Thí sinh (TS) làm bài trong thời gian 150 phút gồm 120 câu hỏi trắc nghiệm khách quan nhiều lựa chọn, được tổ chức theo hình thức thi trên giấy. Mỗi câu hỏi trắc nghiệm khách quan có 4 lựa chọn, TS chọn một đáp án đúng cho mỗi câu hỏi và điền câu trả lời vào phiếu trả lời trắc nghiệm.
Theo đó, cấu trúc bài thi gồm 3 phần: sử dụng ngôn ngữ gồm 60 câu hỏi (30 câu tiếng Việt và 30 câu tiếng Anh); toán học gồm 30 câu hỏi; tư duy khoa học gồm 30 câu hỏi. Điểm số tối đa của bài thi là 1.200 điểm, trong đó điểm tối đa từng thành phần gồm: tiếng Việt 300 điểm, tiếng Anh 300 điểm; toán học 300 điểm và tư duy khoa học 300 điểm.
Độ khó của các câu hỏi trong đề thi được phân thành 3 mức độ và được phân bố theo tỷ lệ: mức độ 1 chiếm 30%, mức độ 2 chiếm 40%, mức độ 3 chiếm 30%.
Tiến sĩ Nguyễn Quốc Chính, Giám đốc Trung tâm Khảo thí và đánh giá chất lượng đào tạo (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho biết kết quả thi đánh giá năng lực được xác định bằng phương pháp trắc nghiệm hiện đại theo lý thuyết ứng đáp câu hỏi, điểm của từng câu hỏi có trọng số khác nhau tùy thuộc vào độ khó.
Bước ra khỏi khu vực thi, các TS cho biết hoàn thành bài làm ở mức độ khác nhau. Một nhận định chung của nhiều TS là đề thi không quá khó nhưng khá dài, không dễ dàng lấy điểm cao trong thời gian quy định. Nhiều TS cho biết sẽ tiếp tục tham dự đợt 2 kỳ thi này để cải thiện điểm số, có kết quả xét tuyển vào ngành mong muốn.
Quốc Việt, học sinh (HS) Trường Thực hành Sài Gòn (TP.HCM), cho biết đề thi không quá khó nhưng khá dài. Đặc biệt ở phần thi sử dụng ngôn ngữ tiếng Việt, TS này gặp khó bởi từ “niêm”. “Em gần như chưa có khái niệm nào về từ “niêm” nhưng vẫn dựa vào đề bài, yêu cầu của đề để phân tích suy luận và chọn đáp án. Theo các đáp án đưa ra, em tự phiên được nghĩa từ “niêm” trong trường hợp này tương đương với các từ như: “nối với”, “ứng với”…”, Việt nói và cho biết đã xử lý được cơ bản bài thi, hy vọng đạt 850 điểm để tự tin hơn khi xét tuyển ngành điện – điện tử Trường ĐH Bách khoa TP.HCM.
Không chỉ gặp từ lạ trong phần tiếng Việt, một số HS cho biết câu hỏi khó nằm rải rác ở nhiều phần của đề thi. Gia Huy, HS Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong (TP.HCM), nhìn nhận: “Có thể nói mức độ khó của đề không cao nhưng muốn đạt điểm cao phải làm kỹ và học chắc. Ngoài sách giáo khoa, TS còn phải đọc thêm bên ngoài. Chưa kể, có những câu hỏi trong đề kiểm tra kiến thức từ lớp 10 hoặc bậc THCS”.
Theo M.P, HS Trường THPT Trần Khai Nguyên (TP.HCM), toán là phần khó nhất. “Nhiều câu hỏi phần toán nhìn dạng quen nhưng không làm được, có thể nói cách ra đề và cách hỏi không giống như thi tốt nghiệp THPT. Mỗi TS chỉ có 75 giây cho một câu thì không thể ngồi tư duy giải tay như cách học truyền thống mà phải có kỹ năng làm bài phù hợp. Ngoài kiến thức thì tốc độ làm bài nhanh rất quan trọng để đạt điểm tốt trong bài thi năng lực”, M.P nói.
Trao đổi với Thanh Niên, Trần Minh Khang, HS lớp 12 Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (tỉnh Khánh Hòa), cho rằng nếu so với đề minh họa ĐH Quốc gia TP.HCM công bố trước đó, đề lần này “dễ thở” hơn. “Các câu hỏi tư duy logic không quá rối rắm như đề minh họa và phần toán cũng phân hóa ổn, độ khó từ dễ đến trung bình khó”, Khang nói.
Học lớp chuyên Anh, Khang cho biết dễ dàng hoàn thành phần thi tiếng Anh, song lại gặp không ít khó khăn ở phần tiếng Việt, đặc biệt ở những câu hỏi về lỗi chính tả và thi luật. Nam sinh đặt mục tiêu vào Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM) cũng đánh giá đề tiếng Việt có nhiều câu ngữ liệu dài, mất thời gian đọc.
Trọng Nhân, HS Trường Phổ thông Năng khiếu, ĐH Quốc gia TP.HCM, cho biết đề thi năm nay có một số điểm mới khi bổ sung câu hỏi sâu hơn về kiến thức lịch sử, các câu hỏi này đòi hỏi TS phải biết sử mới làm được. Bên cạnh đó, đề năm nay cũng có điểm mới là thêm 2 câu tích phân. “Năm nay đề còn có một câu khá hay liên quan đến phần kiến thức lớp 9 môn vật lý. Có thể thấy phạm vi kiến thức được đưa vào đề thi là rất rộng, không chỉ trong chương trình lớp 12 hay THPT”, TS này nhận định. Trước khi tham dự kỳ thi này, Trọng Nhân từng nhiều lần đạt mức trên 900 điểm các lần thi thử. Với bài thi này, Trọng Nhân mong muốn đạt mức trên 1.000 điểm để tăng cơ hội xét tuyển vào ngành khoa học máy tính Trường ĐH Bách khoa TP.HCM.
TS Nguyễn Quang Thuận, Phó hiệu trưởng trường Quốc tế, Đại học Quốc gia Hà Nội (VNU-IS) đưa ra lời khuyên này, bên lề Tuần lễ kết nối việc làm của trường, ngày 4/4.
Ông Thuận cho biết hiện có hai vấn đề về việc làm cần lưu ý với sinh viên. Một là nhiều em đi làm sớm, có thu nhập đều nên lơ là việc học, dẫn đến hổng kiến thức nền tảng. Nhóm này thường khó đẩy kiến thức, kỹ năng lên cao để có công việc tốt hơn. Ông đánh giá như vậy, sinh viên không thể đi đường dài.
Hai là, ông cho rằng sinh viên nên mạnh dạn chấp nhận làm việc ở một số vị trí có tính thử thách, dù thu nhập chưa cao.
"Đó là những vị trí giúp các em học hỏi được nhiều, dần trở thành người làm chủ hay những người không thể thay thế trong doanh nghiệp. Khi đó, thu nhập tất yếu sẽ cao", ông Thuận nói. "Hãy coi đó là bài toán đầu tư".
Tại Tuần lễ kết nối việc làm của trường Quốc tế, chuyên gia cho biết hiện các doanh nghiệp giảm tuyển vị trí thực tập sinh, sinh viên mới ra trường (fresher). Thay vào đó, ứng viên có kinh nghiệm được ưu tiên.
Khảo sát của nền tảng công nghệ tuyển dụng JobOKO năm 2025 cũng cho thấy điều này khi nhu cầu tuyển vị trí fresher của các doanh nghiệp trong 10 tháng đầu năm 2025 giảm 12,96% so với cùng kỳ năm trước đó. Ở một số nhóm ngành như Hành chính - Nhân sự, Kế toán, Tài chính - Ngân hàng, mức sụt giảm mạnh hơn (34-54%).
Trước thực tế trên, ngoài việc không nên kén chọn công việc lương cao ngay sau khi ra trường, một số chuyên gia cho rằng sinh viên cần trang bị thêm nhiều kỹ năng, đặc biệt là AI.
Ông Nguyễn Đức Long, Giám đốc điều hành Học viện AIUNI, nhìn nhận sinh viên hiện chủ yếu "chơi với AI", chỉ sử dụng AI để hỏi đáp đơn giản, chứ chưa thực sự có kỹ năng sử dụng.
"AI không thay thế nhưng đang định nghĩa lại công việc của chúng ta. Những việc làm phổ thông mang tính lặp đi lặp lại sẽ bị thay thế", ông Long nói. "Vì vậy, sinh viên cần làm chủ các công cụ AI, chuẩn bị sẵn các kỹ năng doanh nghiệp cần ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường".
Nói thêm, ông Nguyễn Quang Thuận khuyên sinh viên nâng cao khả năng ngoại ngữ, sự chủ động và các kiến thức, kỹ năng mang tính liên ngành.
Thực tế tại trường Quốc tế, sinh viên có ngoại ngữ tốt nhờ chương trình đào tạo hầu hết bằng tiếng Anh. Tuy nhiên, những em ở ngành Phân tích dữ liệu kinh doanh có thu nhập tốt hơn cả, có em xuất sắc nhận mức 3.000-5.000 USD (80-130 triệu đồng). Lý do đây là ngành học có tính liên ngành, sinh viên được học cả kiến thức về công nghệ thông tin lẫn kinh doanh, tài chính.
Ông Thuận cho rằng doanh nghiệp thiếu nhân sự như vậy nên sinh viên hiểu biết liên ngành có lợi thế, giúp rút ngắn thời gian "đào tạo lại" khi mới được tuyển dụng. Ngoài ra, sinh viên cần hiểu biết về công việc ở doanh nghiệp, tận dụng các chương trình liên kết của trường.
Ông Trần Phi Long, Giám đốc Vườn ươm khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, Đại học Quốc gia Hà Nội, gợi ý sinh viên nghĩ tới khởi nghiệp để tích lũy kinh nghiệm, trong bối cảnh nhà nước, các đơn vị tăng cường hỗ trợ hoạt động này.
"Sinh viên có thể nghĩ tới việc kinh doanh nhỏ trước. Nếu có thất bại, các bạn cũng có kinh nghiệm cho các việc làm về sau", ông Long nói.
Trao đổi với Thanh Niên tại Trường ĐH Nha Trang, nơi có 4 điểm thi V-ACT cùng tổng số thí sinh hơn 3.300 bạn, nhiều thí sinh đều nhận định gặp khó với phần thi tiếng Việt và một số nội dung về toán phổ thông. Câu khó nhất, theo nhiều bạn, hỏi về đặc điểm thi luật trong bài thơ Thuật hứng 1 của Nguyễn Trãi, cụ thể là quy tắc niêm (chữ thứ nhì trong cả hai câu cùng theo một luật - PV) trong đoạn thơ Đường luật thất ngôn tứ tuyệt này.
"Đề hỏi câu nào niêm câu nào. Em chịu", Trần Minh Khang, học sinh lớp 12 Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (Khánh Hòa), cho hay. Một câu tiếng Việt khác khiến nam sinh rối bời là tìm từ đúng chính tả giữa các từ nghĩ quẫn, túng quẫn, quẫn trí... Còn ở môn toán, Khang nói gặp khó ở những hỏi câu liên quan đến logarit và tham số m.
Tương tự, Thái Hoàng Anh Tuấn, học sinh lớp 12 Trường THPT Lý Tự Trọng (Khánh Hòa), cũng gặp nhiều khó khăn ở nội dung liên quan đến tiếng Việt và toán. Tuấn kể em đã "đánh lụi" câu về quy tắc niêm và một câu hỏi khác về lỗi chính tả. Trong khi đó ở phần toán, các câu liên quan tới tư duy logic khiến Tuấn thấy đau đầu, "bởi những môn khác ôn luyện lâu dài sẽ làm được, riêng phần này thì không vì liên quan tới khả năng tư duy".
"Còn ở phần tư duy khoa học, vì tổ hợp em học không có môn hóa nên em cũng chịu thua", nam sinh nói thêm.
Nguyễn Khánh Kỳ, học cùng trường, cũng thấy phần tiếng Việt khó nhất, "trong khi những phần khác tương đối dễ" cho dù nam sinh chọn thi khối C. Cảm giác khó nhằn bắt đầu ngay từ câu đầu tiên khi đề hỏi thể loại văn bản là sử thi hay thần thoại hay những lựa chọn khác. "Mới vô em đã thấy bối rối. Còn với những câu chính tả, em thường dùng mấy từ sai chính tả nên cảm giác từ nào cũng đúng, thành thử em đánh lụi luôn", Kỳ kể.
Khác với Tuấn, Kỳ không gặp nhiều thử thách ở phần tư duy khoa học. "Dù không học hóa và sinh nhưng khi đọc đề em vẫn có thể làm bài được", nam sinh nói, dự đoán bản thân sẽ đạt trên 700 điểm trong đợt 1 này.
Đi tàu tới Nha Trang để dự thi V-ACT vào sáng nay 5.4, Vũ Trần Bảo Thy, học sinh lớp 12 Trường THPT Nguyễn Huệ (Phú Yên cũ), đặc biệt thấy mệt mỏi ở những câu toán về tham số. Còn ở phần tư duy khoa học, dù không học các môn sinh, địa và giáo dục kinh tế và pháp luật, Thy vẫn có thể làm được bài dựa trên dữ kiện đề cho. Với phần tiếng Việt, nữ sinh thấy "bối rối" vì các câu trả lời "chung chung". "Em áng chừng mình sẽ được khoảng 800 điểm", Thy nói.
Thực tế trao đổi với học sinh, thạc sĩ Bùi Văn Công, chuyên gia luyện thi V-ACT trực tuyến tại TP.HCM, cũng nhận định nội dung thi tiếng Việt trong phần sử dụng ngôn ngữ "hơi lạ", ngoài nội dung trước giờ hay ra đề. Câu hỏi về niêm luật là minh chứng rõ nét, "đến cả tôi cũng chưa nghe tới khái niệm này bao giờ". Các câu hỏi về chính tả cũng đặc biệt làm khó nhiều học trò của thầy.
"Tôi cho rằng phần tiếng Việt năm nay thiên về suy luận, không còn quá chú trọng tới cảm nhận văn chương hay đọc hiểu văn bản đơn thuần như trước. Điều này cho thấy đề thi đang ngày càng đi theo hướng ngôn ngữ hơn là ngữ văn, đúng theo tinh thần mà phần thi đề ra", thạc sĩ Công nhận định. Còn ở môn toán, nam giáo viên cũng đồng tình rằng có một số câu hỏi "lắt léo" về logarit và tham số m, dễ khiến thí sinh mắc sai lầm.
Một thí sinh khác tại Khánh Hòa cho biết em gặp khó với câu sử trong phần tư duy khoa học, hỏi về việc vua Lê Thánh Tông thuộc triều đại nào, ban hành bộ luật nào và bộ luật này đã cải tổ điều gì đáng chú ý. Câu trả lời là vị vua này thuộc vương triều Lê sơ, ban hành Quốc triều hình luật hay còn gọi là bộ luật Hồng Đức.
Theo kế hoạch, ĐH Quốc gia TP.HCM sẽ bắt đầu tổ chức chấm thi V-ACT đợt 1 từ 6.4 sau đó công bố kết quả vào 17.4. Năm nay ĐH này sẽ không gửi giấy báo điểm qua đường bưu điện, thí sinh có thể tra cứu kết quả thông qua tài khoản cá nhân khi đăng ký dự thi. Kế tiếp thí sinh có thể đăng ký thi đợt 2 nếu muốn trong thời gian từ 18-25.4. Điểm V-ACT dự kiến được hơn 100 trường ĐH-CĐ trên toàn quốc sử dụng trong công tác tuyển sinh.