Ngày 7-4, Tòa án nhân dân tỉnh Hà Tĩnh tiếp tục phiên xét xử 117 bị cáo trong đường dây tội phạm lừa đảo xuyên biên giới từng bị các lực lượng chức năng triệt xóa vào tháng 8-2024. Dự kiến phiên tòa sẽ diễn ra trong 10 ngày (từ ngày 6 đến 16-4).
Theo cáo trạng, A Hào và Cận (là người Trung Quốc, không rõ thông tin, lai lịch) thuê hai căn phòng 304 và 403 tại tòa nhà cao tầng thuộc Đặc khu kinh tế Tam Giác Vàng (tỉnh Bò Kẹo, Lào) hoạt động như một công ty, sau đó tuyển dụng các nhân viên là người Việt Nam để vận hành đường dây lừa đảo trực tuyến thông qua mô hình đầu tư khách sạn “ảo” nhằm chiếm đoạt tài sản.
Các nhân viên khi vào đường dây này sẽ được phân công làm một trong số các nhiệm vụ như: nhân viên quản lý chung; nhân viên phiên dịch; nhân viên chăm sóc khách hàng (hậu đài); các tổ trưởng quản lý; hướng dẫn, đào tạo các nhân viên “sale” (người liên hệ trực tiếp với bị hại).
Đơn cử, tại phòng 304, Hoàng Thùy Linh (bị can đang bỏ trốn) được giao nhiệm vụ quản lý, Hoàng Bích Ngọc (32 tuổi, ngụ Hải Phòng) và Lê Thiên Hóa (34 tuổi, ngụ tại Đắk Lắk) làm nhân viên chăm sóc khách hàng (hậu đài).
Tại phòng 403, Vũ Khắc Bảo Chung (36 tuổi, ngụ Hải Phòng) và Ngô Tuấn Anh (36 tuổi, ngụ Hải Phòng) được giao nhiệm vụ quản lý. Vi Quỳnh Trang (30 tuổi, ngụ tại Nghệ An) là người phiên dịch và cùng tham gia quản lý. Ninh Thị Kim Oanh (35 tuổi, ngụ tại Nam Định) và Ninh Thị Liễu (37 tuổi, ngụ Ninh Bình) làm nhân viên chăm sóc khách hàng (hậu đài) tham gia chỉ đạo các nhân viên “sale”.
Kịch bản lừa đảo của đường dây này là lập các tài khoản Facebook mạo danh những người thành công, giàu có, doanh nhân thành đạt, thường xuyên đăng tải các hình ảnh ăn chơi, du lịch… để kết bạn, làm quen.
Từ đó từng bước tạo dựng được mối quan hệ tình cảm với bị hại là người ở Việt Nam (chủ yếu là phụ nữ) thông qua các cuộc nói chuyện, tâm sự, chia sẻ.
Sau khi đã tạo được lòng tin, chúng sẽ lôi kéo, rủ rê lừa bị hại đầu tư kinh doanh trên mạng thông qua website kinh doanh khách sạn “ảo” mang tên “OYO” (địa chỉ: https //hotel-oyo.cc) để hưởng lợi nhuận với tỉ lệ phần trăm hoa hồng cao.
Với những “người quản lý”, họ có nhiệm vụ quản lý các tổ lừa đảo về giờ giấc, thời gian làm việc, quân số. Kiểm tra nếu có nhân viên “sale” làm việc riêng trong giờ làm, ngủ gật, đi làm muộn thì nhắc nhở, chấn chỉnh.
Nếu có nhân viên “sale” mới tuyển vào thì người quản lý hướng dẫn và gửi các tài liệu bằng giấy để nhân viên “sale” mới đọc kỹ cách thức lừa đảo người Việt Nam.
Nhóm “tổ trưởng” với trách nhiệm khi nào có khách hàng mới sẽ thông báo lên nhóm các thông tin: tên Facebook, số điện thoại, tình trạng hôn nhân, công việc, thu nhập, đã vào app (trang mạng OYO theo địa chỉ truy cập) hay chưa, sau đó người phiên dịch sẽ nhập máy tính để A Hào quản lý chung và theo dõi, đôn đốc.
Nhóm “nội quy công ty” có nhiệm vụ thông báo những ai đi muộn, ngủ gật, không đeo thẻ, ngồi làm việc không nghiêm túc bị phạt.
Nhóm người chăm sóc khách hàng (hậu đài) được phân công nhiệm vụ trực trang web chăm sóc khách hàng, tương tác với bị hại trên trang web này; trao đổi, hướng dẫn và cung cấp cho bị hại tài khoản ngân hàng để người bị hại chuyển tiền…
Người phiên dịch có nhiệm vụ khi người chủ (người Trung Quốc) có thông báo gì, người phiên dịch sẽ phiên dịch từ tiếng Trung Quốc sang tiếng Việt cho các thành viên trong nhóm biết để thực hiện theo nội dung chỉ đạo. Đồng thời, người phiên dịch còn tham gia nhiệm vụ quản lý.
Các nhân viên “sale” được phân công nhiệm vụ trực tiếp lập và sử dụng các tài khoản Facebook ảo, đóng giả là người thành đạt, doanh nhân… để kết bạn, làm quen, lấy lòng tin và hướng dẫn bị hại đăng ký ứng dụng OYO, cách chuyển tiền đầu tư.
Khi bị hại muốn rút tiền, nhân viên “sale” sẽ đề xuất với “tổ trưởng” phương án xử lý cho người bị hại rút tiền nhằm tiếp tục dụ dỗ hoặc “giết khách” để chiếm đoạt tiền.
Trong quá trình thực hiện hành vi lừa đảo, A Hào và Cận trả tiền công cho nhóm quản lý từ 5.500 – 7.000 nhân dân tệ/tháng, nhóm chăm sóc khách hàng (hậu đài) dao động từ 6.000 – 7.000 nhân dân tệ/tháng, người phiên dịch 8.000 nhân dân tệ/tháng, nhóm tổ trưởng và nhân viên “sale” được trả công khoảng 5.000 nhân dân tệ/tháng.
Kết quả điều tra của công an trong khoảng thời gian từ tháng 12-2023 đến ngày 1-8-2024, 111 bị can trong đường dây này đã thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tổng số hơn 23,5 tỉ đồng của 190 bị hại.
Ngày 6-4, Công an tỉnh Phú Thọ cho biết Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh vừa phát hiện đường dây mua bán trái phép hóa đơn giá trị gia tăng (hóa đơn thuế) xảy ra trên địa bàn tỉnh và nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước.
Kết quả điều tra bước đầu xác định trong quá trình hoạt động kinh doanh tại xã Tề Lỗ (tỉnh Phú Thọ), Nguyễn Đức Nghĩa (53 tuổi, ở xã Tề Lỗ) nhận thấy nhu cầu mua hóa đơn thuế khống của một số tổ chức, cá nhân để hợp thức hóa nguồn hàng hóa đầu vào.
Từ đó Nghĩa đã trực tiếp quản lý, điều hành Công ty TNHH thương mại Tuấn Anh Vĩnh Phúc, Công ty TNHH máy công trình Trường An và tận dụng các mối quan hệ xã hội, thông qua Zalo, Telegram để liên hệ mua hóa đơn thuế khống, sau đó bán lại nhằm thu lợi bất chính.
Bước đầu công an xác định số lượng hóa đơn thuế mà Nghĩa và những người liên quan đã mua bán trái phép có giá trị hàng trăm tỉ đồng.
Căn cứ vào kết quả điều tra ban đầu, ngày 18-3, Cơ quan an ninh điều tra Công an tỉnh Phú Thọ đã ra quyết định khởi tố vụ án mua bán trái phép hóa đơn xảy ra tại tỉnh Phú Thọ và một số tỉnh, thành phố.
Đến ngày 27-3, Cơ quan an ninh điều tra tiếp tục ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Nguyễn Đức Nghĩa về tội mua bán trái phép hóa đơn.
Ngoài Nghĩa, công an cũng khởi tố 6 người có liên quan ở các địa phương khác.
Chiều 6/4, Công an TP Hà Nội thông tin quá trình điều tra mở rộng vụ án xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương và một số địa phương.
Theo đó, Công an Hà Nội đã khởi tố bổ sung thêm 26 bị can về các tội Tàng trữ trái phép chất ma túy, Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, Đưa hối lộ, Nhận hối lộ, Môi giới hối lộ, Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ, Làm sai lệch hồ sơ vụ án, Đánh bạc.
Trong số đó có ông Ngô Văn Vinh, nguyên Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương.
Đến nay, vụ án này đã có 66 bị can.
Đại tá Trần Thanh Tùng, Chánh văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Hà Nội, cho biết quá trình điều tra, qua việc rà soát gần 1.300 hồ sơ giám định tâm thần có dấu hiệu nghi vấn trên toàn quốc (tại Viện Pháp y Tâm thần Trung ương, Trung tâm miền núi phía Bắc và Trung ương Biên Hòa), cơ quan điều tra đã phát hiện nhiều trường hợp được kết luận giám định sai lệch, không khách quan.
Trong số những đối tượng này, cá biệt có Bùi Thị Thanh Thủy, Nguyễn Hồng Vân - bị can phạm tội đặc biệt nghiêm trọng nhưng trong quá trình chữa bệnh bắt buộc vẫn tiếp tục mua bán trái phép chất ma túy với số lượng lớn.
Quá trình điều tra, Công an Hà Nội đã thu hồi hơn 10 tỷ đồng tiền mặt, gần 60.000 USD cùng nhiều bất động sản và phương tiện giá trị.
Về tính chất vụ án, nhà chức trách cho biết các bị can đã lợi dụng chính sách miễn, giảm trách nhiệm hình sự đối với những người có bệnh tâm thần.
Trong đó, các đối tượng vi phạm pháp luật đã móc nối với một số đối tượng là lãnh đạo, bác sĩ công tác tại Viện pháp y tâm thần Trung ương, Trung tâm giám định pháp y tâm thần Khu vực miền núi phía Bắc để làm kết luận giám định pháp y bị tâm thần sai sự thật để không bị xử lý hình sự và không phải thi hành án.
Các đối tượng có sự bàn bạc, thống nhất với nhau cùng thực hiện hành vi để phạm tội.
Công an Hà Nội đánh giá, đây là vụ án tổng hợp có nhiều hành vi phạm tội với nhiều chủ thể vi phạm thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, trong đó nổi lên nhất là tội phạm tham nhũng, chức vụ liên quan lĩnh vực quản lý, giám định tâm thần và chữa bệnh tâm thần bắt buộc có tính chất đặc biệt nghiêm trọng, phức tạp.
"Hành vi vi phạm pháp luật, buông lỏng quản lý của các công chức, lãnh đạo tại Viện pháp y tâm thần Trung ương, Trung tâm pháp y tâm thần khu vực miền núi phía Bắc trong công tác khám chữa bệnh tâm thần là một trong những nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc các đối tượng lợi dụng để làm giả hồ sơ bệnh án tâm thần, làm sai lệch kết luận giám định tâm thần cho các bị can, bị cáo, bị án với quy mô, tính chất đặc biệt nghiêm trọng", cơ quan điều tra nhấn mạnh.
Vụ án đã làm suy giảm hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước trong lĩnh vực Giám định pháp y tâm thần, ảnh hưởng trực tiếp đến trật tự nhà nước trong công tác quản lý, khám và chữa bệnh tâm thần và công tác điều trị tâm thần bắt buộc, gây bức xúc trong dư luận xã hội; tác động tiêu cực đến niềm tin của người dân đối với các cơ quan tư pháp trực tiếp liên quan đến công tác đấu tranh phòng chống tội phạm.
Trong 66 bị can có 43 người thuộc Viện Pháp y tâm thần Trung ương, gồm 4 nguyên lãnh đạo Viện; 6 người là lãnh đạo cấp Phòng và tương đương; 29 cán bộ, điều dưỡng; 4 bảo vệ.
2 bị can thuộc Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa; 3 bị can thuộc Trung tâm Giám định pháp y tâm thần miền núi phía Bắc; 4 bị can là cán bộ công an, VKSND; 1 bị can là lãnh đạo khoa Bệnh viện tâm thần Hà Nội.
4 bị can là đối tượng chữa bệnh bắt buộc tâm thần; 9 người là lao động tự do.
Sáng 21/3, điện thoại của Lin Yuhui, cảnh sát 68 tuổi, tại xưởng vẽ ở Tế Nam, Sơn Đông, đổ chuông liên tục. Ở đầu dây bên kia, Shen Junliang, người cha từng có con bị bắt cóc báo tin: "Đã bắt được Dì Mai rồi!". Lin Yuhui đáp: "Ngày mà tôi chờ đợi suốt 7 năm cuối cùng cũng đến".
"Dì Mai" là bí danh của kẻ môi giới trong đường dây bắt cóc 9 bé trai tại nhiều địa phương thuộc tỉnh Quảng Đông giai đoạn 2003-2005. Mới đây, cảnh sát xác định nghi phạm họ Xie chính là "Dì Mai" và tiến hành bắt giữ.
Trước đó, vỏ bọc của "Dì Mai" khiến lực lượng chức năng mất nhiều năm bế tắc.
Người tiên phong hỗ trợ cảnh sát phá án qua phác họa
Tháng 3/2019, Lin Yuhui nhận lời mời từ cảnh sát Tăng Thành, thành phố Quảng Châu, tỉnh Quảng Đông, phác họa chân dung "Dì Mai". Ông đến huyện Tử Kim (Quảng Đông) tìm gặp một ông lão từng chung sống với nghi phạm hai năm.
Ông lão mô tả đối tượng cao 1,5 mét, thể trạng đậm, mặt tròn, môi dày. Lin hỏi thêm về tỷ lệ mắt và sống mũi. Quá trình phác họa, đối chiếu và chỉnh sửa kéo dài 5 giờ.
Khi nhận bản vẽ cuối, nhân chứng và con gái xác nhận độ giống đạt 90%. Bức họa này đã thay thế bản vẽ đầu tiên của cảnh sát Quảng Châu năm 2017, trở thành công cụ truy nã chính.
Kỹ năng phác họa của Lin được rèn luyện từ nhỏ. Ông nội là một họa sĩ. Từ 5 tuổi, Lin bắt đầu học vẽ dưới sự hướng dẫn của ông. Tiếng gậy gõ của ông nội là tín hiệu để Lin trở lại bảng vẽ. Phương pháp đào tạo này giúp ông rèn luyện sự kiên nhẫn và kỹ thuật nền tảng.
Khi trưởng thành, ông chuyển sang ngành cảnh sát. Năm 2004, Lin bắt đầu nghiên cứu kỹ thuật phác họa chân dung tội phạm - lĩnh vực còn mới mẻ tại Trung Quốc và trở thành chuyên gia phác họa chân dung.
Giai đoạn đầu, không có người mẫu, ông tự mang sổ vẽ đến khu vực đông người, quan sát và vẽ liên tục hàng nghìn khuôn mặt để luyện tập. Trong 3 năm, ông hoàn thành hơn 20.000 bức chân dung.
Ông là người tiên phong hỗ trợ cảnh sát Trung Quốc phá án qua phác họa. Năm 2017, tên tuổi Lin Yuhui vượt ra khỏi biên giới khi hỗ trợ Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) phá án. Chỉ dựa vào một đoạn camera an ninh rất mờ, ông đã phác họa chính xác chân dung nghi phạm Brendt Allen Christensen trong vụ bắt cóc nữ sinh viên Trung Quốc Zhang Yingying tại Mỹ. Bức vẽ cung cấp manh mối mang tính bước ngoặt, giúp cơ quan điều tra quốc tế tìm ra thủ phạm.
Những cuộc đoàn tụ từ nét phác họa
Sau khi nghỉ hưu năm 2018, Lin khởi động "Kế hoạch Kép 100": vẽ chân dung miễn phí cho 100 liệt sĩ và 100 trẻ em mất tích. Trên bàn làm việc của Lin, các cuốn sổ phác thảo ghi chú rõ khu vực, tuổi, tên của các vụ mất tích. Trong mảng phục dựng chân dung liệt sĩ, nhiều gia đình cũng lần đầu được "gặp" lại người thân qua nét vẽ của ông.
Ông trực tiếp hỗ trợ Shen Junliang vẽ diện mạo con trai Shen Cong ở tuổi 15 (dựa trên ảnh lúc một tuổi), giúp người cha tìm lại con vào năm 2020. Năm 2018, ông hỗ trợ tài xế Wang Mingqing tìm thấy con gái sau 27 năm thất lạc nhờ bức phác họa mô phỏng tuổi trưởng thành.
Khi Xie bị bắt, nguồn tin nội bộ cho biết diện mạo thực tế của "Dì Mai" có độ tương đồng chưa tới 30% so với các bức phác họa công bố trước đó. Lý giải điều này, ông Lin phân tích cấu trúc cốt lõi khuôn mặt không đổi, nhưng quá trình lẩn trốn và áp lực tinh thần khiến cơ mặt nghi phạm chảy xệ, vóc dáng tiều tụy.
Ông giải thích thêm, phác họa chân dung tội phạm không phải là cỗ máy photocopy sao chép 100% bản gốc. Mục đích của bức vẽ là cung cấp hướng đi cho cảnh sát, thu hẹp phạm vi điều tra và cảnh tỉnh toàn xã hội về sự tồn tại của kẻ buôn người. Việc nhân chứng (ông lão từng sống chung với "Dì Mai") xác nhận độ giống 90% vào năm 2019 đã hoàn thành vai trò định hướng điều tra.
Vợ ông Lin tiết lộ, suốt 7 năm qua chồng tự đặt ra một quy tắc "3 không": không gỡ bức chân dung "Dì Mai" khỏi bức tường ở trung tâm xưởng vẽ; không thay chiếc áo khoác da ông từng mặc vào ngày vẽ bức chân dung đó; không công bố lá thư mời hỗ trợ điều tra của cảnh sát.
Tuy nhiên, vào ngày 26/3 vừa qua, ông đã gỡ bức tranh xuống và lần đầu tiên công khai bức thư mời do Đội Hình sự - Cảnh sát quận Tăng Thành, Quảng Châu, gửi cho ông vào ngày 1/3/2019. Hành động này đánh dấu sự kết thúc của chuyên án, đồng thời trút bỏ gánh nặng tâm lý cựu cảnh sát mang theo suốt 7 năm.
Tờ Nhân dân Nhật báo bình luận việc tóm gọn "Dì Mai" có thể mở ra bước đột phá giải quyết nhiều vụ án ẩn khuất, đồng thời nhấn mạnh: "Dù thời gian có trôi qua bao lâu, sự công bằng của pháp luật vẫn sẽ được thực thi".