“Họ sử dụng tên lửa phòng không vác vai với đầu dò tầm nhiệt và cần có may mắn để bắn được mục tiêu. Iran đã bắn trúng tiêm kích, quả đạn bị hút vào động cơ”, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng ngày 6/4, đề cập vụ chiến đấu cơ hạng nặng F-15E bị bắn hạ ở Iran trước đó vài ngày.
Đây là lần đầu Washington lên tiếng về vũ khí được Tehran sử dụng trong sự việc, trong khi giới chức Iran chưa công bố mẫu tên lửa đã bắn hạ chiếc F-15E.
Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS), có trụ sở tại Anh, hồi năm 2025 công bố báo cáo cho thấy quân đội Iran sở hữu nhiều loại tên lửa phòng không vác vai trong biên chế, dù không nêu rõ số lượng. Trong số này, những mẫu cũ nhất được trang bị là 9K32 Strela-2 và 9K34 Strela-3.
9K32 Strela-2 là tên lửa phòng không vác vai đầu tiên của Liên Xô, được đưa vào trang bị năm 1968 và sản xuất với số lượng lớn sau đó hai năm. Mẫu Strela-2 nguyên bản có tầm bắn 3,7 km và trần bay 1,5 km, sử dụng đầu dò hồng ngoại chì sulfua không được làm mát và hoạt động theo nguyên lý điều chế biên độ (AM), kèm đầu đạn nổ văng mảnh nặng gần 1,2 kg.
Những hạn chế về tính năng kỹ chiến thuật của Strela-2 thúc đẩy Liên Xô phát triển biến thể nâng cấp Strela-2M, với tầm bắn 4,2 km và trần bay 2,3 km, cùng đầu dò cải tiến để nâng cao khả năng đối phó mục tiêu bay nhanh.
9K34 Strela-3 là phiên bản nâng cấp sâu hơn, được đưa vào biên chế quân đội Liên Xô năm 1974. Tên lửa có tầm bắn 4,1 km, trần bắn 2,3 km, sử dụng đầu dò hồng ngoại kiểu mới, hoạt động dựa trên nguyên lý điều chế tần số (FM) và được làm mát bằng khí nitơ.
Phương pháp này giúp đầu dò Strela-3 ít chịu ảnh hưởng bởi mồi nhiệt và các hệ thống gây nhiễu hồng ngoại hơn nhiều so với đầu dò của Strela-2.
Theo IISS, Iran còn biên chế dòng 9K338 Igla-S, phiên bản hiện đại nhất của tên lửa phòng không vác vai Igla, được biên chế cho quân đội Nga từ năm 2004.
Biến thể này đạt tầm bắn 6 km và mang đầu đạn nổ định hướng văng mảnh nặng 2,5 kg, vượt trội hơn nhiều so với những phiên bản Igla trước đó. Đầu dò hồng ngoại hai phổ của Igla-S có độ nhạy cao, đạt hiệu quả với các mục tiêu phát ra ít nhiệt, đồng thời cải thiện đáng kể khả năng đối phó mồi bẫy và những hệ thống gây nhiễu hồng ngoại vào thời điểm nó ra mắt.
Giới chuyên gia phương Tây đánh giá Igla-S là mối đe dọa nghiêm trọng với các phi cơ bay thấp và tên lửa hành trình hiện đại.
Tờ Financial Times cho biết Iran hồi cuối năm 2025 bí mật ký thỏa thuận mua 500 ống phóng và 2.500 đạn 9M336 của tổ hợp tên lửa vác vai 9K333 Verba hiện đại nhất do Nga sản xuất, dự kiến tiếp nhận trong vòng 3 năm. Không rõ Iran đã tiếp nhận bao nhiêu ống phóng và đạn trước khi xung đột bùng phát hồi cuối tháng 2.
Tổ hợp Verba được quân đội Nga biên chế từ năm 2014, dần thay thế mẫu Igla. Tên lửa sử dụng đầu dò quang học đa phổ, với ba cảm biến riêng biệt để thu nhận tín hiệu tia tử ngoại, cận hồng ngoại và trung hồng ngoại, tăng thêm một cảm biến so với dòng Igla-S.
Điều này giúp tên lửa Verba phân biệt mục tiêu với mồi bẫy tốt hơn, đồng thời hạn chế hiệu quả của những biện pháp đối phó như đèn hồng ngoại và bộ phát laser.
Tên lửa có thể tiêu diệt mục tiêu ở khoảng cách 6,5 km và độ cao 4,5 km. Đầu đạn nổ mảnh nặng 1,5 kg đủ sức tiêu diệt nhiều loại trực thăng, máy bay hạng nhẹ và phi cơ không người lái. Nhà sản xuất cho biết Verba còn có thể tích hợp với hệ thống nhận diện địch – ta bên ngoài để hạn chế nguy cơ bắn nhầm đồng đội, vốn là một trong những nhược điểm của tên lửa dùng đầu dò hồng ngoại.
Ngoài vũ khí nhập khẩu, lực lượng vũ trang Iran còn được trang bị các mẫu tên lửa vác vai nội địa thuộc dòng Misagh, được cho là sao chép từ dòng QW-1/1M và QW-18 do Trung Quốc sản xuất.
Phiên bản mới nhất là Misagh-3 được ra mắt năm 2017, có tầm bay 5 km, trần bắn 4 km và mang đầu đạn nổ mạnh nặng 1,4 kg. Thông tin về đầu dò của Misagh-3 không được tiết lộ, nhưng tên lửa QW-18 Trung Quốc sử dụng đầu dò hồng ngoại hai phổ tương tự dòng Igla-S.
Quả đạn cũng được lắp ngòi nổ cận đích laser với tầm quan sát 360 độ, giúp kích nổ ngay khi đến gần mục tiêu. Cơ chế này có độ chính xác và khả năng kháng nhiễu vượt trội so với ngòi nổ cận đích dùng sóng vô tuyến, phù hợp khi đối phó những mục tiêu tốc độ cao và thời gian tiếp cận rất ngắn.
Nhờ dễ vận hành, tính cơ động cao và khó bị phát hiện, tên lửa vác vai vẫn là vũ khí phòng không nguy hiểm trong chiến tranh hiện đại. Chúng đặc biệt hiệu quả khi đối phó mục tiêu bay thấp, như chiến đấu cơ phải hạ độ cao để yểm trợ lực lượng mặt đất hoặc sử dụng vũ khí dẫn đường bằng laser.
Behnam Ben Taleblu, giám đốc cấp cao về chương trình Iran tại Quỹ Phòng vệ Dân chủ (FDD) có trụ sở tại Mỹ, cho biết vào thời điểm tiêm kích F-15E bị hạ, không quân Mỹ đang hoạt động thấp hơn bình thường.
Tiêm kích đa năng F-15E Mỹ bị bắn rơi trong lúc làm nhiệm vụ chiến đấu ở Iran hôm 3/4, tổ lái hai người nhảy dù xuống khu vực miền nam Iran. Một cường kích A-10 cũng bị Iran bắn hạ sau đó vài giờ, khi đang yểm trợ lực lượng tìm kiếm cứu hộ.
Reuters dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên cho biết các đơn vị đặc nhiệm đã phá hủy 6 máy bay, gồm hai vận tải cơ MC-130J và 4 trực thăng, trước khi rời đi để ngăn chúng rơi vào tay Iran. Trong khi đó, quân đội Iran tuyên bố lực lượng nước này đã bắn hạ hai trực thăng và một máy bay vận tải C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công Mỹ.
Theo CNN, nếu tính cả chiếc F-15E bị bắn rơi, quân đội Mỹ đã chịu thiệt hại hàng trăm triệu USD chỉ vì một tên lửa phòng không vác vai trị giá vài nghìn USD.
Phạm Giang (Theo CNN, National Interest, Financial Times)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/nhung-mau-ten-lua-co-the-giup-iran-ban-roi-tiem-kich-f-15e-my-5059629.html
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ký quyết định phê chuẩn Công ước Hà Nội
Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao, ngày 7-4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký quyết định phê chuẩn Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội).
Công ước về chống tội phạm mạng, điều ước quốc tế đầu tiên của Liên hợp quốc, được đặt tên theo một địa danh của Việt Nam, là dấu mốc lịch sử trong tiến trình hội nhập quốc tế của Việt Nam, cho thấy năng lực và vị thế của Việt Nam trong giải quyết các vấn đề chung của cộng đồng quốc tế.
Trong vai trò chủ nhà, Việt Nam đã phối hợp với Liên hợp quốc tổ chức thành công Lễ mở ký Công ước tại Hà Nội vào tháng 10-2025, với sự tham gia của lãnh đạo, đại diện cấp cao của hơn 110 quốc gia và tổ chức quốc tế.
Trong đó 72 quốc gia đã chính thức ký công ước để tiếp tục là cầu nối thúc đẩy đối thoại, hợp tác và xây dựng lòng tin trong cộng đồng quốc tế về các vấn đề liên quan đến an ninh mạng và quản trị không gian mạng.
Việc nhanh chóng hoàn thành thủ tục phê chuẩn, qua đó trở thành quốc gia đầu tiên ở Đông Nam Á và quốc gia thứ hai trên thế giới là thành viên chính thức của Công ước Hà Nội, thể hiện cam kết mạnh mẽ và nhất quán của Việt Nam trong việc đề cao luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc và chủ nghĩa đa phương.
Với tư cách thành viên chính thức, Việt Nam có thể đóng góp thực chất hơn vào tiến trình xây dựng và phát triển khuôn khổ pháp lý quốc tế trên không gian mạng.
Công ước Hà Nội là cơ sở pháp lý quốc tế quan trọng để Việt Nam tăng cường hiệu quả phòng ngừa, phát hiện, điều tra và xử lý tội phạm mạng, đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng.
Đây đồng thời là động lực quan trọng cho việc hoàn thiện hệ thống pháp luật trong nước, bảo đảm sự tương thích với các tiêu chuẩn và nghĩa vụ quốc tế, đồng thời nâng cao năng lực thể chế, kỹ thuật và nguồn nhân lực trong phòng, chống tội phạm mạng.
Đại sứ Anh và Trung Quốc cảm ơn những đóng góp của Thủ tướng Phạm Minh Chính
Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao, chiều 6-4, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tiếp Đại sứ Anh tại Việt Nam Iain Frew.
Thủ tướng khẳng định Việt Nam coi trọng tăng cường quan hệ với Anh, hoan nghênh sự đóng góp tích cực của Anh tại khu vực, sự phối hợp giữa hai nước trong khuôn khổ ASEAN, Liên hợp quốc.
Ông hoan nghênh việc hai nước đã thiết lập khuôn khổ đối tác cao nhất - Đối tác chiến lược toàn diện nhân chuyến thăm chính thức Anh của Tổng Bí thư Tô Lâm.
Ông cũng gửi lời cảm ơn Chính phủ Anh hỗ trợ Việt Nam vắc xin trong dịch bệnh COVID-19, giúp Việt Nam khắc phục hậu quả bão lụt và hợp tác về ứng phó biến đổi khí hậu,...
Thủ tướng cho rằng dư địa hợp tác hai nước vẫn còn rất lớn và đề nghị hai bên tăng cường hợp tác toàn diện. Trong đó đặc biệt là các lĩnh vực thương mại - đầu tư, tài chính, giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ, quốc phòng - an ninh, chuyển đổi năng lượng và ứng phó biến đổi khí hậu, văn hóa, du lịch và giao lưu nhân dân.
Thủ tướng đề nghị Vương quốc Anh tạo thuận lợi về thị thực cho công dân Việt Nam, trước mắt là miễn thị thực cho người mang hộ chiếu ngoại giao.
Trân trọng cảm ơn Thủ tướng Phạm Minh Chính dành thời gian tiếp, Đại sứ Iain Frew đánh giá cao những thành tựu phát triển kinh tế - xã hội, đối ngoại của Việt Nam trong bối cảnh những thách thức do tình hình thế giới và khu vực đặt ra.
Đại sứ khẳng định phía Anh sẵn sàng đóng góp vào nỗ lực thực hiện mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam thời gian tới, nhất là chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, chuyển đổi năng lượng.
Ông Iain Frew cảm ơn cá nhân Thủ tướng Phạm Minh Chính đã luôn đồng hành và đưa ra những định hướng cụ thể cho việc thúc đẩy mạnh mẽ quan hệ Việt Nam - Anh thời gian qua.
Đại sứ nhất trí sẽ tích cực phối hợp với các bộ, ngành Việt Nam thúc đẩy triển khai hiệu quả các nội hàm khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện và kết quả chuyến thăm Anh của Tổng Bí thư Tô Lâm.
Nhất trí với đề xuất của Thủ tướng về việc tiếp tục tăng cường trao đổi đoàn các cấp, đặc biệt là cấp cao trên tất cả các kênh nhằm tăng cường tin cậy chính trị.
Anh sẽ tiếp tục hợp tác, hỗ trợ Việt Nam phát triển trung tâm tài chính quốc tế. Bên cạnh đó nhất trí mở rộng hợp tác đào tạo giữa các trường đại học hai nước, và thúc đẩy đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai ở trường học tại Việt Nam.
Qua đó góp phần tăng cường hợp tác văn hóa và giao lưu nhân dân, tạo thuận lợi để cộng đồng người Việt Nam tại Anh hội nhập tốt, đóng vai trò cầu nối hữu nghị và góp phần thúc đẩy hợp tác hai nước.
Trước đó chiều 5-4 tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tiếp Đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam Hà Vĩ.
Trong không khí hữu nghị, chân thành và cởi mở, Thủ tướng Phạm Minh Chính và Đại sứ Trung Quốc Hà Vĩ đã điểm lại những tiến triển tích cực của quan hệ Việt - Trung giai đoạn vừa qua.
Nhấn mạnh tình hữu nghị truyền thống và chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước, Chính phủ Việt Nam trong việc ưu tiên hàng đầu quan hệ hữu nghị, hợp tác với Trung Quốc, Thủ tướng mong muốn hai nước tiếp tục tăng cường đoàn kết, củng cố tin cậy, đẩy mạnh hợp tác toàn diện, hỗ trợ lẫn nhau cùng phát triển.
Về phần mình, Đại sứ Hà Vĩ chuyển lời thăm hỏi thân thiết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình, Thủ tướng Lý Cường, Ủy viên trưởng Nhân đại Triệu Lạc Tế, Chủ tịch Chính hiệp Vương Hộ Ninh đến Tổng Bí thư Tô Lâm và các lãnh đạo chủ chốt Việt Nam.
Ông nhiệt liệt chúc mừng những thành tựu phát triển quan trọng của Việt Nam trong 5 năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và sự quản lý điều hành quyết liệt, hiệu quả của Chính phủ, Thủ tướng.
Đại sứ Hà Vĩ cảm ơn và đánh giá cao tâm huyết và những đóng góp rất quan trọng của Thủ tướng Phạm Minh Chính cho quan hệ song phương.
Về hợp tác thời gian tới, Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị hai bên nỗ lực thúc đẩy thương mại song phương theo hướng cân bằng, lành mạnh, bền vững.
Trong đó đề nghị mở cửa tối đa cho hàng nông thủy sản và chăn nuôi của Việt Nam, tạo đột phá về kết nối hạ tầng chiến lược, ưu tiên cao cho hợp tác đường sắt nhằm kết nối 2 nước với khu vực Đông Nam Á, Trung Á, châu Âu.
Ngoài ra thúc đẩy hơn nữa hợp tác về năng lượng, tài chính, ngân hàng cũng như tăng cường hợp tác văn hóa, du lịch, tạo thuận lợi về xuất nhập cảnh cho du khách của hai bên.
Bày tỏ tán thành và đánh giá cao các ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Phạm Minh Chính, Đại sứ Hà Vĩ khẳng định Đảng và Nhà nước Trung Quốc hết sức coi trọng và dành ưu tiên cao quan hệ với Việt Nam trong chính sách ngoại giao láng giềng.
Trung Quốc sẵn sàng cùng Việt Nam duy trì trao đổi chiến lược cấp cao thường xuyên, không ngừng làm sâu sắc hơn nữa hợp tác thực chất trên các lĩnh vực, góp phần đưa quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện, Cộng đồng chia sẻ tương lai Trung Quốc - Việt Nam có ý nghĩa chiến lược phát triển lên tầm cao mới.