Bằng chứng nghiên cứu cho thấy bệnh nhân ung thư từng có các triệu chứng ở bụng trước khi được chẩn đoán. Điều đáng lưu ý là ung thư không phải lúc nào cũng gây đau dữ dội. Nhiều trường hợp chỉ là cảm giác âm ỉ, khó chịu nhẹ nên dễ bị phớt lờ, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Chính vì vậy, nhận diện sớm những kiểu đau bụng bất thường là rất quan trọng. Dưới đây là những dạng đau bụng có thể liên quan đến ung thư.
Đau âm ỉ vùng trên rốn là kiểu đau rất dễ bị nhầm với các vấn đề tiêu hóa thông thường như đầy hơi, khó tiêu hoặc viêm dạ dày. Tuy nhiên, nếu cơn đau kéo dài nhiều tuần hoặc lặp lại thường xuyên thì người mắc không nên xem nhẹ.
Ung thư dạ dày có thể gây đau vùng bụng trên kèm cảm giác khó tiêu, đầy bụng. Đặc điểm của kiểu đau này là không rõ ràng, không dữ dội nhưng dai dẳng, khiến người bệnh thường chủ quan hoặc tự điều trị bằng thuốc dạ dày thông thường.
Nguyên nhân cơn đau là khi phát triển trong dạ dày, khối u gây viêm niêm mạc và làm rối loạn hoạt động co bóp. Điều này kích thích các dây thần kinh nội tạng, tạo ra cảm giác đau âm ỉ, khó xác định chính xác vị trí.
Các chuyên gia khuyến cáo người mắc nên khám nếu cơn đau kéo dài trên 2 – 3 tuần, không cải thiện khi dùng thuốc hoặc đi kèm các dấu hiệu như chán ăn, sụt cân, mau no sau khi ăn.
Đây là kiểu đau cần đặc biệt chú ý vì có thể liên quan đến ung thư đại trực tràng. Nhiều người có xu hướng bỏ qua vì nghĩ rằng chỉ là rối loạn tiêu hóa tạm thời.
Nếu đau bụng đi kèm với táo bón hoặc tiêu chảy kéo dài, thay đổi hình dạng phân hoặc cảm giác đi ngoài không hết, thì đó có thể là dấu hiệu bất thường. Nguyên nhân là do khối u trong đại tràng có thể làm hẹp bên trong ruột, khiến phân khó di chuyển và gây táo bón. Ngược lại, khối u cũng có thể kích thích niêm mạc ruột, dẫn đến tiêu chảy. Trong một số trường hợp, phân có thể trở nên nhỏ, dẹt hoặc có lẫn máu.
Đau vùng bụng dưới, đặc biệt ở phụ nữ, thường bị nhầm với đau do kinh nguyệt hoặc rối loạn tiêu hóa. Tuy nhiên, nếu cơn đau xuất hiện thường xuyên và không liên quan đến kinh nguyệt thì cần nghĩ đến khả năng bệnh lý khác, trong đó có ung thư buồng trứng.
Khối u buồng trứng khi phát triển có thể chèn ép các cơ quan xung quanh như bàng quang hoặc ruột. Ngoài ra, khối u còn có thể gây tích tụ dịch trong ổ bụng, làm tăng áp lực và gây đau lan ra vùng lưng hoặc hông.
Mọi người nên chú ý nếu cơn đau xảy ra thường xuyên, kèm theo các dấu hiệu như đầy bụng, nhanh no, tiểu nhiều hoặc cảm giác khó chịu kéo dài, theo Healthline.
TP HCM ghi nhận 940 trẻ mắc bệnh tay chân miệng trong tuần qua, tăng 42,7% so với trung bình 4 tuần trước đó, nâng tổng số ca mắc từ đầu năm vượt 9.100. Theo dữ liệu giám sát, chủng virus EV71 hiện chiếm 56% mẫu bệnh phẩm, với sự xuất hiện của biến thể C1 mang độc lực cao và có khả năng "né miễn dịch", khiến trẻ dù từng mắc tay chân miệng vẫn có nguy cơ tái nhiễm.
BS.CK1 Võ Thành Luân, Phó Khoa Hồi sức tích cực Nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết chủng EV71 thường gây bệnh nặng hơn các chủng khác, tuy nhiên lại dễ bị bỏ sót vì trẻ nổi ban rất ít hoặc kín đáo. Nhiều trường hợp trẻ vào viện trong tình trạng nguy kịch, suy hô hấp, sốc tim mà không hề có hồng ban hay loét miệng rõ rệt.
Virus ít biểu hiện tổn thương da mà tấn công thẳng vào hệ thần kinh trung ương, gây tổn thương nghiêm trọng các cơ quan và tử vong nhanh chóng chỉ trong vòng 12-24 giờ. Hầu hết các trường hợp nhập viện trễ trong tình trạng nguy kịch đều ít nổi hồng ban hoặc nổi kín đáo dẫn đến bỏ sót bệnh.
Theo bác sĩ Luân, khi bệnh bắt đầu có dấu hiệu tác động lên hệ thần kinh, mỗi phút giây chậm trễ đều có thể ảnh hưởng đến tính mạng của trẻ. Phụ huynh cần đưa con mình đến ngay cơ sở y tế gần nhất nếu phát hiện các biểu hiện báo động sau, ngay cả khi không thấy hồng ban hay loét miệng:
Giật mình chới với là dấu hiệu báo động đỏ. Trẻ giật mình nẩy người khi bắt đầu ngủ hoặc ngay cả khi đang thức. Nếu tần suất 2 lần trong 30 phút, đây là tình trạng nguy hiểm.
Bên cạnh đó, cần cảnh giác khi trẻ sốt trên kéo dài hơn 48 giờ và không đáp ứng với các loại thuốc hạ sốt thông thường. Trẻ đi đứng loạng choạng, mất thăng bằng, run chi, tay chân yếu hoặc ngồi không vững. Trẻ nôn vọt, nôn nhiều lần trong ngày; quấy khóc dai dẳng, lừ đừ hoặc trằn trọc không yên.
Hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh tay chân miệng. Việc điều trị chủ yếu là hỗ trợ và can thiệp hồi sức tích cực tùy theo mức độ nặng. Nếu phát hiện sớm ở giai đoạn đầu, trẻ có cơ hội hồi phục tốt. Ngược lại, nếu chậm trễ do chủ quan, virus EV71 sẽ gây tổn thương não bộ và tim mạch không thể hồi phục. Trẻ sẽ rơi vào trạng thái sốc, tổn thương đa cơ quan, phù phổi cấp với nguy cơ tử vong rất cao hoặc để lại di chứng thần kinh nặng nề lâu dài.
Tay chân miệng lây truyền chủ yếu qua đường tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ người bệnh. Để bảo vệ trẻ, phụ huynh cần thực hiện nguyên tắc "3 sạch" theo khuyến cáo của Bộ Y tế, gồm bàn tay sạch, ăn uống sạch, môi trường sạch.
Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng cho cả trẻ và người chăm sóc. Ăn chín, uống sôi, tuyệt đối không dùng chung vật dụng cá nhân hay mớm thức ăn cho trẻ. Thường xuyên khử khuẩn bề mặt tiếp xúc và đồ chơi. Cách ly trẻ bệnh tại nhà tối thiểu 10-14 ngày đầu của bệnh.
"Cần ghi nhớ các dấu hiệu nguy hiểm, theo dõi sát và đưa trẻ nhập viện sớm ngay khi có bất kỳ dấu hiệu cảnh báo nào, kể cả khi không thấy hồng ban hay loét miệng", bác sĩ Luân nhấn mạnh.
ThS.BS Hồ Văn Hùng, Viện Thần kinh, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết chóng mặt thực chất là một rối loạn đa giác quan, liên quan đến sự phối hợp giữa hệ tiền đình, thị giác và cảm giác bản thể. Thống kê cho thấy cứ 10 người trên 60 tuổi thì có 3 người bị chóng mặt, tỷ lệ này tăng lên khoảng 50% ở nhóm trên 85 tuổi.
Bệnh nhân đến khám vì chóng mặt thường mô tả triệu chứng rất khác nhau. Người thấy mọi vật quay cuồng, đảo lộn; người có cảm giác bồng bềnh như đi trên mây; người lại chỉ đơn thuần là choáng váng, "xây xẩm mặt mày".
Chóng mặt là bệnh phổ biến phổ biến song không hề "đơn giản". Nguyên nhân có thể trải dài từ các rối loạn lành tính ở tai trong đến những tổn thương não bộ nguy hiểm. Việc phân loại nguyên nhân là yếu tố then chốt giúp xử trí đúng và kịp thời.
Nhóm nguyên nhân ngoại biên (thường lành tính nhưng gây khó chịu): Phổ biến nhất là sỏi tai (BPPV), khi các tinh thể nhỏ trong tai trong di chuyển bất thường, khiến người bệnh chóng mặt dữ dội khi thay đổi tư thế. Ngoài ra còn có bệnh Menière (kèm ù tai, giảm thính lực) và viêm dây thần kinh tiền đình sau nhiễm virus.
Nhóm nguyên nhân trung ương (cảnh báo nguy hiểm): Bao gồm các bệnh lý liên quan đến não như đột quỵ, thiếu máu não cục bộ, u não. Đáng lưu ý là migraine tiền đình - nguyên nhân gây chóng mặt kéo dài, thường gặp ở phụ nữ trung niên.
Bên cạnh đó, còn nhiều nguyên nhân dễ bị bỏ sót như rối loạn tuyến giáp, tác dụng phụ của thuốc ở người cao tuổi hoặc chóng mặt chức năng do căng thẳng, lo âu kéo dài.
PGS.TS Võ Hồng Khôi, Viện trưởng Viện Thần kinh, Bệnh viện Bạch Mai, cảnh báo tình trạng lạm dụng thuốc "hoạt huyết", thuốc tuần hoàn não khi chưa rõ nguyên nhân. Nhiều người cứ chóng mặt là tự ý dùng thuốc. Điều này rất nguy hiểm vì có thể làm lu mờ triệu chứng của đột quỵ hoặc u não, khiến việc chẩn đoán bị chậm trễ.
Theo ông, chẩn đoán đúng là yếu tố quyết định. Hiện nay, với các công cụ sàng lọc như HINTS, bác sĩ có thể phân biệt chóng mặt lành tính với đột quỵ ngay từ giai đoạn sớm - "thời điểm vàng" để can thiệp và cứu sống người bệnh. Điều trị hiện đại cũng không chỉ dừng ở thuốc, mà cần kết hợp phục hồi chức năng tiền đình và hỗ trợ tâm lý để xử lý tận gốc nguyên nhân.
Các chuyên gia khuyến cáo không nên chủ quan với triệu chứng chóng mặt. Nếu chóng mặt đi kèm đau đầu dữ dội, đau cổ gáy, yếu tay chân, mất thăng bằng hoặc nói khó, cần đến ngay cơ sở y tế. Thay vì tự ý dùng thuốc theo kinh nghiệm, người bệnh nên được thăm khám tại các cơ sở chuyên khoa để có chẩn đoán chính xác và điều trị phù hợp.
Ngủ trưa có thể mang lại nhiều lợi ích, nhưng nếu không đúng cách lại dễ ảnh hưởng đến giấc ngủ ban đêm, theo báo Hindustan Times.
Bác sĩ Chakkera Priyanka, chuyên khoa thần kinh tại Bệnh viện Kauvery (Ấn Độ), cho biết ngủ trưa là “con dao hai lưỡi”. Nếu ngủ hợp lý, cơ thể được phục hồi năng lượng; ngược lại, ngủ sai cách có thể làm rối loạn nhịp sinh học và gây mất ngủ về đêm.
Theo đó, một giấc ngủ trưa lý tưởng chỉ nên kéo dài khoảng 20 - 30 phút. Khoảng thời gian này giúp cải thiện sự tập trung, tăng tỉnh táo, nâng cao khả năng nhận thức và cải thiện tâm trạng mà không gây ảnh hưởng tiêu cực.
Ngược lại, ngủ trưa quá dài hoặc ngủ vào cuối buổi chiều có thể khiến cơ thể khó đi vào giấc ngủ ban đêm. Tình trạng này kéo dài sẽ làm xáo trộn nhịp sinh học, khiến ban đêm trằn trọc, buổi sáng mệt mỏi và ban ngày lại phụ thuộc nhiều hơn vào giấc ngủ trưa - tạo thành một vòng lặp khó kiểm soát.
Một số dấu hiệu cho thấy ngủ trưa đang gây hại gồm khó ngủ vào ban đêm, ban ngày uể oải, thiếu tỉnh táo và phải ngủ trưa mới có thể hoạt động bình thường.
Theo bác sĩ Priyanka, buồn ngủ quá mức ban ngày cũng có thể liên quan đến các vấn đề nghiêm trọng hơn như ngưng thở khi ngủ hoặc thiếu ngủ kéo dài, cần được thăm khám.
Bà Priyanka khuyến nghị nên ngủ trưa trước 15 giờ và giữ thời gian ngủ ngắn. Thói quen đi ngủ và thức dậy cần duy trì đều đặn mỗi ngày để ổn định nhịp sinh học.
Buổi tối cần hạn chế tiếp xúc với thiết bị điện tử và đảm bảo ngủ đủ 7 - 9 giờ.
Ngủ trưa đúng cách giúp cơ thể phục hồi năng lượng. Thói quen này vẫn có lợi khi kiểm soát tốt thời gian và thời điểm ngủ.