Vài ngày sau khi Iran phong tỏa eo biển Hormuz, hai cửa hàng bán xe máy điện ở Pakistan cách đó 1.400 km, bất ngờ đắt khách. Haseeb Bhatti, người chuyên độ chế xe máy chạy xăng thành xe chạy bằng pin ở thành phố Rawalpindi, cho biết doanh số bán hàng tháng trước tăng vọt 70%.
Tương tự, Ali Gohar Khan, chủ cửa hàng xe máy điện đã hoạt động được 7 năm, chứng kiến doanh số tăng kỷ lục. “Mọi người lo có thể không thể mua được xăng trong tương lai gần”, ông nói.
Nguyên nhân do xung đột Trung Đông đẩy giá nhiên liệu toàn cầu tăng vọt, làm trầm trọng thêm tình hình lạm phát và suy thoái kinh tế hậu đại dịch ở Pakistan. Nước này nhập khẩu gần như toàn bộ dầu mỏ qua eo biển Hormuz và có 30 triệu xe 2-3 bánh chạy xăng, loại phương tiện giao thông đang chiếm ưu thế.
Tin đồn thiếu xăng lan rộng, bất chấp chính phủ tuyên bố đảm bảo nguồn cung. Sau đợt tăng giá 18% tuần trước, hộ gia đình Pakistan trung bình hiện phải trả 31% thu nhập hàng ngày cho một lít xăng, theo nền tảng dữ liệu Global Petrol Prices và Our World in Data.
“Lương tháng của tôi là 30.000 rupee (khoảng 107 USD), hầu như không đủ trang trải chi phí cho gia đình 6 người. Làm sao tôi có thể đổ đầy bình?, Zahoor Ahmed, nhân viên bảo vệ ở thành phố Karachi, cho biết.
Từ những người đi làm đến sinh viên đại học, ngày càng nhiều người chuyển sang xe điện. “Với tình hình lạm phát và giá nhiên liệu hiện nay, tôi đã tự mình mua chiếc xe điện”, cô Mehvish Qureshi, một luật sư ở Hyderabad, cho biết.
Trước đó, vào năm ngoái, giá xăng tăng đã đẩy doanh số bán xe điện ở Pakistan lên gần 3 lần, đạt 90.000 chiếc, chiếm 5% tổng số xe hai bánh bán ra, theo dữ liệu từ công ty tư vấn Renewables First.
Năm nay, xe điện lần đầu tiên chiếm hơn 10% doanh số xe hai bánh hàng tháng, theo Talha Khan, Giám đốc điều hành Orko. Ông dự đoán doanh số sẽ còn tăng tốc vì việc đổ xăng có thể tốn kém gấp 10 lần so với sạc điện.
Một chiếc xe máy điện điển hình ở nước này giá khoảng 250.000 rupee (895 USD) – hơn một nửa thu nhập bình quân đầu người Pakistan hàng năm và cao hơn 56% mẫu Honda CD 70 chạy xăng phổ biến, giá khoảng 160.000 rupee (570 USD).
Để kích cầu, chính phủ triển khai kế hoạch Điện khí hóa phương tiện giao thông Pakistan (PAVE), hiệu lực từ tháng 2, cung cấp trợ cấp cho 20% giá xe điện 2-3 bánh và trả góp không lãi suất phần còn lại.
Cố vấn Bộ Tài chính Adnan Pasha cho biết đã có khoảng 270.000 đơn đăng ký, gần gấp 7 lần mục tiêu giai đoạn đầu của PAVE, dự kiến kết thúc vào tháng 6. Tổng cộng, chính phủ đặt mục tiêu trợ giá cho 2 triệu xe điện trong vòng 5 năm. “Việc điện khí hóa chỉ 2 triệu xe có thể giúp tiết kiệm gần nửa tỷ USD mỗi năm tiền nhập khẩu lượng nhiên liệu”, ông Pasha, chỉ ra.
Nguồn năng lượng mặt trời dồi dào cũng là yếu tố thuận lợi. Nhiều gia đình ồ ạt lắp các tấm pin mặt trời Trung Quốc tại nhà, sau khi giá điện tăng năm 2023. Giờ đây, chính phủ muốn tận dụng sự bùng nổ này để thúc đẩy xe điện. “Dùng năng lượng mặt trời có thể giảm chi phí điện tại trạm sạc và sạc tại nhà trở nên tiết kiệm hơn”, ông Pasha nói.
Ammar Habib, cố vấn của Bộ trưởng Năng lượng Pakistan, cho rằng xe điện cũng “rất tốt cho lưới điện”, vì nhu cầu cắm sạc giúp góp phần giải quyết lượng điện mặt trời dư thừa ban ngày.
Các hãng xe máy điện Trung Quốc như Yadea, Jinpeng, cùng xe đạp điện lắp ráp nội địa từ pin và linh kiện của AIMA và Sunra, đang tranh thủ đáp ứng nhu cầu. Với ôtô, BYD đã hợp tác HUBCO Green của Pakistan xây dựng trạm sạc. Ông Pasha nói chính phủ dự kiến duy trì chính sách giảm 45% giá điện cho hạ tầng này.
Ông Ahtasam Ahmad, Trưởng bộ phận tài chính năng lượng tại Renewables First, lưu ý thiếu hụt hạ tầng trạm sạc và trình độ chuyên môn kỹ thuật tại chỗ có thể cản trở quá trình chuyển đổi xe điện của Pakistan.
Chuyên gia này cho rằng các thương hiệu bán xe điện ở Pakistan cần củng cố mạng lưới hậu mãi, bảo trì, vì đường sá nước này nhiều ổ gà. Ở láng giềng Ấn Độ, xe máy điện hư hỏng vì di chuyển trên đường xuống cấp đang thiếu chỗ sửa chữa.
Trong thư gửi cổ đông thường niên ngày 6/4, CEO JPMorgan Jamie Dimon dự báo bức tranh tích cực về nền kinh tế Mỹ khi bước sang năm 2026. Các đợt cắt giảm thuế và nới lỏng quy định kiểm soát, chương trình nghị sự thân thiện với doanh nghiệp của Tổng thống Donald Trump cùng đạo luật chi tiêu của đảng Cộng hòa dự kiến tạo thêm 300 tỷ USD cho kinh tế Mỹ năm nay, giúp GDP tăng khoảng 1%. Bên cạnh đó, các khoản đầu tư lớn cho AI và công nghệ liên quan sẽ thúc đẩy năng suất của Mỹ.
Dimon cho biết kinh tế Mỹ hiện vững hơn so với những năm trước, giúp họ phần nào chống lại các rủi ro đang hình thành trên toàn cầu, đặc biệt là từ chiến sự Trung Đông. Tuy nhiên, ông cho rằng "điều đó không đồng nghĩa nguy cơ suy thoái biến mất".
Chiến sự với Iran đã kéo dài hơn một tháng, làm tăng nguy cơ xảy ra các cú sốc lớn với giá dầu, hàng hóa. Điều này cũng có thể làm thay đổi chuỗi cung ứng toàn cầu, tương tự những gì xảy ra sau dịch Covid-19. Và cũng như 2021-2023, thế giới có thể đối mặt thêm một giai đoạn lạm phát cao kéo dài và lãi suất tăng mạnh khi Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) cùng các ngân hàng trung ương khác phải kiểm soát giá cả.
Dimon gọi lạm phát và lãi suất tăng là "kẻ phá đám bữa tiệc", có thể khiến thị trường chứng khoán đi xuống trong năm nay. Ông cũng cảnh báo dù vẫn vững mạnh, nền kinh tế Mỹ lại phụ thuộc vào tăng trưởng và thị trường chứng khoán để duy trì động lực. Nếu những yếu tố này đảo chiều, các rủi ro hiện tại có thể trở thành vấn đề lớn.
Ví dụ, nợ chính phủ ở mức cao vẫn có thể kiểm soát được nếu GDP duy trì tăng trưởng tốt và lãi suất tương đối thấp. Tuy nhiên, khoản nợ này có thể biến thành khủng hoảng trong tương lai nếu không được quản lý hợp lý.
Dimon cho rằng giá cổ phiếu hiện ở mức cao một phần do biến động toàn cầu. Chứng khoán Mỹ vẫn được coi là tài sản trú ẩn an toàn, nhưng trong quá khứ, Mỹ vẫn không tránh khỏi rơi vào suy thoái và thị trường giá xuống. Thị trường xấu còn có thể khiến nhà đầu tư hoảng loạn, tạo ra vòng lặp tiêu cực.
"Bản chất con người không thay đổi. Tâm lý và niềm tin có thể biến động rất nhanh và chi phối thị trường. Giá tài sản giảm có thể nhanh chóng đảo chiều tâm lý và khiến nhà đầu tư chuyển sang nắm giữ tiền mặt", Dimon kết luận.
JPMorgan hiện là ngân hàng lớn nhất Mỹ về quy mô tài sản. Dimon cũng là người có tiếng nói tại Wall Street. Dù vậy, ông nổi tiếng thận trọng, thường xuyên đưa ra cảnh báo về rủi ro suy thoái, lạm phát và lãi suất cao, đặc biệt với Mỹ.
Theo số liệu của Cục Hải quan (Bộ Tài chính), tháng 3 Việt Nam nhập khẩu gần 1,2 triệu tấn xăng dầu các loại, tương đương 1,46 tỷ USD. Mức này tăng gần 13% về lượng và hơn 94% trị giá so với tháng 2.
Lũy kế 3 tháng đầu năm, cả nước nhập gần 3,4 triệu tấn xăng dầu, tương đương hơn 2,9 tỷ USD. Sản lượng nhập về tăng gần gấp rưỡi so với cùng kỳ năm ngoái.
Lượng dầu thô nhập khẩu giảm 15% so với cùng kỳ, đạt hơn 3,1 triệu tấn trong quý I, tương đương gần 1,7 tỷ USD.
Theo các doanh nghiệp đầu mối, giá trị nhập khẩu tăng mạnh chủ yếu do giá xăng dầu thế giới đi lên khi xung đột Trung Đông leo thang từ cuối tháng 2, gây áp lực lên nguồn cung. Các đơn vị đẩy mạnh nhập khẩu và đa dạng nguồn để tránh thiếu hụt xăng dầu trong nước.
Tại phiên thảo luận kinh tế xã hội ngày 10/4, Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng cho biết Bộ Công Thương cho biết cơ quan này đã xây dựng các kịch bản ứng phó. Hai nhà máy lọc dầu trong nước là Dung Quất và Nghi Sơn đủ nguyên liệu để sản xuất đến hết tháng 4. Nguồn cung xăng dầu trong nước có thể đảm bảo cho sản xuất và tiêu dùng hết tháng này. Hiện mức dự trữ xăng dầu trong nước đã tăng từ 15 lên 26 ngày.
Ông Hùng cho hay Việt Nam duy trì được giá xăng, dầu diesel thấp hơn mức bình quân của thế giới là 1,3 USD mỗi lít, tương ứng khoảng 35.000 đồng. Giá xăng RON 95-III hiện bình quân 23.000-24.000 đồng một lít. Trong khi đó, một số nước trong khu vực vẫn khó khăn vì đứt gãy chuỗi cung ứng.
Theo Nghị quyết được Quốc hội thông qua sáng 12/4, các loại thuế với xăng dầu gồm bảo vệ môi trường, giá trị gia tăng (VAT), tiêu thụ đặc biệt được giảm về 0 tới hết tháng 6.
Dù vậy, các đại biểu Quốc hội khi thảo luận về kinh tế xã hội đều cho rằng Việt Nam cần sớm xây kho dự trữ xăng dầu quốc gia bởi đây là "bảo hiểm cho nền kinh tế". Chính phủ cho biết Việt Nam đặt mục tiêu hình thành hệ thống kho dự trữ xăng dầu ít nhất 90 ngày nhập khẩu tới 2030.
DatVietVAC cho biết đang xây dựng kế hoạch IPO (phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng) trong năm 2026, đồng thời tập trung vào mô hình phát triển dựa trên tài sản sở hữu trí tuệ (IP). Thông tin được ông Đinh Bá Thành, Chủ tịch sáng lập kiêm CEO doanh nghiệp, chia sẻ tại một sự kiện được tổ chức tại TP.HCM ngày 10-4.
Theo công bố, năm 2025 DatVietVAC ghi nhận doanh thu 3.225 tỉ đồng, EBIT (lợi nhuận trước lãi vay và thuế) đạt 445 tỉ đồng và lợi nhuận sau thuế (NPAT) đạt 380 tỉ đồng. Kế hoạch năm 2026 đặt mục tiêu doanh thu 3.382 tỉ đồng, lợi nhuận sau thuế 420 tỉ đồng, tỉ lệ chi trả cổ tức 15%.
Ông Đinh Bá Thành cho biết doanh nghiệp định hướng phát triển nội dung gắn với khai thác IP (tài sản sở hữu trí tuệ, như chương trình, âm nhạc, nghệ sĩ...), trong đó nội dung không chỉ dừng ở sản xuất mà còn được khai thác thương mại. Theo ông, việc đánh giá doanh nghiệp cần dựa trên các yếu tố như khả năng tạo IP, khai thác giá trị IP, mở rộng quy mô và thương mại hóa.
Bên lề sự kiện, ông Phan Đăng Hưng - Giám đốc bộ phận chiến lược và phát triển của Đất Việt VAC - cho biết năm 2025 lợi nhuận sau thuế khoảng 380 tỉ đồng, tăng 12% so với cùng kỳ. Vốn chủ sở hữu ở mức trên 1.000 tỉ đồng, tương ứng tỉ suất sinh lời trên vốn (ROE) khoảng 38%.
Cơ cấu doanh thu gồm hai mảng chính là mảng sản xuất, sở hữu nội dung (mảng nội dung) và dịch vụ truyền thông - quảng cáo, mỗi mảng chiếm khoảng 50% doanh thu.
Trong đó, mảng nội dung đóng góp khoảng 1.600 tỉ đồng, bao gồm các chương trình như "anh trai say hi", "em xinh say hi", "2 ngày 1 đêm", cùng hoạt động tổ chức concert và khai thác nghệ sĩ.
Phần còn lại đến từ mảng còn lại với hoạt động tư vấn và triển khai cho các doanh nghiệp như Unilever, Pepsi, Masan.
Chia sẻ về kế hoạch IPO, ông Phan Đăng Hưng cho biết thời điểm triển khai sẽ phụ thuộc vào hai yếu tố chính. Thứ nhất là điều kiện thị trường, bao gồm diễn biến chung của thị trường chứng khoán và mức độ quan tâm của nhà đầu tư. Thứ hai là tiến độ hoàn tất các thủ tục pháp lý theo quy định của cơ quan quản lý.
Theo ông Hưng, trong bối cảnh thị trường chứng khoán được kỳ vọng duy trì xu hướng tích cực, cùng với các chính sách thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa, doanh nghiệp đánh giá năm 2026 là thời điểm phù hợp để thực hiện kế hoạch IPO. Tuy nhiên, quyết định cụ thể vẫn sẽ được cân nhắc dựa trên diễn biến thực tế của thị trường.
Liên quan định hướng hoạt động, ông Đào Văn Kính - Phó chủ Tịch HĐQT DatVietVAC, cho biết công ty sẽ tiếp tục đa dạng hóa nội dung nhằm mở rộng tệp khán giả. Bên cạnh nhóm khán giả trẻ, doanh nghiệp dự kiến phát triển thêm các nội dung dành cho trẻ em và nhóm trên 30 tuổi, qua đó mở rộng phạm vi tiếp cận.
Đồng thời, doanh nghiệp đặt trọng tâm vào việc tối ưu khai thác các IP, đặc biệt trong lĩnh vực âm nhạc và giải trí.
Các nội dung này không chỉ được khai thác ở dạng chương trình mà còn mở rộng sang các hoạt động như tổ chức concert, phát hành sản phẩm phái sinh và các hình thức thương mại khác, nhằm tạo thêm nguồn thu và kéo dài vòng đời khai thác nội dung trong dài hạn.
