Sau một ngày thẩm vấn và nghị án, chiều 9-4 Tòa án nhân dân TP Hà Nội đã công bố bản án cáo buộc hai cựu cán bộ Đội cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ Công an quận Cầu Giấy (cũ) phạm tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng liên quan vụ cháy nhà trọ làm 15 người chết trên phố Trung Kính.
Hội đồng xét xử tuyên phạt các ông: Đỗ Tuấn Anh, cựu Phó đội trưởng Đội cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ Công an quận Cầu Giấy (cũ), 3 năm tù; Lê Quang Hưng, cựu cán bộ của đội này, lãnh 3 năm 6 tháng tù.
Tuy nhiên khi lượng hình, hội đồng xét xử xem xét vụ cháy có nguyên nhân do chập mạch ở xe máy điện, thuộc trách nhiệm của chủ nhà trọ. Tòa án cũng ghi nhận các tình tiết giảm nhẹ của hai cựu cán bộ công an để đưa ra mức hình phạt dưới khung truy tố.
Theo bản án, vụ cháy xảy ra rạng sáng 24-5-2024, do chập mạch trên đường dây điện của một xe máy điện trong lán sửa chữa xe dựng ở sân nhà trọ trên phố Trung Kính. Lửa sau đó lan nhanh sang hai ngôi nhà nằm đối diện nhau, bịt mất đường thoát nạn của những người bên trong.
Vụ cháy gây hậu quả nghiêm trọng, làm 15 người thiệt mạng, trong đó có 3 người nhà ông Quyết.
Kết quả điều tra xác định dãy nhà trọ của ông Quyết thuộc diện quản lý nhà nước về phòng cháy, chữa cháy của Đội cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ Công an quận Cầu Giấy (cũ).
Tuy nhiên ông Lê Quang Hưng là cán bộ Đội cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ đã không thực hiện điều tra cơ bản đối với loại hình nhà trọ trên địa bàn phường Trung Hòa nói chung và dãy nhà trọ của vợ chồng ông Quyết nói riêng.
Ông Hưng cũng không lập hồ sơ quản lý, không tiến hành kiểm tra các vi phạm về phòng cháy và chữa cháy đối với dãy nhà trọ này.
Cựu đội phó Đỗ Tuấn Anh bị cáo buộc đã không kiểm tra đôn đốc, chỉ đạo cán bộ, chiến sĩ cấp dưới thực hiện nghiêm túc, đầy đủ việc rà soát, điều tra cơ bản, báo cáo và kiểm tra, xử lý theo quy định pháp luật đối với các cơ sở cho thuê trọ trên địa bàn.
Do đó để dãy nhà trọ của ông Quyết tồn tại có nhiều vi phạm về an toàn phòng cháy chữa cháy, không được xử lý kịp thời, triệt để dẫn đến xảy ra vụ cháy gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng về người và tài sản.
Theo bản án, hai cựu cán bộ công an phạm tội với lỗi vô ý. Hưng có trách nhiệm phải đưa nhà trọ của ông Quyết vào danh sách quản lý nhà nước về phòng cháy chữa cháy.
Tuy nhiên Hưng đã không thực hiện đúng chức trách nhiệm vụ, dẫn đến khu nhà trọ nằm ngoài danh sách quản lý và là nguyên nhân gián tiếp gây ra vụ cháy có hậu quả nghiêm trọng nên mức hình phạt cần cao hơn Tuấn Anh, bản án nêu.
Về trách nhiệm của chủ nhà trọ trong vụ án này, cơ quan tố tụng xác định bà Nguyễn Thị Thảo (vợ ông Quyết) là người trực tiếp quản lý điều hành việc cho thuê trọ. Quá trình quản lý cho thuê trọ, bà Thảo không thực hiện đúng quy định đảm bảo an toàn, có dấu hiệu phạm tội vi phạm các quy định về phòng cháy chữa cháy.
Tuy nhiên do bà Thảo đã tử vong trong vụ cháy nên cơ quan điều tra không xem xét xử lý. Còn ông Quyết được xác định có tham gia hỗ trợ bà Thảo trong việc quản lý nhà trọ nhưng không phải vai trò chính.
Hành vi của ông Quyết có dấu hiệu phạm tội vi phạm các quy định về phòng cháy chữa cháy. Tuy nhiên mẹ, vợ và con ông Quyết đã tử vong trong vụ cháy, nhà bị hư hỏng hoàn toàn sau vụ cháy.
Ông Quyết được ghi nhận đã tích cực phối hợp với cơ quan điều tra khắc phục hậu quả, đại diện gia đình các bị hại có đơn xin miễn trách nhiệm hình sự nên cơ quan điều tra đã miễn truy cứu trách nhiệm hình sự với ông.
Tuy nhiên, hội đồng xét xử cho rằng việc không truy tố, miễn trách nhiệm hình sự đối với ông Nguyễn Kim Quyết “là chưa phù hợp với tính chất, mức độ hậu quả vụ án”.
Do đó tòa kiến nghị cơ quan điều tra và Viện Kiểm sát nhân dân TP Hà Nội tiếp tục xem xét trách nhiệm hình sự đối với ông Quyết để xử lý theo đúng quy định pháp luật.
Tòa sơ thẩm cũng kiến nghị UBND TP Hà Nội chỉ đạo các địa phương, cơ quan chức năng tăng cường tuyên truyền, siết chặt quản lý phòng cháy chữa cháy, tránh tái diễn các vụ việc tương tự.
Cùng với đó, lực lượng cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ được đề nghị tăng cường công tác kiểm tra, từ đó xử lý nghiêm vi phạm, hướng dẫn cán bộ chiến sĩ thực hiện đúng chức trách nhiệm vụ được giao.
Ngày 8/4, Tuấn, quê An Giang, bị Công an tỉnh Đồng Tháp bắt tạm giam 4 tháng để điều tra hành vi Vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường thủy gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra bốn tháng trước.
Tối 11/12 năm ngoái, Tuấn sau khi uống say đã lái vỏ lãi composite chở người đàn ông 43 tuổi chạy trên sông Tiền.
Khi đến khu vực ngã ba sông Tiền và sông Bảo Định thuộc địa phận phường Mỹ Tho, do thiếu quan sát vỏ lãi của Tuấn đã đâm vào đò ngang do ông Hồ Hoàng Vũ (60 tuổi, ngụ xã Quới Sơn, tỉnh Vĩnh Long) làm tài công, đang chạy từ bến phà qua cồn Tân Long.
Sau va chạm, vỏ lãi cùng đò ngang lật, chìm xuống lòng sông. Tuấn và người bạn bơi được vào bờ, còn ông Vũ rơi xuống sông mất tích, hai hôm sau thi thể được tìm thấy cách hiện trường 4 km.
Cơ quan điều tra sau đó xác định thời điểm điều khiển vỏ lãi, Tuấn vi phạm nồng độ cồn ở mức 59,8mg/100ml.
Ngày 7-4, thông tin từ Công an tỉnh Đồng Tháp cho biết đã ra quyết định khởi tố bị can và ra lệnh tạm giam đối với ông Nguyễn Văn Hòa (45 tuổi, ngụ xã Tân Đông, tỉnh Đồng Tháp) để điều tra về hành vi "hiếp dâm người dưới 16 tuổi".
Theo kết quả điều tra, ông Hòa và em L.T.T.T. (14 tuổi, ngụ xã Tân Đông, tỉnh Đồng Tháp) quen biết từ trước. Từ tháng 8-2023 đến 8-2025, ông Hòa đã có khoảng 10 lần xâm hại tình dục đối với em T..
Từ ngày 25-8-2025 đến 25-3-2026, ông Hòa nhiều lần gặp em T. tại khu vực gần trường nơi em T. đang theo học và tiếp tục có hành vi xâm hại tình dục đối với T..
Đến ngày 25-3-2026, giáo viên chủ nhiệm của T. thấy em có nhiều biểu hiện lạ nên gặng hỏi thì em trình bày bị ông Hòa xâm hại tình dục. Sau đó giáo viên chủ nhiệm thông báo cho gia đình T. biết và gia đình đã làm đơn tố giác ông Hòa với cơ quan công an.
Qua điều tra, ông Hòa khai nhận hành vi phạm tội của mình.
Ngày 4-4, UBND TP.HCM phối hợp cùng Đại học Quốc gia TP.HCM tổ chức hội thảo tham vấn chuyên gia về dự thảo Luật Đô thị đặc biệt, với chủ đề “Chính sách đột phá và không gian phát triển cho TP.HCM trong kỷ nguyên mới”.
Ông Nguyễn Mạnh Cường - Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó chủ tịch UBND TP.HCM - chủ trì hội thảo. Đồng chủ trì hội thảo còn có PGS.TS Trần Cao Vinh - Phó giám đốc Đại học Quốc gia TP.HCM, PGS.TS Hoàng Công Gia Khánh - Hiệu trưởng Trường đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TP.HCM).
Xác định nền tảng quan trọng để xây dựng Luật đô thị đặc biệt cho TP.HCM đó là phải định vị được vị trí phát triển mới cho TP.HCM trong kỷ nguyên mới, PGS.TS Đỗ Phú Trần Tình - Trường đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TP.HCM - cho rằng TP.HCM giữ vị trí đặc biệt quan trọng, với định vị là trung tâm kinh tế - tài chính - đổi mới sáng tạo của cả nước, là cực tăng trưởng vùng phía Nam và cửa ngõ hội nhập quốc tế của Việt Nam.
Từ đó, PGS.TS Đỗ Phú Trần Tình phân tích TP.HCM phát triển trong kỷ nguyên mới theo 7 định vị sau: Thành phố phải được tổ chức như trung tâm điều phối các nguồn lực chiến lược của vùng và của quốc gia;
Thành phố phải được định hình là hạt nhân của nền kinh tế tri thức, trung tâm nghiên cứu khoa học công nghệ và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia;
Thành phố phải được xác lập là cực hội nhập quốc tế và đầu mối định vị quốc gia trong không gian kinh tế toàn cầu;
Thành phố phải được định vị là trung tâm phát triển khu vực kinh tế tư nhân, doanh nghiệp khởi nghiệp và doanh nghiệp quốc gia;
Thành phố phải phát triển theo định hướng đô thị có khả năng chống chịu cao và phát triển bền vững;
Thành phố phải được phát triển theo định hướng lấy con người và chất lượng sống làm trung tâm, xác định rõ mục tiêu cuối cùng của phát triển là nâng cao toàn diện đời sống vật chất và tinh thần của người dân;
Thành phố phải được phát triển như không gian thử nghiệm thể chế và mô hình quản trị tiên phong.
Góp ý trên cơ sở các định vị phát triển của TP.HCM, PGS.TS Tô Văn Hòa, Hiệu trưởng Trường đại học Luật Hà Nội, cho rằng Luật đô thị đặc biệt trước hết phải là khung khổ pháp lý được thiết kế riêng cho TP.HCM - đủ đặc thù, đủ đột phá và tương xứng với vị thế của một siêu đô thị, là cực tăng trưởng đầu tàu, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng hai con số liên tục trong 10 năm tới.
"Cần xác định đây là luật trước tiên đáp ứng ngay yêu cầu phát triển của TP.HCM, đồng thời luật này cũng mang tính hình mẫu để các đô thị khác hướng tới trong quá trình phát triển", ông Hòa nói.
Đồng tình, GS.TS Phạm Hồng Thái, Chủ tịch Hội đồng Giáo sư ngành luật học nhiệm kỳ 2024 - 2029, Hội đồng Giáo sư Nhà nước, cho rằng nên xây dựng luật phù hợp với đặc thù phát triển của riêng TP.HCM.
"Nhiều đô thị lớn tại nhiều quốc gia trên thế giới vẫn xây dựng các quy định, đạo luật riêng phù hợp cho đô thị đó, có tính ổn định cao, đây là xu thế. Luật đô thị đặc biệt gắn với TP.HCM cần thiết để tháo gỡ các vướng mắc phát triển tại TP.HCM", ông Thái phân tích.
Rất nhiều chuyên gia cùng quan điểm trên và cho rằng cần đặt tên dự thảo luật là Luật đô thị đặc biệt TP.HCM. Điển hình như PGS.TS Vũ Minh Khương (Đại học Quốc gia Singapore). Ông cho rằng tên gọi của luật rất quan trọng vì xác định phạm vi điều chỉnh của luật. Và luật đô thị đặc biệt TP.HCM là công cụ giúp TP.HCM tăng trưởng liên tục 2 con số, có sứ mệnh đóng góp lớn cho tăng trưởng chung của cả nước.