. "Cơ thể vẫn phải phân giải rồi mới dùng lại, nên không thể kỳ vọng ăn là đẹp da ngay", bạn đọc tên Lan viết. "Nghe chuyên gia nói xong thấy con đường từ cái miệng đến làn da sao mà gian nan quá", bạn đọc Quốc Hưng bày tỏ.
"Hóa ra câu 'ăn gì bổ nấy' đúng là nghe cho vui thôi, chứ không đơn giản như vậy", người tên Mai đúc kết.
Bạn đọc Nguyệt Cát cho rằng: "Theo tôi, ăn uống cân bằng vẫn là tốt nhất, không nên thần thánh hóa bất kỳ món nào, kể cả bì heo".
Lý giải sâu hơn về cơ chế hấp thụ, phân giải các chất từ dạ dày để tổng hợp thành chất bổ cho các bộ phận trong cơ thể, bạn đọc tên Thanh Hoa cho biết hệ tiêu hóa sẽ "chặt nhỏ" collagen thành các acid amin (glycine và proline), sau đó cơ thể mới dùng để xây dựng lại protein.
Tuy nhiên, một sự thật phũ phàng là cơ thể không ưu tiên dùng các acid amin này để làm đẹp da ngay.
"Nó sẽ ưu tiên cho những bộ phận mang tính sinh tồn hơn như gân, sụn, niêm mạc ruột hoặc mạch máu. Làn da và mái tóc thường nằm ở cuối danh sách ưu tiên", một bạn đọc phân tích.
Và "để tổng hợp được collagen từ bì heo, cơ thể không chỉ cần acid amin mà còn cần các chất xúc tác như vitamin C, đồng, kẽm, mangan và các enzyme. Nếu bạn ăn rất nhiều bì heo nhưng thiếu vitamin C, quá trình tái tạo collagen vẫn sẽ bị đình trệ", bạn đọc tên Hồng Ánh góp thêm.
Và những lời cảnh báo được đưa ra: "Bì heo là một 'gói thực phẩm' hỗn hợp, ăn quá nhiều có thể gây tăng cân hoặc thừa cholesterol trước khi kịp thấy da đẹp", bạn Khả Tú chỉ ra.
Đa số ý kiến cũng đồng tình bì heo còn có nhiều chất béo, ăn nhiều chưa chắc đẹp da mà có khi lại tăng cân trước.
Nhiều lời khuyên thực tế khác cũng được đưa ra. Bạn đọc Hoàng Hoa gợi ý nên kết hợp ăn cá (đặc biệt là da cá) vì collagen từ cá có cấu trúc phân tử nhỏ hơn, ít chất béo xấu và hấp thụ hiệu quả hơn. "Muốn đẹp da mà chỉ trông chờ vào bì heo thì chắc khó. Phải ăn đủ chất, ngủ nghỉ, sinh hoạt điều độ mới hiệu quả", bạn đọc tên Linh khuyên.
Bạn đọc Phụng Nguyễn cũng đồng tình: "Không nên quá lạm dụng bì heo vì lượng chất béo cao. Thay vào đó, hãy duy trì chế độ ăn cân bằng, nhiều rau xanh trái cây (để có vitamin C) thì việc ăn thêm một chút bì heo hầm mới thực sự phát huy tác dụng".
Và bạn đọc này cũng đúc kết: "Ăn bì heo là một cách cung cấp nguyên liệu để cơ thể làm đẹp, nhưng lộ trình từ "miếng bì trên đĩa" đến "làn da mịn màng" là một con đường trắc trở".
Dự kiến kinh phí miễn vé cho người sử dụng dịch vụ vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt tại TP.HCM khoảng 930 tỉ đồng (8 tháng còn lại của năm 2026).
Có 135 tuyến xe buýt sẽ áp dụng. Trong đó có 109 tuyến xe buýt trợ giá với kinh phí khoảng 627 tỉ đồng, đây là phần kinh phí trả thay giá vé cho người dân.
Kinh phí thực hiện miễn vé trên 26 tuyến xe buýt không được trợ giá khoảng 303 tỉ đồng (theo giá nhiên liệu dầu DO tại thời điểm hiện nay là 40.820 đồng/lít). Cả hai đều sử dụng nguồn kinh phí ngân sách.
Điều kiện bảo đảm việc thi hành văn bản sau khi được thông qua là được giao dự toán chi ngân sách của thành phố để thực hiện hỗ trợ.
Dự kiến các chính sách thông qua không làm phát sinh thủ tục hành chính trong quá trình triển khai thực hiện.
Thực hiện công tác kiểm tra giám sát thông qua hệ thống vé điện tử. Thời gian dự kiến trình thông qua nghị quyết là trong tháng 4.
Trước đó, tờ trình miễn phí xe buýt được Sở Xây dựng TP.HCM thực hiện nhanh chóng ngay sau ý kiến chỉ đạo của Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang tại Hội nghị Thành ủy lần thứ 5, nhiệm kỳ 2025 - 2030.
Cũng theo Sở Xây dựng, việc xây dựng tờ trình dự thảo nghị quyết còn căn cứ vào Chỉ thị số 23 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trong tình hình mới.
Trong đó có nêu: "Tăng cường quản lý hoạt động vận tải, ưu tiên đầu tư phát triển vận tải hành khách công cộng, chuyển đổi sang các phương tiện giao thông xanh gắn với lộ trình hạn chế dần phương tiện cá nhân tham gia giao thông tại các đô thị lớn".
Và Nghị quyết số 25 của HĐND TP.HCM về thực hiện tăng cường vận tải hành khách công cộng kết hợp với kiểm soát sử dụng phương tiện cơ giới cá nhân tham gia giao thông: "Ngân sách nhà nước giữ vai trò chủ đạo (bao gồm đầu tư hạ tầng và vận hành khai thác) nhằm đảm bảo hệ thống giao thông công cộng phát triển bền vững".
Ngoài ra, tại Luật Đường bộ số 35 do Quốc hội ban hành năm 2024 cũng quy định "HĐND cấp tỉnh căn cứ vào nguồn lực địa phương quyết định hỗ trợ lãi suất vay vốn tại các tổ chức tín dụng đối với các dự án đầu tư phương tiện xe buýt, đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng phục vụ vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt; hỗ trợ kinh phí hoạt động vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt; hỗ trợ cho người sử dụng dịch vụ vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt thông qua chính sách miễn, giảm giá vé".
Bên cạnh đó ,nhiều quy định khác cũng thuận lợi cho việc xây dựng nghị quyết miễn phí xe buýt toàn dân tại TP.HCM.
Do đó HĐND TP.HCM có thẩm quyền quyết định các chế độ chi ngân sách đối với một số nhiệm vụ chi có tính chất đặc thù ở địa phương ngoài các chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi tiêu do Chính phủ, Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành.
Tờ trình miễn phí xe buýt được Sở Xây dựng TP.HCM thực hiện nhanh chóng ngay sau ý kiến chỉ đạo của Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang tại Hội nghị Thành ủy lần thứ 5, nhiệm kỳ 2025 - 2030 vừa diễn ra.
Cũng theo Sở Xây dựng, việc xây dựng tờ trình dự thảo nghị quyết còn căn cứ vào Chỉ thị số 23 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trong tình hình mới.
Trong đó có nêu: "Tăng cường quản lý hoạt động vận tải, ưu tiên đầu tư phát triển vận tải hành khách công cộng, chuyển đổi sang các phương tiện giao thông xanh gắn với lộ trình hạn chế dần phương tiện cá nhân tham gia giao thông tại các đô thị lớn".
Và Nghị quyết số 25 của HĐND TP.HCM về thực hiện tăng cường vận tải hành khách công cộng kết hợp với kiểm soát sử dụng phương tiện cơ giới cá nhân tham gia giao thông: "Ngân sách nhà nước giữ vai trò chủ đạo (bao gồm đầu tư hạ tầng và vận hành khai thác) nhằm đảm bảo hệ thống giao thông công cộng phát triển bền vững".
Ngoài ra tại Luật Đường bộ số 35 do Quốc hội ban hành năm 2024 cũng quy định "HĐND cấp tỉnh căn cứ vào nguồn lực địa phương quyết định hỗ trợ lãi suất vay vốn tại các tổ chức tín dụng đối với các dự án đầu tư phương tiện xe buýt, đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng phục vụ vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt; hỗ trợ kinh phí hoạt động vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt; hỗ trợ cho người sử dụng dịch vụ vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt thông qua chính sách miễn, giảm giá vé".
Bên cạnh đó nhiều quy định khác cũng thuận lợi cho việc xây dựng nghị quyết miễn phí xe buýt toàn dân tại TP.HCM.
Do đó, HĐND TP.HCM có thẩm quyền quyết định các chế độ chi ngân sách đối với một số nhiệm vụ chi có tính chất đặc thù ở địa phương ngoài các chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi tiêu do Chính phủ, Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành.
Sở Xây dựng nhận định việc miễn phí xe buýt sẽ kịp thời hỗ trợ người dân sử dụng phương tiện vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt, nhằm kéo giảm ùn tắc giao thông, hạn chế ô nhiễm môi trường do khí thải phương tiện cá nhân.
Việc miễn phí xe buýt còn tiết kiệm chi phí di chuyển, đảm bảo an toàn năng lượng, tăng tính kết nối cộng đồng và góp phần xây dựng TP.HCM trở thành nơi đáng sống, văn minh, hiện đại, nghĩa tình.
Sở Xây dựng xác định việc xây dựng chính sách hỗ trợ người sử dụng phương tiện vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt và chính sách hỗ trợ kinh phí hoạt động vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt theo trình tự, thủ tục rút gọn là phù hợp.
Do đó, Sở Xây dựng kính trình UBND TP.HCM xem xét, trình HĐND TP.HCM áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn trong xây dựng nghị quyết về hỗ trợ cho người sử dụng phương tiện vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt.
Theo đó nghị quyết này quy định sẽ miễn phí vé 135 tuyến xe buýt hoạt động tại TP.HCM (109 tuyến xe buýt trợ giá và 26 tuyến xe buýt trợ giá).
Tổng kinh phí khoảng 930 tỉ đồng (8 tháng còn lại của năm 2026), thời gian dự kiến trình thông qua nghị quyết là tháng 4.
