Chiều nay 5-4, ngày hội Tự tin vào lớp 10 diễn ra tại Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn ở đường 3 Tháng 2, phường Phước Thắng, TP.HCM (khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu cũ). Trong khuôn khổ ngày hội, nhiều học sinh, phụ huynh băn khoăn cách đăng ký và sắp xếp nguyện vọng khi phạm vi chọn trường được mở rộng nhưng cũng kéo theo không ít thay đổi.
ThS Nguyễn Võ Đăng Khoa – phó trưởng phòng Quản lý chất lượng giáo dục, Sở GD-ĐT TP.HCM – nhấn mạnh trong bối cảnh TP.HCM vừa sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, một trong những điểm học sinh và phụ huynh cần quan tâm hàng đầu là việc đăng ký và sắp xếp nguyện vọng.
Với học sinh đến từ khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ), việc sáp nhập đồng nghĩa với việc mở rộng phạm vi lựa chọn trường, nhưng cũng kéo theo những thay đổi trong cách đăng ký. Vì vậy, học sinh cần đặc biệt cân nhắc yếu tố khoảng cách địa lý, điều kiện đi lại và môi trường học tập khi đặt nguyện vọng, tránh tình trạng chọn trường quá xa hoặc không phù hợp với năng lực.
Thí sinh được đăng ký 3 nguyện vọng vào các trường THPT thường và phải sắp xếp theo thứ tự ưu tiên rõ ràng. Hệ thống sẽ xét tuyển theo thứ tự này và học sinh bắt buộc phải học theo nguyện vọng trúng tuyển cao nhất, không được quyền lựa chọn lại dù đủ điểm vào nhiều trường. Đây là nguyên tắc quan trọng mà nhiều học sinh thường chủ quan.
Về quy trình, học sinh sẽ đăng ký trực tuyến qua hệ thống của Sở GD-ĐT TP.HCM theo hai giai đoạn. Giai đoạn 1, học sinh đăng ký và hệ thống tổng hợp dữ liệu, Sở GD-ĐT công bố số lượng nguyện vọng 1 vào từng trường; sau đó học sinh có khoảng 5-7 ngày để điều chỉnh nguyện vọng trước khi hệ thống đóng lại hoàn toàn ở giai đoạn 2. Khi kết thúc, nhà trường sẽ in phiếu đăng ký để học sinh và phụ huynh rà soát, ký xác nhận.
Sau khi hoàn tất đăng ký và ký xác nhận, thí sinh sẽ không được điều chỉnh nguyện vọng vì bất kỳ lý do nào. Theo ông Khoa, thực tế mỗi năm đều có trường hợp học sinh muốn thay đổi do chọn sai hoặc chưa phù hợp, nhưng đều không được giải quyết. Do đó, việc tính toán kỹ lưỡng ngay từ đầu là yếu tố then chốt.
Ngoài ra học sinh cần sớm xây dựng kế hoạch ôn tập khi kỳ thi năm nay diễn ra sớm hơn khoảng một tuần, vào ngày 1 và 2-6. Với những thí sinh đăng ký thi vào lớp chuyên, cần chuẩn bị thêm cho môn chuyên tương ứng, đồng thời nắm rõ quy định.
Nếu không trúng tuyển chuyên vẫn được xét vào các nguyện vọng THPT thường, nhưng nếu đã xác nhận nhập học trường chuyên thì các nguyện vọng thường sẽ không còn hiệu lực.
“Vì vậy các bạn học sinh cần chủ động tìm hiểu thông tin, tham khảo ý kiến phụ huynh và thầy cô để đặt nguyện vọng hợp lý, phù hợp năng lực và điều kiện thực tế, tránh những sai sót đáng tiếc trong kỳ tuyển sinh quan trọng này”, ông Khoa lưu ý.
Trước băn khoăn của học sinh về áp lực kỳ thi và đề thi có khó hay không sau sáp nhập, ThS Nguyễn Võ Đăng Khoa nhấn mạnh đề thi tuyển sinh lớp 10 năm nay được xây dựng trên cơ sở ma trận đề thi rõ ràng, đồng thời bao hàm công tác chuyên môn của cả ba khu vực sau sáp nhập.
Ông Khoa khẳng định, trong công tác xây dựng đề thi, Sở GD-ĐT TP.HCM luôn tuân thủ nguyên tắc đề thi nằm trong phạm vi kiến thức học sinh đã được học, bám sát chương trình giáo dục và đảm bảo đánh giá đúng năng lực.
Việc ra đề không nhằm mục tiêu “làm khó” hay “làm dễ” mà hướng đến sự phù hợp, khách quan và công bằng. Đề thi được xây dựng trên cơ sở phân tích kết quả học tập thực tế của học sinh, đồng thời có sự tham vấn ý kiến chuyên môn từ đội ngũ giáo viên ở cả ba khu vực sau sáp nhập, nhằm đảm bảo tính cân bằng, không nghiêng về bất kỳ địa bàn nào.
Đề thi luôn đảm bảo tính phân hóa, tức là vừa đáp ứng yêu cầu xét tốt nghiệp, vừa phục vụ công tác tuyển sinh, từ đó giúp phân loại thí sinh theo năng lực. Đây là yêu cầu bắt buộc đối với một kỳ thi tuyển sinh quy mô lớn như tuyển sinh lớp 10 tại TP.HCM.
“Học sinh hoàn toàn có thể yên tâm về chất lượng, độ phù hợp cũng như tính công bằng của đề thi. Thay vì lo lắng về mức độ khó – dễ, các em nên tập trung ôn tập những kiến thức đã học, rà soát lại các phần còn chưa nắm vững để củng cố kịp thời.
Việc giữ tâm lý ổn định là yếu tố rất quan trọng trong giai đoạn này. Nếu quá lo lắng về những điều chưa xảy ra, học sinh có thể bị ảnh hưởng đến sức khỏe và hiệu quả học tập”, ông Khoa nhấn mạnh.
Ngoài ra trả lời băn khoăn của học sinh về việc đăng ký nguyện vọng vào các trường ở khoảng cách xa nơi cư trú, ông Khoa cho biết sau khi hoàn tất đăng ký, hệ thống tuyển sinh sẽ tự động tính toán và hiển thị khoảng cách từ địa chỉ nhà của học sinh đến từng trường THPT đã chọn.
Theo đó, nếu nguyện vọng đăng ký vượt quá khoảng cách khuyến nghị (khoảng 10-13km tùy khu vực sau sáp nhập), học sinh vẫn được quyền đăng ký bình thường. Tuy nhiên, hệ thống sẽ đưa ra cảnh báo để nhà trường và phụ huynh lưu ý.
Trong trường hợp này, các trường THCS sẽ phối hợp với phụ huynh và học sinh để rà soát lại nguyện vọng, nhằm đảm bảo việc đăng ký không bị nhầm lẫn và thực sự phù hợp với điều kiện đi lại cũng như năng lực học tập của học sinh. Nếu phát hiện có sai sót hoặc lựa chọn chưa hợp lý, học sinh hoàn toàn có thể điều chỉnh lại nguyện vọng.
“Vệc chọn trường quá xa có thể gây nhiều khó khăn trong quá trình học tập, đặc biệt về thời gian di chuyển và tính kỷ luật ở bậc THPT, nơi yêu cầu học sinh phải có mặt đúng giờ, nếu đi trễ nhiều lần sẽ ảnh hưởng đến kết quả rèn luyện và học tập.
Vì vậy các em nên cân nhắc kỹ lưỡng, ưu tiên lựa chọn những trường phù hợp với năng lực và có khoảng cách hợp lý để đảm bảo việc học tập lâu dài. Trong mọi trường hợp, quyết định cuối cùng vẫn thuộc về học sinh và phụ huynh sau khi đã được tư vấn đầy đủ”, ông Khoa nhấn mạnh.
Trả lời câu hỏi của học sinh về việc lựa chọn tổ hợp môn và ảnh hưởng đến xét tuyển đại học, ThS Lữ Thị Trà Giang – Hiệu trưởng trường THPT chuyên Lê Quý Đôn – cho biết việc xây dựng các tổ hợp môn tại trường THPT được thực hiện trên cơ sở năng lực đội ngũ giáo viên, điều kiện tổ chức dạy học và định hướng chung của chương trình, nhằm đảm bảo phù hợp với học sinh.
Vì vậy học sinh không nên lo lắng việc bị đóng khung trong một tổ hợp cố định. Thực tế tại các trường, đặc biệt là trường chuyên, ngoài các môn học chung bắt buộc, nhà trường có thể linh hoạt tổ chức dạy học, kể cả việc bố trí các lớp học bổ trợ hoặc tăng cường vào các buổi khác nhau để đáp ứng nhu cầu của học sinh, giúp các em vẫn có cơ hội tiếp cận thêm những môn học cần thiết cho định hướng của mình.
Theo bà Giang, dù việc lựa chọn tổ hợp môn từ lớp 10 không chỉ phục vụ quá trình học tập trước mắt mà còn là bước mở đầu định hướng cho tương lai. Tuy nhiên, học sinh ở giai đoạn này chưa cần xác định ngay một ngành nghề cụ thể, mà điều quan trọng là lựa chọn tổ hợp thể hiện đúng thế mạnh và sự yêu thích của bản thân.
Theo xu hướng tuyển sinh hiện nay, nhiều tổ hợp xét tuyển vẫn bao gồm các môn cốt lõi như toán, ngữ văn kết hợp với các môn tự chọn. Do đó, học sinh nên cân nhắc lựa chọn theo hướng linh hoạt, có thể kết hợp giữa các nhóm môn khoa học tự nhiên và khoa học xã hội để mở rộng cơ hội xét tuyển trong tương lai, tránh tự thu hẹp lựa chọn của mình.
“Các em hãy hiểu rõ năng lực và sở thích của mình, không nên lựa chọn theo bạn bè hay áp lực từ gia đình, mà cần chủ động bảo vệ định hướng cá nhân. Ngoiaf ra, các em nên tích cực tham gia các hoạt động tư vấn, trao đổi với thầy cô để được hỗ trợ, từ đó đưa ra lựa chọn tổ hợp môn phù hợp, tạo nền tảng tốt cho chặng đường học tập và nghề nghiệp sau này”, bà Giang nhấn mạnh.
Nhiều thí sinh lúng túng với đề thi đánh giá năng lực
Rời phòng thi ở trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP HCM lúc hơn 11h, Thành Công, học sinh trường THPT Bình Chiểu, lập tức tìm nhóm bạn bàn về câu hỏi niêm luật (quy tắc về thanh điệu, gieo vần) trong khổ thơ Đường.
"Em chưa từng gặp câu hỏi này nên khoanh may rủi, xác định mất điểm", Thành Công nói.
Nam sinh nói đề dài 16 trang, cấu trúc tương tự đề minh họa. 30 câu hỏi Tiếng Việt trong phần Sử dụng ngôn ngữ khiến em bất ngờ vì độ khó cao hơn nhiều so các đề từng luyện. Câu hỏi dài với ngữ liệu chủ yếu là thơ văn trung đại khiến nam sinh mất thời gian đọc.
Ngoài ra, phần Toán học thách thức vì một số câu cho nhiều ẩn để "chống" bấm máy tính. Tổng quan, em đánh giá đề thi đánh giá năng lực khó gấp rưỡi so với đề minh họa của Đại học Quốc gia TP HCM. Nam sinh ước chừng đạt hơn 700/1200 điểm, chưa an toàn nên sẽ tiếp tục thi lần hai vào cuối tháng 5.
Đồng tình, Thùy Dương, THPT Nguyễn Hữu Huân, nói câu hỏi Tiếng Việt dài và đáp án gây nhiễu, "na ná nhau". Bù lại, Dương giải quyết tốt phần Tiếng Anh và Tư duy khoa học. Nữ sinh kỳ vọng đạt 900 điểm trở lên để đăng ký xét vào Đại học Kinh tế TP HCM và trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn.
"Đề khó gấp rưỡi, đặc biệt phần Tiếng Việt, nhiều câu em không hiểu đề", Dương nói.
Anh Thư, THPT Thủ Đức, rầu rĩ vì mất nhiều thời gian cho các câu hỏi Tiếng Việt. Nữ sinh dự định dành 30 phút nhưng cuối cùng mất 45 phút vẫn không chắc chắn toàn bộ đáp án cho phần này. Điều này cũng khiến em không kịp đọc kỹ những câu cuối, ước chừng 30 câu phải khoanh đáp án một cách may rủi.
"Lẽ ra em nên phân phối thời gian hợp lý hơn", Thư tiếc nuối và cho biết sẽ dự thi đợt sau để cải thiện kết quả.
Khảo sát 10 thí sinh tại điểm trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP HCM, có 8 em nhận định phần Tiếng Việt dài và khó. Đặc biệt, câu hỏi niêm luật khiến nhiều em nhăn mặt vì ít phổ biến nên không để ý trong quá trình học.
Đề thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia TP HCM gồm 120 câu, thời gian làm bài 150 phút. Phần Tư duy khoa học có 30 câu gồm Logic - Phân tích số liệu và Suy luận khoa học. Phần Sử dụng ngôn ngữ gồm Tiếng Việt và Tiếng Anh với 60 câu. Cuối cùng là Toán học với 30 câu.
Câu hỏi được xây dựng theo hướng cung cấp thông tin, số liệu, dữ kiện, từ đó yêu cầu thí sinh vận dụng, xác định kết quả thực nghiệm, dự đoán quy luật...
Theo thống kê của Đại học Quốc gia TP HCM, gần 133.500 thí sinh tham gia thi đánh giá năng lực sáng 5/4, tỷ lệ 98%. Công tác coi thi đúng quy chế, chưa ghi nhận trường hợp sai sót, sự cố. Kết quả sẽ được công bố vào ngày 17/4.
Đợt hai của kỳ thi sẽ diễn ra ngày 24/5. Kết quả kỳ thi được 118 trường đại học, cao đẳng dùng để xét đầu vào. Năm ngoái, em Mai Quang Minh Trí vượt qua 152.000 thí sinh giành vị trí thủ khoa với 1.122/1200 điểm.
Lệ Nguyễn
Phần nào trong đề thi đánh giá năng lực khiến nhiều thí sinh 'ám ảnh'?
Ghi nhận ở Trường ĐH Nha Trang, nhiều thí sinh đã có mặt từ 6 giờ 30 để chuẩn bị dự thi. Trần Thị Thùy An, học sinh lớp 12 Trường THPT Nguyễn Văn Trỗi (Nha Trang), thông tin rằng em đặt nhiều hy vọng ở đợt 1 thi V-ACT, bởi đợt 2 tổ chức vào cuối tháng này quá sát với lịch thi học kỳ 2 trên trường. "Em chỉ bắt đầu chú trọng V-ACT từ đầu năm vì trước đó phải tập trung thi lấy chứng chỉ IELTS", An nói.
Theo An, phần thi em thấy khó nhất trong đề V-ACT là toán, nhất là nội dung phân tích số liệu và toán phổ thông bởi đề không chỉ hỏi kiến thức của lớp 12 mà còn hỏi cả lớp 10, 11. "Do đó những bạn nào bị 'mất gốc' kiến thức hai khối trước sẽ đặc biệt khó khăn, trong đó có cả em", An bộc bạch. Ngược lại, nữ sinh không hề thấy thử thách ở phần thi tư duy khoa học, dù nội dung này có môn giáo dục kinh tế và pháp luật mà em chưa từng học qua.
"Em có đăng ký học thêm trực tuyến ở một trung tâm, ngoài ra còn tìm đề thêm trên TikTok và những trang mạng khác. Nếu kết quả thi lần này chưa tốt, em nghĩ mình sẽ dốc toàn lực vào kỳ thi tốt nghiệp THPT", nữ sinh đặt mục tiêu đạt từ 750-900 điểm chia sẻ.
Đứng cạnh bên, Hoàng Ngọc Khánh Trang, học sinh lớp 12 Trường THPT Hoàng Văn Thụ (Nha Trang), thẳng thắn: "Em chỉ mới được ôn được 3 ngày là đi thi luôn nên xác định lần này nhường hết 1.200 điểm cho đối thủ. Thực tế, lần này em chỉ muốn trải nghiệm là chính, sau đó chú trọng nhiều hơn vào đợt 2. Do xét tuyển vào ngành y nên em cũng coi trọng kỳ thi tốt nghiệp THPT hơn, xem đây chỉ là phương án dự phòng".
Nguyễn Anh Quân, học sinh lớp 12 Trường THPT Lý Tự Trọng, đã bắt đầu ôn tập từ hè năm trước, với mục tiêu đạt từ 900-1.000 điểm thi V-ACT. Dù có sự chuẩn bị dài hạn, Quân vẫn cảm thấy khó nhằn ở nội dung toán phổ thông ở phần thi toán, trong khi câu hỏi tư duy logic và phân tích số liệu "chỉ cần suy luận là ra nên rất dễ". Logarit và hàm số mũ là những điểm kiến thức được cho là thử thách nhất.
"Nội dung khó thứ hai là tiếng Việt, vốn bao hàm rất nhiều lý thuyết và khó phân biệt khiến em dễ bị nhầm không biết đâu là câu đúng, câu sai. Đặc biệt khó là câu phân tích biện pháp nghệ thuật và ý nghĩa trong ngữ liệu đã cho", nam sinh bộc bạch.
"Điểm V-ACT rất quan trọng và em dự kiến sẽ thi tiếp đợt 2 vì ĐH Kinh tế TP.HCM sẽ xét cả điểm này cộng với điểm thi tốt nghiệp THPT và những yếu tố khác", Quân nói thêm.
Lê Nguyễn An Thuyên, học sinh lớp 12 Trường THPT Hà Huy Tập (Nha Trang), cùng với Lê Nguyễn Thanh Tuyền, học sinh lớp 12 Trường THPT Lý Tự Trọng cũng đồng tình rằng toán là môn thi khiến các em "cảm thấy ám ảnh nhất". "Đề hỏi kiến thức rộng quá, nhất là những kiến thức cũ ở năm lớp 10, 11. Tiếng Anh cũng là một thử thách vì dù trường có dạy nhưng tụi em đều không quá chú tâm vào môn này", cả hai chia sẻ.
