Đối với những người mới bắt đầu lái xe máy (đặc biệt là loại 50 phân khối) ở Nhật Bản, rẽ phải hai bước, hay hai giai đoạn, là một trong những quy tắc khó hiểu nhất. Không giống như rẽ phải thông thường, nó đòi hỏi một động tác đặc biệt, trong đó người điều khiển xe phải đi thẳng tại giao lộ trước khi đổi hướng.
Quy tắc rẽ phải hai bước đối với xe gắn máy với động cơ từ 50 phân khối trở xuống được áp dụng vào năm 1986, khi lưu lượng giao thông và tai nạn tại các giao lộ bắt đầu gia tăng. Việc này nhằm mục đích bảo vệ xe máy khi vào thời kỳ đó, xe máy nhỏ (thường là 50 phân khối) và không có khả năng tăng tốc cao, nên có nguy cơ bị ôtô bỏ sót khi lưu thông cùng làn đường rẽ phải thông thường.
Do đó, để cho phép xe máy (quy định cũng áp dụng với xe đạp) rẽ phải an toàn tại các giao lộ, một hệ thống đã được thiết lập quy định rằng chúng “không được đi vào làn đường rẽ phải, mà phải đi thẳng qua giao lộ, quay đầu sang phía đối diện, rồi mới rẽ phải”.
Tuy nhiên, không phải mọi giao lộ đều yêu cầu rẽ phải hai bước. Việc này chỉ bắt buộc khi đáp ứng các điều kiện gồm: có biển báo (biểu tượng xe máy và mũi tên); giao lộ có ba làn xe trở lên theo một hướng (và thường có đèn giao thông).
Những trường hợp không cần phải rẽ phải hai bước gồm: giao lộ có hai làn đường trở xuống mỗi chiều; có biển cấm rẽ phải hai bước; giao lộ hình chữ T với ba làn xe mỗi chiều.
Nếu người điều khiển xe máy rẽ phải gấp, hay rẽ phải bình thường, tại giao lộ yêu cầu rẽ phải hai bước sẽ bị phạt “vi phạm quy tắc rẽ phải/trái” và phải nộp phạt 3.000 yen (19 USD) và trừ một điểm. Ngược lại, nếu rẽ phải hai bước tại giao lộ cấm rẽ phải hai bước, người đi xe máy cũng sẽ bị phạt “vi phạm quy tắc rẽ phải/trái”.
Thực tế, nếu rẽ phải gấp tại giao lộ yêu cầu rẽ phải hai bước, lái xe không chỉ vi phạm quy tắc rẽ đúng cách mà còn bị phạt vượt đèn đỏ vì đáng lẽ họ phải rẽ rộng, đi thẳng trước, đổi hướng và sau đó tuân theo đèn giao thông phía trước.
Với các loại xe máy khác với động cơ lớn hơn sẽ không phải thực hiện việc rẽ phải hai bước như dòng xe 50 phân khối. Nếu người đi xe máy, ví dụ loại 125 phân khối, cũng rẽ phải hai bước sẽ bị phạt với cùng lỗi nêu trên.
Quy định rẽ phải hai bước đối với xe máy 50 phân khối trở xuống ở Nhật Bản giống với quy định rẽ trái hai giai đoạn, hay rẽ trái kiểu lưỡi móc, ở Đài Loan, nhưng dành cho mọi loại xe máy.
Theo đó, khi đến ngã tư, nếu xe máy muốn rẽ trái, thay vì rẽ luôn như ở Việt Nam, xe máy sẽ đi thẳng sang ngã tư bên kia đường, đứng ở đó đợi cho tới khi đèn chuyển xanh và đi thẳng qua ngã tư. Cách này sẽ tránh xung đột khi xe thì đi thẳng, xe lại rẽ.
Ngày 4-4, đại diện Đội cảnh sát giao thông đường bộ cao tốc số 6 (Đội 6) thuộc Phòng 6 Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) cho biết đơn vị đang tăng cường lực lượng, sử dụng ô tô "hóa trang" di chuyển trên cao tốc để quay video, xử lý phạt "nóng" hoặc gửi thông báo "phạt nguội" các hành vi vi phạm như: Chuyển làn không xi nhan, dừng đỗ không đặt cảnh báo hoặc cảnh báo không đúng quy định... trên các đoạn tuyến cao tốc đảm trách như: TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, Dầu Giây - Phan Thiết, Phan Thiết - Vĩnh Hảo, Vĩnh Hảo - Cam Lâm, Cam Lâm - Nha Trang, Vân Phong - Nha Trang.
Kết quả từ 6h ngày 3-4 đến 6h ngày 4-4 đã ghi nhận và phát hiện 98 trường hợp vi phạm, tổng mức phạt tiền dự kiến hơn 500 triệu đồng, đã lập biên bản trực tiếp 45 trường hợp, mức tiền phạt 151 triệu đồng.
Trong đó chuyển làn không có tín hiệu báo trước 10 trường hợp; dừng, đỗ trên đường cao tốc không đúng nơi quy định 20 trường hợp; dừng đỗ xe nơi có biển cấm 8 trường hợp; chạy quá tốc độ 29 trường hợp; chạy dưới tốc độ tối thiểu 17 trường hợp, chạy ở làn dừng xe khẩn cấp 4 trường hợp; vi phạm khác 10 trường hợp...
Đại diện Đội 6 nhấn mạnh trong bối cảnh hệ thống đường cao tốc ngày càng phát triển, góp phần rút ngắn thời gian di chuyển và thúc đẩy kinh tế, ý thức tham gia giao thông của một bộ phận người lái xe vẫn còn nhiều hạn chế.
Đặc biệt, những hành vi vi phạm trên cao tốc không chỉ gây mất an toàn mà còn tiềm ẩn nguy cơ dẫn đến các vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng.
Một trong những lỗi phổ biến là chuyển làn không có tín hiệu báo trước. Trên cao tốc, các xe di chuyển với tốc độ cao, do đó việc chuyển làn đột ngột khiến xe phía sau không kịp phản ứng. Hậu quả có thể là va chạm trực diện hoặc tai nạn liên hoàn, gây thiệt hại lớn về người và tài sản.
Bên cạnh đó tình trạng dừng, đỗ xe không đúng nơi quy định cũng đáng báo động. Cao tốc không phải là nơi để dừng xe tùy tiện.
Khi một xe đứng yên bất ngờ trên đường, các xe phía sau rất khó xử lý kịp thời, đặc biệt trong điều kiện thời tiết xấu hoặc tầm nhìn hạn chế. Điều này dễ dẫn đến những vụ tai nạn nghiêm trọng với hậu quả khó lường.
Một nguyên nhân khác dẫn đến tai nạn trên cao tốc là chạy quá tốc độ quy định. Khi vượt quá tốc độ cho phép, người lái xe sẽ giảm khả năng kiểm soát xe, đồng thời quãng đường phanh cũng dài hơn.
Trong trường hợp xảy ra va chạm, lực tác động lớn có thể gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, thậm chí dẫn đến tử vong.
Không chỉ vậy, chạy dưới tốc độ tối thiểu cũng là hành vi nguy hiểm không kém. Việc di chuyển quá chậm phá vỡ dòng lưu thông chung, khiến các xe phía sau dễ rơi vào tình huống bất ngờ và không kịp xử lý, từ đó dẫn đến va chạm từ phía sau.
Đáng chú ý, nhiều tài xế còn lái xe vào làn dừng khẩn cấp để vượt hoặc tránh ùn tắc. Đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng, bởi làn này được dành riêng cho các xe gặp sự cố bất khả kháng hoặc xe cứu hộ.
Việc chiếm dụng làn khẩn cấp có thể làm chậm trễ công tác cứu nạn, cứu hộ, khiến hậu quả của các vụ tai nạn trở nên nghiêm trọng hơn.
Ngày 8-4, trao đổi với Tuổi Trẻ Online, đại diện Đội Cảnh sát giao thông đường bộ cao tốc số 6 (Phòng 6 - Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an) cho biết những ngày qua, đơn vị đã phát hiện và xử phạt nhiều trường hợp hành khách không thắt dây an toàn khi xe chạy trên các tuyến cao tốc đoạn qua tỉnh Khánh Hòa.
Các vi phạm được ghi nhận qua thiết bị giám sát trên xe khách và kiểm tra đột xuất, chủ yếu trên xe limousine và xe 16 chỗ.
Trong ngày, lực lượng chức năng lập biên bản 5 tài xế chở hành khách không thắt dây an toàn và 15 hành khách vi phạm.
Tại trạm thu phí Suối Dầu (cao tốc Nha Trang - Cam Lâm), tài xế N.V.V. (47 tuổi, trú Đồng Nai) bị xử phạt do để nhiều hành khách không thắt dây an toàn, mức phạt từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng. Các hành khách vi phạm cũng bị lập biên bản, mức phạt từ 350.000 đồng đến 400.000 đồng.
Cảnh sát khuyến cáo việc thắt dây an toàn không chỉ là yêu cầu bắt buộc mà còn là biện pháp bảo vệ trực tiếp tính mạng khi đi ô tô.
Tình huống giao thông: Hai người nước ngoài chở nhau trên một chiếc xe máy khi đến khúc cua gấp đã mất lái đổ ra đường, trượt sang lề đường ngược chiều. Ngay lúc này ở hướng ngược chiều một chiếc xe tải đi tới. May mắn lái xe tải kịp thời phanh và dừng lại. Sau cú trượt ngã, hai người nước ngoài dừng lại trước đầu xe tải. Hai nạn nhân có thể tự đứng dậy.
Kỹ năng lái xe: Tại các đoạn đường đèo dốc có khúc cua, người điều khiển phương tiện cần giảm tốc độ và duy trì tốc độ phù hợp để có thể kịp phản ứng trước tình huống bất ngờ. Một kỹ năng để duy trì tốc độ thấp là phanh động cơ, áp dụng trên tất cả các loại xe từ hai bánh tới bốn bánh. Đặc biệt khi quan sát thấy đường có dấu hiệu trơn trượt như trong video cần đặc biệt lưu ý hơn khi vào cua.
Tại Hà Giang (cũ) có rất nhiều đoạn đường đèo dốc nguy hiểm, ngay cả người bản địa tại đây cũng khó khăn khi di chuyển. Đối với khách du lịch nhất là người nước ngoài không quen địa hình, không quen sử dụng xe máy tại Việt Nam tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cao.
