Đối sánh môn toán giai đoạn 2021-2025 cho thấy chất lượng có sự phân hóa rõ giữa các vùng, miền, thậm chí trong nhóm thành phố trực thuộc T.Ư cũng tồn tại khoảng cách đáng kể. Điều này đặt ra yêu cầu phải nhìn nhận sâu hơn, không chỉ ở điểm thi mà ở cấu trúc chất lượng dạy học và các yếu tố hệ thống phía sau.
Trong thời đại công nghiệp 4.0, khi trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn chi phối đời sống, môn toán giữ vai trò nền tảng trong giáo dục phổ thông (GDPT). Không chỉ dừng ở tính toán, toán học rèn luyện cho học sinh tư duy logic, khả năng phân tích và giải quyết vấn đề – những năng lực cốt lõi của tư duy khoa học và tư duy thuật toán.
Toán học là ngôn ngữ của khoa học – công nghệ, hiện diện trong nhiều lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu, kỹ thuật, tài chính hay y học. Vì vậy, chất lượng dạy và học toán ảnh hưởng trực tiếp đến việc hình thành nguồn nhân lực công nghệ, đặc biệt là AI.
Nhiều quốc gia đã đổi mới mạnh mẽ dạy và học toán theo hướng phát triển năng lực: giảm ghi nhớ máy móc, tăng cường giải quyết vấn đề thực tiễn, mô hình hóa, tư duy thống kê và ứng dụng công nghệ số. Học sinh được khuyến khích khám phá, thảo luận, trình bày nhiều cách giải, làm dự án thực tiễn, thay vì học công thức, giải đề.
Chương trình GDPT 2018 đã tiếp cận theo hướng này. Tuy nhiên, quá trình triển khai còn phụ thuộc lớn vào năng lực giáo viên, điều kiện dạy học và cách thức kiểm tra, đánh giá. Chính vì vậy, kết quả thi toán còn là “tấm gương” của toàn bộ hệ thống giáo dục.
Trong kỷ nguyên số, toán là nền tảng để làm chủ công nghệ và giữ vai trò then chốt trong các kỳ thi, đặc biệt kỳ thi tốt nghiệp THPT. Tuy nhiên, so sánh toàn quốc chưa phản ánh rõ khác biệt vùng miền, nên cần đối sánh theo nhóm địa phương có điều kiện tương đồng.
Trước ngày 1.7.2025, Việt Nam có 6 thành phố trực thuộc T.Ư. Sau mốc này, có thêm 6 tỉnh được sáp nhập vào 6 thành phố. Vì vậy, khi phân tích kết quả môn toán giai đoạn 2021–2025, cần đặt trong bối cảnh nhóm 12 địa phương, để bảo đảm tính hợp lý thực tiễn phát triển giáo dục.
Điểm trung bình của nhóm được tính bằng trung bình cộng điểm toán của 12 địa phương theo từng năm, trong khi mức trung bình cả nước là kết quả của 63 địa phương. Kết quả cho thấy điểm trung bình của nhóm luôn cao hơn mặt bằng chung cả nước.
Tính bình quân 5 năm, mỗi địa phương được lấy điểm trung bình của 5 năm liên tiếp. Nhóm 12 địa phương đạt mức 6,24 điểm, cao hơn mức 5,93 của cả nước khoảng 0,3 điểm. Dù không lớn, khoảng cách này cho thấy đây là nhóm có chất lượng dạy và học toán khá tốt, phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội và đội ngũ giáo viên ở các đô thị, địa phương phát triển.
Tuy nhiên, chênh lệch trong nhóm vẫn rõ rệt. So với mức trung bình cả nước, có 10 địa phương cao hơn, trong khi Hậu Giang và Sóc Trăng thấp hơn. Nếu so với mức trung bình của nhóm, chỉ 7 địa phương vượt lên, chủ yếu là các đô thị lớn và địa phương có điều kiện kinh tế tốt như Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, TP.HCM và các tỉnh công nghiệp. Những nơi này có hệ thống trường học đa dạng, môi trường cạnh tranh và khả năng tiếp cận giáo dục STEM (khoa học-công nghệ-kỹ thuật-toán học) tốt hơn.
Ngược lại, các địa phương như Huế, Cần Thơ, Quảng Nam, Hậu Giang, Sóc Trăng có điểm thấp hơn trung bình nhóm, chủ yếu do còn nhiều khu vực khó khăn, điều kiện dạy và học hạn chế.
Khoảng cách giữa địa phương cao nhất và thấp nhất lên tới hơn 1,2 điểm, phản ánh rõ sự khác biệt về điều kiện phát triển và chất lượng giáo dục. Nhìn chung, các vùng kinh tế phát triển vẫn có lợi thế rõ rệt, trong khi một số khu vực còn nhiều thách thức. Dữ liệu điểm và thứ hạng môn toán của 12 địa phương thể hiện ở bảng sau.
Nếu đặt kết quả môn toán năm 2025 của 6 thành phố trực thuộc T.Ư (mới) trong tương quan xếp hạng với 34 tỉnh, thành phố mới sau sáp nhập, có thể rút ra một số nhận định tổng quan sau.
Trước hết, phần lớn các thành phố trực thuộc trung ương đều nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về môn toán. Hà Nội đạt 5,29 điểm (hạng 2/34), TP.HCM 5,26 điểm (hạng 3/34), và Hải Phòng 5,13 điểm (hạng 4/34). Ba đô thị lớn này đều thuộc top 5, cho thấy lợi thế rõ rệt về dạy và học toán.
Tiếp theo là Huế (4,90 điểm, hạng 7) và Đà Nẵng (4,89 điểm, hạng 8), tiếp tục khẳng định mặt bằng dạy học toán ở các đô thị lớn nhìn chung vẫn ở mức cao so với cả nước.
Trong khi đó, Cần Thơ chỉ đạt 4,32 điểm, xếp hạng 27/34, thấp hơn đáng kể. Kết quả này phản ánh phần nào thực trạng chung của khu vực đồng bằng sông Cửu Long, nơi điểm toán thường thấp hơn nhiều vùng khác.
Nhìn tổng thể, 5/6 thành phố trực thuộc T.Ư nằm trong top 10 toàn quốc về môn toán năm 2025, cho thấy lợi thế của đô thị lớn về điều kiện giáo dục, đội ngũ và môi trường học tập. Tuy nhiên, khoảng cách giữa Cần Thơ và các thành phố còn lại cũng cho thấy chênh lệch vùng miền vẫn tồn tại.
Đáng lưu ý, sau sáp nhập, sự chênh lệch này có thể bị “che lấp” trong số liệu trung bình. Nếu thiếu phân tích chi tiết theo vùng, nguy cơ bỏ sót các “vùng trũng” giáo dục là rất lớn.
Để lý giải sự khác biệt trên, cần nhìn từ 3 cấp độ: lớp học, nhà trường và hệ thống.
Ở cấp lớp học, phương pháp dạy học vẫn là yếu tố quyết định. Nhiều nơi vẫn nặng về luyện tập dạng bài, trong khi yêu cầu mới là phát triển tư duy và năng lực. Khi đề thi thay đổi, những hạn chế này bộc lộ rõ và những học sinh yếu sẽ mất tự tin khi gặp dạng đề thi mới.
Ở cấp nhà trường, sự khác biệt về điều kiện cơ sở vật chất, quy mô lớp học, và văn hóa học tập ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả. Những trường có môi trường học tập tích cực, chú trọng STEM thường có kết quả tốt hơn.
Ở cấp hệ thống, việc phân bổ giáo viên, đầu tư nguồn lực và chính sách hỗ trợ vùng khó khăn đóng vai trò then chốt. Những địa phương thiếu giáo viên toán giỏi thường gặp khó khăn kéo dài, khó cải thiện trong ngắn hạn.
Học sinh TP.HCM chọn môn thi tốt nghiệp THPT 2026: Tiếng Anh và lý chiếm đa số
Hiệu trưởng các trường THPT nhìn nhận việc lựa chọn môn thi tốt nghiệp của học sinh (HS) TP.HCM luôn ngược dòng với các địa phương khác, xuất phát từ đặc thù là đô thị lớn và HS có nền tảng, điều kiện học tập ngoại ngữ từ sớm.
Ông Tô Lâm Viễn Khoa, Hiệu phó Trường THPT Gia Định (P.Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM), thông tin: Theo số liệu thăm dò 858 HS lớp 12 chọn môn thi tốt nghiệp THPT năm 2026, có 666 HS chọn môn tiếng Anh, tiếp đến là môn vật lý với 507 HS, hóa học 262, sinh học 122, lịch sử 62, giáo dục kinh tế và pháp luật 58, tin học 22 và địa lý là 15.
Nhận xét về tình hình HS chọn môn thi tốt nghiệp, ông Khoa cho hay tiếng Anh và vật lý vẫn là 2 môn có tỷ lệ HS chọn nhiều nhất, trên 70%. Số HS chọn môn hóa có giảm đi đáng kể, các môn còn lại ổn định. Chỉ có môn địa lý sụt giảm mạnh do có ít sự lựa chọn khi xét tuyển ĐH.
Về nhóm môn lựa chọn, Hiệu phó Trường THPT Gia Định cho hay từ 13 nhóm của năm 2025 tăng lên 15. Trong đó, tổ hợp có môn tiếng Anh - vật lý vẫn là nhóm được chọn áp đảo với hơn 40% số lượng HS, cho thấy ưu thế của tổ hợp A01 (toán - lý - tiếng Anh).
Nhóm môn vật lý - hóa học năm nay giảm mạnh do nhiều ngành ở ĐH đã bỏ xét tuyển tổ hợp A00 (toán - lý - hóa). Các nhóm môn lịch sử - địa lý, lịch sử - giáo dục kinh tế và pháp luật có ít HS chọn. Hầu hết HS chọn 2 nhóm môn này sẽ kết hợp thêm môn tiếng Anh để tăng khả năng xét tuyển vào ĐH.
Tương tự tại Trường THPT Bùi Thị Xuân (P.Bến Thành), có 506/708 HS lớp 12 chọn môn tiếng Anh, 489 HS chọn vật lý, tiếp theo là hóa học và sinh học với lần lượt là 228 và 136 HS.
Về tổ hợp môn, nhóm môn tiếng Anh - vật lý có 416 HS chọn, sau đó là nhóm hóa - sinh có 127 HS, vật lý - hóa học có 70, tiếng Anh - hóa học có 30… Còn nhóm môn lịch sử - địa lý, hóa học - lịch sử, vật lý - lịch sử, vật lý - tin học, vật lý - giáo dục kinh tế và pháp luật, mỗi nhóm có 1 HS chọn. Các tổ hợp lịch sử - công nghệ, lịch sử - giáo dục kinh tế và pháp luật, tin học - địa lý, địa lý - công nghệ nông nghiệp… không có HS đăng ký.
Tại Trường THPT Tân Phong (P.Tân Hưng), theo thống kê có 383/675 HS lớp 12 chọn tiếng Anh, tiếp theo đó là lần lượt các môn vật lý 256 em, địa lý 242 em, giáo dục kinh tế và pháp luật 157 em…
Ông Nguyễn Anh Dũng, Hiệu trưởng Trường THPT Hùng Vương (P.Chợ Lớn), cho biết có 693 trong khoảng 1.000 HS lớp 12 chọn môn thi tiếng Anh, 504 chọn thi môn vật lý, 320 chọn môn hóa học, 149 chọn địa lý, 118 chọn thi môn sinh học, 92 chọn thi môn lịch sử. Ông Dũng cho hay số lượng HS lựa chọn nhóm môn khoa học tự nhiên áp đảo so với khoa học xã hội.
Theo hiệu trưởng Trường THPT Hùng Vương, tổ hợp toán - tiếng Anh - vật lý có 348 HS lựa chọn; toán - vật lý - hóa học có 140 HS lựa chọn.
Còn với Trường THPT Bình Tân (P.Bình Tân), 402/677 HS lớp 12 chọn môn vật lý, 390 HS chọn môn tiếng Anh, môn hóa học và môn lịch sử cùng có 167 HS, giáo dục kinh tế và pháp luật có 98 HS chọn…
Bà Nguyễn Thị Kim Huệ, Hiệu trưởng Trường THPT Bình Tân, cho hay vật lý, tiếng Anh cũng là 2 môn thi HS lớp 12 lựa chọn nhiều nhất.
Ở Trường THPT Nguyễn Tất Thành (P.Bình Phú), có 576/782 HS lớp 12 chọn thi tiếng Anh, 436 HS chọn môn vật lý, 190 HS chọn môn hóa học, 100 HS chọn môn địa lý, 69 HS chọn môn sinh học…
Đồng thời với việc rà soát, nắm bắt tình hình HS đăng ký các môn thi, tổ hợp xét tuyển ĐH, các trường THPT hiện đang triển khai rất nhiều giải pháp nhằm hỗ trợ HS ôn thi trong giai đoạn quan trọng này.
Tại Trường THPT Ngô Quyền (P.Phú Mỹ), nhà trường tổ chức ôn tập cho HS giai đoạn nước rút sau khi hoàn tất củng cố, ôn luyện kiến thức 2 môn bắt buộc toán, ngữ văn. Từ nay đến ngày 29.5, HS chọn ôn tập 3 môn tổ hợp để xét tuyển ĐH, mỗi môn học 2 tiết/tuần.
Ông Nguyễn Hữu Trí, Hiệu trưởng Trường THPT Ngô Quyền, thông tin: Việc ôn tập thi tốt nghiệp THPT cho HS của trường hoàn toàn miễn phí, tổ chức ôn đúng định hướng và bám sát các chỉ đạo về mặt chuyên môn của Sở GD-ĐT TP.HCM cũng như các quy định của Thông tư 29 quy định về việc dạy thêm học thêm.
Tại Trường THPT Hùng Vương, giai đoạn cao điểm của việc ôn tập thi cho HS lớp 12 sẽ kéo dài trong tháng 4 đến hết tháng 5. HS sẽ được ôn tập môn toán, ngữ văn, tiếng Anh và môn nằm trong bài thi tự chọn mà HS đã đăng ký thi tốt nghiệp THPT, xét tuyển vào ĐH với trung bình mỗi môn 2 tiết/tuần.
"Đồng thời, trường còn tổ chức thêm các chuyên đề học tập bổ trợ, nhằm củng cố và nâng cao kiến thức cho HS đăng ký tham gia học tập chuyên đề, tổ chức thêm các lớp phụ đạo hoàn toàn miễn phí cho HS yếu để giúp các em củng cố và nâng cao kiến thức phục vụ cho kỳ thi, đáp ứng mục tiêu xét tuyển. Nhà trường tổ chức các lớp ôn thi căn cứ theo danh sách giáo viên bộ môn, giáo viên chủ nhiệm các lớp 12 đề nghị, dựa trên kết quả học tập, điểm số của HS trong các đợt kiểm tra", ông Nguyễn Anh Dũng, Hiệu trưởng Trường THPT Hùng Vương, cho biết.
Bà Nguyễn Thị Kim Huệ thông tin Trường THPT Bình Tân đã xây dựng kế hoạch tổ chức ôn tập cho HS lớp 12 chia thành 2 giai đoạn: Giai đoạn 1 bố trí tiết ôn tập trong buổi học chính khóa cho đến khi kết thúc năm học. Song song với việc thực hiện số tiết theo quy định chương trình hiện hành, nhà trường bố trí thêm 4 tiết ôn thi (1 tiết toán, 1 tiết ngữ văn, 1 tiết môn lựa chọn 1 và 1 tiết môn lựa chọn 2). Sau khi kết thúc năm học, cuối tháng 5, nhà trường sẽ tiến hành giai đoạn 2 dự kiến tập trung ôn tập thêm 2 tuần cho HS trước kỳ thi tốt nghiệp THPT. Trong đó, HS sẽ học 6 tiết/tuần với ngữ văn 2 tiết, toán 2 tiết, 1 tiết môn lựa chọn 1 và 1 tiết môn lựa chọn 2. Việc tổ chức cho HS ôn thi tốt nghiệp THPT sẽ được thực hiện từ nguồn ngân sách.
Thi lớp 10 TP.HCM: Tham khảo những trường THPT có chỉ tiêu cao nhất ở 3 khu vực
Theo Sở GD-ĐT TP.HCM, hiện TP.HCM đang xây dựng chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027 căn cứ trên đề xuất và điều kiện cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên của từng trường.
Dự kiến giữa tháng 4, Sở GD-ĐT sẽ công bố chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 của khoảng 170 trường THPT. Năm nay là năm đầu tiên TP.HCM tuyển sinh lớp 10 sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu cũ.
Phụ huynh học sinh có thể tham khảo những trường thường có chỉ tiêu tuyển sinh cao nhất ở từng khu vực trong năm học 2025-2026 để chuẩn bị cho việc đăng ký nguyện vọng lớp 10 năm học 2026-2027cho con em thời gian tới.
Theo bảng chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 năm học 2025-2026 mà Sở GD-ĐT TP.HCM trước sáp nhập đã công bố, những trường THPT có chỉ tiêu tuyển sinh cao gồm: Trường THPT Mạc Đĩnh Chi (Q.6) ) tuyển 1.060 học sinh; Hùng Vương (Q.5) tuyển 1.035 học sinh; Marie Curie (Q.3) tuyển 1.000 học sinh; Tây Thạnh (Q.Tân Phú), Nguyễn Trung Trực, Trần Hưng Đạo (Q.Gò Vấp), Trường Chinh (Q.12) tuyển mỗi trường 900 học sinh. Kế đến là THPT Hoàng Hoa Thám, Võ Thị Sáu (Q.Bình Thạnh), Nguyễn Công Trứ (Q.Gò Vấp), Phú Nhuận (Q.Phú Nhuận)...
Dưới đây là danh sách 25 trường THPT ở TP.HCM có chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 cao nhất TP.HCM:
Cũng theo công bố của Sở GD-ĐT Bình Dương trước sáp nhập, năm học 2025-2026 trong số 30 trường THPT tại Bình Dương thì 10 trường có chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 cao nhất như sau:
Tương tự, theo công bố của Sở GD-ĐT Bà Rịa-Vũng Tàu trước sáp nhập, trong số 30 trường THPT tại Bà Rịa-Vũng Tàu thì 10 trường THPT có chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 cao nhất như sau:
Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027 của TP.HCM sẽ diễn ra vào ngày 1-2.6, thí sinh sẽ dự thi 3 môn gồm: Toán, ngữ văn (thời gian làm bài 120 phút/môn), ngoại ngữ (90 phút) nếu dự thi lớp 10 thường và bài thi môn chuyên hoặc tích hợp nếu dự thi lớp 10 chuyên hoặc tích hợp.
Ngày 22.10.2025, Sở GD-ĐT TP.HCM công bố cấu trúc, yêu cầu đánh giá và bảng năng lực, cấp độ tư duy đề thi lớp 10 năm học 2026 - 2027 của các môn ngữ văn, toán và tiếng Anh đến tất cả các trường THCS để chuẩn bị cho học sinh lớp 9 tham gia kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm 2026.
