Nam Bộ đang nắng nóng diện rộng với nhiệt độ 35-37 độ C, khiến mức độ tiếp xúc với tia cực tím (UV) cao hơn bình thường. Đây là tác nhân trực tiếp gây cháy nắng, đẩy nhanh quá trình lão hóa, tăng sắc tố (nám, tàn nhang) và tiềm ẩn nguy cơ ung thư da.
Viện Hàn lâm Da liễu Mỹ (AAD) nhận định trang phục chống nắng là biện pháp bảo vệ hiệu quả bậc nhất vì tính tiện dụng, không cần thoa lặp lại như kem chống nắng.
Theo BS.CK1 Lê Cao Trí, Trung tâm Da – U máu, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM – Cơ sở 3, để tối ưu hóa việc bảo vệ, người dân cần lưu ý các nguyên tắc lựa chọn sau:
Ưu tiên diện tích che phủ
Nguyên tắc cốt lõi là tăng tối đa diện tích da được che chắn. Áo tay dài, quần dài hoặc váy dài giúp giảm đáng kể lượng tia UV tiếp xúc trực tiếp. Diện tích che phủ càng lớn, hiệu quả bảo vệ càng cao, đặc biệt dưới điều kiện nắng gắt kéo dài.
Quan tâm đến cấu trúc và màu sắc vải
Mật độ dệt: Vải dệt chặt, mật độ sợi cao sẽ hạn chế tia UV xuyên thấu. Bạn có thể kiểm tra bằng cách đưa vải trước ánh sáng: nếu ánh sáng xuyên qua nhiều, khả năng bảo vệ thấp; ngược lại, vải càng kín thì cản tia UV càng tốt.
Màu sắc: Các gam màu tối thường hấp thụ bức xạ UV tốt hơn màu sáng, giúp giảm lượng tia đi vào da. Tuy nhiên, hiệu quả này còn phụ thuộc vào loại sợi và công nghệ xử lý vải, nên cần cân đối giữa khả năng chống nắng và sự thông thoáng để đảm bảo thoải mái.
Chất liệu và chỉ số UPF
Các loại sợi như polyester, nylon, denim hoặc vật liệu chuyên dụng thường bảo vệ da tốt hơn nhờ cơ chế hấp thụ hoặc phản xạ tia cực tím. Những chất liệu này ít bị biến dạng khi ướt, giúp duy trì hiệu suất bảo vệ. Ngược lại, vải cotton mỏng, màu sáng có khả năng chống nắng thấp, không nên dùng khi hoạt động lâu ngoài trời.
Người dùng nên chú ý chỉ số UPF (Ultraviolet Protection Factor):
Vải đạt UPF 50 chỉ cho phép khoảng 1/50 lượng tia UV xuyên qua (chặn khoảng 98%).
Khác với SPF (chủ yếu chống UVB), UPF đánh giá khả năng cản cả tia UVA và UVB.
AAD khuyến nghị chọn trang phục có UPF từ 30 trở lên. Tổ chức Phòng chống Ung thư Da (Skin Cancer Foundation) đề xuất mức UPF 50+ để đạt hiệu quả bảo vệ cao nhất.
Bên cạnh trang phục chính, các phụ kiện đóng vai trò quan trọng:
Mũ: Nên dùng mũ rộng vành để che cả mặt, tai và cổ (hiệu quả hơn mũ lưỡi trai).
Kính râm: Cần đảm bảo ngăn chặn 99-100% tia UV để bảo vệ mắt và vùng da nhạy cảm quanh mắt.
Bổ sung: Khăn choàng, găng tay và giày kín là những vật dụng thiết yếu khi di chuyển ngoài trời.
Người dùng cần lưu ý các tình huống khiến trang phục “phản chủ”:
Vải bị ướt: Khi thấm nước, cấu trúc sợi thay đổi khiến khả năng cản tia UV giảm sút.
Đồ quá bó sát: Sợi vải bị kéo giãn tạo khe hở cho tia UV xuyên qua.
Thời gian sử dụng: Hiệu quả chống nắng có thể hao mòn sau nhiều lần giặt, tùy vào công nghệ xử lý của nhà sản xuất.
Nhiều người vẫn mắc sai lầm như: tin rằng quần áo màu sáng chống nắng tốt, chỉ thoa kem mà không che chắn, hoặc tiếp tục mặc quần áo ướt khi đi biển.
Để bảo vệ da toàn diện, bác sĩ Trí khuyến cáo thực hiện chiến lược “đa lớp”:
Kết hợp trang phục chống nắng với kem chống nắng cho các vùng da hở.
Hạn chế ra ngoài từ 10-14h (đỉnh điểm tia UV).
Chủ động tìm bóng râm khi hoạt động ngoài trời.
Việc lựa chọn đúng trang phục – ưu tiên độ che phủ, vải dệt chặt và chỉ số UPF cao, chính là cách đầu tư bền vững để duy trì sức khỏe làn da, ngăn ngừa lão hóa và các bệnh lý nguy hiểm về sau.
Ngày 9-4, thông tin từ Sở Y tế tỉnh Đắk Lắk cho biết đã có kết quả điều tra vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra tại tiệm bánh Q.H. tại xã Ea Drăng, tỉnh Đắk Lắk.
Theo đó, ngành y tế phối hợp các đơn vị liên quan, cùng sự hỗ trợ của Viện Vệ sinh dịch tễ Tây Nguyên, tiến hành lấy mẫu kiểm nghiệm sau khi ghi nhận nhiều trường hợp nghi ngộ độc thực phẩm do ăn bánh mì tại cơ sở này.
Kết quả cho thấy, trong 10 mẫu bệnh phẩm có 5 mẫu dương tính với vi khuẩn Salmonella.
Đối với 8 mẫu thực phẩm được lấy tại cơ sở, phát hiện 2 mẫu (rau và dăm bông) nhiễm Salmonella; riêng mẫu rau còn nhiễm vi khuẩn Escherichia coli.
Trước đó, trong ngày 27-3, cơ sở này bán ra khoảng 300 ổ bánh mì. Cùng ngày ghi nhận 4 người có biểu hiện sốt, đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn và nôn, được đưa đến Trung tâm Y tế Ea H'leo điều trị.
Đến tối 28-3, số ca nhập viện tăng lên 32. Ngày 29-3, đoàn điều tra đã làm việc với toàn bộ các trường hợp liên quan, đồng thời lấy mẫu bệnh phẩm và thực phẩm để xét nghiệm, yêu cầu cơ sở tạm ngừng hoạt động phục vụ điều tra.
Tính đến sáng 7-4, tổng cộng ghi nhận 86 trường hợp ngộ độc thực phẩm liên quan đến việc ăn bánh mì tại cơ sở trên. Hiện nay tất cả các bệnh nhân đã được điều trị ổn định và xuất viện.
Bác sĩ Menhel Kinno, chuyên khoa tim mạch tại Hệ thống Bệnh viện Đại học Rush (Mỹ), cho biết người bị huyết áp cao không nên bật dậy đột ngột khỏi giường, đặc biệt nếu đang dùng thuốc điều trị. Thay vào đó, nên từ từ nâng người dậy và ngồi yên trên giường khoảng 1–2 phút để cơ thể thích nghi. Nếu đứng lên quá nhanh, người bệnh có thể bị chóng mặt, choáng váng, thậm chí ngất xỉu do huyết áp tụt tạm thời khi lượng máu trở về tim giảm.
Theo bác sĩ Kinno, vào buổi sáng, huyết áp có xu hướng tăng tự nhiên do nhịp sinh học, sự gia tăng hoạt động của hệ thần kinh giao cảm và thay đổi nội tiết tố. Sự tăng đột ngột này có thể tạo thêm áp lực lên tim mạch, làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim, quá tải tim hoặc các biến cố tim mạch khác, đặc biệt ở người chưa kiểm soát tốt huyết áp.
Không chỉ vậy, các chuyên gia cũng khuyến cáo người bệnh tránh lao ngay vào các hoạt động thể chất cường độ cao như chạy nhanh, tập HIIT hay nâng tạ nặng ngay sau khi thức dậy. Thay vào đó, nên bắt đầu ngày mới bằng việc uống một cốc nước ấm, dùng thuốc theo chỉ định, rồi sau khoảng 30 - 60 phút mới vận động nhẹ như vươn vai hoặc đi bộ chậm.
Các bác sĩ tim mạch nhấn mạnh, người bị huyết áp cao cần tránh những thay đổi đột ngột về tư thế hoặc cường độ vận động vào buổi sáng. Việc duy trì nhịp sinh hoạt chậm rãi, ổn định ngay sau khi thức dậy sẽ giúp giảm áp lực lên hệ tim mạch và hạn chế nguy cơ biến chứng.
Tình trạng này bắt nguồn từ ba năm trước, khi một cơ sở thẩm mỹ của người quen tư vấn cô tiêm loại filler "cao cấp từ Thụy Sĩ" nhằm duy trì 7-8 năm. Vài ngày sau tiêm, cô chịu những cơn đau nhức và tấy đỏ vùng mông.
Khi đó, bác sĩ Bệnh viện Bỏng quốc gia chẩn đoán viêm và khuyên hút toàn bộ filler ra ngoài. Vì sợ ảnh hưởng đến thẩm mỹ, cô từ chối hút, chỉ đồng ý cho bác sĩ xử lý các điểm viêm.
Ba năm sau, vòng ba bất ngờ sưng đau trở lại, viêm nhiễm bùng phát nặng nề khiến cô phải quay lại viện cấp cứu.
Ngày 6/4, TS.BS Tống Hải, Phó giám đốc Trung tâm Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và Tái tạo, Bệnh viện Bỏng quốc gia, cho biết bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nặng. Bác sĩ đánh giá hai bên đùi và hông người bệnh xuất hiện nhiều ổ áp xe, viêm đỏ lan rộng, dịch mủ chảy liên tục và đã chớm nhiễm khuẩn huyết - biến chứng nguy hiểm nhất khi vi khuẩn xâm nhập vào máu.
Để cứu bệnh nhân, ê kíp y tế sử dụng phác đồ kháng sinh phổ rộng mạnh nhất, đồng thời phẫu thuật 5 lần nhằm nạo vét, đặt ống dẫn lưu và loại bỏ tối đa chất làm đầy. Sau hơn ba tuần điều trị tích cực, sức khỏe toàn thân của người phụ nữ dần cải thiện, vết thương sạch dịch nhưng bác sĩ vẫn phải theo dõi sát để tránh tái phát.
Theo bác sĩ Hải, các cơ sở thường tiêm những loại filler không đồng nhất, tồn tại lâu như "mỡ nhân tạo" gây khó khăn cho quá trình nạo vét. Bác sĩ khuyến cáo người dân chỉ dùng chất làm đầy cho các vùng nhỏ như mũi, cằm, má, môi. Với các vùng diện tích lớn như ngực hay mông, việc tiêm filler tiềm ẩn nguy cơ biến chứng rất cao.
Để đảm bảo an toàn, khách hàng cần lựa chọn cơ sở y tế do cơ quan chức năng cấp phép, bác sĩ chuyên khoa tạo hình thẩm mỹ trực tiếp thực hiện và sử dụng sản phẩm rõ nguồn gốc. Khi vùng tiêm xuất hiện dấu hiệu đau, sưng, đỏ hoặc tụ dịch, người dân cần đến ngay bệnh viện uy tín để bác sĩ can thiệp kịp thời, ngăn chặn nguy cơ hoại tử, nhiễm trùng máu hoặc tử vong.
