Giáo sư – tiến sĩ Nguyễn Thiện Nhân, nguyên Bí thư Thành ủy TP.HCM bác bỏ quan điểm cho rằng phụ nữ TP.HCM nói riêng, phụ nữ Việt Nam nói chung “lười sinh con”. Ông cho rằng đây là cách nhìn lệch bản chất, quy trách nhiệm cho phụ nữ thay vì nhìn thẳng vào những rào cản kinh tế – xã hội đang chi phối quyết định sinh con.
Ông nhận định phụ nữ hôm nay không quay lưng với thiên chức làm mẹ. Họ chỉ đang cân nhắc rất thực tế giữa khát vọng có con với áp lực cơm áo, nhà ở, công việc và chi phí nuôi dạy con: “Họ làm như vậy là đúng quy luật của cuộc sống hiện nay: không nuôi con được tử tế thì đừng sinh con, khác với quan niệm hơn 100 năm trước: trời sinh voi, trời sinh cỏ”.
Ông Nhân nhấn mạnh mức sinh thấp không phải do phụ nữ “lười sinh con”, mà vì nhiều gia đình chưa có đủ điều kiện tối thiểu để sinh và nuôi con tử tế.
Khi người lao động chưa có mức lương đủ sống – tức mức lương thấp nhất cho phép một gia đình có 2 người đi làm có thể nuôi 2 vợ chồng và 2 con đàng hoàng, cho con đi học đến 18 tuổi và học được một nghề – thì việc họ không sinh con hoặc chỉ sinh 1 con là điều dễ hiểu.
Ông phân tích, ở nhiều nước, chỉ khoảng 55 – 65% lao động đạt mức lương bằng hoặc cao hơn lương đủ sống; còn lại 35 – 45% ở dưới ngưỡng này. Với nhóm thu nhập đó, chuyện sinh và nuôi đủ hai con đến 18 tuổi gần như vượt quá khả năng. Khi thu nhập không theo kịp chi phí nhà ở, giáo dục, y tế và sinh hoạt, lựa chọn trì hoãn sinh con hoặc không sinh thêm không phải là sự ích kỷ, mà là một tính toán hợp lý.
Theo ông Nhân, phụ nữ còn bị ràng buộc bởi bất bình đẳng giới: thời gian làm việc kéo dài, gánh nặng việc nhà và chăm con vẫn chủ yếu dồn lên vai phụ nữ. Cùng với đó là nỗi lo việc làm bấp bênh, thu nhập tăng chậm, kết hôn muộn, sinh con muộn và môi trường lao động ở nhiều nơi chưa thật sự thân thiện với phụ nữ sinh con, nuôi con.
Dẫn lại khảo sát tại Nhật Bản, ông Nhân cho biết khi hôn nhân và sinh con đi kèm gánh nặng việc nhà, chăm con, chăm sóc cha mẹ lớn tuổi và nguy cơ ảnh hưởng con đường nghề nghiệp, nhiều phụ nữ sẽ suy giảm động lực kết hôn, sinh con. Bản chất của hiện tượng ấy không phải là “lười sinh con”, mà là phản ứng trước những áp lực xã hội và bất bình đẳng giới tích tụ trong thời gian dài.
Từ những phân tích đó, ông Nhân nhấn mạnh, đừng hỏi vì sao phụ nữ “lười sinh con”, mà phải hỏi vì sao xã hội vẫn chưa tạo đủ điều kiện để họ yên tâm sinh con.
Giáo sư Nguyễn Thiện Nhân nhấn mạnh, nếu không giải được bài toán thu nhập thì rất khó kỳ vọng người dân sinh đủ 2 con, dù có thêm nhiều biện pháp hỗ trợ khác.
Ông phân tích, năm 2023, lương tối thiểu ở TP.HCM khoảng 4,96 triệu đồng/tháng; lương đủ sống khoảng 10 triệu đồng/tháng – tức cao gấp 2,14 lần lương tối thiểu. Khoảng cách này cho thấy mức lương sàn hiện nay về cơ bản chỉ đủ để một người lao động tự nuôi bản thân, không thể nuôi con cái.
Ông nhận định, muốn một gia đình đạt mức sinh thay thế (tức sinh đủ 2 con) thì mỗi người đi làm phải đạt mức lương đủ sống, nghĩa là một cặp vợ chồng cần tổng thu nhập khoảng 20 triệu đồng/tháng mới có cơ sở nuôi 2 con đến tuổi trưởng thành.
Để làm rõ vai trò của tiền lương, giáo sư dẫn số liệu tuyển dụng tại TP.HCM giai đoạn 2021 – 2024. Phần lớn việc làm vẫn tập trung ở nhóm thu nhập thấp, trong khi số vị trí có thu nhập cao chiếm tỷ lệ không nhiều. Từ mặt bằng lương đó, ông ước tính số con bình quân mà lực lượng lao động này có thể sinh và nuôi chỉ khoảng 1,4 – 1,45 con.
Đáng chú ý, mức sinh thực tế của TP.HCM từ 2021 – 2024 cũng chỉ quanh ngưỡng 1,4 con/phụ nữ. Theo ông Nhân, sự trùng khớp này cho thấy rất rõ: khi thu nhập chưa đạt mức lương đủ sống cho một gia đình 4 người, thì mức sinh của địa phương rất khó tăng.
Bên cạnh đó, giáo sư cho biết TP.HCM đang nỗ lực giải quyết tình trạng mức sinh thấp. Theo đó, thành phố đã triển khai chính sách hỗ trợ 5 triệu đồng cho phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi; đồng thời hỗ trợ 2 triệu đồng cho phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh thuộc hộ nghèo, cận nghèo, đối tượng bảo trợ xã hội, người sống tại xã đảo khi thực hiện tầm soát trước sinh và sơ sinh.
Theo ông, đây là sự khích lệ cần thiết. Tuy vậy, để cải thiện mức sinh một cách bền vững, cần đồng thời tiếp tục hoàn thiện các giải pháp nền tảng, nhất là những vấn đề đang tác động trực tiếp đến quyết định sinh con của người dân.
Từ kinh nghiệm của những nước có mức sinh thấp kéo dài như Nhật Bản, Hàn Quốc, ông chỉ ra nhiều quốc gia đã chi rất lớn để khuyến khích kết hôn, sinh con nhưng mức sinh vẫn tiếp tục giảm. Theo ông, nguyên nhân là người trẻ vẫn phải đối mặt với hàng loạt rào cản: thu nhập không đủ nuôi 2 con, giá nhà quá cao, thiếu trường mầm non công lập, bất bình đẳng giới trong việc nhà và môi trường lao động chưa thân thiện với phụ nữ có con.
Ở chiều ngược lại, tại Indonesia, khi lo ngại mức sinh ở các đô thị lớn như Jakarta đã xuống 1,8 và có nguy cơ giảm sâu thì Indonesia bắt đầu triển khai hàng loạt chính sách thân thiện với gia đình.
Indonesia đã phát triển 3.700 trung tâm gia đình bền vững để tư vấn làm cha mẹ, khuyến khích người cha chia sẻ chăm con và việc nhà, hỗ trợ bữa ăn miễn phí cho trẻ nhỏ và học sinh, đơn giản hóa thủ tục tiếp cận chính sách gia đình… Đồng thời, thúc đẩy chương trình xây 3 triệu căn nhà mỗi năm để giảm áp lực nhà ở cho người trẻ.
Từ những kinh nghiệm đó, giáo sư Nhân cho rằng muốn thay đổi mức sinh một cách bền vững thì không thể chỉ dừng ở hỗ trợ ngắn hạn, mà phải tạo được nền tảng sống đủ vững cho người trẻ: thu nhập đủ sống, nhà ở phù hợp, dịch vụ giữ trẻ, an sinh y tế – xã hội và môi trường làm việc thân thiện với phụ nữ sinh con, nuôi con.
Theo thông cáo của Bộ Ngoại giao ngày 6-4, ông Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, sẽ dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm chính thức Lào vào ngày 9-4.
Chuyến thăm diễn ra theo lời mời của ông Vilay Lakhamphong - Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào.
Sau Lào, nhận lời mời của Samdech Say Chhum - Phó chủ tịch Đảng Nhân dân Campuchia, Trưởng Ban Thường trực Ban Thường vụ Trung ương Đảng Nhân dân Campuchia, ông Trần Cẩm Tú sẽ dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm chính thức Campuchia vào ngày 10-4.
Chuyến thăm được kỳ vọng sẽ củng cố và tăng cường hơn nữa tin cậy chính trị giữa Việt Nam với Lào, Việt Nam với Campuchia và giữa ba nước trên bán đảo Đông Dương; mở ra thêm nhiều cơ hội hợp tác ngày càng thực chất và hiệu quả hơn nữa giữa ba nước.
Về mặt thời gian, chuyến thăm Lào và Campuchia của ông Trần Cẩm Tú diễn ra sau khi kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khai mạc sáng 6-4 và bắt đầu quy trình kiện toàn nhân sự lãnh đạo chủ chốt và cấp cao của bộ máy Nhà nước nhiệm kỳ 2026-2031.
Dự kiến trong 2,5 ngày đầu, Quốc hội xem xét, quyết định số thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội; bầu Chủ tịch Quốc hội, Phó chủ tịch Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Quốc hội đồng thời bầu Chủ tịch Hội đồng Dân tộc, Chủ nhiệm các Ủy ban của Quốc hội, Tổng Kiểm toán Nhà nước, Tổng thư ký Quốc hội - Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội.
Quốc hội cũng sẽ bầu Chủ tịch nước, Thủ tướng, Phó chủ tịch nước, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao.
Trong bối cảnh đó, chuyến thăm của Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú tiếp tục là một minh chứng nữa cho thấy sự coi trọng của Việt Nam đối với quan hệ Việt Nam - Lào và Việt Nam - Campuchia.
Quan hệ giữa Việt Nam - Lào và Việt Nam - Campuchia thời gian qua phát triển tốt đẹp. Vào tháng 2-2026, Tổng Bí thư Tô Lâm đã thăm cấp nhà nước đến Lào và Campuchia, đồng chủ trì cuộc gặp ba người đứng đầu ba đảng Việt Nam - Lào - Campuchia tại Phnom Penh.
Với Việt Nam - Lào, lãnh đạo hai nước đã thống nhất làm sâu sắc hơn và nâng tầm quan hệ hai nước lên tầm mức mới với việc bổ sung nội hàm "gắn kết chiến lược", trở thành "hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược", thể hiện tầm nhìn chiến lược mới về quan hệ Việt Nam - Lào trong giai đoạn mới.
Theo Bộ Ngoại giao, đến nay Việt Nam có 276 dự án đầu tư tại Lào, với tổng vốn đăng ký 6,21 tỉ USD, vốn lũy kế đạt 3,5 tỉ USD. Kim ngạch thương mại song phương hai chiều năm 2025 đạt 3 tỉ USD, tăng 32,7% so với cùng kỳ năm 2024.
Hợp tác giáo dục, đào tạo và văn hóa, du lịch; quốc phòng - an ninh tiếp tục được củng cố và phát triển.
Với Việt Nam - Campuchia, hợp tác kênh Đảng giữ vai trò định hướng quan hệ hai nước. Trong tuyên bố chung tháng 2-2026, hai bên tái khẳng định quan điểm nhất quán luôn đặc biệt coi trọng quan hệ láng giềng tốt đẹp, hữu nghị truyền thống, hợp tác toàn diện, bền vững lâu dài giữa Việt Nam và Campuchia, cam kết ủng hộ và hỗ trợ lẫn nhau vì phát triển, hòa bình, ổn định và thịnh vượng.
Hợp tác thương mại - đầu tư và du lịch đang là điểm sáng, có sự tăng trưởng ổn định. Kim ngạch thương mại hai chiều 11,33 tỉ USD trong năm 2025, tăng hơn 11,7% so với năm 2024. Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn thứ ba của Campuchia (sau Trung Quốc và Mỹ) và là đối tác thương mại lớn nhất của Campuchia trong ASEAN.
Đến nay, Việt Nam có 229 dự án đầu tư còn hiệu lực ở Campuchia với tổng vốn đăng ký đạt khoảng 2,94 tỉ USD. Hai bên đang tích cực phối hợp thực hiện mục tiêu kim ngạch thương mại song phương sớm đạt 20 tỉ USD trong thời gian tới.
Ngày 6.4, Công an tỉnh Đồng Nai cho biết Cơ quan CSĐT công an tỉnh đang tạm giữ hình sự 2 nghi can Lê Thành Nguyên, (40 tuổi, ở xã Phước Thái, tỉnh Đồng Nai), và Trần Ngọc Huân (37 tuổi, ở TP.Hà Nội) để điều tra về hành vi trộm cắp và tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có.
Theo thông tin ban đầu, ngày 1.4, Công an xã Phước Thái nhận được đơn trình báo của Ban Quản lý đường cao tốc Bến Lức - Long Thành về việc bị mất trộm gần 1.000 m dây điện của hệ thống đèn chiếu sáng hai bên đường dẫn, giá trị gần 193 triệu đồng.
Vào cuộc truy xét, rạng sáng 4.4, Công an xã Phước Thái phối hợp Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Đồng Nai bắt quả tang Lê Thành Nguyên đang cắt trộm dây điện trên đường dẫn cao tốc Bến Lức - Long Thành và thu giữ 40 m dây điện, 1 kềm sắt, 1 dao nhọn, 1 đèn pin, 1 xe mô tô.
Mở rộng điều tra, lực lượng công an bắt giữ Trần Ngọc Huân để điều tra về hành vi tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có, thu giữ 90 ký lõi dây điện đồng, cùng nhiều tang vật liên quan.
Liên quan đến việc mất cắp dây điện trên cao tốc, ngày 3.4, Ban Quản lý dự án 85, chủ đầu tư dự án thành phần 2 cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu đã có văn bản trình báo đến Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Đồng Nai về việc dự án bị mất cắp vật tư, thiết bị chiếu sáng.
Cụ thể, qua kiểm tra hiện trường gói thầu số 9-XL (đoạn Km16+000 đến Km23+000, thuộc địa bàn xã Long Thành và xã Long Phước, tỉnh Đồng Nai), chủ đầu tư, tư vấn giám sát và nhà thầu đã phát hiện nhiều trụ đèn chiếu sáng đã bị xâm hại, hệ thống cáp điện bị cắt phá và rút khỏi vị trí lắp đặt.
Thống kê cho thấy khối lượng vật tư bị mất cắp gồm 747 m cáp ngầm các loại, 1.815 m cáp đồng trần M10 mm2 và 52 bảng điện cửa cột. Thiệt hại ước tính khoảng 569 triệu đồng.
Theo Ban Quản lý dự án 85, sự việc trên không chỉ gây thiệt hại về kinh tế cho nhà thầu và dự án, mà còn có thể làm gián đoạn quá trình vận hành thử, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ chung của dự án.
Bởi vì hiện dự án bước vào giai đoạn nước rút, chủ đầu tư cùng các nhà thầu tập trung hoàn thiện các hạng mục nhằm đưa vào khai thác theo kế hoạch (dự kiến trong cuối tháng 4.2026).
Theo nghị quyết, Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp các cơ quan liên quan tiếp thu ý kiến thành viên Chính phủ, hoàn thiện tờ trình, đề án và dự thảo nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc thành lập 10 phường, cùng dự thảo nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương.
Bộ trưởng Nội vụ được giao thừa ủy quyền Thủ tướng ký tờ trình, đề án và báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý hồ sơ. Các vấn đề phát sinh vượt thẩm quyền thì báo cáo Thủ tướng xem xét, quyết định.
Trước đó ngày 25/3, Hội nghị Trung ương 2 khóa 14 đã thống nhất chủ trương thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương, giao Chính phủ hoàn thiện hồ sơ để trình Quốc hội khóa 16 xem xét, quyết định tại kỳ họp thứ nhất.
Đồng Nai nằm ở vùng Đông Nam Bộ, có lịch sử hình thành hơn 325 năm. Sau khi sáp nhập với Bình Phước, địa phương có diện tích hơn 12.000 km2, dân số khoảng 4,5 triệu, trở thành cực tăng trưởng năng động của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Liền kề và liên kết trực tiếp với siêu đô thị TP HCM, Đồng Nai còn là điểm giao thoa của nhiều hành lang kinh tế và trục kết nối chiến lược, giữ vai trò cầu nối với Tây Nguyên, Nam Trung Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long.
Năm 2025, GRDP của Đồng Nai tăng 9,63%, vượt 1,13% so với chỉ tiêu Chính phủ giao. Quy mô GRDP theo giá hiện hành đạt 677.932 tỷ đồng, tăng 84.468 tỷ đồng; GRDP bình quân đầu người đạt khoảng 150,86 triệu đồng.
Đồng Nai hội tụ đầy đủ các loại hình giao thông gồm đường bộ, đường sắt, đường thủy và cảng biển. Khi sân bay Long Thành đi vào hoạt động, địa phương sẽ hình thành mạng lưới kết nối đa phương thức, tăng khả năng giao thương và kết nối chuỗi cung ứng.
Hiện Đồng Nai có 89 khu công nghiệp được quy hoạch, thu hút gần 2.300 dự án từ 45 quốc gia và vùng lãnh thổ, với tổng vốn đăng ký hơn 44 tỷ USD. Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng công nghiệp - xây dựng chiếm gần 55% GRDP, dịch vụ 26%, nông - lâm - thủy sản hơn 12%.
Hiện cả nước có 6 thành phố trực thuộc Trung ương gồm Hà Nội, TP HCM, Hải Phòng, Đà Nẵng, Huế và Cần Thơ.
