Theo đó, Bộ GD-ĐT cho phép tuyển sinh nhiều đợt trong năm, đa dạng phương thức và mở rộng quyền tự chủ cho nhà trường. Tuy nhiên còn những băn khoăn vì có một số điểm chưa rõ, đặc biệt liên quan đến liên thông hệ thống và đối tượng tuyển sinh.
ThS Võ Công Trí, Phó hiệu trưởng thường trực Trường cao đẳng Kỹ thuật – Du lịch Sài Gòn (TP.HCM), cho rằng dự thảo đang đi theo hướng tích cực, mở thêm dư địa cho các cơ sở đào tạo.
Các trường được phép tuyển sinh nhiều đợt trong năm sẽ chủ động hơn trong kế hoạch tuyển sinh, đồng thời tạo điều kiện để người học có thêm cơ hội lựa chọn thời điểm nhập học phù hợp với nhu cầu.
Dự thảo cho phép thí sinh nộp hồ sơ cả trực tiếp và trực tuyến. Ông Trí nhận xét nếu so với xét tuyển đại học chủ yếu theo các đợt chung và đăng ký trên hệ thống trong khung thời gian cố định, cách thức đăng ký giáo dục nghề nghiệp linh hoạt hơn, giảm áp lực về thời điểm và thủ tục cho cả người học và các trường.
“Đặc biệt dự thảo vẫn mở ra khả năng để các trường cao đẳng tham gia hệ thống tuyển sinh chung của Bộ GD-ĐT cùng với các trường đại học, qua đó giúp mở rộng khả năng tiếp cận thí sinh ngay trong giai đoạn đăng ký nguyện vọng. Các trường có thể vừa tham gia hệ thống chung để tiếp cận nguồn thí sinh rộng hơn vừa chủ động triển khai các phương thức tuyển sinh riêng của mình”, ông Trí nói.
ThS Phạm Duy Đông – Phó hiệu trưởng Trường cao đẳng Cơ giới và Thủy lợi (Đồng Nai) – đánh giá dự thảo trao quyền cho cơ sở đào tạo tự chủ trong việc lựa chọn phương thức tuyển sinh. Nhà trường có thể quyết định xét tuyển, thi tuyển hoặc kết hợp giữa xét tuyển và thi tuyển tùy theo đặc thù ngành nghề và định hướng đào tạo được quyền tự chủ trong cách tuyển sinh.
Ngoài ra dự thảo có đề cập số lượng tuyển sinh thực tuyển hằng năm theo từng nhóm ngành, nghề đào tạo không vượt quá 15% so với số lượng đã xác định. Đối với những ngành, nghề có tỉ lệ người học bỏ học, thôi học hoặc chuyển sang ngành khác trong hai năm liên tiếp vượt quá 20%, dự thảo cho phép cơ sở đào tạo được xác định số lượng tuyển sinh tăng thêm tối đa 15%.
Theo ông Đông, đây là cách tiếp cận “khá sát với thực tế” bởi trong quá trình học tập, đặc biệt ở năm nhất, không ít sinh viên thay đổi lựa chọn do nhiều nguyên nhân khác nhau. “Quy định này giúp các trường có dư địa để điều chỉnh kế hoạch tuyển sinh, tránh tình trạng thiếu hụt người học ở một số ngành, nghề”, ông Đông nhận xét.
TS Đặng Minh Sự – Phó chủ tịch Hội Giáo dục nghề nghiệp TP.HCM – nói dự thảo quy chế lần này có nhiều điểm tích cực, đặc biệt ở việc tăng tính linh hoạt và mở rộng quyền tự chủ cho các cơ sở đào tạo. Tuy nhiên ông cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện một số nội dung để đảm bảo tính đồng bộ trong toàn hệ thống.
Chẳng hạn vấn đề liên thông và tích hợp với hệ thống tuyển sinh chung của Bộ GD-ĐT cùng các trường đại học. Theo ông, dự thảo hiện mới dừng ở mức khuyến khích, chưa làm rõ việc tham gia hệ thống này là bắt buộc hay tự nguyện đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
Do vậy, ông Sự đề xuất cần quy định rõ lộ trình tham gia hệ thống tuyển sinh chung theo hướng bắt buộc nhằm đảm bảo sự thống nhất trong toàn hệ thống. Đồng thời cần xây dựng cơ chế chia sẻ và liên thông dữ liệu giữa giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học để hạn chế trùng lặp trong tuyển sinh, mở rộng nguồn thí sinh cho cả hai hệ thống.
ThS Ngô Thị Quỳnh Xuân, Hiệu trưởng Trường cao đẳng Du lịch Sài Gòn (TP.HCM), nói khâu phân nhóm ngành cần được xem xét điều chỉnh phù hợp thực tiễn đào tạo. Cụ thể, theo khoản 4 điều 3 của dự thảo, các trường chỉ được tự điều chỉnh số lượng tuyển sinh giữa các ngành cụ thể (mã cấp IV) khi các ngành này thuộc cùng một nhóm ngành (mã cấp III) và cùng trình độ đào tạo.
Trong khi đó theo danh mục hiện hành, lĩnh vực du lịch – dịch vụ lại đang bị tách thành hai nhóm riêng biệt gồm nhóm Du lịch (mã 68101) và nhóm Khách sạn, nhà hàng (mã 68102). Theo bà, cách phân nhóm này khiến các trường không thể linh hoạt điều tiết chỉ tiêu giữa các ngành có tính chất liên thông rất cao.
Ví dụ không thể giảm chỉ tiêu ngành hướng dẫn du lịch để tăng cho quản trị khách sạn dù thực tế đây là các lĩnh vực gắn bó chặt chẽ trong cùng một hệ sinh thái dịch vụ.
Bà Xuân kiến nghị về lâu dài có thể rà soát và điều chỉnh danh mục ngành, nghề đào tạo theo hướng gộp các lĩnh vực du lịch và khách sạn – nhà hàng vào cùng một nhóm ngành (mã cấp III).
Trường hợp chưa thể điều chỉnh ngay cần bổ sung cơ chế mở trong quy chế tuyển sinh, cho phép các cơ sở đào tạo được tự chủ điều chỉnh chỉ tiêu giữa các nhóm ngành (mã cấp III) nếu cùng thuộc một lĩnh vực lớn (mã cấp II).
Tin Gốc: https://tuoitre.vn/tao-dieu-kien-chu-dong-cho-truong-nghe-20260410075818708.htm
Quy trình bữa ăn bán trú: Làm bài bản nhưng vì sao hiệu trưởng vẫn lo?
PV Thanh Niên đã có dịp quan sát quy trình tổ chức bữa ăn bán trú do công ty cung cấp suất ăn mang đến ở một trường tiểu học có gần 1.000 học sinh (HS) ăn bán trú/ngày ở P.Tân Định, TP.HCM. Để đảm bảo đủ lượng và chất cũng như an toàn vệ sinh thực phẩm, công tác giám sát của nhà trường rất nghiêm ngặt, chặt chẽ.
Để đảm bảo HS ăn ngon, ăn no, đủ chất thì ngay từ đầu nhà trường phải làm việc với bên cung cấp suất ăn, định lượng theo từng nhóm tuổi HS. Khi xe vận chuyển thực phẩm đến trường, phó hiệu trưởng phụ trách bán trú, nhân viên y tế của trường cùng bảo mẫu các lớp có mặt để kiểm tra, giám sát.
Sau bước kiểm tra thực phẩm bằng cảm quan, lưu mẫu thực phẩm, nhân viên bảo mẫu cầm giấy in thông số bữa ăn bán trú của lớp để cân đối chứng với đơn vị cung cấp suất ăn. Chỉ khi số lượng trùng khớp, nhân viên bảo mẫu mới ký nhận hàng. Nhà cung cấp cũng không được chia sẵn theo từng khay mà sẽ giao các hộp lớn đựng cơm, canh, đồ mặn về từng lớp.
Những bữa HS ăn món nước như phở, bánh canh, các phần nước dùng nhà cung cấp giao tới sẽ được chuyển tới phòng giáo dục dinh dưỡng của trường để hâm nóng trước khi chia về các lớp.
Tại trường, luôn có 2 người cùng ăn suất bán trú với HS: Một là nhân viên y tế, ăn trước HS 30 phút để đánh giá độ an toàn, cảm nhận màu, mùi vị thức ăn và người thứ hai là hiệu trưởng, ăn sau các em để đánh giá khẩu phần ăn, chất lượng bữa ăn có cần điều chỉnh hay không...
Hằng năm, trường tiểu học nêu trên đều tổ chức các đợt ban giám hiệu, ban đại diện cha mẹ HS đến kiểm tra định kỳ, đột xuất tại đơn vị cung cấp suất ăn. Trường cũng mời cha mẹ HS đến ăn cơm trưa cùng con, đánh giá bữa ăn bán trú…
Dù làm đủ quy trình như vậy, song hiệu trưởng trường tiểu học này cho biết bản thân vẫn cảm thấy áp lực khi tổ chức bữa ăn bán trú cho HS. "Vấn đề chúng tôi lo nhất hiện nay là vệ sinh an toàn thực phẩm. Thực tế cho thấy nhiều trường hợp bị phanh phui nhưng khi các đoàn kiểm tra tới thì công ty vẫn có đầy đủ giấy chứng nhận an toàn thực phẩm. Kể cả trường có bếp ăn đặt tại trường, thực phẩm đầu vào luôn được đính kèm đầy đủ giấy tờ an toàn pháp lý, nhưng đến khi bị cơ quan chức năng phanh phui thì hóa ra thực phẩm có vấn đề. Do đó nhà trường chỉ biết thường xuyên nhắc nhở đối tác việc đạo đức kinh doanh nên đặt lên hàng đầu", vị hiệu trưởng cho hay.
Hồi cuối tháng 1.2026, tại TP.HCM xảy ra vụ công ty cung cấp suất ăn cho hàng loạt trường học vướng nghi vấn dùng thực phẩm không rõ nguồn gốc. Nhiều trường phải tạm dừng tổ chức bữa ăn bán trú, sau đó đã đổi nhà cung cấp suất ăn.
Khi đó, hiệu trưởng một trường có hơn 1.100 HS ăn bán trú mỗi ngày (do công ty cung cấp suất ăn) ở khu vực P.Tân Hưng, TP.HCM, cho biết nhà trường luôn làm việc minh bạch, công khai mời thầu, tổ chức cho phụ huynh khảo sát, lập tổ kiểm tra gồm đại diện nhà trường và phụ huynh; mỗi ngày phụ huynh đều tham gia kiểm tra thực tế, ăn thử... Trường cũng làm đầy đủ biên bản, quay video quá trình từ lúc nhận suất ăn tới khi kết thúc bữa ăn, công khai với nhóm phụ huynh, khảo sát định kỳ công ty… Tuy nhiên, vị hiệu trưởng cũng thừa nhận nếu công ty đã cố ý làm ăn gian dối thì rất khó phát hiện nguồn gốc thực phẩm.
Ông Phan Thanh Phải, Hiệu trưởng Trường tiểu học Phú Hữu, P.Long Trường, TP.HCM (có hơn 650 HS ăn bán trú mỗi ngày), cho biết nhà trường đặt suất ăn từ công ty cung cấp có đầy đủ giấy tờ, hồ sơ, pháp lý. Nhà trường và công ty đều thực hiện việc giám sát, kiểm tra, lưu mẫu, đảm bảo các bước theo quy trình tổ chức bữa ăn bán trú do Bộ GD-ĐT, Bộ Y tế, Sở GD-ĐT TP.HCM phổ biến. Đồng thời, trường cũng tổ chức đoàn kiểm tra đột xuất công ty cung cấp suất ăn. Ngoài ra, còn có đoàn kiểm tra, đoàn làm việc của UBND phường kiểm tra định kỳ, đột xuất hoạt động tổ chức bữa ăn bán trú tại trường.
Song ông Phải chia sẻ ngày nào ông cũng phải chờ đợi đến 21 - 22 giờ, khi không có gì bất thường ở trường mới có thể ngủ ngon. "Trong các buổi làm việc, chúng tôi đều trao đổi và nhắc nhở công ty suất ăn phải làm đúng quy định pháp luật và đạo đức, lương tâm", ông Phải cho biết.
Trường tiểu học Phú Hữu đang xây dựng bếp ăn trong khu vực trường, có thể từ năm học sau sẽ chế biến suất ăn tại chỗ cho HS. Theo ông Phải, đây cũng là một giải pháp để nhà trường quản lý, siết chặt hơn nữa đầu vào thực phẩm, đồng thời thuận tiện cho quá trình kiểm tra thường xuyên, đột xuất của phụ huynh.
Buổi tiếp phẩm đầu vào bếp ăn tại Trường tiểu học Hiệp Tân, P.Phú Thạnh, TP.HCM, lúc sáng sớm thường có sự tham gia của ban giám hiệu, nhân viên y tế trường học và phụ huynh. Các phụ huynh được giám sát chất lượng thịt, tôm, cá, trứng, rau củ, gạo, gia vị… do nhà cung cấp mang tới; nhận xét cảm quan, chụp lại tem mác, mã QR, nguồn gốc xuất xứ.
Trường cũng công bố lịch để phụ huynh đăng ký tham gia các buổi kiểm tra như tới trường xem quy trình chế biến món ăn, ra suất ăn, đưa suất ăn tới từng phòng học. Khi có ý kiến của phụ huynh, nhà trường tiếp thu để cải thiện.
Ông Ngọc Thạch, có con học tại Trường tiểu học Hiệp Tân, cho biết con ông thích ăn cơm ở trường vì hợp khẩu vị. Con lớn của ông Thạch cũng từng học ở đây. Theo ông, điều phụ huynh quan tâm nhất là bữa ăn phải được làm từ nguyên liệu sạch, an toàn.
Ông Thạch cho biết ông hoan nghênh những công ty, nhà bếp dùng thịt "nóng" để nấu ăn cho trẻ, không dùng hàng đông lạnh và hàng không rõ nguồn gốc. "Để làm được điều này thì nhà trường phải chọn lựa nhà cung cấp uy tín, giám sát kỹ lưỡng. Người chế biến đồ ăn, nhà cung cấp thực phẩm cho HS phải đặt cái tâm, đạo đức của mình vào đó", ông Thạch bày tỏ. "Ngon hay dở thì còn do khẩu vị, ít hay nhiều cũng do thói quen ăn uống, song thức ăn phải sạch, vì sức khỏe lâu dài, tương lai của HS", ông nói thêm.
"Thời gian qua tôi nghe thông tin ở nhiều địa phương thực phẩm bẩn bị "hô biến" vào suất ăn trường học. Đó là những "con sâu làm rầu nồi canh", ảnh hưởng tới uy tín của những công ty làm ăn chân chính, có đạo đức. Họ đi ngược lại đạo đức kinh doanh thì cũng không tồn tại được lâu. Theo tôi, cần phải làm sao để nâng cao ý thức, đạo đức kinh doanh của những người làm trong lĩnh vực này. Bởi nếu họ không có lương tâm, đạo đức thì rất nguy hiểm, vì lúc nào kiểm tra thì họ làm kỹ lưỡng, còn không thì sẽ lại vi phạm", ông Thạch chia sẻ.
Học phí nhiều trường đại học tăng mạnh
Qua thông tin học phí của hàng chục trường vừa công bố, có thể thấy ngành y khoa, răng hàm mặt của Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch dự kiến tăng mạnh so với năm 2025. Theo đó, 2 ngành này từ mức 55,2 triệu đồng/năm ở năm học 2025 - 2026, năm nay là 81 triệu đồng/năm (tăng gần 26 triệu đồng). Ngành dược học từ 55,2 triệu đồng lên 68 triệu đồng/năm (tăng gần 13 triệu đồng). Các ngành cử nhân tăng từ 41,8 triệu đồng/năm lên 47 triệu đồng/năm (tăng 5,2 triệu đồng).
Nhiều trường ĐH công lập khác cũng điều chỉnh học phí cho khóa tuyển sinh mới. Trường ĐH Kinh tế - Luật (ĐH Quốc gia TP.HCM) tăng 4,3 triệu đồng ở chương trình tiếng Việt và 8,5 triệu đồng ở chương trình tiếng Anh. Học phí chương trình tiên tiến, dạy và học bằng tiếng Anh của Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM) tăng cao hơn các chương trình khác, từ 80 triệu đồng lên 88 triệu đồng/năm (tăng 8 triệu đồng so với năm học 2025 - 2026).
Mức tăng của Trường ĐH Ngoại ngữ (ĐH Quốc gia Hà Nội) cũng khá mạnh khi các ngành ngôn ngữ Nga, ngôn ngữ Ả Rập, văn hóa và truyền thông xuyên quốc gia, giảng dạy tiếng Việt như một ngoại ngữ có mức thu dự kiến 31 triệu đồng/năm, tăng 10 - 14,1 triệu đồng so với năm ngoái. Các ngành ngôn ngữ khác tăng từ 38 lên 42 triệu đồng.
Ngành kỹ thuật xây dựng của Trường ĐH Việt Nhật (ĐH Quốc gia Hà Nội) cũng tăng từ 25 lên 35 triệu đồng/năm (tăng 10 triệu đồng).
Nhiều trường ĐH ngoài công lập cũng tăng học phí, tuy nhiên mức tăng thấp hơn. Chẳng hạn tại Trường ĐH Thăng Long, mức học phí dự kiến năm 2026 của ngành thấp nhất là 35,1 triệu đồng (tăng 1,5 triệu đồng so với năm ngoái), ngành cao nhất tăng từ 48,9 triệu đồng/năm lên 54 triệu đồng/năm (tăng 5,1 triệu đồng). Trường ĐH Công nghệ Miền Đông dự kiến tăng từ 680.000 đồng/tín chỉ lên 800.000 đồng/tín chỉ ở các ngành kinh tế - quản trị - luật, từ 850.000 đồng/tín chỉ lên 870.000 đồng/tín chỉ ở nhóm ngành công nghệ - kỹ thuật, ngành dược học từ 1,1 triệu đồng/tín chỉ tăng thành 1,16 triệu đồng/tín chỉ. Nếu tính học phí trung bình theo năm thì năm nay tăng khoảng vài triệu đồng so với năm trước.
ĐH Phenikaa tăng 1,5 triệu đồng; Trường ĐH Thành Đô tăng 1,2 - 1,9 triệu đồng so với năm học 2025 - 2026...
Năm học 2025 - 2026 ngành y khoa Trường ĐH Đại Nam có học phí 32 triệu đồng/học kỳ, 1 năm là 96 triệu đồng thì năm nay dự kiến 33 triệu đồng/học kỳ, 1 năm là 99 triệu đồng, tăng 3 triệu đồng/năm. Một số ngành khác tăng khoảng 5,7 triệu đồng/năm như khoa học máy tính, hệ thống thông tin, kinh tế xây dựng...
Thạc sĩ Nguyễn Thị Xuân Dung, Giám đốc Trung tâm truyền thông Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, nhận định: "Về tình hình học phí năm học 2026 - 2027, có thể thấy đang xuất hiện sự phân hóa rõ rệt. Một số trường điều chỉnh học phí nhằm tăng cường đầu tư cho chất lượng đào tạo và cơ sở vật chất, trong khi nhiều trường khác lựa chọn giữ ổn định mức thu để chia sẻ áp lực tài chính với phụ huynh và sinh viên".
Theo thạc sĩ Xuân Dung, trong bối cảnh hiện nay, học phí trở thành một yếu tố quan trọng khi lựa chọn ngành học. Tuy nhiên, về lâu dài, học phí chỉ nên là một trong nhiều tiêu chí cần cân nhắc, chứ không phải yếu tố quyết định duy nhất. "Thí sinh không nên chọn ngành chỉ vì học phí thấp, nhưng cũng không thể bỏ qua điều kiện tài chính của gia đình. Việc lựa chọn phù hợp cần đặt trong sự cân bằng giữa năng lực, sở thích và khả năng chi trả. Điều quan trọng hơn là lựa chọn được ngành học phù hợp và tận dụng tốt các chính sách hỗ trợ để theo đuổi con đường học tập lâu dài", thạc sĩ Dung nhìn nhận.
Thạc sĩ Nguyễn Thị Kim Phụng, Phó phòng Tuyển sinh - truyền thông và quan hệ doanh nghiệp Trường ĐH Tài chính - Marketing, cũng cho rằng trong bối cảnh học phí và các loại chi phí tăng như hiện nay, thí sinh quan tâm đến học phí là cần thiết và hoàn toàn hợp lý. "Tuy nhiên, thí sinh không nên xem đây là yếu tố duy nhất để đưa ra quyết định chọn ngành. Việc lựa chọn ngành học cần được cân nhắc trên nhiều khía cạnh, bao gồm sự phù hợp với năng lực, sở thích, cơ hội việc làm sau tốt nghiệp và khả năng tài chính của gia đình để chúng ta lựa chọn môi trường học tập phù hợp trước khi quyết định đăng ký xét tuyển", thạc sĩ này cho hay.
Theo thạc sĩ Phụng, thực tế học phí là khoản đầu tư trong một giai đoạn nhất định, thường là 4 - 5 năm. Trong khi đó, ngành học và nghề nghiệp sẽ gắn bó lâu dài, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập và sự phát triển của người học sau này. Vì vậy, nếu chỉ vì học phí thấp mà chọn ngành không phù hợp thì về lâu dài có thể dẫn đến những chi phí ẩn lớn hơn như chuyển ngành, kéo dài thời gian học hoặc khó tìm việc làm.
"Điều quan trọng là thí sinh cần có cách tiếp cận cân bằng, lựa chọn ngành học phù hợp, nhưng đồng thời xây dựng được kế hoạch tài chính khả thi cho toàn bộ quá trình học tập. Các em nên tìm hiểu học phí một cách đầy đủ và có hệ thống, thay vì chỉ nhìn vào mức học phí năm đầu tiên. Cụ thể, cần quan tâm đến lộ trình học phí của toàn khóa học, cách tính theo năm học hay tín chỉ, cũng như mức điều chỉnh học phí qua từng năm", thạc sĩ Phụng lưu ý.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/hoc-phi-nhieu-truong-dai-hoc-tang-manh-185260408175138931.htm
