Xung đột Trung Đông khiến 20% sản lượng dầu khí toàn cầu qua eo biển Hormuz tắc nghẽn, đẩy giá cả nhiên liệu tăng cao. Bên cạnh gấp rút tiết kiệm năng lượng và củng cố dự trữ, một số quốc gia phát tín hiệu tập trung hơn cho năng lượng sạch.
Công ty xếp hạng tín nhiệm Fitch Ratings dự báo đầu tư vào điện tái tạo và pin lưu trữ sẽ tăng ở các quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng, bao gồm cả những nước châu Âu. Trong khi, Trung Quốc đang là nhà cung cấp dẫn đầu thế giới về pin lưu trữ, thiết bị năng lượng mặt trời và xe điện.
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, Trung Quốc sản xuất hơn 85% pin và 70% xe điện toàn cầu. Vì thế, AP cho rằng ngành công nghiệp “xanh” của nước này dự báo hưởng lợi nhờ cuộc xung đột Trung Đông.
Các nhà đầu tư đồng quan điểm, đặt cược rằng chiến sự sẽ thúc đẩy nhu cầu phát triển năng lượng tái tạo, giúp các nhà cung cấp Trung Quốc hưởng lợi. Trong tháng 3, cổ phiếu của CATL và BYD tại Hong Kong đã tăng lần lượt 24% và 11%.
Tại Anh, nhu cầu thuê xe điện tăng hơn 30% trong ba tuần đầu tháng 3 so với cùng kỳ tháng 2, theo Octopus Energy. Tập đoàn năng lượng tái tạo này cũng ghi nhận doanh số bán các hệ thống điện mặt trời áp mái gia tăng.
Indonesia, nước xuất khẩu than lớn nhất thế giới, đang có triển vọng trở thành khách hàng công nghệ xanh lớn của Trung Quốc. Vào tháng 3, Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto tuyên bố thúc đẩy phát triển xe điện, bao gồm kế hoạch sản xuất ôtô điện và mở rộng cơ sở hạ tầng sạc.
Giấc mơ điện hóa giao thông đang thu hút chú ý trở lại, theo Putra Adhiguna, nhà nghiên cứu tại viện Energy Shift Institute (Jakarta). Các công ty Trung Quốc đang đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng năng lượng sạch Indonesia.
Họ đã ký các thỏa thuận trị giá hơn 54 tỷ USD với công ty điện lực nhà nước vào năm 2023 và bổ sung thêm cam kết 10 tỷ USD trong chuyến thăm Bắc Kinh của ông Prabowo vào năm 2024. “Các công ty Trung Quốc sẽ hưởng lợi trực tiếp về mặt tài chính”, nhà nghiên cứu Sam Reynolds tại Viện Kinh tế Năng lượng và Phân tích Tài chính (IEEFA) trụ sở tại Mỹ, đánh giá.
Khi thế giới đối mặt với sự mong manh của nguồn cung nhiên liệu hóa thạch, các tập đoàn công nghiệp lớn như BYD hay CATL có vị thế tốt để tận dụng nhu cầu các sản phẩm phát thải thấp đang gia tăng.”Cách tiếp cận của Trung Quốc đối với sự phát triển ngành năng lượng và địa chính trị đã được chứng minh hoàn toàn đúng đắn bởi cuộc xung đột Iran”, ông Sam Reynolds tại IEEFA, nhận định.
Hơn một thập kỷ trước, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã gắn an ninh năng lượng với an ninh quốc gia. Kể từ đó, nước này đã tăng phát triển năng lượng tái tạo, dù nhiên liệu hóa thạch vẫn chiếm ưu thế trong cơ cấu năng lượng quốc gia.
Kế hoạch 5 năm đến 2030 của Trung Quốc tiếp tục ưu tiên các ngành công nghiệp xanh. “Họ đang ở vị thế tiên phong trong lĩnh vực này, hơn bất kỳ quốc gia nào khác trên thế giới, chắc chắn hơn cả Mỹ”, Li Shuo, Giám đốc Trung tâm Khí hậu Trung Quốc thuộc Viện Chính sách Hiệp hội Châu Á, nhận định.
Thực tế, cả trước khi xung đột Trung Đông nổ ra, vị thế dẫn đầu của Trung Quốc trong các công nghệ sạch đã ngày càng nới rộng. Vài năm qua, các nhà sản xuất ôtô Trung Quốc đã mở rộng phát triển và sản xuất xe điện, tăng trưởng xuất khẩu nhanh hơn các đối thủ Mỹ, châu Âu. Họ cung cấp các mẫu xe rẻ hơn và giành được thị phần ở một số khu vực, như Đông Nam Á.
Hay như Pakistan đã nhập khẩu hơn 50 gigawatt tấm pin mặt trời “made in China” vào tháng 12/2025. Tính chung tháng cuối năm ngoái, xuất khẩu hàng công nghiệp xanh Trung Quốc gồm xe điện, pin mặt trời và pin lưu trữ đạt kỷ lục gần 22,3 tỷ USD, tăng 47% so với cùng kỳ năm trước, theo viện nghiên cứu Ember.
Trong khi, nước Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump đã giảm đầu tư vào năng lượng tái tạo và dựa vào nguồn tài nguyên dầu khí để thúc đẩy xuất khẩu năng lượng, nhằm đạt được điều mà ông Trump mô tả là “sự thống trị năng lượng”.
Bà Amy Myers Jaffe, chuyên gia tại Trung tâm Quan hệ Toàn cầu thuộc Đại học New York, dự báo cú sốc năng lượng từ xung đột Trung Đông “giúp ích cho ngành công nghiệp Trung Quốc trên toàn cầu và tổn hại cho ngành công nghiệp ôtô Mỹ”.
Theo số liệu từ Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO), công suất tiêu thụ điện cao nhất trong ngày đạt 51.691 MW vào lúc 15h55. Trong đó, miền Bắc đạt 24.717 MW. Đây là mức cao nhất từ đầu năm 2026 và tăng khoảng 12% so với cùng kỳ năm trước.
Tổng lượng điện tiêu thụ trong ngày trên toàn quốc đạt khoảng 1,078 tỷ kWh, tăng khoảng 70 triệu kWh so với ngày 31/3 và cao hơn 15,2% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, miền Bắc tiêu thụ 501 triệu kWh (46,6%), miền Trung 106 triệu kWh (9,9%) và miền Nam 467 triệu kWh (43,5%).
Nguyên nhân nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh do nắng nóng gay gắt diện rộng, với nền nhiệt độ phổ biến 37-40°C. Trong ngày, nhiều nơi trên 40°C như Phù Yên (Sơn La) 40,2°C, Mai Châu (Phú Thọ) 40,2°C, Tĩnh Gia (Thanh Hóa) 40,3°C, Tây Hiếu (Nghệ An) 41,9°C, Hà Tĩnh 40,8°C.
Về cơ cấu nguồn cung điện, các nhà máy nhiệt điện than vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất, với 626,6 triệu kWh, tương đương 58,1% tổng sản lượng. Tiếp theo là thủy điện 187,5 triệu kWh (17,4%), điện khí 102,9 triệu kWh (9,6%), điện mặt trời 56,9 triệu kWh (5,3%), điện gió 38,3 triệu kWh (3,6%) và một số nguồn khác.
Đơn vị vận hành hệ thống điện cho biết hệ thống vẫn hoạt động an toàn và ổn định, các nhà máy điện được huy động tối đa để đáp ứng nhu cầu sử dụng điện tăng cao trong đợt nắng nóng.
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, những ngày tới nắng nóng tiếp tục diễn ra trên diện rộng. Khu vực từ Thanh Hóa đến Đà Nẵng có thể xuất hiện nắng nóng gay gắt, có nơi trên 40°C. Thời tiết cực đoan kéo dài được dự báo sẽ khiến nhu cầu sử dụng điện tiếp tục tăng, có thể gây quá tải cục bộ ở một số khu vực.
Trước tình hình này, ngành điện khuyến nghị người dân, doanh nghiệp sử dụng điện tiết kiệm, hợp lý, đặc biệt trong các khung giờ cao điểm.
Theo báo cáo mới nhất của Cushman & Wakefield, lĩnh vực trung tâm dữ liệu tại châu Á - Thái Bình Dương đang trải qua một sự dịch chuyển mang tính cấu trúc về chi phí phát triển, trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) tăng tốc và định hình lại cách các cơ sở này được thiết kế, cấp điện và xây dựng.
Thông tin được nêu trong Cẩm nang Chi phí xây dựng Trung tâm dữ liệu tại châu Á - Thái Bình Dương 2026. Theo đó, Nhật Bản là thị trường có chi phí xây dựng cao nhất khu vực, ở mức 19,2 triệu USD/MW, tiếp theo là Singapore với 17,9 triệu USD/MW, trong khi Đài Loan ghi nhận mức thấp hơn, khoảng 7,9 triệu USD/MW.
Quy mô trung tâm dữ liệu không được đo bằng diện tích hay số lượng máy chủ, mà bằng tổng công suất điện có thể cung cấp cho hệ thống máy chủ. Vì vậy, chi phí xây dựng thường được tính theo đơn vị USD/W (USD trên mỗi watt công suất điện).
Việt Nam đang nổi lên trong làn sóng phát triển trung tâm dữ liệu tiếp theo của khu vực. Tại TP.HCM và Hà Nội, chi phí xây dựng dao động từ 5,7-8,7 triệu USD/MW, tương đương mức trung bình khoảng 7,2 triệu USD/MW.
Mức này tương đồng với ước tính trước đó của CBRE, cho rằng chi phí xây dựng trung tâm dữ liệu tại Việt Nam vào khoảng 7 USD/W.
Ông Andrew Green, Trưởng nhóm Trung tâm Dữ liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Cushman & Wakefield, nhận định nhu cầu AI đang tái định hình các tiêu chuẩn kỹ thuật của trung tâm dữ liệu, từ mật độ điện năng, hệ thống làm mát đến yêu cầu kết cấu.
Những thay đổi này kéo theo mức chi phí đầu tư tăng và có chênh lệch đáng kể giữa các thị trường, tùy thuộc vào khả năng cung ứng điện, nguồn nhân lực và điều kiện triển khai tại từng địa phương.
Khả năng tiếp cận nguồn điện ngày càng trở thành yếu tố then chốt đối với tính khả thi của các dự án trung tâm dữ liệu. Báo cáo cũng cho biết thời gian chờ để có nguồn điện mới cho dự án trung tâm dữ liệu quy mô 100MW tại các thị trường trọng điểm ở Việt Nam ước tính khoảng 2-3 năm.
Đăng ký bảo hộ thương hiệu ở Ý: một tháng có chứng chỉ, Nhà nước hoàn lại gần như toàn bộ phí. Ở Việt Nam: đóng tiền trước, chờ đến một năm, kết quả vẫn là ẩn số. Khoảng cách đó không chỉ là thủ tục - đó là khoảng cách tư duy mà doanh nghiệp Việt cần đối mặt thực sự.
Thương hiệu là tài sản lớn nhất của doanh nghiệp, nhưng cũng là thứ dễ mất nhất nếu thiếu "tấm khiên" pháp lý. Nghịch lý là nhiều doanh nghiệp sẵn sàng chi hàng trăm triệu cho marketing, nhưng lại ngần ngại hoặc chưa biết cách bảo vệ chính cái tên mình đang quảng bá.
Bài viết dưới đây là góc nhìn từ thực chiến của một doanh nhân với 21 năm kinh nghiệm quản trị tại các tập đoàn lớn ở Mỹ, Úc, Nhật và gần 8 năm điều hành doanh nghiệp tại cả Ý lẫn Việt Nam - người đã trực tiếp đăng ký bảo hộ hơn 10 thương hiệu ở hai thị trường này.
Tại Ý và khối EU, quy trình bảo hộ thương hiệu được tối ưu hóa để triệt tiêu rủi ro ngay từ bước phác thảo. Ngay trong giai đoạn thiết kế bộ nhận diện, các đơn vị sáng tạo đã có thể truy cập hệ thống dữ liệu mở để kiểm tra khả năng trùng lặp - giúp doanh nghiệp tránh đầu tư hàng trăm triệu vào marketing cho một cái tên hay logo không thể bảo hộ.
Sau khi nộp hồ sơ, chỉ khoảng một tháng là doanh nghiệp nhận được chứng chỉ kèm mã QR bảo hộ. Điểm đặc biệt: chứng chỉ được cấp trước, doanh nghiệp mới thanh toán phí sau - hoàn toàn đảo ngược so với cách tiếp cận thông thường. Minh bạch đến vậy, doanh nghiệp đủ tự tin tung sản phẩm ra thị trường mà không lo tranh chấp.
Thêm vào đó, trong 2 - 3 năm gần đây, Chính phủ Ý gần như hoàn lại 100% phí bảo hộ cho thương hiệu mới. Đây là thông điệp rõ ràng: Nhà nước đồng hành cùng giá trị trí tuệ của doanh nghiệp.
Tại Việt Nam, bức tranh khác hẳn. Doanh nghiệp phải đóng toàn bộ phí ngay từ đầu, khoảng 4 - 10 triệu đồng tùy số nhóm ngành, rồi bước vào giai đoạn chờ đợi kéo dài từ bốn tháng đến hơn một năm mà không biết kết quả. Rủi ro lớn nhất không chỉ là tiền, mà là chi phí cơ hội và sự mông lung trong suốt thời gian thẩm định.
Để rút ngắn khoảng cách, các nhà hoạch định chính sách cần những bước đi quyết liệt hơn. Trước hết là mở kho dữ liệu trực tuyến đồng bộ, cập nhật thời gian thực và công khai hoàn toàn. Khi dữ liệu minh bạch, các đơn vị thiết kế và doanh nghiệp có thể chủ động rà soát, giảm tải hồ sơ lỗi cho cơ quan quản lý.
Song song đó, cần lộ trình ưu tiên theo giai đoạn: giai đoạn đầu tập trung vào các ngành thế mạnh xuất khẩu như nông sản, thực phẩm, công nghệ; giai đoạn tiếp theo áp dụng cơ chế cấp chứng chỉ tạm thời bằng mã QR trong 1 - 3 tháng đầu để doanh nghiệp kịp thời triển khai kinh doanh; cuối cùng là xây dựng quỹ hoàn phí hoặc hỗ trợ tài chính cho các start-up xây dựng thương hiệu bài bản.
Nhưng trong khi chờ chính sách thay đổi, doanh nghiệp cũng cần tự thay đổi tư duy trước. Đừng vì quy trình chậm mà chọn cách buôn nhanh bán nhanh - vượt qua tư duy "ăn xổi" chính là điểm phân biệt giữa doanh nghiệp tồn tại và doanh nghiệp trường tồn.
Hãy dùng thời gian chờ đợi pháp lý để mài giũa sản phẩm, hoàn thiện quy trình. Một thương hiệu mạnh không nằm ở tờ giấy chứng nhận, mà nằm ở chất lượng sản phẩm và niềm tin khách hàng.
Nhìn cách các doanh nghiệp châu Âu bền bỉ xây dựng di sản hàng trăm năm, ta thấy họ luôn bắt đầu từ những bước đi pháp lý chặt chẽ nhất. Để thoát khỏi cái mác "gia công", doanh nghiệp Việt phải lấy đầu tư vào sản xuất và bảo hộ trí tuệ làm kim chỉ nam.
Chính sách có thể còn độ trễ, nhưng tư duy của người dẫn đầu không thể chậm trễ. Sự chuyên nghiệp trong cách ta bảo vệ thương hiệu chính là thước đo cho tầm vóc của doanh nghiệp trong tương lai.
