Sáng nay 9.4, T.Ư Đoàn tổ chức hội nghị rà soát công tác triển khai “Đề án Tuổi trẻ Việt Nam đồng hành với thanh thiếu nhi vùng biên giới giai đoạn 2025 – 2030” với sự chủ trì của anh Nguyễn Tường Lâm, Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam.
Đồng chủ trì có anh Nguyễn Kim Quy, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng ban Công tác Thanh thiếu nhi T.Ư Đoàn, Phó chủ tịch thường trực Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam.
Phát biểu khai mạc hội nghị, anh Nguyễn Tường Lâm cho biết, “Đề án Tuổi trẻ Việt Nam đồng hành với thanh thiếu nhi vùng biên giới giai đoạn 2025 – 2030” được ban hành vào tháng 11.2025 không chỉ là một kế hoạch hành động, mà là sự cam kết của tổ chức Đoàn trong việc huy động sức mạnh toàn xã hội để chăm lo cho thế hệ tương lai nơi phên giậu Tổ quốc.
Tuy nhiên, sau hơn 4 tháng triển khai, dự án chưa có nhiều tiến triển đột phá. Trong đó, việc tổ chức “kết nghĩa” hiện nay chưa phát huy hiệu quả thực chất.
Theo anh Nguyễn Tường Lâm, kết nghĩa không phải là việc ký kết một văn bản trên giấy mà phải là sự đồng hành thực chất. Khi đơn vị đã kết nghĩa với một xã biên giới, họ phải cùng địa phương chia sẻ khó khăn, tìm giải pháp để hoàn thành 16 nhóm chỉ tiêu định lượng mà đề án đã xác lập.
Đặc biệt, anh Nguyễn Tường Lâm khẳng định nhiệm vụ này không chỉ dành riêng cho các cơ quan tỉnh đoàn, mà phải huy động sự vào cuộc của cả khối Hội, Đội, các đơn vị báo chí, doanh nghiệp trẻ và thầy thuốc trẻ.
“Tất cả các đơn vị trực thuộc, từ công an, quân đội đến các cơ quan báo chí, sự nghiệp của Đoàn đều phải có đơn vị kết nghĩa cụ thể”, anh Nguyễn Tường Lâm yêu cầu.
Hướng tới Chiến dịch tình nguyện hè năm nay, anh Nguyễn Tường Lâm xác định đây là thời điểm “vàng” để tạo ra sự bứt phá và yêu cầu xác lập 248 xã biên giới là địa bàn trọng tâm duy nhất của chiến dịch năm nay.
“Làm sao là tất cả hệ thống Đoàn, Hội, Đội đều phải tham gia và hướng tới mỗi tổ chức đoàn ở các cấp phải có công trình, có phần việc, có dự án cụ thể để tham gia thực hiện 16 nhóm chỉ tiêu của đề án”, anh Nguyễn Tường Lâm mong muốn.
Nhấn mạnh bài học về tinh thần “thần tốc”, anh Nguyễn Tường Lâm đề nghị các đơn vị thường xuyên họp đôn đốc, chỉ rõ nơi nào yếu, nơi nào vướng mắc để tháo gỡ kịp thời; mỗi đơn vị biết mình phải “làm cái gì, làm ở đâu và làm với ai” để đạt được hiệu quả công việc tốt nhất.
Tại hội nghị, các đại biểu đã nêu thực trạng và giải pháp để giải quyết những khó khăn, vướng mắc hiện nay. Chị Nguyễn Ny Hương, Bí thư Tỉnh đoàn Hà Tĩnh, cho rằng, hiện khó khăn ở địa bàn là thiếu nguồn lực và nhân lực thực hiện.
Theo đó, chị Hương kiến nghị T.Ư Đoàn điều phối các đội hình sinh viên tình nguyện từ các trung tâm lớn như Hà Nội, Huế, Đà Nẵng về hỗ trợ các xã biên giới tại những tỉnh thiếu hụt hệ thống trường đại học.
Tỉnh đoàn Hà Tĩnh mong muốn T.Ư chỉ đạo Đoàn khối trực thuộc tăng cường nguồn lực an sinh và hỗ trợ chuyển đổi số. Đặc biệt, cần thúc đẩy việc chuyển giao các cơ sở Đoàn thuộc ngân hàng, doanh nghiệp T.Ư về địa phương quản lý để thuận tiện trong việc kết nghĩa và huy động nguồn lực tại chỗ.
Cũng nêu ý kiến, anh Nguyễn Nhất Linh, Bí thư Đoàn Thanh niên Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể T.Ư, cho rằng nếu chỉ dừng lại ở các công trình dân sinh hay tặng quà mang tính thời điểm, thì mới chỉ giải quyết được phần ngọn.
Để giúp thanh thiếu nhi vùng biên thực chất, theo anh Linh, cần tập trung vào 3 trụ cột cốt lõi: sinh kế, năng lực và hệ sinh thái nâng đỡ.
Về sinh kế, anh Linh khẳng định kinh tế hộ gia đình yếu là nguyên nhân gốc rễ khiến trẻ em phải bỏ học sớm để phụ giúp cha mẹ. Do đó, các Tỉnh đoàn cần nghiên cứu sâu đặc điểm thổ nhưỡng, khí hậu để đề xuất mô hình cây trồng, vật nuôi phù hợp, từ đó T.Ư Đoàn có căn cứ kêu gọi các hiệp hội, doanh nghiệp hỗ trợ bài bản.
Về năng lực, anh Linh đề xuất cần trang bị cho các em “năng lực cạnh tranh” và tư duy vươn lên, tránh tâm lý ỷ lại vào hỗ trợ. Anh đưa ra quan điểm “chọn nguồn”: tập trung bồi dưỡng những cá nhân xuất sắc để họ trở thành hình mẫu thành công, từ đó lan tỏa tinh thần hiếu học cho cả vùng quê. Đồng thời, cần tạo cơ hội để các em tiếp cận công nghệ số, tham quan thực tế tại thủ đô và các nhà máy để mở rộng thế giới quan.
Đặc biệt, anh Linh cho rằng, cần có chiến lược huy động nguồn lực. Với vai trò công tác tại Mặt trận Tổ quốc, anh gợi mở việc tận dụng nguồn quỹ khổng lồ từ “Quỹ Vì người nghèo” (hơn 1.000 tỉ đồng/năm) và phối hợp với các chương trình của Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam (Mẹ đỡ đầu), Hội Nông dân Việt Nam hay Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam.
Anh Linh nhấn mạnh, các bí thư tỉnh Đoàn thường đồng thời là phó chủ tịch Mặt trận Tổ quốc cấp tỉnh, đây là lợi thế rất lớn để phối hợp nguồn lực an sinh xã hội cho đề án.
Cuối cùng, anh Linh đề xuất mô hình “can thiệp theo chuỗi”. Thay vì dàn trải, các hoạt động như Xuân tình nguyện, Tháng ba biên giới, Chiến dịch hè xanh nên tập trung vào cùng một địa bàn trong ít nhất 5 -10 năm.
“Sự tác động liên tục, toàn diện này sẽ tạo nên một “gói can thiệp” đủ mạnh để thay đổi diện mạo đời sống và tương lai của thanh thiếu nhi vùng biên giới một cách thực chất nhất”, anh Linh khẳng định.
Theo thầy Phú, tiết học lặng đi bởi những dòng suy tư, giọt nước mắt xen lẫn sự trưởng thành của học sinh tuổi 18.
Thầy Phú cho biết luôn nỗ lực đổi mới phương pháp giảng dạy để học sinh cảm nhận văn học theo cách gần gũi hơn. “Tôi muốn các em thấy môn văn không chỉ để học mà còn để sống, trải nghiệm và bày tỏ cảm xúc cá nhân. Khi các em được lắng nghe, sẽ tự nhiên yêu thích môn học hơn”, thầy nói.
Trong tiết học đặc biệt ấy, mỗi học sinh được dành trọn 45 phút để đối thoại với chính mình trong tương lai. Theo thầy Phú, đây không đơn thuần là một bài tập viết mà là cơ hội để các học sinh nhìn lại hành trình đã qua, suy ngẫm về ước mơ và những điều còn dang dở.
“Khi viết cho mình của 10 năm sau, các em đang tự trò chuyện với chính mình. Mỗi lựa chọn hôm nay sẽ tạo nên con người của ngày mai”, thầy Phú chia sẻ.
Nhắc về lớp học sắp chia tay, thầy Phú không nói đến một khoảnh khắc riêng lẻ, mà là cả một hành trình gắn bó. “Từ những ngày đầu còn xa lạ đến khi các em biết chia sẻ, cười đùa, rồi cùng nhau vượt qua áp lực học tập… Đặc biệt là những lúc cả lớp lặng im nghe một câu chuyện, có em rơi nước mắt hoặc mỉm cười, khi đó tôi biết mình và các em đã thật sự chạm đến nhau”, thầy Phú nói.
Trong số các học sinh, Đỗ Văn Gia Bảo cho biết không giấu được sự xúc động khi nhắc lại khoảnh khắc viết thư. Nam sinh cho biết mình đã dành trọn cảm xúc để gửi gắm đến bản thân ở tuổi 27.
“Mình tự hỏi tương lai có sống tốt không, có chọn đúng ngành học không. Mình chỉ mong bản thân sau này đủ mạnh mẽ để không gục ngã và có thể giúp gia đình, những người yêu thương có cuộc sống tốt đẹp hơn”, Gia Bảo nói.
Nam sinh cũng thẳng thắn chia sẻ những áp lực mà mình dự cảm khi bước vào đời. “Người con trai khi trưởng thành sẽ phải gánh vác rất nhiều, nên em lo lắng nhưng cũng tự nhắc mình phải cố gắng”, Gia Bảo nói.
Trong khi đó, Hà Thị Lê Hà lại nhìn về tương lai với một tinh thần mạnh mẽ nhưng đầy thấu hiểu bản thân. Nữ sinh kể lại, đã viết cho chính mình những lời nhắn nhủ giản dị mà sâu sắc: "Hãy cố gắng, nhưng cũng biết nghỉ ngơi khi mệt mỏi".
“Dù ở tuổi 18 hay 28 thì cũng phải hướng tới tương lai tốt đẹp. Nếu quá mệt mỏi thì cứ cho phép bản thân dừng lại, khóc một chút rồi ngày mai sẽ ổn”, Lê Hà bày tỏ.
Nữ sinh cũng cho rằng điều quan trọng không phải là một cuộc đời hoàn hảo, mà là biết chấp nhận lựa chọn của chính mình. “Dù có theo ngành y hay sư phạm hay không thì đó cũng là quyết định của mình, không cần hối hận. Quan trọng là luôn cố gắng và sống rực rỡ theo cách riêng”, Hà nói.
Với Đinh Gia Bảo, lớp trưởng 12A2.3, lá thư lại là hành trình nhìn lại cả những áp lực và sự trưởng thành. Nam sinh cho biết băn khoăn về tương lai, gia đình và bạn bè, nhưng trên hết là niềm tin. “Dù 10 năm sau mình là ai thì cũng mong trở thành phiên bản mà bản thân tự hào nhất", lớp trưởng 12A2.3 nói.
Khoảnh khắc viết thư khiến nam sinh không kìm được cảm xúc: “Mình đã cố không khóc nhưng nước mắt vẫn rơi, vì nhớ lại những khó khăn, áp lực đã trải qua. Nhưng chính gia đình và bạn bè đã giúp em có động lực để tiếp tục”.
Trước khi kết thúc buổi học đặc biệt, thầy Phú cho biết đã dành cho học trò lời dặn dò giản dị nhưng sâu sắc: “Tôi mong các em luôn giữ được sự tử tế và chân thành. Cuộc sống có thể nhiều thử thách, nhưng chỉ cần không bỏ cuộc và không đánh mất chính mình, các em đã thành công”. Và hơn hết, thầy Phú nhắn nhủ học sinh rằng: “Sẽ luôn có một lớp học, một người thầy từng tin tưởng và tự hào về các em”.
Theo lời kể, tiết học khép lại, những lá thư được thầy Phú cẩn thận lưu giữ, bên ngoài ghi rõ dòng: “Hẹn năm 2036”. “Đó không chỉ là kỷ vật của tuổi 18, mà còn là lời hẹn sau 10 năm, khi mỗi học sinh trở về mở lại, đối diện với chính mình của một thời đã qua”, thầy Phú chia sẻ.
Sau khi tốt nghiệp ngành công nghệ sinh học Trường ĐH Công nghiệp thực phẩm TP.HCM, chị My quyết định trở về địa phương công tác, đảm nhận vai trò công an viên và Ủy viên Ban Chấp hành Xã đoàn Bình Thắng (cũ). Công việc bận rộn, nhưng niềm đam mê làm nông nghiệp sạch đã thôi thúc chị không ngừng tìm tòi, nghiên cứu để lựa chọn hướng khởi nghiệp phù hợp.
Đầu năm 2021, chị My mạnh dạn đầu tư hơn 60 triệu đồng, thuê 80 m2 đất tại ấp Bình Hòa, TT. Bình Đại, H.Bình Đại (cũ) để xây dựng mô hình trồng rau thủy canh nhà màng, với thương hiệu My's Garden. Mô hình thiết kế theo quy trình khép kín, ứng dụng công nghệ tự động hóa ở nhiều khâu. Hệ thống thủy canh hồi lưu, bồn chứa dung dịch dinh dưỡng, máy bơm và giàn tưới phun sương đều vận hành tự động.
Đặc biệt, hệ thống tưới được cài đặt hẹn giờ, cứ 30 phút phun một lần, mỗi lần khoảng 1 phút, giúp cây sinh trưởng ổn định, tiết kiệm nước và giảm đáng kể công lao động. Các máng trồng sử dụng ống nhựa UPVC chuyên dụng, đặt cách mặt đất khoảng 85cm, đảm bảo vệ sinh và thuận tiện chăm sóc.
Toàn bộ quy trình sản xuất không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, góp phần hạn chế ô nhiễm môi trường và đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng. Hệ thống tưới phun sương tự động giúp tiết kiệm nước, phù hợp với điều kiện hạn mặn, góp phần thích ứng với biến đổi khí hậu. Sau hơn 2 năm triển khai, mô hình cho thấy hiệu quả rõ rệt.
Tháng 4.2023, Trà My đầu tư thêm 50 m2 tại Trường THCS xã Bình Thắng, nâng tổng diện tích canh tác lên khoảng 130 m2. Hiện nay, vườn rau trồng đa dạng các loại rau xanh giàu dinh dưỡng như cải kale, cải bó xôi, cải bẹ xanh, cải bẹ dún, cải ngọt, cải thìa, xà lách…
Mỗi tuần, vườn thu hoạch một đợt, cung cấp ra thị trường hơn 25 kg rau sạch, giá bán ổn định từ 45.000 - 55.000 đồng/kg. Phần lớn sản phẩm được khách hàng đặt mua trước, đảm bảo đầu ra ổn định. Nhờ đó, trung bình mỗi năm, chị My thu nhập khoảng 100 triệu đồng.
Không chỉ phát triển kinh tế gia đình, chị My còn tích cực lan tỏa mô hình đến cộng đồng. Chị cung cấp cây giống, đất sạch và chuyển giao kỹ thuật trồng rau thủy canh cho nhiều cá nhân, đơn vị, đặc biệt là các trường mầm non và tiểu học trên địa bàn. Mô hình "Vườn rau thủy canh" của chị My được địa phương đánh giá là mô hình khởi nghiệp xanh tiêu biểu của thanh niên, góp phần thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững, thân thiện với môi trường.
Tháng 7.2023, chị phối hợp với Xã đoàn Bình Thắng (cũ) thành lập Tổ hợp tác thanh niên cung cấp đất và rau sạch, tạo môi trường liên kết, hỗ trợ đoàn viên, thanh niên về vốn, kỹ thuật và kinh nghiệm sản xuất. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, gia tăng giá trị sản phẩm và khơi dậy tinh thần khởi nghiệp trong giới trẻ.
Bên cạnh hoạt động sản xuất kinh doanh, chị còn là đoàn viên năng động, tích cực tham gia các phong trào như hiến máu tình nguyện, xây dựng mô hình "Cơ quan xanh, sạch, năng động", "Vườn ươm thanh niên"…
Với những nỗ lực trong lao động, sản xuất và đóng góp cho cộng đồng, năm 2024, chị My được Tỉnh đoàn Bến Tre (cũ) vinh danh là "Thanh niên khởi nghiệp, sản xuất giỏi tiêu biểu".
Trao đổi qua điện thoại, chị Nguyễn Thị Oanh (53 tuổi, P.Vĩnh Phú, tỉnh Nghệ An) nói trong tiếng nấc nghẹn ngào: "Con tôi cao 1m8, nặng khoảng 93, 94kg. Cháu chậm phát triển về trí tuệ hơn các bạn bình thường khác, khi giao tiếp cháu hơi ngại ngùng nên nói chuyện cũng không được nhanh nhẹn. Tôi không biết gần một tháng qua con ở đâu, làm gì. Cô ơi, cô tìm con dùm tôi với",
Cuộc trò chuyện qua điện thoại của chúng tôi liên tục ngắt quãng bởi những khoảng lặng. Chồng mất hơn 1 năm trước, hai con là điểm tựa tinh thần của chị Oanh.
Con trai chị Oanh là Lê Anh Quân, 18 tuổi. Theo chia sẻ từ gia đình, Quân có khuôn mặt dài, lời nói và hành động chậm hơn các bạn cùng trang lứa, ít nói và nhỏ nhẹ. Tuy nhiên, gia đình đã dạy cháu thuộc lòng số điện thoại của mẹ cùng nhiều thành viên khác trong gia đình. Ngoài ra, Quân có cậu bạn thân thường xuyên gọi điện, liên lạc.
"Quân sử dụng điện thoại rất tốt. Nhưng từ đó tới nay, con không liên lạc với bất kỳ ai. Không ai biết con ở đâu. Nếu bình an cháu hoàn toàn có thể tự liên lạc được với gia đình. Đằng này, tôi sợ con bị lừa…", chị Oanh lặng người.
Theo lời kể của gia đình, đã mất liên lạc với Lê Anh Quân từ ngày 8.3 khi em về Tân Kỳ chơi. Hôm đó, chàng trai Nghệ An mặc áo phông đen và quần lửng. Gia đình cũng đã báo công an, đi tìm cháu khắp nơi, thậm chí đăng lên mạng xã hội xem mọi người có ai thấy chỉ giúp. Nghe ai có thông tin về Quân hay giống Quân, gia đình vội đi ngay, đêm hôm cũng chạy, vậy mà đến nay vẫn chưa tìm thấy.
Mạng xã hội mới đây có chia sẻ việc nghi chàng trai Nghệ An đang đi lạc tại khu vực Q.Cầu Giấy (cũ), Hà Nội. Về việc này, phía gia đình cho biết gia đã đến xem và khẳng định không phải là Quân.
Đến nay, tung tích Lê Anh Quân vẫn chưa được xác định. Thời gian kéo dài khiến người mẹ héo mòn và nỗi lo thêm chồng chất.
Thông tin từ đại diện Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Nghệ An cho biết đã tiếp nhận thụ lý đơn trình báo từ gia đình. Đơn vị này đã gửi công văn đi khắp các đơn vị công an xã, phường để tìm người mất tích.