Chiều 10.4, Bộ GD-ĐT đã có thông cáo báo chí trả lời về kết quả kiểm tra, xác minh với dự án đạt giải nhất cuộc thi khoa học kỹ thuật của học sinh Ninh Bình. Trong đó Bộ GD-ĐT kết luận là dự án không vi phạm liêm chính khoa học, cụ thể là không có dấu hiệu sao chép hay đạo văn.
Theo Bộ GD-ĐT, trước những nghi vấn của dư luận về tính liêm chính khoa học của dự án đoạt giải nhất cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia năm học 2025 – 2026 mà tác giả là 2 học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy, Ninh Bình, Bộ GD-ĐT đã chính thức lập tổ tư vấn đánh giá dự án này.
Tổ tư vấn gồm 5 chuyên gia có trình độ tiến sĩ trở lên đến từ các cơ sở giáo dục đại học và viện nghiên cứu có uy tín đã nghiên cứu dự án đoạt giải của 2 học sinh Ninh Bình (dự án “Phát triển vật liệu Polyurethane Composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống”).
Sau quá trình nghiên cứu hồ sơ và thẩm định, tổ tư vấn đã thống nhất khẳng định học sinh hoàn toàn có thể thực hiện được dự án này dưới sự hướng dẫn của giáo viên và nhà khoa học.
Cụ thể, việc phân tích kết quả từ các phép đo (như DTA, XRD, FT-IR) hoàn toàn nằm trong khả năng của học sinh vì đây là những kiến thức có trong chương trình phổ thông. Bên cạnh đó, các trang thiết bị phục vụ thí nghiệm đều có sẵn tại các trung tâm nghiên cứu ở Việt Nam nên việc thu thập dữ liệu trong nước là hoàn toàn đáp ứng được.
Về nghi vấn “sao chép”, tổ tư vấn cho biết dựa trên số liệu kiểm tra đạo văn (phần mềm Turnitin) và các công bố trước đó, không ghi nhận việc trùng lặp do đạo văn. Đề tài không có dấu hiệu sao chép mà thể hiện rõ sự kế thừa có chọn lọc, kết hợp với quá trình thực nghiệm độc lập và phân tích khoa học.
Đề tài có sử dụng các phương pháp và hướng tiếp cận phổ biến trong lĩnh vực vật liệu polymer. Tuy nhiên, đây là các phương pháp chuẩn, được chấp nhận rộng rãi trong nghiên cứu khoa học. Nhóm nghiên cứu đã chủ động thiết kế thí nghiệm, lựa chọn vật liệu, điều chỉnh quy trình và xây dựng hệ số liệu riêng, thể hiện tính độc lập trong triển khai. Do đó, không có cơ sở kết luận là sao chép hay đạo văn.
Đồng thời, các chuyên gia đánh giá đây là nghiên cứu có tính mới tương đối, có tính sáng tạo và mang lại giá trị ứng dụng cao, phù hợp với năng lực ở bậc phổ thông.
Cũng trong thông cáo này, Bộ GD-ĐT nhấn mạnh quy trình chấm thi năm nay được thực hiện nghiêm ngặt qua 2 phần: đánh giá báo cáo tóm tắt và phỏng vấn trực tiếp. Đặc biệt, để bảo vệ sự liêm chính trong học thuật, Hội đồng thẩm định đã tiến hành quét độ trùng lặp toàn bộ hồ sơ trước khi gửi đi chấm. Ban tổ chức cũng trang bị sẵn phần mềm tại khu vực thi để giám khảo có thể tra cứu, kiểm tra sự trùng lặp nội dung của bất kỳ dự án nào ngay trong quá trình chấm.
Như Báo Thanh Niên đã đưa tin, sau khi Bộ GD-ĐT công bố kết quả cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia năm học 2025 – 2026, trên nhóm Liêm chính khoa học xuất hiện hàng loạt bài đăng nêu nghi vấn nhiều dự án đạt giải cao, trong đó có dự án đạt giải nhất của 2 học sinh Ninh Bình.
Theo các thành viên nhóm Liêm chính khoa học, nội dung poster của dự án cho thấy các học sinh Ninh Bình đã phải thực hiện hàng chục kỹ thuật phân tích và đánh giá phức tạp, vượt xa năng lực và kiến thức của học sinh phổ thông.
Đặc biệt, dựa trên những thông tin công khai rất hạn chế (liên quan tới cuộc thi khoa học kỹ thuật), các thành viên nhóm Liêm chính khoa học đã đưa ra những bằng chứng được cho là “không thể chối cãi về sự liên quan của nhóm Hoàng Mai Hà với dự án của 2 học sinh Ninh Bình” (PGS Hoàng Mai Hà, Phó viện trưởng Viện Hóa học, Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam – PV).
Viện Hóa học cũng đã có ý kiến phản hồi, khẳng định cán bộ của viện (PGS Hoàng Mai Hà) không có bất kỳ mối liên hệ hay tham gia hướng dẫn nào đối với dự án của học sinh Ninh Bình. Viện Hóa học cũng khẳng định cũng đã chủ động rà soát danh sách học sinh, sinh viên đăng ký thực tập, nghiên cứu tại đơn vị trong giai đoạn 2024 – 2025. Kết quả không ghi nhận trường hợp nào liên quan đến 2 học sinh Ninh Bình có dự án đạt giải nhất cấp quốc gia nêu trên.
Như vậy, giữa nội dung thông cáo báo chí mà Bộ GD-ĐT phát hành chiều nay và trả lời của Viện Hóa học có một khoảng trống cần được làm rõ: các học sinh sử dụng các thiết bị của đơn vị nghiên cứu nào và thực hiện các thí nghiệm ở đâu?
Mặt khác, dư luận giới khoa học cũng cho rằng cho đến nay Bộ GD-ĐT vẫn không công khai nội dung các dự án đạt giải là vi phạm chính quy chế cuộc thi của Bộ GD-ĐT.
Bước ra khỏi điểm thi Trường ĐH Khoa học tự nhiên TP.HCM, các thí sinh được hỏi cho biết hoàn thành bài thi đánh giá năng lực ở mức độ khác nhau. Tuy nhiên, một nhận định chung của nhiều thí sinh là đề thi không quá khó nhưng khá dài, không dễ dàng để xử lý tốt trong thời gian quy định.
Quốc Việt (học sinh Trường Thực hành Sài Gòn, TP.HCM), cho biết đề thi không quá khó nhưng khá dài, một số câu làm trong tâm thế không chắc chắn do thời gian còn lại không nhiều. Đặc biệt ở phần thi sử dụng ngôn ngữ tiếng Việt, thí sinh này cho biết gặp khó bởi từ "niêm" .
Thí sinh này nói: "Em gần như chưa có khái niệm nào về từ "niêm' nhưng vẫn dựa vào đề bài, yêu cầu của đề để phân tích suy luận và chọn đáp án. Theo các đáp án đưa ra, em tự phiên nghĩa từ 'niêm' trong trường hợp này tương đương với các từ như: 'nối với' 'ứng với'…". Với cách xử lý này, Quốc Việt cho biết đã xử lý cơ bản bài thi và mong chờ đạt được 850 điểm để tự tin hơn khi xét tuyển ngành điện-điện tử Trường ĐH Bách khoa TP.HCM.
Không chỉ Quốc Việt, từ 'niêm' còn làm khó nhiều thí sinh khác. M.T (học sinh Trường THPT Hùng Vương, TP.HCM), cũng cho hay: "Đề thi có những câu hỏi kiến thức lớp 10, 11 hoặc kiến thức bậc THCS. Có những câu hỏi rất lạ, ví dụ từ "niêm" trong phần tiếng Việt. Em cũng chưa từng nghe chưa từng sử dụng từ "niêm" trong đời sống nên làm bài theo sự phân tích, suy luận của cá nhân…".
Theo Từ điển Tiếng Việt (Hoàng Phê chủ biên, 2005) thì "niêm" là danh từ, chỉ "quy tắc tương ứng về bằng trắc trong thơ, phú cổ Đường luật". Một từ khác có liên quan được tìm thấy trong từ điển này là "niêm luật" chỉ "quy tắc tương ứng về bằng trắc và các quy tắc khác trong thơ, phú cổ theo Đường luật".
Rút kinh nghiệm từ bài thi này, thí sinh Quốc Việt nhận định: "Đề thi không quá hóc búa, không kiểm tra kiến thức khó và yêu cầu vận dụng cao. Nhưng cái khó là yêu cầu xử lý tốc độ nhanh, 120 câu nhưng chỉ làm trong 150 phút. Do đó, vấn đề quản lý tốt thời gian trong khi làm bài rất quan trọng".
Tham dự kỳ thi, thí sinh làm một bài thi trong thời gian 150 phút gồm 120 câu hỏi trắc nghiệm khách quan nhiều lựa chọn, được tổ chức theo hình thức thi trên giấy. Mỗi câu hỏi trắc nghiệm khách quan có 4 lựa chọn (A, B, C, D). Thí sinh lựa chọn một đáp án đúng cho mỗi câu hỏi và điền câu trả lời vào phiếu trả lời trắc nghiệm do ĐH Quốc gia TP.HCM quy định.
Nội dung thi được xây dựng dựa trên cơ sở kiến thức THPT nhằm đánh giá năng lực cơ bản cần thiết cho việc học ĐH của thí sinh, bao gồm: sử dụng ngôn ngữ, toán học, tư duy khoa học. Theo đó, cấu trúc bài thi gồm 3 phần: sử dụng ngôn ngữ gồm 60 câu hỏi (30 câu tiếng Việt và 30 câu tiếng Anh); toán học gồm 30 câu hỏi; tư duy khoa học gồm 30 câu hỏi. Điểm thi được quy đổi theo từng phần. Điểm số tối đa của bài thi là 1.200, trong đó điểm tối đa từng thành phần của bài thi được thể hiện trên phiếu điểm gồm: tiếng Việt là 300 điểm, tiếng Anh là 300 điểm; toán học là 300 điểm và tư duy khoa học là 300 điểm.
Độ khó của các câu hỏi trong đề thi được phân thành 3 mức độ và được phân bố theo tỷ lệ: mức độ 1 chiếm 30%, mức độ 2 chiếm 40%, mức độ 3 chiếm 30%. Tiến sĩ Nguyễn Quốc Chính, Giám đốc Trung tâm Khảo thí và đánh giá chất lượng đào tạo ĐH Quốc gia TP.HCM, cho biết kết quả thi đánh giá năng lực được xác định bằng phương pháp trắc nghiệm hiện đại theo lý thuyết ứng đáp câu hỏi, điểm của từng câu hỏi có trọng số khác nhau tùy thuộc vào độ khó của câu hỏi. Điểm thi đợt 1 dự kiến sẽ được công bố vào ngày 17.4 tới.
Nội dung trên nằm trong đề án phát triển Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT) giai đoạn 2026-2035, được Bộ Khoa học và Công nghệ phê duyệt cuối tháng 3.
Mục tiêu là đưa PTIT thành đơn vị chủ lực trong hệ sinh thái khoa học công nghệ quốc gia, gồm dẫn dắt về trí tuệ nhân tạo (AI), tiên phong trong các ngành công nghệ mới, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và hình mẫu đại học số.
Với các ngành công nghệ mới, PTIT sẽ mở ngành và đào tạo nhân tài, phát triển nghiên cứu chuyên sâu trong một số lĩnh vực như AI, bán dẫn, UAV và robot tự hành, hàng không vũ trụ, kinh tế tầm thấp, tài sản số.
Hiện, trường tuyển sinh nhiều ngành liên quan như Trí tuệ nhân tạo, Trí tuệ nhân tạo vạn vật, Công nghệ vi mạch bán dẫn hay Công nghệ tài chính.
Với AI, học viện sẽ hình thành 8-10 nhóm nghiên cứu, 20 chuyên gia đạt trình độ khu vực, xây dựng các phòng thí nghiệm chuyên sâu để đạt vị thế trong nhóm đại học hàng đầu châu Á.
Đề án cũng đặt mục tiêu PTIT thành trung tâm hạ tầng và năng lực AI dùng chung quy mô quốc gia; đầu mối quốc gia về kiểm thử, đánh giá và chuẩn hóa AI; là lực lượng nòng cốt trong phát triển chuyên sâu mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt.
Ngoài ra, cơ sở này cần tăng năng lực thương mại hóa tài sản trí tuệ. Dự kiến tới năm 2035, trường đạt 100-120 đơn đăng ký sở hữu trí tuệ mỗi năm, hình thành 30-50 doanh nghiệp khoa học công nghệ, nguồn thu từ thương mại hóa công nghệ tối thiểu đạt 20% vào năm 2030.
"Việc đặt mục tiêu về nguồn thu không chỉ góp phần đa dạng hóa nguồn lực tài chính, mà còn đánh dấu sự chuyển dịch mạnh mẽ từ mô hình đại học truyền thống sang đại học đổi mới sáng tạo", nhà trường nhìn nhận.
PTIT cũng định hướng xây dựng mô hình Đại học số mở (MOOC) đa ngôn ngữ với các khóa học trực tuyến linh hoạt, cá nhân hóa lộ trình học tập. Mục tiêu là một triệu người học qua hệ thống này vào năm 2030.
Kinh phí đề án từ nguồn ngân sách nhà nước, của trường, nguồn tài trợ.
Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông có lịch sử từ năm 1953, quy mô đào tạo hiện tại là gần 30.000 người học.
Trong quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục đại học tầm nhìn đến năm 2050 của Chính phủ, đây là một trong 5 đại học được định hướng phát triển thành cơ sở trọng điểm quốc gia về kỹ thuật, công nghệ có chất lượng và uy tín ngang tầm khu vực.
Thông tin được ông Nguyễn Văn Phong, Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, cho hay tại Hội nghị tập huấn thi tốt nghiệp THPT của TP HCM, sáng 8/4.
Ông Phong cho biết sau hợp nhất, thành phố có hơn 169.000 học sinh tốt nghiệp THCS. Dự kiến kỳ thi tuyển sinh lớp 10 có khoảng 250 điểm thi ở 3 khu vực. Theo ông, với quy mô lớn, địa bàn rộng, việc chuẩn bị cơ sở vật chất, nhân sự coi, chấm thi, dự toán kinh phí,... rất nặng nề, phải chuẩn bị từ sớm để không bị động.
"Mỗi sự cố nếu có, sẽ ảnh hưởng đến quá trình đèn sách, tương lai của học sinh và uy tín của thành phố", ông Phong nói.
Vì thế, Sở dự kiến giao đề thi lớp 10 cho các hội đồng trước một ngày. Sau khi thí sinh hoàn thành 3 môn thi, bài làm mới được chuyển về Sở chung một lần. Công tác chấm thi sẽ tập trung tại 3 điểm, mỗi nơi một môn.
Những năm trước, đề được Sở bàn giao vào sáng sớm ngày thi. Thi xong môn nào, Sở sẽ thu bài làm môn đó.
"Địa bàn rộng như thế, số lượng điểm thi nhiều vậy mà sáng sớm mới giao đề, nếu lỡ xảy ra sự cố thì ảnh hưởng rất lớn", ông Phong nói. "Đây là dự kiến, Sở sẽ họp bàn kỹ hơn để quyết định".
Về nhân sự, do kỳ thi lớp 10 (ngày 1-2/6) và thi tốt nghiệp THPT (ngày 11-12/6) rất gần nhau, Sở nhìn nhận áp lực huy động giáo viên tham gia coi, chấm thi rất lớn. Nhiều khả năng, các giáo viên THPT sẽ được điều động hỗ trợ cho cả hai kỳ thi.
Sở đã có văn bản hạn chế giáo viên đi nước ngoài trong thời gian này, yêu cầu các hiệu trưởng thận trọng khi ký duyệt cho thầy cô về quê trước, trong và sau các kỳ thi.
Năm nay, thành phố có hơn 169.000 học sinh tốt nghiệp THCS, tăng gần 43.000 so với năm ngoái. Trong đó, khu vực TP HCM cũ tăng hơn 27.000 em, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu cũ tăng lần lượt hơn 8.400 và 7.200 em.
Sở đặt mục tiêu gần 118.400 em vào lớp 10 công lập, tỷ lệ đỗ là 70%. Số còn lại có thể vào trường THPT tư thục, trường trung cấp hoặc hệ giáo dục thường xuyên.
Học sinh thi ba môn Toán, Văn, Ngoại ngữ (chủ yếu Tiếng Anh) để lấy điểm xét tuyển. Nhóm có nguyện vọng vào trường chuyên sẽ làm bài môn chuyên tương ứng. Riêng ở xã đảo Thạnh An, đặc khu Côn Đảo, các trường xét tuyển vào lớp 10 bằng học bạ.
