Chính phủ vừa ban hành Nghị định 90 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, trong đó siết chặt nhiều hành vi liên quan đến sử dụng, kinh doanh và quảng cáo rượu, bia.
Theo quy định tại điều 30, người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi uống rượu, bia sẽ bị cảnh cáo. Với các hành vi phổ biến hơn, như uống rượu, bia tại địa điểm cấm hoặc xúi giục, kích động, lôi kéo người khác uống rượu, bia, mức phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng.
Trường hợp như uống rượu, bia trong giờ làm việc, học tập hoặc ép buộc người khác uống, mức phạt tăng lên từ 1 triệu đến 3 triệu đồng.
Bên cạnh đó, các hành vi liên quan đến bán và cung cấp rượu, bia cũng bị xử lý nghiêm. Cụ thể, việc bán rượu, bia cho người chưa đủ 18 tuổi hoặc không niêm yết thông báo cấm bán cho đối tượng này có thể bị phạt từ 1 triệu đến 3 triệu đồng.
Các cơ sở bán rượu, bia tại địa điểm bị cấm hoặc mở điểm bán trong phạm vi 100m quanh trường học, cơ sở y tế có thể bị phạt từ 5 triệu đến 10 triệu đồng.
Trường hợp bán rượu, bia qua thương mại điện tử nhưng không có biện pháp kiểm soát độ tuổi người mua, mức phạt có thể lên tới 20 triệu đồng, kèm theo nguy cơ bị tước giấy phép kinh doanh từ 1 – 3 tháng.
Nghị định cũng quy định mức xử phạt nặng đối với các hành vi khuyến mại và quảng cáo rượu, bia sai quy định. Cụ thể, khuyến mại rượu, bia cho người dưới 18 tuổi hoặc sử dụng rượu có độ cồn từ 15 độ trở lên để khuyến mại sẽ bị phạt từ 20 triệu đến 30 triệu đồng.
Trong lĩnh vực quảng cáo, việc sử dụng hình ảnh, thông tin khuyến khích uống rượu, bia; hướng đến trẻ em, học sinh, phụ nữ mang thai; hoặc quảng cáo trong khung giờ nhạy cảm (từ 18h đến 21h) có thể bị phạt đến 30 triệu đồng.
Quảng cáo rượu, bia trong các chương trình văn hóa, thể thao hoặc trên phương tiện quảng cáo ngoài trời trái quy định có thể bị phạt tới 40 triệu đồng, đồng thời buộc gỡ bỏ nội dung vi phạm.
Ngoài ra, trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức và cơ sở kinh doanh cũng được quy định rõ.
Người quản lý nếu không triển khai các biện pháp phòng, chống tác hại của rượu, bia hoặc không kiểm soát việc uống rượu trong giờ làm việc có thể bị phạt từ 3 triệu đến 10 triệu đồng.
Các cơ sở kinh doanh rượu, bia nếu sử dụng lao động chưa đủ 18 tuổi hoặc cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm cũng đối mặt mức phạt lên đến 15 triệu đồng.
Nghị định cũng nêu rõ trách nhiệm của gia đình và công tác truyền thông. Hành vi không giáo dục, nhắc nhở người chưa đủ 18 tuổi không sử dụng rượu, bia có thể bị phạt đến 1 triệu đồng; cung cấp thông tin sai sự thật về tác hại của rượu, bia bị phạt đến 15 triệu đồng.
Ngoài ra, mọi hình thức tài trợ bằng sản phẩm rượu, bia đều bị cấm, với mức phạt từ 20 triệu đến 30 triệu đồng.
Theo nghị định, nhiều cơ quan liên quan như quản lý thị trường, cơ quan công an, hải quan,… các cấp quản lý nhà nước theo chuyên ngành có thẩm quyền lập biên bản vi phạm, xử phạt hành chính và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả theo phạm vi quản lý, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn.
Nghị định 90 sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 15-5. Các quy định mới được kỳ vọng góp phần hạn chế tình trạng lạm dụng rượu, bia và giảm thiểu các hệ lụy đối với sức khỏe cộng đồng.
Ngủ trưa có thể mang lại nhiều lợi ích, nhưng nếu không đúng cách lại dễ ảnh hưởng đến giấc ngủ ban đêm, theo báo Hindustan Times.
Bác sĩ Chakkera Priyanka, chuyên khoa thần kinh tại Bệnh viện Kauvery (Ấn Độ), cho biết ngủ trưa là “con dao hai lưỡi”. Nếu ngủ hợp lý, cơ thể được phục hồi năng lượng; ngược lại, ngủ sai cách có thể làm rối loạn nhịp sinh học và gây mất ngủ về đêm.
Theo đó, một giấc ngủ trưa lý tưởng chỉ nên kéo dài khoảng 20 - 30 phút. Khoảng thời gian này giúp cải thiện sự tập trung, tăng tỉnh táo, nâng cao khả năng nhận thức và cải thiện tâm trạng mà không gây ảnh hưởng tiêu cực.
Ngược lại, ngủ trưa quá dài hoặc ngủ vào cuối buổi chiều có thể khiến cơ thể khó đi vào giấc ngủ ban đêm. Tình trạng này kéo dài sẽ làm xáo trộn nhịp sinh học, khiến ban đêm trằn trọc, buổi sáng mệt mỏi và ban ngày lại phụ thuộc nhiều hơn vào giấc ngủ trưa - tạo thành một vòng lặp khó kiểm soát.
Một số dấu hiệu cho thấy ngủ trưa đang gây hại gồm khó ngủ vào ban đêm, ban ngày uể oải, thiếu tỉnh táo và phải ngủ trưa mới có thể hoạt động bình thường.
Theo bác sĩ Priyanka, buồn ngủ quá mức ban ngày cũng có thể liên quan đến các vấn đề nghiêm trọng hơn như ngưng thở khi ngủ hoặc thiếu ngủ kéo dài, cần được thăm khám.
Bà Priyanka khuyến nghị nên ngủ trưa trước 15 giờ và giữ thời gian ngủ ngắn. Thói quen đi ngủ và thức dậy cần duy trì đều đặn mỗi ngày để ổn định nhịp sinh học.
Buổi tối cần hạn chế tiếp xúc với thiết bị điện tử và đảm bảo ngủ đủ 7 - 9 giờ.
Ngủ trưa đúng cách giúp cơ thể phục hồi năng lượng. Thói quen này vẫn có lợi khi kiểm soát tốt thời gian và thời điểm ngủ.
Bài toán mức sinh thấp của siêu đô thị hơn 14 triệu dân được nêu ra tại tập huấn Luật Dân số 2025 do Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy phối hợp Chi cục Dân số TP HCM tổ chức ngày 9/4. Tổng tỷ suất sinh năm 2025 chỉ đạt 1,51 con/phụ nữ, thấp hơn nhiều so với mức thay thế 2,1. Hơn 20 năm qua, tỷ suất sinh của thành phố luôn thấp nhất cả nước, để lại nhiều hệ lụy như già hóa dân số nhanh, thiếu hụt nguồn lao động, ảnh hưởng đến an sinh xã hội.
Theo đại diện Chi cục Dân số TP HCM, áp lực chi phí sống, nhà ở, nuôi dạy con khiến nhiều người trẻ kết hôn muộn, sinh ít hoặc không muốn sinh con; trong khi hạ tầng y tế, giáo dục, môi trường sống chưa đáp ứng kỳ vọng nuôi con tốt.
Bên cạnh đó, thay đổi quan điểm sống, trình độ học vấn tăng cùng tình trạng vô sinh, phá thai gia tăng cũng góp phần kéo mức sinh xuống thấp. Năm 2025, tuổi kết hôn trung bình lần đầu tại TP HCM là 29,8, cao hơn mức 27,3 của cả nước.
GS.TS Nguyễn Thiện Nhân, nguyên Bí thư Thành ủy TP HCM, cho rằng sinh con trong thế kỷ 21 không còn là chuyện riêng mà liên quan đến vận mệnh quốc gia. Theo ông, nguyên nhân cốt lõi khiến người trẻ đô thị e ngại lập gia đình và sinh con là áp lực tài chính, đặc biệt chi phí nhà ở, giáo dục và y tế.
"Họ làm như vậy là phù hợp với thực tế, khi cho rằng nếu không nuôi con tử tế thì không nên sinh", ông nói, thêm rằng quan niệm này khác xa tư duy "trời sinh voi, trời sinh cỏ" trước đây.
Ông cảnh báo việc thiếu điều kiện nuôi dạy con có thể dẫn đến hệ quả lâu dài như những gì Hàn Quốc và Nhật Bản từng dự báo, khi dân số suy giảm mạnh nếu không có thay đổi đột phá về chính sách việc làm và điều kiện sống. Dân số trong độ tuổi lao động giảm là một trong những nguyên nhân khiến kinh tế Nhật Bản trì trệ 30 năm (1996-2025) sau 33 năm tăng trưởng vượt bậc.
Khoảng cách giữa "lương tối thiểu" và "lương đủ sống" là rào cản lớn. Lương tối thiểu chỉ đảm bảo mức sống cá nhân, trong khi quyết định sinh và nuôi con đòi hỏi thu nhập đủ để trang trải chi phí dài hạn. Khảo sát tại TP HCM cho thấy nhiều lao động thu nhập thấp không muốn sinh con hoặc phải trì hoãn kế hoạch làm cha mẹ.
Để giải quyết vấn đề, ông Nhân đề xuất cần đảm bảo các điều kiện nền tảng như nhà ở, dịch vụ giữ trẻ từ 6 tháng tuổi, bảo hiểm y tế, thu nhập đủ sống, bảo hiểm xã hội và sự đồng thuận xã hội trong việc coi sinh con là yếu tố quan trọng với tương lai quốc gia.
TP HCM đang triển khai nhiều giải pháp nhằm cải thiện mức sinh theo hướng kết hợp chính sách hỗ trợ và truyền thông. Thành phố đã ban hành chính sách khuyến khích sinh đủ hai con, như hỗ trợ 5 triệu đồng cho phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi, đồng thời triển khai đề án chăm sóc sức khỏe toàn diện giai đoạn 2025-2030.
Song song, các đề xuất tập trung giảm gánh nặng cho gia đình trẻ như hỗ trợ nhà ở, thuế, thu nhập, thời gian nghỉ thai sản, dịch vụ giữ trẻ và chi phí nuôi con. Về lâu dài, giải pháp cốt lõi là tạo môi trường sống đủ tốt để người dân yên tâm sinh và nuôi con, đồng thời thu hút lao động nhập cư để bù đắp thiếu hụt nhân lực.
Bệnh viện Lý Gia ở thành phố Đài Trung, Đài Loan, Trung Quốc, mới đây tiếp nhận một ca ung thư đại trực tràng hy hữu, theo Next Apple News ngày 10/4. Bệnh nhân là một phụ nữ ngoài 60 tuổi, sụt 10 kg chỉ trong vòng 3 tháng. Ban đầu, bà ngỡ giảm cân thành công nên phấn khởi. Tuy nhiên sau đó, bà bắt đầu thấy bụng chướng đau, đi ngoài liên tục và phân không thành khuôn nên đến bệnh viện nội soi đại tràng.
Bác sĩ Lại Đại Phong, chuyên khoa Gan mật và Tiêu hóa, cho biết kết quả nội soi đại tràng cho thấy cách cửa hậu môn 50 cm có một khối u lớn. Đây chính là nguyên nhân dẫn đến tình trạng rối loạn tiêu hóa và sụt cân nghiêm trọng của bà.
Bác sĩ cho hay mặc dù cơ quan y tế đã triển khai chương trình tầm soát miễn phí bằng xét nghiệm tìm máu ẩn trong phân (FIT) định kỳ 2 năm một lần, tháng nào bệnh viện cũng ghi nhận các ca mắc mới. Đặc biệt, người cao tuổi thường có tâm lý chịu đựng, ít có thói quen kiểm tra sức khỏe định kỳ, dẫn đến việc chỉ đi khám khi cơ thể đã xuất hiện các triệu chứng đau đớn, làm mất đi "giai đoạn vàng" trong điều trị.
Ung thư đại trực tràng là căn bệnh có số ca mắc mới đứng thứ hai trong danh sách 10 loại ung thư phổ biến nhất, chỉ sau ung thư phổi. Tuy nhiên, nếu được phát hiện sớm ngay từ giai đoạn khởi đầu hoặc giai đoạn 1, tỷ lệ sống sót sau 5 năm của bệnh nhân có thể lên tới hơn 90%.
Theo bác sĩ Lại, các nhóm có nguy cơ cao là những người có thói quen ăn đồ nướng, thực phẩm nhiều dầu mỡ, lười ăn rau quả hoặc có người thân trong gia đình từng mắc ung thư đại trực tràng. Ở giai đoạn đầu, ung thư đại trực tràng thường không có triệu chứng rõ ràng. Nhiều người chủ quan cho rằng đau bụng hay thay đổi thói quen đi vệ sinh chỉ là khó tiêu tạm thời hoặc ngộ độc thực phẩm mà không biết đó là hồi chuông cảnh báo sớm của ung thư.
Do các triệu chứng ban đầu thường không rõ ràng, nhiều người vẫn lầm tưởng đau bụng hay rối loạn tiêu hóa chỉ là ngộ độc thực phẩm nhẹ mà không biết đó là dấu hiệu cảnh báo ung thư. Các chuyên gia cảnh báo nếu xuất hiện các dấu hiệu như thói quen đại tiện thay đổi, phân có máu hoặc chất nhầy, phân mỏng dẹt, cảm giác đi ngoài không sạch, đau chướng bụng hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân kéo dài trên hai tuần, người dân cần lập tức đi kiểm tra để có cơ hội điều trị kịp thời.
